{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5317200"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5317200","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επανεξέταση της Ανθρώπινης Φύσης υπό το πρίσμα της Εξελικτικής Θεωρίας: Από την Ουσιοκρατία στην Απανθρωποποίηση","abstract":"Η πολύσημη έννοια της ανθρώπινης φύσης μεταβάλλεται ανάλογα με το επιστημονικό και φιλοσοφικό πλαίσιο που εξετάζεται και έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, για να στηρίξει πολλούς και διαφορετικούς σκοπούς, όπως ιδεολογίες, φιλοσοφικά προγράμματα, επιστημονικές θεωρίες και καλλιτεχνικά έργα. Η παραδοσιακή άποψη για αυτήν, η «ουσιοκρατική», που ανάγεται χρονολογικά πίσω στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, υποστηρίζει ότι υπάρχει ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις του ανθρώπινου είδους μια έμφυτη, αμετάβλητη, καθοριστική και επεξηγητική ουσία μέσα σε όλα τα ανθρώπινα όντα, η οποία μπορεί να είναι και δεσμευτική ως προς τις πράξεις τους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται αν υφίσταται κάποια μοναδική ή και ανώτερη «φύση» ή «ουσία» στον άνθρωπο υπό το πρίσμα της εξελικτικής θεωρίας, αν αυτή δύναται να έχει κάποιον επιστημικό ρόλο και τι είδους συνέπειες μπορεί να προκαλέσει η χρήση της. Συγκεκριμένα, η παραδοσιακή ουσιοκρατική θεώρηση της ανθρώπινης φύσης απορρίπτεται εξαρχής ως αβάσιμη και καταδεικνύεται ότι σχετιζόταν ανέκαθεν με την «απανθρωποποίηση». Για να φωτιστεί καλύτερα αυτή η σχέση, αναλύεται ως μελέτη περίπτωσης η πλατωνική ιδέα της ευγονικής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στην επίμαχη απάντηση της Εξελικτικής Ψυχολογίας, η οποία προτείνει μια οικουμενική ανθρώπινη φύση στη βάση προσαρμοστικών, εξειδικευμένων νοητικών μηχανισμών που είναι κωδικοποιημένοι στα γονίδια και αναπαράγουν συμπεριφορές των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Ως τελική θέση, διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι ομοιάζουν συμπεριφορικά μεταξύ τους, όπως και με άλλα ζώα, (στη βάση ψυχολογικών μηχανισμών ή βιολογικού «υλισμικού» του είδους) αλλά δεν είναι ούτε πανομοιότυποι ούτε συγκρίσιμοι σε ατομικό επίπεδο: κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού ιδιοσυγκρασίας και ιδιοσυστασίας του.","abstract_html":"Η πολύσημη έννοια της ανθρώπινης φύσης μεταβάλλεται ανάλογα με το επιστημονικό και φιλοσοφικό πλαίσιο που εξετάζεται και έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, για να στηρίξει πολλούς και διαφορετικούς σκοπούς, όπως ιδεολογίες, φιλοσοφικά προγράμματα, επιστημονικές θεωρίες και καλλιτεχνικά έργα. Η παραδοσιακή άποψη για αυτήν, η «ουσιοκρατική», που ανάγεται χρονολογικά πίσω στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, υποστηρίζει ότι υπάρχει ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις του ανθρώπινου είδους μια έμφυτη, αμετάβλητη, καθοριστική και επεξηγητική ουσία μέσα σε όλα τα ανθρώπινα όντα, η οποία μπορεί να είναι και δεσμευτική ως προς τις πράξεις τους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται αν υφίσταται κάποια μοναδική ή και ανώτερη «φύση» ή «ουσία» στον άνθρωπο υπό το πρίσμα της εξελικτικής θεωρίας, αν αυτή δύναται να έχει κάποιον επιστημικό ρόλο και τι είδους συνέπειες μπορεί να προκαλέσει η χρήση της. Συγκεκριμένα, η παραδοσιακή ουσιοκρατική θεώρηση της ανθρώπινης φύσης απορρίπτεται εξαρχής ως αβάσιμη και καταδεικνύεται ότι σχετιζόταν ανέκαθεν με την «απανθρωποποίηση». Για να φωτιστεί καλύτερα αυτή η σχέση, αναλύεται ως μελέτη περίπτωσης η πλατωνική ιδέα της ευγονικής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στην επίμαχη απάντηση της Εξελικτικής Ψυχολογίας, η οποία προτείνει μια οικουμενική ανθρώπινη φύση στη βάση προσαρμοστικών, εξειδικευμένων νοητικών μηχανισμών που είναι κωδικοποιημένοι στα γονίδια και αναπαράγουν συμπεριφορές των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Ως τελική θέση, διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι ομοιάζουν συμπεριφορικά μεταξύ τους, όπως και με άλλα ζώα, (στη βάση ψυχολογικών μηχανισμών ή βιολογικού «υλισμικού» του είδους) αλλά δεν είναι ούτε πανομοιότυποι ούτε συγκρίσιμοι σε ατομικό επίπεδο: κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού ιδιοσυγκρασίας και ιδιοσυστασίας του.","abstract_has_math":false,"creators":["ΡΟΥΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ROUKAS VASILEIOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:21Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5317200"],"render_values":[{"text":"uoadl:5317200","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317200","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317200","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5317200","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΡΟΥΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ROUKAS VASILEIOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5317200","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317200"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η πολύσημη έννοια της ανθρώπινης φύσης μεταβάλλεται ανάλογα με το επιστημονικό και φιλοσοφικό πλαίσιο που εξετάζεται και έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, για να στηρίξει πολλούς και διαφορετικούς σκοπούς, όπως ιδεολογίες, φιλοσοφικά προγράμματα, επιστημονικές θεωρίες και καλλιτεχνικά έργα. Η παραδοσιακή άποψη για αυτήν, η «ουσιοκρατική», που ανάγεται χρονολογικά πίσω στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, υποστηρίζει ότι υπάρχει ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις του ανθρώπινου είδους μια έμφυτη, αμετάβλητη, καθοριστική και επεξηγητική ουσία μέσα σε όλα τα ανθρώπινα όντα, η οποία μπορεί να είναι και δεσμευτική ως προς τις πράξεις τους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται αν υφίσταται κάποια μοναδική ή και ανώτερη «φύση» ή «ουσία» στον άνθρωπο υπό το πρίσμα της εξελικτικής θεωρίας, αν αυτή δύναται να έχει κάποιον επιστημικό ρόλο και τι είδους συνέπειες μπορεί να προκαλέσει η χρήση της. Συγκεκριμένα, η παραδοσιακή ουσιοκρατική θεώρηση της ανθρώπινης φύσης απορρίπτεται εξαρχής ως αβάσιμη και καταδεικνύεται ότι σχετιζόταν ανέκαθεν με την «απανθρωποποίηση». Για να φωτιστεί καλύτερα αυτή η σχέση, αναλύεται ως μελέτη περίπτωσης η πλατωνική ιδέα της ευγονικής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στην επίμαχη απάντηση της Εξελικτικής Ψυχολογίας, η οποία προτείνει μια οικουμενική ανθρώπινη φύση στη βάση προσαρμοστικών, εξειδικευμένων νοητικών μηχανισμών που είναι κωδικοποιημένοι στα γονίδια και αναπαράγουν συμπεριφορές των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Ως τελική θέση, διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι ομοιάζουν συμπεριφορικά μεταξύ τους, όπως και με άλλα ζώα, (στη βάση ψυχολογικών μηχανισμών ή βιολογικού «υλισμικού» του είδους) αλλά δεν είναι ούτε πανομοιότυποι ούτε συγκρίσιμοι σε ατομικό επίπεδο: κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού ιδιοσυγκρασίας και ιδιοσυστασίας του.","The polysemous concept of human nature varies according the philosophical and scientific context in which it is examined and has been used in past and it is still used today to support many different purposes, such as ideologies, philosophical programs, scientific theories and art works. The traditional view of it, the essentialist view, which dates back to Plato and Aristotle, holds that there is, regardless of the specific manifestations of the human species, an innate, permanent, defining and explanatory essence within all human beings, which may also be binding on their actions. In this thesis, is examined whether there is any unique or superior ‘nature’ or ‘essence’ in humans from the perspective of evolutionary theory, if it can have an epistemic role and what kind of consequences can be provoked from its use. Specifically, the traditional essentialist view of human nature will be rejected as unfounded and it is demonstrated that it is related historically to ‘dehumanisation’. To highlight this relationship, the platonic idea of eugenics is analysed as a case study. Special attention is given also to the controversial response of Evolutionary Psychology, which proposes a universal human nature based on adaptive, specialized mental mechanisms that are encoded in genes and reproduce behaviours of hunter-gatherers. As a final position, it is determined that human may resemble behaviourally each other, as with other animals, (based on psychological mechanisms or biological ‘hardware’ of the species) but are neither identical nor comparable: each person is unique due to its particular combination of idiosyncrasy and idiosystasis."