{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5316805"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5316805","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι ιατροί στην Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση","abstract":"Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ερευνήσει τη δραστηριοποίηση των ιατρών και των φοιτητών ιατρικής κατά τη διάρκεια της Κατοχής, την εμπλοκή τους στα τεκταινόμενα και τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση. Μελετώνται οι υγειονομικές συνθήκες κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κατοχής και πως αυτές μεταβλήθησαν λόγω των κατοχικών συνθηκών. Ερευνάται ο υποσιτισμός και ο λιμός που προέκυψε καθώς και οι σωματικές και παθολογικές επιπτώσεις με έξαρση ασθενειών όπως ο τύφος, η φυματίωση, η ελονοσία και η χολέρα, συχνά με επιδημίες μικρής έκτασης. Επίσης, ερευνώνται οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που προέκυψαν, μέσω της καλά οργανωμένης εκ μέρους των κατακτητών επιβολής της πείνας και του φόβου, οι οποίες κρατούσαν τον πληθυσμό σε διαρκή κατάσταση αγωνίας και αβεβαιότητας. Κατόπιν μελετώνται οι πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία της Εθνικής Αντίστασης και οι κυριότερες αντιστασιακές οργανώσεις: ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ και ΕΚΚΑ – Σύνταγμα 5/24, καθώς και μικρότερες όπως η ΠΕΑΝ. Παρουσιάζεται η υγειονομική δομή της κάθε μίας, καθώς και η οργανωτική της λειτουργία. Διερευνάται η συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση ως μέσο συμμετοχής στα κοινωνικά δίκτυα και ως αντιρροπιστικός παράγοντας των δυσμενών επιπτώσεων των κατοχικών συνθηκών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής και υπό τη λειτουργία των υγειονομικών δομών των αντιστασιακών οργανώσεων δημιουργήθηκαν ευάριθμα νοσοκομεία, ιατρεία και φαρμακεία τα οποία περιέθαλψαν τόσο αντάρτες, όσο και πολίτες, κάτι που συχνά ήταν πρωτόγνωρο για τους δεύτερους, ενώ δόθηκε έμφαση στα παιδιά. Παράλληλα έλαβαν χώρα χειρουργικές επεμβάσεις, φτάνοντας μέχρι και την πρώτη μεταμόσχευση οργάνων στην Ελλάδα. Μέσω αναζήτησης της βιβλιογραφία, αλλά και στο αρχείο του Ναπολέοντα Ζέρβα παρουσιάζονται συνολικά 738 ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που έδρασαν κατά την κατοχή και είχαν εμπλοκή στα τεκταινόμενα ή ακόμα έπεσαν θύματα των κατακτητών. Η πλειονότητα τους ανήκει στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ενώ σκιαγραφούνται και οι ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που συμμετείχαν στον ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, αλλά και στην ΕΚΚΑ-5/42 και σε μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις. Μεταξύ άλλων προκύπτουν ιατροί που ανήκαν στην ελλαδική εβραϊκή κοινότητα. Συνολικά, σκιαγραφούνται τα ιδανικά, η ανιδιοτέλεια και η αυτοθυσία των ιατρών σε συνδυασμό με τις υψηλές προσωπικές και ανθρωπιστικές τους αξίες.","abstract_html":"Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ερευνήσει τη δραστηριοποίηση των ιατρών και των φοιτητών ιατρικής κατά τη διάρκεια της Κατοχής, την εμπλοκή τους στα τεκταινόμενα και τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση. Μελετώνται οι υγειονομικές συνθήκες κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κατοχής και πως αυτές μεταβλήθησαν λόγω των κατοχικών συνθηκών. Ερευνάται ο υποσιτισμός και ο λιμός που προέκυψε καθώς και οι σωματικές και παθολογικές επιπτώσεις με έξαρση ασθενειών όπως ο τύφος, η φυματίωση, η ελονοσία και η χολέρα, συχνά με επιδημίες μικρής έκτασης. Επίσης, ερευνώνται οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που προέκυψαν, μέσω της καλά οργανωμένης εκ μέρους των κατακτητών επιβολής της πείνας και του φόβου, οι οποίες κρατούσαν τον πληθυσμό σε διαρκή κατάσταση αγωνίας και αβεβαιότητας. Κατόπιν μελετώνται οι πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία της Εθνικής Αντίστασης και οι κυριότερες αντιστασιακές οργανώσεις: ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ και ΕΚΚΑ – Σύνταγμα 5/24, καθώς και μικρότερες όπως η ΠΕΑΝ. Παρουσιάζεται η υγειονομική δομή της κάθε μίας, καθώς και η οργανωτική της λειτουργία. Διερευνάται η συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση