{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5317361"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5317361","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μέτρηση δόσης οργάνων και εκτίμηση ακτινικού κινδύνου καρκινογένεσης από εξετάσεις PET/CT","abstract":"Η απεικόνιση PET/CT αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο με εφαρμογές σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.α.). Ωστόσο, καθώς μια εξέταση PET/CT πραγματοποιείται μετά από χορήγηση ραδιοφαρμάκου και εμπεριέχει επιπλέον απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία, προκύπτει το ζήτημα της ακτινικής επιβάρυνσης των ιστών του εξεταζομένου και του σχετιζόμενου με αυτήν κίνδυνου καρκινογένεσης. Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν ο υπολογισμός της ακτινικής επιβάρυνσης των οργάνων/ιστών ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT και η εκτίμηση του ακτινικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (life attributable radiogenic risk: LAR) που σχετίζεται με τυπικές εξετάσεις PET/CT. Σκοπός επίσης, ήταν η σύγκριση της συνεισφοράς της χορήγησης ραδιοφαρμάκου σε σχέση με την έκθεση από την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία στην συνολική ακτινική επιβάρυνση και ακτινικό κίνδυνο. Ο υπολογιζόμενος ακτινικός κίνδυνος από μια εξέταση PET/CT συγκρίθηκε με τον ονομαστικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (nominal life intrinsic risk: LIR) για ασθενείς που υπόκεινται τέτοιες εξετάσεις. Επιπλέον, για κάθε ασθενή εκτιμήθηκε η ενεργός δόση και αξιολογήθηκε σε σύγκριση με αντίστοιχα δημοσιευμένα δεδομένα από τη βιβλιογραφία. Η δόση ακτινοβολίας στα ακτινοευευαίσθητα όργανα υπολογίστηκε σε μια σειρά 24 ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT. Οι απορροφούμενες δόσεις λόγω της χορήγησης ραδιοφαρμάκου προσδιορίστηκαν για τον κάθε ιστό μέσω των υπαρχόντων συντελεστών δόσης οργάνου ανα μονάδα ενεργότητας του ραδιοφαρμάκου. Για την εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης οργάνων λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσομοιώσεων Monte Carlo (ImpactMC, Vamp GmbH), το οποίο χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από τις εξετάσσεις παράγει εικονες δόσης σε 1 προς 1 αντιστοιχία με τις εικόνες CT του ασθενούς. Για την εκτίμηση του LAR σε κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκαν οι υπολογισμένες δόσεις οργάνων από το κάθε σκέλος της εξέτασης PET/CT και προτεινόμενοι συντελεστές ακτινογενούς κινδύνου καρκινογέννεσης από τη βιβλιογραφία. Η μέση τιμή του LAR για την μελετούμενη ομάδα ασθενών συγκρίθηκε με την αντίστοιχη τιμή του ονομαστικού κινδύνου καρκινογέννεσης (LIR). Η ενεργός δόση που προέκυψε από τη χορήγηση ραδιοφαρμάκου εκτιμήθηκε μέσω της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και χρήσητων συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού. Η ενεργός δόση που προκύπτει από την έκθεση του ασθενούς κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία εκτιμήθηκε α) μέσω των υπολογισθέντων δόσεων στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και των συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού και β) ς μέσω του γινομένου δόσης μήκους (dose length product: DLP) και προτεινόμενων συντελεστών μετατροπής του σε ενεργό δόση . Για τις γυναίκες, οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με το ραδιοφάρμακο κυμάνθηκαν από 1.61 mGy (δέρμα) έως 27.9 mGy (ουροδόχος κύστη). Για τους άνδρες, οι δόσεις κυμάνθηκαν από 1.29 mGy (δέρμα) έως 16,1 mGy (ουροδόχος κύστη). Οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με την έκθεση κατά την υπολογιστική τομογραφία κυμάνθηκαν από 7.95 mGy (μήτρα) έως 18,1 mGy (θυρεοειδής) για τις γυναίκες και από 7.25 mGy (προστάτης) έως 14,7 mGy (θυρεοειδής) για τους άνδρες. Ο ακτινικός κίνδυνος για καρκινογέννεση λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε 40.1 x 10-5 και 104 x 10-5 ενώ ο ακτινικός κίνδυνος που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου βρέθηκε να είναι 18.61 x 10-5 και 33.63 x 10-5, για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Ο ακτινικός κίνδυνος λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε να είναι 2 με 3 φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα Ο συνολικός συντελεστής ακτινικού κινδύνου για καρκινογέννεη από μια εξέταση PET/CT βρέθηκε να είναι 58.7 x 10-5 για τους άνδρες και 137 x 10-5 για τις γυναίκες, ενώ βάση αυτών των τιμών, ο σχετικός κίνδυνος καρκινογένεσης για ένα άτομο χωρίς καρκίνο που υποβάλλεται σε PET/CT εκτιμήθηκε σε 1,00159 και 1,00398 για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα.Η ενεργός δόση από μια εξέταση PET/CT υπολογίστηκε σε 15,9 mSv για τις γυναίκες και 11,5 m Sv για τους άνδρες. Μεγαλύτερη συνεισφορά στην δόση στα ακτινευαίσθητα οργανα έχει η υπολογιστική τομογραφία, με συνεισφορά 79% και 75% για γυναίκες και άνδρες ασθενείς αντίστοιχα. Η αύξηση του ονομαστικού κινδύνου πρόκλησης καρκίνου μετά από υποβολή σε μια εξέταση PET/CT με ένα σύγχρονο σύστημα εκτιμήθηκε ότι είναι 0,40% και 0,16% για γυναίκες και άνδρες αντίστοιχα και μπορεί να θεωρηθεί οριακή. Μελλοντικές έρευνες που θα εξετάζουν την ακτινική επιβάρυνση από εξετάσεις PET/CT και τη συσχέτιση της δόσης με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά και την τοποθέτηση του ασθενούς κατά την διάρκεια της εξέτασης θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη εξατομικευμένων πρωτοκόλλων εξέτασης αλλά και για εξατομικευμένες δοσιμετρικές μελέτες.","abstract_html":"Η απεικόνιση PET/CT αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο με εφαρμογές σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.α.). Ωστόσο, καθώς μια εξέταση PET/CT πραγματοποιείται μετά από χορήγηση ραδιοφαρμάκου και εμπεριέχει επιπλέον απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία, προκύπτει το ζήτημα της ακτινικής επιβάρυνσης των ιστών του εξεταζομένου και του σχετιζόμενου με αυτήν κίνδυνου καρκινογένεσης. Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν ο υπολογισμός της ακτινικής επιβάρυνσης των οργάνων/ιστών ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT και η εκτίμηση του ακτινικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (life attributable radiogenic risk: LAR) που σχετίζεται με τυπικές εξετάσεις PET/CT. Σκοπός επίσης, ήταν η σύγκριση της συνεισφοράς της χορήγησης ραδιοφαρμάκου σε σχέση με την έκθεση από την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία στην συνολική ακτινική επιβάρυνση και ακτινικό κίνδυνο. Ο υπολογιζόμενος ακτινικός κίνδυνος από μια εξέταση PET/CT συγκρίθηκε με τον ονομαστικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (nominal life intrinsic risk: LIR) για ασθενείς που υπόκεινται τέτοιες εξετάσεις. Επιπλέον, για κάθε ασθενή εκτιμήθηκε η ενεργός δόση και αξιολογήθηκε σε σύγκριση με αντίστοιχα δημοσιευμένα δεδομένα από τη βιβλιογραφία. Η δόση ακτινοβολίας στα ακτινοευευαίσθητα όργανα υπολογίστηκε σε μια σειρά 24 ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT. Οι απορροφούμενες δόσεις λόγω της χορήγησης ραδιοφαρμάκου προσδιορίστηκαν για τον κάθε ιστό μέσω των υπαρχόντων συντελεστών δόσης οργάνου ανα μονάδα ενεργότητας του ραδιοφαρμάκου. Για την εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης οργάνων λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσομοιώσεων Monte Carlo (ImpactMC, Vamp GmbH), το οποίο χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από τις εξετάσσεις παράγει εικονες δόσης σε 1 προς 1 αντιστοιχία με τις εικόνες CT του ασθενούς. Για την εκτίμηση του LAR σε κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκαν οι υπολογισμένες δόσεις οργάνων από το κάθε σκέλος της εξέτασης PET/CT και προτεινόμενοι συντελεστές ακτινογενούς κινδύνου καρκινογέννεσης από τη βιβλιογραφία. Η μέση τιμή του LAR για την μελετούμενη ομάδα ασθενών συγκρίθηκε με την αντίστοιχη τιμή του ονομαστικού κινδύνου καρκινογέννεσης (LIR). Η ενεργός δόση που προέκυψε από τη χορήγηση ραδιοφαρμάκου εκτιμήθηκε μέσω της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και χρήσητων συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού. Η ενεργός δόση που προκύπτει από την έκθεση του ασθενούς κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία εκτιμήθηκε α) μέσω των υπολογισθέντων δόσεων στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και των συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού και β) ς μέσω του γινομένου δόσης μήκους (dose length product: DLP) και προτεινόμενων συντελεστών μετατροπής του σε ενεργό δόση . Για τις γυναίκες, οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με το ραδιοφάρμακο κυμάνθηκαν από 1.61 mGy (δέρμα) έως 27.9 mGy (ουροδόχος κύστη). Για τους άνδρες, οι δόσεις κυμάνθηκαν από 1.29 mGy (δέρμα) έως 16,1 mGy (ουροδόχος κύστη). Οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με την έκθεση κατά την υπολογιστική τομογραφία κυμάνθηκαν από 7.95 mGy (μήτρα) έως 18,1 mGy (θυρεοειδής) για τις γυναίκες και από 7.25 mGy (προστάτης) έως 14,7 mGy (θυρεοειδής) για τους άνδρες. Ο ακτινικός κίνδυνος για καρκινογέννεση λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε 40.1 x 10-5 και 104 x 10-5 ενώ ο ακτινικός κίνδυνος που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου βρέθηκε να είναι 18.61 x 10-5 και 33.63 x 10-5, για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Ο ακτινικός κίνδυνος λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε να είναι 2 με 3 φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα Ο συνολικός συντελεστής ακτινικού κινδύνου για καρκινογέννεη από μια εξέταση PET/CT βρέθηκε να είναι 58.7 x 10-5 για τους άνδρες και 137 x 10-5 για τις γυναίκες, ενώ βάση αυτών των τιμών, ο σχετικός κίνδυνος καρκινογένεσης για ένα άτομο χωρίς καρκίνο που υποβάλλεται σε PET/CT εκτιμήθηκε σε 1,00159 και 1,00398 για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα.Η ενεργός δόση από μια εξέταση PET/CT υπολογίστηκε σε 15,9 mSv για τις γυναίκες και 11,5 m Sv για τους άνδρες. Μεγαλύτερη συνεισφορά στην δόση στα ακτινευαίσθητα οργανα έχει η υπολογιστική τομογραφία, με συνεισφορά 79% και 75% για γυναίκες και άνδρες ασθενείς αντίστοιχα. Η αύξηση του ονομαστικού κινδύνου πρόκλησης καρκίνου μετά από υποβολή σε μια εξέταση PET/CT με ένα σύγχρονο σύστημα εκτιμήθηκε ότι είναι 0,40% και 0,16% για γυναίκες και άνδρες αντίστοιχα και μπορεί να θεωρηθεί οριακή. Μελλοντικές έρευνες που θα εξετάζουν την ακτινική επιβάρυνση από εξετάσεις PET/CT και τη συσχέτιση της δόσης με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά και την τοποθέτηση του ασθενούς κατά την διάρκεια της εξέτασης θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη εξατομικευμένων πρωτοκόλλων εξέτασης αλλά και για εξατομικευμένες δοσιμετρικές μελέτες.