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επανεξέταση της Ανθρώπινης Φύσης υπό το πρίσμα της Εξελικτικής Θεωρίας: Από την Ουσιοκρατία στην Απανθρωποποίηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΡΟΥΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ROUKAS VASILEIOS"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η πολύσημη έννοια της ανθρώπινης φύσης μεταβάλλεται ανάλογα με το επιστημονικό και φιλοσοφικό πλαίσιο που εξετάζεται και έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, για να στηρίξει πολλούς και διαφορετικούς σκοπούς, όπως ιδεολογίες, φιλοσοφικά προγράμματα, επιστημονικές θεωρίες και καλλιτεχνικά έργα. Η παραδοσιακή άποψη για αυτήν, η «ουσιοκρατική», που ανάγεται χρονολογικά πίσω στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, υποστηρίζει ότι υπάρχει ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις του ανθρώπινου είδους μια έμφυτη, αμετάβλητη, καθοριστική και επεξηγητική ουσία μέσα σε όλα τα ανθρώπινα όντα, η οποία μπορεί να είναι και δεσμευτική ως προς τις πράξεις τους. Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζεται αν υφίσταται κάποια μοναδική ή και ανώτερη «φύση» ή «ουσία» στον άνθρωπο υπό το πρίσμα της εξελικτικής θεωρίας, αν αυτή δύναται να έχει κάποιον επιστημικό ρόλο και τι είδους συνέπειες μπορεί να προκαλέσει η χρήση της. Συγκεκριμένα, η παραδοσιακή ουσιοκρατική θεώρηση της ανθρώπινης φύσης απορρίπτεται εξαρχής ως αβάσιμη και καταδεικνύεται ότι σχετιζόταν ανέκαθεν με την «απανθρωποποίηση». Για να φωτιστεί καλύτερα αυτή η σχέση, αναλύεται ως μελέτη περίπτωσης η πλατωνική ιδέα της ευγονικής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στην επίμαχη απάντηση της Εξελικτικής Ψυχολογίας, η οποία προτείνει μια οικουμενική ανθρώπινη φύση στη βάση προσαρμοστικών, εξειδικευμένων νοητικών μηχανισμών που είναι κωδικοποιημένοι στα γονίδια και αναπαράγουν συμπεριφορές των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Ως τελική θέση, διαπιστώνεται ότι οι άνθρωποι ομοιάζουν συμπεριφορικά μεταξύ τους, όπως και με άλλα ζώα, (στη βάση ψυχολογικών μηχανισμών ή βιολογικού «υλισμικού» του είδους) αλλά δεν είναι ούτε πανομοιότυποι ούτε συγκρίσιμοι σε ατομικό επίπεδο: κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού ιδιοσυγκρασίας και ιδιοσυστασίας του.","The polysemous concept of human nature varies according the philosophical and scientific context in which it is examined and has been used in past and it is still used today to support many different purposes, such as ideologies, philosophical programs, scientific theories and art works. The traditional view of it, the essentialist view, which dates back to Plato and Aristotle, holds that there is, regardless of the specific manifestations of the human species, an innate, permanent, defining and explanatory essence within all human beings, which may also be binding on their actions. In this thesis, is examined whether there is any unique or superior ‘nature’ or ‘essence’ in humans from the perspective of evolutionary theory, if it can have an epistemic role and what kind of consequences can be provoked from its use. Specifically, the traditional essentialist view of human nature will be rejected as unfounded and it is demonstrated that it is related historically to ‘dehumanisation’. To highlight this relationship, the platonic idea of eugenics is analysed as a case study. Special attention is given also to the controversial response of Evolutionary Psychology, which proposes a universal human nature based on adaptive, specialized mental mechanisms that are encoded in genes and reproduce behaviours of hunter-gatherers. As a final position, it is determined that human may resemble behaviourally each other, as with other animals, (based on psychological mechanisms or biological ‘hardware’ of the species) but are neither identical nor comparable: each person is unique due to its particular combination of idiosyncrasy and idiosystasis."],"dc:identifier":["uoadl:5317200","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317200"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Επανεξέταση της Ανθρώπινης Φύσης υπό το πρίσμα της Εξελικτικής Θεωρίας: Από την Ουσιοκρατία στην Απανθρωποποίηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:21Z"}