{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5316563"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5316563","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ταυτοποίηση και in silico μελέτη νέων μη κωδικών μορίων RNA που εκφράζονται σε καρκινικές κυτταρικές σειρές.","abstract":"O καρκίνος είναι μια ασθένεια που έχει απασχολήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης τους και της αυξημένης θνησιμότητας των ασθενών. Έτσι, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για την ανεύρεση τρόπων τόσο πρόληψης όσο και θεραπείας. Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται σε διάφορους τύπους καρκίνου, διερευνώντας τη συμμετοχή των μη κωδικών μορίων RNA στη παθογένεση τους και τη δυνητική χρήση τους ως βιοδεικτών. Οι μεταβολές στη γονιδιακή έκφραση που σχετίζονται με τον καρκίνο προκαλούνται από δυσλειτουργίες διαφόρων ρυθμιστικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA, τα οποία έχουν ρόλο στην καταστολή ή μείωση της γονιδιακής έκφρασης σε μεταγραφικό επίπεδο. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έχουν αναδείξει την αξιοσημείωτη απορρύθμιση των λειτουργιών των μη κωδικών μορίων RNA σε ανθρώπινες κακοήθειες και υποδεικνύουν ότι αυτά ενδέχεται να αποτελούν νέους και υποσχόμενους βιοδείτεις καρκίνου. Η αλληλούχηση νέας γενιάς (Next Generation Sequencing, NGS), περιλαμβάνει ένα σύνολο σύγχρονών τεχνικών που επιτρέπουν την ευρείας κλίμακας ανάλυση του γονιδιώματος και του μεταγραφώματος. Οι μεθοδολογίες αυτές καθιστούν την παράλληλη αλληλούχηση ενός εξαιρετικά μεγάλου αριθμού μορίων νουκλεϊκών οξέων, χωρίς να απαιτείται η σχεδίαση μεγάλου αριθμού εκκινητών. Επομένως, η τεχνολογία NGS θεωρείται σημαντική καινοτομία στον χώρο της Μοριακή Βιολογίας. Μια από τις πλέον καθοριστικές εφαρμογές της είναι η αλληλούχηση RNA (RNA-seq), η οποία για την εκτενή ανάλυση του μεταγραφώματος. Μέσω της εφαρμογής αυτής και της χρήση προηγμένων βιοπληροφορικών εργαλείων, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη πολλών μη κωδικών μορίων RNA που μεταγράφονται από το γονιδίωμα. Τα μη κωδικά μόρια RNA διακρίνονται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το μήκος τους, τα μικρόυ μήκους (sncRNAs) και τα μεγάλα (lncRNAs) μη κωδικά μόρια RNA. Τα ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν από τις μελέτες αλληλούχησης του ανθρώπινου γονιδιώματος καταδεικνύουν ότι ποσοστό άνω του 80% του DNA παρουσιάζει μεταγραφική δραστηριότητα, ενώ λιγότερο από 3% του συνολικού γονιδιώματος κωδικοποιεί πρωτεΐνες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες, τα “housekeeping” ncRNAs και τα ρυθμιστικά ncRNAs. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τα ριβοσωμικά RNA (rRNAs) και τα μεταφορικά RNA (tRNAs), τα οποία είναι απαραίτητα για τη βασική λειτουργία του κυττάρου. Αντίθετα, τα ρυθμιστικά ncRNAs, ανάλογα με το μήκος τους, χωρίζονται σε μικρά (<200 νουκλεοτίδια) και μεγάλα (>200 νουκλεοτίδια). Τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA περιλαμβάνουν διάφορες υποκατηγορίες, όπως τα microRNAs (miRNAs), α μικρά πυρηνικά RNA (snRNAs), τα μικρά πυρηνισκικά RNA (snoRNAs), τα μικρά παρεμβαλλόμενα RNA (siRNAs) και τα piwi-αλληλεπιδρώντα RNA (piRNAs), μεταξύ άλλων. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτονται συνεχώς νέα είδη μη κωδικών RNA, όπως τα enhancer RNAs (eRNAs), τα οποία θεωρείται ότι συμμετέχουν στη ρύθμιση της τρισδιάστατης οργάνωσης των χρωμοσωμάτων στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στα σημεία μεταγραφής. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στη μοριακή ταυτοποίηση νέων μη κωδικών μορίων RNA μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων που προήλθαν από αλληλούχηση νέας γενιάς, τη μελέτη της έκφρασης τους σε ανθρώπινες κακρινικές κυτταρικές σειρές και την αξιολόγηση τους ως πιθανούς βιοδείκτες καρκίνου. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν αρχεία FASTQ που εξήχθησαν από τη βάση δεδομένων SRA (Sequence Read Archive), όπου ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν οι όροι «RNA seq» και συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές διαφόρων ιστών. Για κάθε αριθμό πρόσβασης που περιελήφθη, τα δεδομένα αλληλούχησης λήφθηκαν χρησιμοποιώντας τα προγράμματα srnabench και miRDeep*, τα οποία ανέδειξαν 73 νέα μόρια μη κωδικών RNA. Για την περαιτέρω μελέτη και επιλογή των μορίων που μας ενδιαφέρουν, χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία BLAST, miRDB, miRBase και RNAfold, από τα οποία επιλέχθηκαν τρία σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια. Τέλος, πραγματοποιήθηκε Αντίστροφη Μεταγραφή - Ποσοτική Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης (RT-qPCR) για τη μελέτη των επιπέδων έκφρασης των τριών νέων υποψήφιων αλληλουχιών. Επίσης, το Primer Blast χρησιμοποιήθηκε για τον σχεδιασμό των εκκινητών. Μετά την ολοκλήρωση της RT-qPCR, πραγματοποιήθηκε ηλεκτροφόρηση του προϊόντος PCR σε πηκτή αγαρόζης για την οπτικοποίηση των αποτελεσμάτων. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με το λογισμικό SPSS, με σκοπό την αξιολόγηση των επιπέδων έκφρασης των υποψήφιων μη κωδικών μορίων RNA και τον καθορισμό της πιθανής σημασίας τους. Τα πειραματικά αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ανέδειξαν τρεις νέες μη κωδικές αλληλουχίες RNA με διαφοροποιημένη έκφραση σε ανθρώπινες κυτταρικές σειρές προερχόμενες από διάφορους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων του μαστού, του προστάτη του εγκεφάλου, του τραχήλου της μήτρας και αιματολογικών κυττάρων. Η ποσοτική ανάλυση (RT- qPCR) και η ηλεκτροφόρηση των προϊόντων έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες αλληλουχίες παρουσιάζουν χαρακτηριστικά πρότυπα έκφρασης, με ορισμένες να υπερεκφράζονται και άλλες να υποεκφράζονται. Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι τα υπό μελέτη μόρια ενδέχεται να εμπλέκονται σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την ογκογένεση και τη διαφοροποίηση των καρκινικών κυττάρων, καθιστώντας τα πιθανούς υποψήφιους βιοδείκτες με διαγνωστική ή προγνωστική αξία.","abstract_html":"O καρκίνος είναι μια ασθένεια που έχει απασχολήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης τους και της αυξημένης θνησιμότητας των ασθενών. Έτσι, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για την ανεύρεση τρόπων τόσο πρόληψης όσο και θεραπείας. Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται σε διάφορους τύπους καρκίνου, διερευνώντας τη συμμετοχή των μη κωδικών μορίων RNA στη παθογένεση τους και τη δυνητική χρήση τους ως βιοδεικτών. Οι μεταβολές στη γονιδιακή έκφραση που σχετίζονται με τον καρκίνο προκαλούνται από δυσλειτουργίες διαφόρων ρυθμιστικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA, τα οποία έχουν ρόλο στην καταστολή ή μείωση της γονιδιακής έκφρασης σε μεταγραφικό επίπεδο. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έχουν αναδείξει την αξιοσημείωτη απορρύθμιση των λειτουργιών των μη κωδικών μορίων RNA σε ανθρώπινες κακοήθειες και υποδεικνύουν ότι αυτά ενδέχεται να αποτελούν νέους και υποσχόμενους βιοδείτεις καρκίνου. Η αλληλούχηση νέας γενιάς (Next Generation Sequencing, NGS), περιλαμβάνει ένα σύνολο σύγχρονών τεχνικών που επιτρέπουν την ευρείας κλίμακας ανάλυση του γονιδιώματος και του μεταγραφώματος. Οι μεθοδολογίες αυτές καθιστούν την παράλληλη αλληλούχηση ενός εξαιρετικά μεγάλου αριθμού μορίων νουκλεϊκών οξέων, χωρίς να απαιτείται η σχεδίαση μεγάλου αριθμού εκκινητών. Επομένως, η τεχνολογία NGS θεωρείται σημαντική καινοτομία στον χώρο της Μοριακή Βιολογίας. Μια από τις πλέον καθοριστικές εφαρμογές της είναι η αλληλούχηση RNA (RNA-seq), η οποία για την εκτενή ανάλυση του μεταγραφώματος. Μέσω της εφαρμογής αυτής και της χρήση προηγμένων βιοπληροφορικών εργαλείων, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη πολλών μη κωδικών μορίων RNA που μεταγράφονται από το γονιδίωμα. Τα μη κωδικά μόρια RNA διακρίνονται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το μήκος τους, τα μικρόυ μήκους (sncRNAs) και τα μεγάλα (lncRNAs) μη κωδικά μόρια RNA. Τα ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν από τις μελέτες αλληλούχησης του ανθρώπινου γονιδιώματος καταδεικνύουν ότι ποσοστό άνω του 80% του DNA παρουσιάζει μεταγραφική δραστηριότητα, ενώ λιγότερο από 3% του συνολικού γονιδιώματος κωδικοποιεί πρωτεΐνες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες, τα “housekeeping” ncRNAs και τα ρυθμιστικά ncRNAs. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τα ριβοσωμικά RNA (rRNAs) και τα μεταφορικά RNA (tRNAs), τα οποία είναι απαραίτητα για τη βασική λειτουργία του κυττάρου. Αντίθετα, τα ρυθμιστικά ncRNAs, ανάλογα με το μήκος τους, χωρίζονται σε μικρά (&lt;200 νουκλεοτίδια) και μεγάλα (&gt;200 νουκλεοτίδια). Τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA περιλαμβάνουν διάφορες υποκατηγορίες, όπως τα microRNAs (miRNAs), α μικρά πυρηνικά RNA (snRNAs), τα μικρά πυρηνισκικά RNA (snoRNAs), τα μικρά παρεμβαλλόμενα RNA (siRNAs) και τα piwi-αλληλεπιδρώντα RNA (piRNAs), μεταξύ άλλων. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτονται συνεχώς νέα είδη μη κωδικών RNA, όπως τα enhancer RNAs (eRNAs), τα οποία θεωρείται ότι συμμετέχουν στη ρύθμιση της τρισδιάστατης οργάνωσης των χρωμοσωμάτων στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στα σημεία μεταγραφής. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στη μοριακή ταυτοποίηση νέων μη κωδικών μορίων RNA μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων που προήλθαν από αλληλούχηση νέας γενιάς, τη μελέτη της έκφρασης τους σε ανθρώπινες κακρινικές κυτταρικές σειρές και την αξιολόγηση τους ως πιθανούς βιοδείκτες καρκίνου. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν αρχεία FASTQ που εξήχθησαν από τη βάση δεδομένων SRA (Sequence Read Archive), όπου ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν οι όροι «RNA seq» και συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές διαφόρων ιστών. Για κάθε αριθμό πρόσβασης που περιελήφθη, τα δεδομένα αλληλούχησης λήφθηκαν χρησιμοποιώντας τα προγράμματα srnabench και miRDeep*, τα οποία ανέδειξαν 73 νέα μόρια μη κωδικών RNA. Για την περαιτέρω μελέτη και επιλογή των μορίων που μας ενδιαφέρουν, χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία BLAST, miRDB, miRBase και RNAfold, από τα οποία επιλέχθηκαν τρία σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια. Τέλος, πραγματοποιήθηκε Αντίστροφη Μεταγραφή - Ποσοτική Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης (RT-qPCR) για τη μελέτη των επιπέδων έκφρασης των τριών νέων υποψήφιων αλληλουχιών. Επίσης, το Primer Blast χρησιμοποιήθηκε για τον σχεδιασμό των εκκινητών. Μετά την ολοκλήρωση της RT-qPCR, πραγματοποιήθηκε ηλεκτροφόρηση του προϊόντος PCR σε πηκτή αγαρόζης για την οπτικοποίηση των αποτελεσμάτων. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με το λογισμικό SPSS, με σκοπό την αξιολόγηση των επιπέδων έκφρασης των υποψήφιων μη κωδικών μορίων RNA και τον καθορισμό της πιθανής σημασίας τους. Τα πειραματικά αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ανέδειξαν τρεις νέες μη κωδικές αλληλουχίες RNA με διαφοροποιημένη έκφραση σε ανθρώπινες κυτταρικές σειρές προερχόμενες από διάφορους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων του μαστού, του προστάτη του εγκεφάλου, του τραχήλου της μήτρας και αιματολογικών κυττάρων. Η ποσοτική ανάλυση (RT- qPCR) και η ηλεκτροφόρηση των προϊόντων έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες αλληλουχίες παρουσιάζουν χαρακτηριστικά πρότυπα έκφρασης, με ορισμένες να υπερεκφράζονται και άλλες να υποεκφράζονται. Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι τα υπό μελέτη μόρια ενδέχεται να εμπλέκονται σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την ογκογένεση και τη διαφοροποίηση των καρκινικών κυττάρων, καθιστώντας τα πιθανούς υποψήφιους βιοδείκτες με διαγνωστική ή προγνωστική αξία.","abstract_has_math":false,"creators":["ΤΟΥΝΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ","TOUNIAS KONSTANTINOU GIANNIS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:18Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5316563"],"render_values":[{"text":"uoadl:5316563","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316563","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316563","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5316563","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΤΟΥΝΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ","TOUNIAS KONSTANTINOU GIANNIS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5316563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316563"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["O καρκίνος είναι μια ασθένεια που έχει απασχολήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης τους και της αυξημένης θνησιμότητας των ασθενών. Έτσι, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για την ανεύρεση τρόπων τόσο πρόληψης όσο και θεραπείας. Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται σε διάφορους τύπους καρκίνου, διερευνώντας τη συμμετοχή των μη κωδικών μορίων RNA στη παθογένεση τους και τη δυνητική χρήση τους ως βιοδεικτών. Οι μεταβολές στη γονιδιακή έκφραση που σχετίζονται με τον καρκίνο προκαλούνται από δυσλειτουργίες διαφόρων ρυθμιστικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA, τα οποία έχουν ρόλο στην καταστολή ή μείωση της γονιδιακής έκφρασης σε μεταγραφικό επίπεδο. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έχουν αναδείξει την αξιοσημείωτη απορρύθμιση των λειτουργιών των μη κωδικών μορίων RNA σε ανθρώπινες κακοήθειες και υποδεικνύουν ότι αυτά ενδέχεται να αποτελούν νέους και υποσχόμενους βιοδείτεις καρκίνου. Η αλληλούχηση νέας γενιάς (Next Generation Sequencing, NGS), περιλαμβάνει ένα σύνολο σύγχρονών τεχνικών που επιτρέπουν την ευρείας κλίμακας ανάλυση του γονιδιώματος και του μεταγραφώματος. Οι μεθοδολογίες αυτές καθιστούν την παράλληλη αλληλούχηση ενός εξαιρετικά μεγάλου αριθμού μορίων νουκλεϊκών οξέων, χωρίς να απαιτείται η σχεδίαση μεγάλου αριθμού εκκινητών. Επομένως, η τεχνολογία NGS θεωρείται σημαντική καινοτομία στον χώρο της Μοριακή Βιολογίας. Μια από τις πλέον καθοριστικές εφαρμογές της είναι η αλληλούχηση RNA (RNA-seq), η οποία για την εκτενή ανάλυση του μεταγραφώματος. Μέσω της εφαρμογής αυτής και της χρήση προηγμένων βιοπληροφορικών εργαλείων, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη πολλών μη κωδικών μορίων RNA που μεταγράφονται από το γονιδίωμα. Τα μη κωδικά μόρια RNA διακρίνονται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το μήκος τους, τα μικρόυ μήκους (sncRNAs) και τα μεγάλα (lncRNAs) μη κωδικά μόρια RNA. Τα ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν από τις μελέτες αλληλούχησης του ανθρώπινου γονιδιώματος καταδεικνύουν ότι ποσοστό άνω του 80% του DNA παρουσιάζει μεταγραφική δραστηριότητα, ενώ λιγότερο από 3% του συνολικού γονιδιώματος κωδικοποιεί πρωτεΐνες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες, τα “housekeeping” ncRNAs και τα ρυθμιστικά ncRNAs. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τα ριβοσωμικά RNA (rRNAs) και τα μεταφορικά RNA (tRNAs), τα οποία είναι απαραίτητα για τη βασική λειτουργία του κυττάρου. Αντίθετα, τα ρυθμιστικά ncRNAs, ανάλογα με το μήκος τους, χωρίζονται σε μικρά (<200 νουκλεοτίδια) και μεγάλα (>200 νουκλεοτίδια). Τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA περιλαμβάνουν διάφορες υποκατηγορίες, όπως τα microRNAs (miRNAs), α μικρά πυρηνικά RNA (snRNAs), τα μικρά πυρηνισκικά RNA (snoRNAs), τα μικρά παρεμβαλλόμενα RNA (siRNAs) και τα piwi-αλληλεπιδρώντα RNA (piRNAs), μεταξύ άλλων. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτονται συνεχώς νέα είδη μη κωδικών RNA, όπως τα enhancer RNAs (eRNAs), τα οποία θεωρείται ότι συμμετέχουν στη ρύθμιση της τρισδιάστατης οργάνωσης των χρωμοσωμάτων στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στα σημεία μεταγραφής. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στη μοριακή ταυτοποίηση νέων μη κωδικών μορίων RNA μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων που προήλθαν από αλληλούχηση νέας γενιάς, τη μελέτη της έκφρασης τους σε ανθρώπινες κακρινικές κυτταρικές σειρές και την αξιολόγηση τους ως πιθανούς βιοδείκτες καρκίνου. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν αρχεία FASTQ που εξήχθησαν από τη βάση δεδομένων SRA (Sequence Read Archive), όπου ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν οι όροι «RNA seq» και συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές διαφόρων ιστών. Για κάθε αριθμό πρόσβασης που περιελήφθη, τα δεδομένα αλληλούχησης λήφθηκαν χρησιμοποιώντας τα προγράμματα srnabench και miRDeep*, τα οποία ανέδειξαν 73 νέα μόρια μη κωδικών RNA. Για την περαιτέρω μελέτη και επιλογή των μορίων που μας ενδιαφέρουν, χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία BLAST, miRDB, miRBase και RNAfold, από τα οποία επιλέχθηκαν τρία σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια. Τέλος, πραγματοποιήθηκε Αντίστροφη Μεταγραφή - Ποσοτική Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης (RT-qPCR) για τη μελέτη των επιπέδων έκφρασης των τριών νέων υποψήφιων αλληλουχιών. Επίσης, το Primer Blast χρησιμοποιήθηκε για τον σχεδιασμό των εκκινητών. Μετά την ολοκλήρωση της RT-qPCR, πραγματοποιήθηκε ηλεκτροφόρηση του προϊόντος PCR σε πηκτή αγαρόζης για την οπτικοποίηση των αποτελεσμάτων. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με το λογισμικό SPSS, με σκοπό την αξιολόγηση των επιπέδων έκφρασης των υποψήφιων μη κωδικών μορίων RNA και τον καθορισμό της πιθανής σημασίας τους. Τα πειραματικά αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ανέδειξαν τρεις νέες μη κωδικές αλληλουχίες RNA με διαφοροποιημένη έκφραση σε ανθρώπινες κυτταρικές σειρές προερχόμενες από διάφορους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων του μαστού, του προστάτη του εγκεφάλου, του τραχήλου της μήτρας και αιματολογικών κυττάρων. Η ποσοτική ανάλυση (RT- qPCR) και η ηλεκτροφόρηση των προϊόντων έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες αλληλουχίες παρουσιάζουν χαρακτηριστικά πρότυπα έκφρασης, με ορισμένες να υπερεκφράζονται και άλλες να υποεκφράζονται. Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι τα υπό μελέτη μόρια ενδέχεται να εμπλέκονται σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την ογκογένεση και τη διαφοροποίηση των καρκινικών κυττάρων, καθιστώντας τα πιθανούς υποψήφιους βιοδείκτες με διαγνωστική ή προγνωστική αξία.","Cancer is a disease that has greatly concerned the scientific community in recent years, due to its high incidence and the increased mortality of patients. Therefore, there is an urgent need to identify ways of both prevention and treatment. The present dissertation focuses on various types of cancer, investigating the involvement of non-coding RNA molecules in their pathogenesis and their potential use as biomarkers. Alterations, in gene expression associated with cancer are caused by dysfunctions of various regulatory factors, among which are small non-coding RNA molecules, which play a role in the suppression or reduction of gene expression at the transcriptional level. Recent, scientific evidence has highlighted the remarkable deregulation of non-coding RNA functions in human malignancies and suggests that these may represent new and promising cancer biomarkers. Next Generation Sequencing (NGS) comprises a set of modern techniques that allow large-scale analysis of the genome and transcriptome. These methodologies enable the parallel sequencing of an extremely large number of nucleic acid molecules without the need to design a high number of primers. Therefore, NGS technology is considered a major innovation in Molecular Biology. One of its most decisive applications is RNA sequencing (RNA-seq), which allows extensive analysis of the transcriptome. Through the use of this application and advanced bioinformatics tools, the existence of many non-coding RNA molecules transcribed from the genome has been revealed. Non-coding RNAs are classified into two categories according to their length: small non-coding RNAs (sncRNAs) and long non-coding RNAs (lncRNAs). Research data derived from sequencing studies of the human genome indicate that more than 80% of DNA exhibits transcriptional activity, while less than 3% of the total genome encodes proteins. Non-coding RNAs (ncRNAs) are divided into two main categories: “housekeeping” ncRNAs and regulatory ncRNAs. The first category includes ribosomal RNAs (rRNAs) and transfer RNAs (tRNAs), which are essential for the basic functioning of the cell. In contrast, regulatory ncRNAs, depending on their length, are divided into small (<200 nucleotides) and long (>200 nucleotides). Small non-coding RNAs include various subclasses such as microRNAs (miRNAs), small nuclear RNAs (snRNAs), small nucleolar RNAs (snoRNAs), small interfering RNAs (siRNAs), and piwi-interacting RNAs (piRNAs), among others. Finally, it is worth noting that in recent years new types of non-coding RNAs have been continuously discovered, such as enhancer RNAs (eRNAs), which are thought to participate in the regulation of the three-dimensional organization of chromosomes near transcriptional sites. This postgraduate thesis aims at the molecular identification of novel non-coding RNA molecules through bioinformatics analysis of data obtained from Next Generation Sequencing, the study of their expression in human cancer cell lines and their evaluation as potential