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαρή Βερενίκη","Mari Vereniki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:21Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5317361"],"render_values":[{"text":"uoadl:5317361","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317361","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317361","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5317361","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαρή Βερενίκη","Mari Vereniki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5317361","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317361"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η απεικόνιση PET/CT αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο με εφαρμογές σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.α.). Ωστόσο, καθώς μια εξέταση PET/CT πραγματοποιείται μετά από χορήγηση ραδιοφαρμάκου και εμπεριέχει επιπλέον απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία, προκύπτει το ζήτημα της ακτινικής επιβάρυνσης των ιστών του εξεταζομένου και του σχετιζόμενου με αυτήν κίνδυνου καρκινογένεσης. Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν ο υπολογισμός της ακτινικής επιβάρυνσης των οργάνων/ιστών ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT και η εκτίμηση του ακτινικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (life attributable radiogenic risk: LAR) που σχετίζεται με τυπικές εξετάσεις PET/CT. Σκοπός επίσης, ήταν η σύγκριση της συνεισφοράς της χορήγησης ραδιοφαρμάκου σε σχέση με την έκθεση από την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία στην συνολική ακτινική επιβάρυνση και ακτινικό κίνδυνο. Ο υπολογιζόμενος ακτινικός κίνδυνος από μια εξέταση PET/CT συγκρίθηκε με τον ονομαστικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (nominal life intrinsic risk: LIR) για ασθενείς που υπόκεινται τέτοιες εξετάσεις. Επιπλέον, για κάθε ασθενή εκτιμήθηκε η ενεργός δόση και αξιολογήθηκε σε σύγκριση με αντίστοιχα δημοσιευμένα δεδομένα από τη βιβλιογραφία. Η δόση ακτινοβολίας στα ακτινοευευαίσθητα όργανα υπολογίστηκε σε μια σειρά 24 ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT. Οι απορροφούμενες δόσεις λόγω της χορήγησης ραδιοφαρμάκου προσδιορίστηκαν για τον κάθε ιστό μέσω των υπαρχόντων συντελεστών δόσης οργάνου ανα μονάδα ενεργότητας του ραδιοφαρμάκου. Για την εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης οργάνων λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσομοιώσεων Monte Carlo (ImpactMC, Vamp GmbH), το οποίο χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από τις εξετάσσεις παράγει εικονες δόσης σε 1 προς 1 αντιστοιχία με τις εικόνες CT του ασθενούς. Για την εκτίμηση του LAR σε κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκαν οι υπολογισμένες δόσεις οργάνων από το κάθε σκέλος της εξέτασης PET/CT και προτεινόμενοι συντελεστές ακτινογενούς κινδύνου καρκινογέννεσης από τη βιβλιογραφία. Η μέση τιμή του LAR για την μελετούμενη ομάδα ασθενών συγκρίθηκε με την αντίστοιχη τιμή του ονομαστικού κινδύνου καρκινογέννεσης (LIR). Η ενεργός δόση που προέκυψε από τη χορήγηση ραδιοφαρμάκου εκτιμήθηκε μέσω της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και χρήσητων συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού. Η ενεργός δόση που προκύπτει από την έκθεση του ασθενούς κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία εκτιμήθηκε α) μέσω των υπολογισθέντων δόσεων στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και των συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού και β) ς μέσω του γινομένου δόσης μήκους (dose length product: DLP) και προτεινόμενων συντελεστών μετατροπής του σε ενεργό δόση . Για τις γυναίκες, οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με το ραδιοφάρμακο κυμάνθηκαν από 1.61 mGy (δέρμα) έως 27.9 mGy (ουροδόχος κύστη). Για τους άνδρες, οι δόσεις κυμάνθηκαν από 1.29 mGy (δέρμα) έως 16,1 mGy (ουροδόχος κύστη). Οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με την έκθεση κατά την υπολογιστική τομογραφία