ως μέσο συμμετοχής στα κοινωνικά δίκτυα και ως αντιρροπιστικός παράγοντας των δυσμενών επιπτώσεων των κατοχικών συνθηκών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής και υπό τη λειτουργία των υγειονομικών δομών των αντιστασιακών οργανώσεων δημιουργήθηκαν ευάριθμα νοσοκομεία, ιατρεία και φαρμακεία τα οποία περιέθαλψαν τόσο αντάρτες, όσο και πολίτες, κάτι που συχνά ήταν πρωτόγνωρο για τους δεύτερους, ενώ δόθηκε έμφαση στα παιδιά. Παράλληλα έλαβαν χώρα χειρουργικές επεμβάσεις, φτάνοντας μέχρι και την πρώτη μεταμόσχευση οργάνων στην Ελλάδα. Μέσω αναζήτησης της βιβλιογραφία, αλλά και στο αρχείο του Ναπολέοντα Ζέρβα παρουσιάζονται συνολικά 738 ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που έδρασαν κατά την κατοχή και είχαν εμπλοκή στα τεκταινόμενα ή ακόμα έπεσαν θύματα των κατακτητών. Η πλειονότητα τους ανήκει στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ενώ σκιαγραφούνται και οι ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που συμμετείχαν στον ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, αλλά και στην ΕΚΚΑ-5/42 και σε μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις. Μεταξύ άλλων προκύπτουν ιατροί που ανήκαν στην ελλαδική εβραϊκή κοινότητα. Συνολικά, σκιαγραφούνται τα ιδανικά, η ανιδιοτέλεια και η αυτοθυσία των ιατρών σε συνδυασμό με τις υψηλές προσωπικές και ανθρωπιστικές τους αξίες.","abstract_has_math":false,"creators":["Αγκυραλίδης Γρηγόριος","Agkyralidis Grigorios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:18Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5316805"],"render_values":[{"text":"uoadl:5316805","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316805","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316805","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5316805","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αγκυραλίδης Γρηγόριος","Agkyralidis Grigorios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5316805","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316805"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ερευνήσει τη δραστηριοποίηση των ιατρών και των φοιτητών ιατρικής κατά τη διάρκεια της Κατοχής, την εμπλοκή τους στα τεκταινόμενα και τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση. Μελετώνται οι υγειονομικές συνθήκες κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κατοχής και πως αυτές μεταβλήθησαν λόγω των κατοχικών συνθηκών. Ερευνάται ο υποσιτισμός και ο λιμός που προέκυψε καθώς και οι σωματικές και παθολογικές επιπτώσεις με έξαρση ασθενειών όπως ο τύφος, η φυματίωση, η ελονοσία και η χολέρα, συχνά με επιδημίες μικρής έκτασης. Επίσης, ερευνώνται οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που προέκυψαν, μέσω της καλά οργανωμένης εκ μέρους των κατακτητών επιβολής της πείνας και του φόβου, οι οποίες κρατούσαν τον πληθυσμό σε διαρκή κατάσταση αγωνίας και αβεβαιότητας. Κατόπιν μελετώνται οι πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία της Εθνικής Αντίστασης και οι κυριότερες αντιστασιακές οργανώσεις: ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ και ΕΚΚΑ – Σύνταγμα 5/24, καθώς και μικρότερες όπως η ΠΕΑΝ. Παρουσιάζεται η υγειονομική δομή της κάθε μίας, καθώς και η οργανωτική της λειτουργία. Διερευνάται η συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση ως μέσο συμμετοχής στα κοινωνικά δίκτυα και ως αντιρροπιστικός παράγοντας των δυσμενών επιπτώσεων των κατοχικών συνθηκών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής και υπό τη λειτουργία των υγειονομικών δομών των αντιστασιακών οργανώσεων δημιουργήθηκαν ευάριθμα νοσοκομεία, ιατρεία και φαρμακεία τα οποία περιέθαλψαν τόσο αντάρτες, όσο και πολίτες, κάτι που συχνά ήταν πρωτόγνωρο για τους δεύτερους, ενώ δόθηκε έμφαση στα παιδιά. Παράλληλα έλαβαν χώρα χειρουργικές επεμβάσεις, φτάνοντας μέχρι και την πρώτη μεταμόσχευση οργάνων στην Ελλάδα. Μέσω αναζήτησης της βιβλιογραφία, αλλά και στο αρχείο του Ναπολέοντα Ζέρβα παρουσιάζονται συνολικά 738 ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που έδρασαν κατά την κατοχή και είχαν εμπλοκή στα τεκταινόμενα ή ακόμα έπεσαν θύματα των κατακτητών. Η πλειονότητα τους ανήκει στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ενώ σκιαγραφούνται και οι ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που συμμετείχαν στον ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, αλλά και στην ΕΚΚΑ-5/42 και σε μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις. Μεταξύ άλλων προκύπτουν ιατροί που ανήκαν στην ελλαδική εβραϊκή κοινότητα. Συνολικά, σκιαγραφούνται τα ιδανικά, η ανιδιοτέλεια και η αυτοθυσία των ιατρών σε συνδυασμό με τις υψηλές προσωπικές και ανθρωπιστικές τους αξίες.","Purpose of this study is to investigate the involvement of medical doctors and medical students during the Occupation period, their interaction with the evolutions as well as their participation in the National Resistance. Health conditions in the period before the beginning of the occupation are described in combination with how they altered due to the occupation conditions. The malnutrition and famine that resulted are investigated as well as the physical and pathological effects with the outbreak of diseases such as typhus, tuberculosis, malaria and cholera, often with small-scale epidemics. Furthermore, the psychopathological conditions caused by a well-planned imposition of hunger and fear by the occupying forces are studied, which kept the population in a constant state of anxiety and uncertainty. Afterwards, the political conditions that gave birth to the National Resistance are investigated and the main resistance organizations: EAM-ELAS, EDES-EOEA and EKKA – 5/42, as well as smaller ones such as PEAN. The structure of the health division of each one is presented, as well as its organizational functioning. Participation in the National Resistance appears as a means of participation in the social networks and as a compensatory factor for the adverse effects of occupation conditions. During the Occupation and under the operation of the health divisions of the resistance organizations, numerous hospitals, clinics and pharmacies were structured which treated both resistance fighters and civilians, something that was often unprecedented for the latter, while emphasis was put on children. In parallel, surgical operations took place, including the first organ transplant in Greece. Via literature search, as well as via search in the archive of Napoleon Zervas, a total of 738 medical doctors and medical students who were active during the occupation period and were involved in the events or even fell victim to the occupiers are presented. The majority of them were members of EAM/ELAS, while the medical doctors and medical students who participated in EDES-EOEA, as well as in EKKA-5/42 and in smaller resistance organizations, are also outlined. Among others, medical doctors who belonged to the Greek Jewish community are presented. Overall, the ideals, selflessness and self-sacrifice of medical doctors and medical students are outlined in combination with their high personal and humanitarian values."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι ιατροί στην Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αγκυραλίδης Γρηγόριος","Agkyralidis Grigorios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ερευνήσει τη δραστηριοποίηση των ιατρών και των φοιτητών ιατρικής κατά τη διάρκεια της Κατοχής, την εμπλοκή τους στα τεκταινόμενα και τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση. Μελετώνται οι υγειονομικές συνθήκες κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κατοχής και πως αυτές μεταβλήθησαν λόγω των κατοχικών συνθηκών. Ερευνάται ο υποσιτισμός και ο λιμός που προέκυψε καθώς και οι σωματικές και παθολογικές επιπτώσεις με έξαρση ασθενειών όπως ο τύφος, η φυματίωση, η ελονοσία και η χολέρα, συχνά με επιδημίες μικρής έκτασης. Επίσης, ερευνώνται οι ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που προέκυψαν, μέσω της καλά οργανωμένης εκ μέρους των κατακτητών επιβολής της πείνας και του φόβου, οι οποίες κρατούσαν τον πληθυσμό σε διαρκή κατάσταση αγωνίας και αβεβαιότητας. Κατόπιν μελετώνται οι πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στη δημιουργία της Εθνικής Αντίστασης και οι κυριότερες αντιστασιακές οργανώσεις: ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ και ΕΚΚΑ – Σύνταγμα 5/24, καθώς και μικρότερες όπως η ΠΕΑΝ. Παρουσιάζεται η υγειονομική δομή της κάθε μίας, καθώς και η οργανωτική της λειτουργία. Διερευνάται η συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση ως μέσο συμμετοχής στα κοινωνικά δίκτυα και ως αντιρροπιστικός παράγοντας των δυσμενών επιπτώσεων των κατοχικών συνθηκών. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής και υπό τη λειτουργία των υγειονομικών δομών των αντιστασιακών οργανώσεων δημιουργήθηκαν ευάριθμα νοσοκομεία, ιατρεία και φαρμακεία τα οποία περιέθαλψαν τόσο αντάρτες, όσο και πολίτες, κάτι που συχνά ήταν πρωτόγνωρο για τους δεύτερους, ενώ δόθηκε έμφαση στα παιδιά. Παράλληλα έλαβαν χώρα χειρουργικές επεμβάσεις, φτάνοντας μέχρι και την πρώτη μεταμόσχευση οργάνων στην Ελλάδα. Μέσω αναζήτησης της βιβλιογραφία, αλλά και στο αρχείο του Ναπολέοντα Ζέρβα παρουσιάζονται συνολικά 738 ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που έδρασαν κατά την κατοχή και είχαν εμπλοκή στα τεκταινόμενα ή ακόμα έπεσαν θύματα των κατακτητών. Η πλειονότητα τους ανήκει στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ενώ σκιαγραφούνται και οι ιατροί και φοιτητές/ριες ιατρικής που συμμετείχαν στον ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ, αλλά και στην ΕΚΚΑ-5/42 και σε μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις. Μεταξύ άλλων προκύπτουν ιατροί που ανήκαν στην ελλαδική εβραϊκή κοινότητα. Συνολικά, σκιαγραφούνται τα ιδανικά, η ανιδιοτέλεια και η αυτοθυσία των ιατρών σε συνδυασμό με τις υψηλές προσωπικές και ανθρωπιστικές τους αξίες.","Purpose of this study is to investigate the involvement of medical doctors and medical students during the Occupation period, their interaction with the evolutions as well as their participation in the National Resistance. Health conditions in the period before the beginning of the occupation are described in combination with how they altered due to the occupation conditions. The malnutrition and famine that resulted are investigated as well as the physical and pathological effects with the outbreak of diseases such as typhus, tuberculosis, malaria and cholera, often with small-scale epidemics. Furthermore, the psychopathological conditions caused by a well-planned imposition of hunger and fear by the occupying forces are studied, which kept the population in a constant state of anxiety and uncertainty. Afterwards, the political conditions that gave birth to the National Resistance are investigated and the main resistance organizations: EAM-ELAS, EDES-EOEA and EKKA – 5/42, as well as smaller ones such as PEAN. The structure of the health division of each one is presented, as well as its organizational functioning. Participation in the National Resistance appears as a means of participation in the social networks and as a compensatory factor for the adverse effects of occupation conditions. During the Occupation and under the operation of the health divisions of the resistance organizations, numerous hospitals, clinics and pharmacies were structured which treated both resistance fighters and civilians, something that was often unprecedented for the latter, while emphasis was put on children. In parallel, surgical operations took place, including the first organ transplant in Greece. Via literature search, as well as via search in the archive of Napoleon Zervas, a total of 738 medical doctors and medical students who were active during the occupation period and were involved in the events or even fell victim to the occupiers are presented. The majority of them were members of EAM/ELAS, while the medical doctors and medical students who participated in EDES-EOEA, as well as in EKKA-5/42 and in smaller resistance organizations, are also outlined. Among others, medical doctors who belonged to the Greek Jewish community are presented. Overall, the ideals, selflessness and self-sacrifice of medical doctors and medical students are outlined in combination with their high personal and humanitarian values."],"dc:identifier":["uoadl:5316805","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5316805"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Οι ιατροί στην Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:18Z"}