cancer biomarkers. Specially, FASTQ files extracted from the Sequence Read Archive (SRA) database were used, with selection criteria including the terms “RNA seq” and specific cell lines from various tissues. For each accession number included, sequencing data were retrieved using the programs sRNAbench and miRDeep*, which revealed 73 new non-coding RNA molecules. For the further study and selection of molecules of interest, the tools BLAST, miRDB, miRBase and RNAfold were used, from which three were selected according to specific criteria. Finally, Reverse Transcription – Quantitative Polymerase Chain Reaction (RT- qPCR) was performed to study the expression levels of the three novel candidate sequences. Primer Blast was also used for primer design. After completion of RT- qPCR, electrophoresis of the PCR product was carried out on an agarose gel for visualization of the results. Statistical analysis of the data was performed using SPSS software to evaluate the expression levels of the candidate non-coding RNAs and determine their potential significance. The experimental results of the present study revealed three novel non-coding RNA sequences with differential expression in human cell lines derived from various tissues, including breast, prostate, brain, cervix and hematological cells. Quantitative analysis (RT-qPCR) and electrophoresis of the products showed that these sequences exhibit distinct expression patterns, with some being overexpressed and others underexpressed. These data suggest that the molecules under study may be involved in regulatory mechanisms associated with oncogenesis and cancer cell differentiation, making them potential candidate biomarkers with diagnostic or prognostic value."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ταυτοποίηση και in silico μελέτη νέων μη κωδικών μορίων RNA που εκφράζονται σε καρκινικές κυτταρικές σειρές."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΤΟΥΝΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ","TOUNIAS KONSTANTINOU GIANNIS"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["O καρκίνος είναι μια ασθένεια που έχει απασχολήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης τους και της αυξημένης θνησιμότητας των ασθενών. Έτσι, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για την ανεύρεση τρόπων τόσο πρόληψης όσο και θεραπείας. Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται σε διάφορους τύπους καρκίνου, διερευνώντας τη συμμετοχή των μη κωδικών μορίων RNA στη παθογένεση τους και τη δυνητική χρήση τους ως βιοδεικτών. Οι μεταβολές στη γονιδιακή έκφραση που σχετίζονται με τον καρκίνο προκαλούνται από δυσλειτουργίες διαφόρων ρυθμιστικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA, τα οποία έχουν ρόλο στην καταστολή ή μείωση της γονιδιακής έκφρασης σε μεταγραφικό επίπεδο. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έχουν αναδείξει την αξιοσημείωτη απορρύθμιση των λειτουργιών των μη κωδικών μορίων RNA σε ανθρώπινες κακοήθειες και υποδεικνύουν ότι αυτά ενδέχεται να αποτελούν νέους και υποσχόμενους βιοδείτεις καρκίνου. Η αλληλούχηση νέας γενιάς (Next Generation Sequencing, NGS), περιλαμβάνει ένα σύνολο σύγχρονών τεχνικών που επιτρέπουν την ευρείας κλίμακας ανάλυση του γονιδιώματος και του μεταγραφώματος. Οι μεθοδολογίες αυτές καθιστούν την παράλληλη αλληλούχηση ενός εξαιρετικά μεγάλου αριθμού μορίων νουκλεϊκών οξέων, χωρίς να απαιτείται η σχεδίαση μεγάλου αριθμού εκκινητών. Επομένως, η τεχνολογία NGS θεωρείται σημαντική καινοτομία στον χώρο της Μοριακή Βιολογίας. Μια από τις πλέον καθοριστικές εφαρμογές της είναι η αλληλούχηση RNA (RNA-seq), η οποία για την εκτενή ανάλυση του μεταγραφώματος. Μέσω της εφαρμογής αυτής και της χρήση προηγμένων βιοπληροφορικών εργαλείων, αποκαλύφθηκε η ύπαρξη πολλών μη κωδικών μορίων RNA που μεταγράφονται από το γονιδίωμα. Τα μη κωδικά μόρια RNA διακρίνονται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το μήκος τους, τα μικρόυ μήκους (sncRNAs) και τα μεγάλα (lncRNAs) μη κωδικά μόρια RNA. Τα ερευνητικά δεδομένα που προέκυψαν από τις μελέτες αλληλούχησης του ανθρώπινου γονιδιώματος καταδεικνύουν ότι ποσοστό άνω του 80% του DNA παρουσιάζει μεταγραφική δραστηριότητα, ενώ λιγότερο από 3% του συνολικού γονιδιώματος κωδικοποιεί πρωτεΐνες. Τα μη κωδικά μόρια RNA (ncRNAs) διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες, τα “housekeeping” ncRNAs και τα ρυθμιστικά ncRNAs. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τα ριβοσωμικά RNA (rRNAs) και τα μεταφορικά RNA (tRNAs), τα οποία είναι απαραίτητα για τη βασική λειτουργία του κυττάρου. Αντίθετα, τα ρυθμιστικά ncRNAs, ανάλογα με το μήκος τους, χωρίζονται σε μικρά (<200 νουκλεοτίδια) και μεγάλα (>200 νουκλεοτίδια). Τα μικρά μη κωδικά μόρια RNA περιλαμβάνουν διάφορες υποκατηγορίες, όπως τα microRNAs (miRNAs), α μικρά πυρηνικά RNA (snRNAs), τα μικρά πυρηνισκικά RNA (snoRNAs), τα μικρά παρεμβαλλόμενα RNA (siRNAs) και τα piwi-αλληλεπιδρώντα RNA (piRNAs), μεταξύ άλλων. Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτονται συνεχώς νέα είδη μη κωδικών RNA, όπως τα enhancer RNAs (eRNAs), τα οποία θεωρείται ότι συμμετέχουν στη ρύθμιση της τρισδιάστατης οργάνωσης των χρωμοσωμάτων στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στα σημεία μεταγραφής. Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία στοχεύει στη μοριακή ταυτοποίηση νέων μη κωδικών μορίων RNA μέσω βιοπληροφορικής ανάλυσης δεδομένων που προήλθαν από αλληλούχηση νέας γενιάς, τη μελέτη της έκφρασης τους σε ανθρώπινες κακρινικές κυτταρικές σειρές και την αξιολόγηση τους ως πιθανούς βιοδείκτες καρκίνου. Συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν αρχεία FASTQ που εξήχθησαν από τη βάση δεδομένων SRA (Sequence Read Archive), όπου ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν οι όροι «RNA seq» και συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές διαφόρων ιστών. Για κάθε αριθμό πρόσβασης που περιελήφθη, τα δεδομένα αλληλούχησης λήφθηκαν χρησιμοποιώντας τα προγράμματα srnabench και miRDeep*, τα οποία ανέδειξαν 73 νέα μόρια μη κωδικών RNA. Για την περαιτέρω μελέτη και επιλογή των μορίων που μας ενδιαφέρουν, χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία BLAST, miRDB, miRBase και RNAfold, από τα οποία επιλέχθηκαν τρία σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια. Τέλος, πραγματοποιήθηκε Αντίστροφη Μεταγραφή - Ποσοτική Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυμεράσης (RT-qPCR) για τη μελέτη των επιπέδων έκφρασης των τριών νέων υποψήφιων αλληλουχιών. Επίσης, το Primer Blast χρησιμοποιήθηκε για τον σχεδιασμό των εκκινητών. Μετά την ολοκλήρωση της RT-qPCR, πραγματοποιήθηκε ηλεκτροφόρηση του προϊόντος PCR σε πηκτή αγαρόζης για την οπτικοποίηση των αποτελεσμάτων. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με το λογισμικό SPSS, με σκοπό την αξιολόγηση των επιπέδων έκφρασης των υποψήφιων μη κωδικών μορίων RNA και τον καθορισμό της πιθανής σημασίας τους. Τα πειραματικά αποτελέσματα της παρούσας μελέτης ανέδειξαν τρεις νέες μη κωδικές αλληλουχίες RNA με διαφοροποιημένη έκφραση σε ανθρώπινες κυτταρικές σειρές προερχόμενες από διάφορους ιστούς, συμπεριλαμβανομένων του μαστού, του προστάτη του εγκεφάλου, του τραχήλου της μήτρας και αιματολογικών κυττάρων. Η ποσοτική ανάλυση (RT- qPCR) και η ηλεκτροφόρηση των προϊόντων έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες αλληλουχίες παρουσιάζουν χαρακτηριστικά πρότυπα έκφρασης, με ορισμένες να υπερεκφράζονται και άλλες να υποεκφράζονται. Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι τα υπό μελέτη μόρια ενδέχεται να εμπλέκονται σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την ογκογένεση και τη διαφοροποίηση των καρκινικών κυττάρων, καθιστώντας τα πιθανούς υποψήφιους βιοδείκτες με διαγνωστική ή προγνωστική αξία.","Cancer is a disease that has greatly concerned the scientific community in recent years, due to its high incidence and the increased mortality of patients. Therefore, there is an urgent need to identify ways of both prevention and treatment. The present dissertation focuses on various types of cancer, investigating the involvement of non-coding RNA molecules in their pathogenesis and their potential use as biomarkers. Alterations, in gene expression associated with cancer are caused by dysfunctions of various regulatory factors, among which are small non-coding RNA molecules, which play a role in the suppression or reduction of gene expression at the transcriptional level. Recent, scientific evidence has highlighted the remarkable deregulation of non-coding RNA functions in human malignancies