κυμάνθηκαν από 7.95 mGy (μήτρα) έως 18,1 mGy (θυρεοειδής) για τις γυναίκες και από 7.25 mGy (προστάτης) έως 14,7 mGy (θυρεοειδής) για τους άνδρες. Ο ακτινικός κίνδυνος για καρκινογέννεση λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε 40.1 x 10-5 και 104 x 10-5 ενώ ο ακτινικός κίνδυνος που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου βρέθηκε να είναι 18.61 x 10-5 και 33.63 x 10-5, για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Ο ακτινικός κίνδυνος λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε να είναι 2 με 3 φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα Ο συνολικός συντελεστής ακτινικού κινδύνου για καρκινογέννεη από μια εξέταση PET/CT βρέθηκε να είναι 58.7 x 10-5 για τους άνδρες και 137 x 10-5 για τις γυναίκες, ενώ βάση αυτών των τιμών, ο σχετικός κίνδυνος καρκινογένεσης για ένα άτομο χωρίς καρκίνο που υποβάλλεται σε PET/CT εκτιμήθηκε σε 1,00159 και 1,00398 για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα.Η ενεργός δόση από μια εξέταση PET/CT υπολογίστηκε σε 15,9 mSv για τις γυναίκες και 11,5 m Sv για τους άνδρες. Μεγαλύτερη συνεισφορά στην δόση στα ακτινευαίσθητα οργανα έχει η υπολογιστική τομογραφία, με συνεισφορά 79% και 75% για γυναίκες και άνδρες ασθενείς αντίστοιχα. Η αύξηση του ονομαστικού κινδύνου πρόκλησης καρκίνου μετά από υποβολή σε μια εξέταση PET/CT με ένα σύγχρονο σύστημα εκτιμήθηκε ότι είναι 0,40% και 0,16% για γυναίκες και άνδρες αντίστοιχα και μπορεί να θεωρηθεί οριακή. Μελλοντικές έρευνες που θα εξετάζουν την ακτινική επιβάρυνση από εξετάσεις PET/CT και τη συσχέτιση της δόσης με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά και την τοποθέτηση του ασθενούς κατά την διάρκεια της εξέτασης θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη εξατομικευμένων πρωτοκόλλων εξέτασης αλλά και για εξατομικευμένες δοσιμετρικές μελέτες.","PET/CT has been proven to be a valuable tool in medicine. However, concerns regarding the radiation burden of PET/CT examinations and the associated risk of carcinogenesis have been raised. The purpose of this work is to a) determine the radiation dose from both FDG radiopharmaceutical administration and CT exposure involved in a PET/CT examination, b) estimate the life attributable radiogenic risk (LAR) of cancer from typical PET/CT examinations with use of a modern system and c) compare the LAR to the nominal life intrinsic risk (LIR) of cancer for patients subjected to PET/CT. For each patient the effective dose was also estimated and compared to corresponding published data. The radiation dose to radiosensitive organs was calculated in a series of 24 patients subjected to PET/CT examination. Organ absorbed radiation doses from the administered FDG activity were determined using organ dose per unit FDG activity factors. To estimate CT exposure-related organ doses a Monte Carlo simulation software package (ImpactMC, Vamp GmbH) was used. This tool simulates the actual patient CT exposure on a patient-specific mathematical phantom and generates dose images in 1-1 correspondence to the CT images of the patient. The FDG-related, CT-related and cumulative organ doses and published organ-specific radiogenic cancer risk factors were employed to estimate corresponding LARs for each patient. The mean total LAR estimate was compared to recently published LIR of cancer. The FDG-related organ doses were found to range from 1.61 mGy (skin) to 27.9 mGy (bladder) for female patients and from 1.29 mGy (skin) to 16.1 mGy (bladder) for male patients. The CT exposure-related organ doses were found to range from 7.95 mGy (uterus) to 18.1 mGy (thyroid) for female and from 7.25 mGy (prostate) to 14.7 mGy (thyroid) for male patients. The CT-related LAR was estimated as 40.1 x 10-5 and 104 x 10-5 and found to be 2-3 times higher than the FDG-related LAR (18.61 x 10-5 and 33.63 x 10-5) for male and female patients, respectively. The mean total LAR from a PET/CT examination was found to be 58.7 x 10-5 and 137 x 10-5 and the relative risk for carcinogenesis to a cancer free individual subjected to PET/CT was estimated to be 1.00398 and 1.00159, for female and male subjects, respectively. The mean effective dose was determined through the FDG-related, CT-related and cumulative organ doses using organ/tissue weighting factors as 11.5 mSv for male and 15.9 mSv for female patients. The mean total effective dose was also determined through effective dose per unit activity factors (for the FDG administration related effective dose) and DLP-to-effective dose conversion factors (for the CT exposure-related effective dose) as 12.2 mSv for male and 16.1 mSv for female patients. The main contributor to the cumulative dose to all radiosensitive organs from a PET/CT examination was found to be the CT, with a contribution of 79% and 75% to the total organ doses from e PET/CT for female and male patients respectively. The increase of the nominal risk of cancer induction following a PET/CT examination with a modern system is 0.40% for female patients and 0.16% for male patients may be considered marginal. Future research exploring the radiation burden from PET/CT examinations and its correlation with patient somatometric characteristics and positioning may provide valuable insight regarding patient-specific examinations and personalized dosimetry."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μέτρηση δόσης οργάνων και εκτίμηση ακτινικού κινδύνου καρκινογένεσης από εξετάσεις PET/CT"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαρή Βερενίκη","Mari Vereniki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η απεικόνιση PET/CT αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο διαγνωστικό εργαλείο με εφαρμογές σε διάφορους τομείς (ογκολογία, καρδιολογία, νευρολογία κ.α.). Ωστόσο, καθώς μια εξέταση PET/CT πραγματοποιείται μετά από χορήγηση ραδιοφαρμάκου και εμπεριέχει επιπλέον απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία, προκύπτει το ζήτημα της ακτινικής επιβάρυνσης των ιστών του εξεταζομένου και του σχετιζόμενου με αυτήν κίνδυνου καρκινογένεσης. Σκοπός αυτής της εργασίας ήταν ο υπολογισμός της ακτινικής επιβάρυνσης των οργάνων/ιστών ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT και η εκτίμηση του ακτινικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου (life attributable radiogenic risk: LAR) που σχετίζεται με τυπικές εξετάσεις PET/CT. Σκοπός επίσης, ήταν η σύγκριση της συνεισφοράς της χορήγησης ραδιοφαρμάκου σε σχέση με την έκθεση από την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία στην συνολική ακτινική επιβάρυνση και ακτινικό κίνδυνο. Ο υπολογιζόμενος ακτινικός κίνδυνος από μια εξέταση PET/CT συγκρίθηκε με τον ονομαστικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (nominal life intrinsic risk: LIR) για ασθενείς που υπόκεινται τέτοιες εξετάσεις. Επιπλέον, για κάθε ασθενή εκτιμήθηκε η ενεργός δόση και αξιολογήθηκε σε σύγκριση με αντίστοιχα δημοσιευμένα δεδομένα από τη βιβλιογραφία. Η δόση ακτινοβολίας στα ακτινοευευαίσθητα όργανα υπολογίστηκε σε μια σειρά 24 ασθενών που υποβλήθηκαν σε εξέταση PET/CT. Οι απορροφούμενες δόσεις λόγω της χορήγησης ραδιοφαρμάκου προσδιορίστηκαν για τον κάθε ιστό μέσω των υπαρχόντων συντελεστών δόσης οργάνου ανα μονάδα ενεργότητας του ραδιοφαρμάκου. Για την εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης οργάνων λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία χρησιμοποιήθηκε ένα λογισμικό προσομοιώσεων Monte Carlo (ImpactMC, Vamp GmbH), το οποίο χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από τις εξετάσσεις παράγει εικονες δόσης σε 1 προς 1 αντιστοιχία με τις εικόνες CT του ασθενούς. Για την εκτίμηση του LAR σε κάθε ασθενή χρησιμοποιήθηκαν οι υπολογισμένες δόσεις οργάνων από το κάθε σκέλος της εξέτασης PET/CT και προτεινόμενοι συντελεστές ακτινογενούς κινδύνου καρκινογέννεσης από τη βιβλιογραφία. Η μέση τιμή του LAR για την μελετούμενη ομάδα ασθενών συγκρίθηκε με την αντίστοιχη τιμή του ονομαστικού κινδύνου καρκινογέννεσης (LIR). Η ενεργός δόση που προέκυψε από τη χορήγηση ραδιοφαρμάκου εκτιμήθηκε μέσω της απορροφούμενης δόσης ακτινοβολίας στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και χρήσητων συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού. Η ενεργός δόση που προκύπτει από την έκθεση του ασθενούς κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία εκτιμήθηκε α) μέσω των υπολογισθέντων δόσεων στους ακτινοευαίσθητους ιστούς/όργανα και των συντελεστών στάθμισης του εκτιθέμενου ιστού και β) ς μέσω του γινομένου δόσης μήκους (dose length product: DLP) και προτεινόμενων συντελεστών μετατροπής του σε ενεργό δόση . Για τις γυναίκες, οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με το ραδιοφάρμακο κυμάνθηκαν από 1.61 mGy (δέρμα) έως 27.9 mGy (ουροδόχος κύστη). Για τους άνδρες, οι δόσεις κυμάνθηκαν από 1.29 mGy (δέρμα) έως 16,1 mGy (ουροδόχος κύστη). Οι δόσεις οργάνων που σχετίζονται με την έκθεση κατά την υπολογιστική τομογραφία κυμάνθηκαν από 7.95 mGy (μήτρα) έως 18,1 mGy (θυρεοειδής) για τις γυναίκες και από 7.25 mGy (προστάτης) έως 14,7 mGy (θυρεοειδής) για τους άνδρες. Ο ακτινικός κίνδυνος για καρκινογέννεση λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε 40.1 x 10-5 και 104 x 10-5 ενώ ο ακτινικός κίνδυνος που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου βρέθηκε να είναι 18.61 x 10-5 και 33.63 x 10-5, για άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Ο ακτινικός κίνδυνος λόγω της έκθεσης κατά την απεικόνιση με υπολογιστική τομογραφία βρέθηκε να είναι 2 με 3 φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο που προκύπτει από την χορήγηση ραδιοφαρμάκου για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα Ο συνολικός συντελεστής ακτινικού κινδύνου για καρκινογέννεη από μια εξέταση PET/CT βρέθηκε να είναι 58.7 x 10-5 για τους άνδρες και 137 x 10-5 για τις γυναίκες, ενώ βάση αυτών των τιμών, ο σχετικός κίνδυνος καρκινογένεσης για ένα άτομο χωρίς καρκίνο που υποβάλλεται σε PET/CT εκτιμήθηκε σε 1,00159 και 1,00398 για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα.Η ενεργός δόση από μια εξέταση PET/CT υπολογίστηκε σε 15,9 mSv για τις γυναίκες και 11,5 m Sv για τους άνδρες. Μεγαλύτερη συνεισφορά στην δόση στα ακτινευαίσθητα οργανα έχει η υπολογιστική τομογραφία, με συνεισφορά 79% και 75% για γυναίκες και άνδρες ασθενείς αντίστοιχα. Η αύξηση του ονομαστικού κινδύνου πρόκλησης καρκίνου μετά από υποβολή σε μια εξέταση PET/CT με ένα σύγχρονο σύστημα εκτιμήθηκε ότι είναι 0,40% και 0,16% για γυναίκες και άνδρες αντίστοιχα και μπορεί να θεωρηθεί οριακή. Μελλοντικές έρευνες που θα εξετάζουν την ακτινική επιβάρυνση από εξετάσεις PET/CT και τη συσχέτιση της δόσης με τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά και την τοποθέτηση του ασθενούς κατά την διάρκεια της εξέτασης θα μπορούσαν να αποτελούν σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη εξατομικευμένων πρωτοκόλλων εξέτασης αλλά και για εξατομικευμένες δοσιμετρικές μελέτες.","PET/CT has been proven to be a valuable tool in medicine. However, concerns regarding the radiation