and suggests that these may represent new and promising cancer biomarkers. Next Generation Sequencing (NGS) comprises a set of modern techniques that allow large-scale analysis of the genome and transcriptome. These methodologies enable the parallel sequencing of an extremely large number of nucleic acid molecules without the need to design a high number of primers. Therefore, NGS technology is considered a major innovation in Molecular Biology. One of its most decisive applications is RNA sequencing (RNA-seq), which allows extensive analysis of the transcriptome. Through the use of this application and advanced bioinformatics tools, the existence of many non-coding RNA molecules transcribed from the genome has been revealed. Non-coding RNAs are classified into two categories according to their length: small non-coding RNAs (sncRNAs) and long non-coding RNAs (lncRNAs). Research data derived from sequencing studies of the human genome indicate that more than 80% of DNA exhibits transcriptional activity, while less than 3% of the total genome encodes proteins. Non-coding RNAs (ncRNAs) are divided into two main categories: “housekeeping” ncRNAs and regulatory ncRNAs. The first category includes ribosomal RNAs (rRNAs) and transfer RNAs (tRNAs), which are essential for the basic functioning of the cell. In contrast, regulatory ncRNAs, depending on their length, are divided into small (<200 nucleotides) and long (>200 nucleotides). Small non-coding RNAs include various subclasses such as microRNAs (miRNAs), small nuclear RNAs (snRNAs), small nucleolar RNAs (snoRNAs), small interfering RNAs (siRNAs), and piwi-interacting RNAs (piRNAs), among others. Finally, it is worth noting that in recent years new types of non-coding RNAs have been continuously discovered, such as enhancer RNAs (eRNAs), which are thought to participate in the regulation of the three-dimensional organization of chromosomes near transcriptional sites. This postgraduate thesis aims at the molecular identification of novel non-coding RNA molecules through bioinformatics analysis of data obtained from Next Generation Sequencing, the study of their expression in human cancer cell lines and their evaluation as potential cancer biomarkers. Specially, FASTQ files extracted from the Sequence Read Archive (SRA) database were used, with selection criteria including the terms “RNA seq” and specific cell lines from various tissues. For each accession number included, sequencing data were retrieved using the programs sRNAbench and miRDeep*, which revealed 73 new non-coding RNA molecules. For the further study and selection of molecules of interest, the tools BLAST, miRDB, miRBase and RNAfold were used, from which three were selected according to specific criteria. Finally, Reverse Transcription – Quantitative Polymerase Chain Reaction (RT- qPCR) was performed to study the expression levels of the three novel candidate sequences. Primer Blast was also used for primer design. After completion of RT- qPCR, electrophoresis of the PCR product was carried out on an agarose gel for visualization of the results. Statistical analysis of the data was performed using SPSS software to evaluate the expression levels of the candidate non-coding RNAs and determine their potential significance. The experimental results of the present study revealed three novel non-coding RNA sequences with differential expression in human cell lines derived from various tissues, including breast, prostate, brain, cervix and hematological cells. Quantitative analysis (RT-qPCR) and electrophoresis of the products showed that these sequences exhibit distinct expression patterns, with some being overexpressed and others underexpressed. These data suggest that the molecules under study may be involved in regulatory mechanisms associated with oncogenesis and cancer cell differentiation, making them potential candidate biomarkers with diagnostic or prognostic value."],"dc:identifier":["uoadl:5316563","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316563"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ταυτοποίηση και in silico μελέτη νέων μη κωδικών μορίων RNA που εκφράζονται σε καρκινικές κυτταρικές σειρές."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:18Z"}