burden of PET/CT examinations and the associated risk of carcinogenesis have been raised. The purpose of this work is to a) determine the radiation dose from both FDG radiopharmaceutical administration and CT exposure involved in a PET/CT examination, b) estimate the life attributable radiogenic risk (LAR) of cancer from typical PET/CT examinations with use of a modern system and c) compare the LAR to the nominal life intrinsic risk (LIR) of cancer for patients subjected to PET/CT. For each patient the effective dose was also estimated and compared to corresponding published data. The radiation dose to radiosensitive organs was calculated in a series of 24 patients subjected to PET/CT examination. Organ absorbed radiation doses from the administered FDG activity were determined using organ dose per unit FDG activity factors. To estimate CT exposure-related organ doses a Monte Carlo simulation software package (ImpactMC, Vamp GmbH) was used. This tool simulates the actual patient CT exposure on a patient-specific mathematical phantom and generates dose images in 1-1 correspondence to the CT images of the patient. The FDG-related, CT-related and cumulative organ doses and published organ-specific radiogenic cancer risk factors were employed to estimate corresponding LARs for each patient. The mean total LAR estimate was compared to recently published LIR of cancer. The FDG-related organ doses were found to range from 1.61 mGy (skin) to 27.9 mGy (bladder) for female patients and from 1.29 mGy (skin) to 16.1 mGy (bladder) for male patients. The CT exposure-related organ doses were found to range from 7.95 mGy (uterus) to 18.1 mGy (thyroid) for female and from 7.25 mGy (prostate) to 14.7 mGy (thyroid) for male patients. The CT-related LAR was estimated as 40.1 x 10-5 and 104 x 10-5 and found to be 2-3 times higher than the FDG-related LAR (18.61 x 10-5 and 33.63 x 10-5) for male and female patients, respectively. The mean total LAR from a PET/CT examination was found to be 58.7 x 10-5 and 137 x 10-5 and the relative risk for carcinogenesis to a cancer free individual subjected to PET/CT was estimated to be 1.00398 and 1.00159, for female and male subjects, respectively. The mean effective dose was determined through the FDG-related, CT-related and cumulative organ doses using organ/tissue weighting factors as 11.5 mSv for male and 15.9 mSv for female patients. The mean total effective dose was also determined through effective dose per unit activity factors (for the FDG administration related effective dose) and DLP-to-effective dose conversion factors (for the CT exposure-related effective dose) as 12.2 mSv for male and 16.1 mSv for female patients. The main contributor to the cumulative dose to all radiosensitive organs from a PET/CT examination was found to be the CT, with a contribution of 79% and 75% to the total organ doses from e PET/CT for female and male patients respectively. The increase of the nominal risk of cancer induction following a PET/CT examination with a modern system is 0.40% for female patients and 0.16% for male patients may be considered marginal. Future research exploring the radiation burden from PET/CT examinations and its correlation with patient somatometric characteristics and positioning may provide valuable insight regarding patient-specific examinations and personalized dosimetry."],"dc:identifier":["uoadl:5317361","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5317361"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μέτρηση δόσης οργάνων και εκτίμηση ακτινικού κινδύνου καρκινογένεσης από εξετάσεις PET/CT"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:21Z"}