{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5318354"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5318354","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η saeva noverca (κακιά μητριά) στις Controversiae του Σενέκα πρεσβύτερου: κοινωνικές, ρητορικές, έμφυλες διαστάσεις","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μορφή της saeva noverca (‘κακιάς μητριάς’) στις Controversiae του Σενέκα του Πρεσβύτερου (περ. 55 π.Χ.-37 μ.Χ.), αναδεικνύοντάς τη ως μια σύνθετη πολιτισμική, κοινωνική και ρητορική κατασκευή. Αρχικά διερευνάται η θέση της μητριάς στη ρωμαϊκή κοινωνία και στο ρωμαϊκό δίκαιο, όπου και προκαλούσε ανησυχίες σχετικές με την κληρονομικότητα, την πατρική εξουσία και την κοινωνική θέση των γυναικών. Παράλληλα παρουσιάζεται πώς η αρνητική εικόνα της noverca προϋπήρχε των λογοτεχνικών έργων και σταδιακά ενισχύθηκε μέσα από αυτά. Στη συνέχεια, η ανάλυση των Controversiae 7.5 και 9.6 αναδεικνύει τη λογοτεχνική προέλευση και τους δύο κύριους τύπους της noverca, της venefica και της amata, που μεταφέρονται δημιουργικά στη ρητορική αφήγηση. Παρά την κεντρική της παρουσία σε αυτές τις αντιλογίες, η noverca δεν αποκτά αυτόνομη φωνή μέσω της ρητορικής ηθοποιίας ή της sermocinatio, αλλά λειτουργεί ως ένας αντίπαλος που δημιουργεί τη σύγκρουση της αντιλογίας και ενισχύει τη δραματικότητα του ρητορικού είδους. Τέλος, η saeva noverca λειτουργεί όχι μόνο ως λογοτεχνικό μοτίβο, αλλά και ως παιδαγωγικό εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές των ρητορικών σχολών να εμπεδώσουν κοινωνικές και έμφυλες ταυτότητες μέσω της αντιπαράθεσης με έναν κοινωνικά «Άλλο». Συνολικά, η noverca στον Σενέκα τον Πρεσβύτερο σκιαγραφείται ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα στερεότυπο στις αρχές της αυτοκρατορικής περιόδου: είναι ένας πολυεπίπεδος χαρακτήρας, που συνδέει τη ρητορική πρακτική με τις διαδικασίες δημιουργίας και αναπαραγωγής ρωμαϊκών κοινωνικών αντιλήψεων.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μορφή της saeva noverca (‘κακιάς μητριάς’) στις Controversiae του Σενέκα του Πρεσβύτερου (περ. 55 π.Χ.-37 μ.Χ.), αναδεικνύοντάς τη ως μια σύνθετη πολιτισμική, κοινωνική και ρητορική κατασκευή. Αρχικά διερευνάται η θέση της μητριάς στη ρωμαϊκή κοινωνία και στο ρωμαϊκό δίκαιο, όπου και προκαλούσε ανησυχίες σχετικές με την κληρονομικότητα, την πατρική εξουσία και την κοινωνική θέση των γυναικών. Παράλληλα παρουσιάζεται πώς η αρνητική εικόνα της noverca προϋπήρχε των λογοτεχνικών έργων και σταδιακά ενισχύθηκε μέσα από αυτά. Στη συνέχεια, η ανάλυση των Controversiae 7.5 και 9.6 αναδεικνύει τη λογοτεχνική προέλευση και τους δύο κύριους τύπους της noverca, της venefica και της amata, που μεταφέρονται δημιουργικά στη ρητορική αφήγηση. Παρά την κεντρική της παρουσία σε αυτές τις αντιλογίες, η noverca δεν αποκτά αυτόνομη φωνή μέσω της ρητορικής ηθοποιίας ή της sermocinatio, αλλά λειτουργεί ως ένας αντίπαλος που δημιουργεί τη σύγκρουση της αντιλογίας και ενισχύει τη δραματικότητα του ρητορικού είδους. Τέλος, η saeva noverca λειτουργεί όχι μόνο ως λογοτεχνικό μοτίβο, αλλά και ως παιδαγωγικό εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές των ρητορικών σχολών να εμπεδώσουν κοινωνικές και έμφυλες ταυτότητες μέσω της αντιπαράθεσης με έναν κοινωνικά «Άλλο». Συνολικά, η noverca στον Σενέκα τον Πρεσβύτερο σκιαγραφείται ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα στερεότυπο στις αρχές της αυτοκρατορικής περιόδου: είναι ένας πολυεπίπεδος χαρακτήρας, που συνδέει τη ρητορική πρακτική με τις διαδικασίες δημιουργίας και αναπαραγωγής ρωμαϊκών κοινωνικών αντιλήψεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Κατωπόδη Λαμπρινή","Katopodi Lamprini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:24Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5318354"],"render_values":[{"text":"uoadl:5318354","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318354","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318354","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5318354","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κατωπόδη Λαμπρινή","Katopodi Lamprini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5318354","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318354"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μορφή της saeva noverca (‘κακιάς μητριάς’) στις Controversiae του Σενέκα του Πρεσβύτερου (περ. 55 π.Χ.-37 μ.Χ.), αναδεικνύοντάς τη ως μια σύνθετη πολιτισμική, κοινωνική και ρητορική κατασκευή. Αρχικά διερευνάται η θέση της μητριάς στη ρωμαϊκή κοινωνία και στο ρωμαϊκό δίκαιο, όπου και προκαλούσε ανησυχίες σχετικές με την κληρονομικότητα, την πατρική εξουσία και την κοινωνική θέση των γυναικών. Παράλληλα παρουσιάζεται πώς η αρνητική εικόνα της noverca προϋπήρχε των λογοτεχνικών έργων και σταδιακά ενισχύθηκε μέσα από αυτά. Στη συνέχεια, η ανάλυση των Controversiae 7.5 και 9.6 αναδεικνύει τη λογοτεχνική προέλευση και τους δύο κύριους τύπους της noverca, της venefica και της amata, που μεταφέρονται δημιουργικά στη ρητορική αφήγηση. Παρά την κεντρική της παρουσία σε αυτές τις αντιλογίες, η noverca δεν αποκτά αυτόνομη φωνή μέσω της ρητορικής ηθοποιίας ή της sermocinatio, αλλά λειτουργεί ως ένας αντίπαλος που δημιουργεί τη σύγκρουση της αντιλογίας και ενισχύει τη δραματικότητα του ρητορικού είδους. Τέλος, η saeva noverca λειτουργεί όχι μόνο ως λογοτεχνικό μοτίβο, αλλά και ως παιδαγωγικό εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές των ρητορικών σχολών να εμπεδώσουν κοινωνικές και έμφυλες ταυτότητες μέσω της αντιπαράθεσης με έναν κοινωνικά «Άλλο». Συνολικά, η noverca στον Σενέκα τον Πρεσβύτερο σκιαγραφείται ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα στερεότυπο στις αρχές της αυτοκρατορικής περιόδου: είναι ένας πολυεπίπεδος χαρακτήρας, που συνδέει τη ρητορική πρακτική με τις διαδικασίες δημιουργίας και αναπαραγωγής ρωμαϊκών κοινωνικών αντιλήψεων.","This thesis investigates the figure of the saeva noverca (“wicked stepmother”) in Seneca the Elder’s Controversiae (ca. 55 BC–AD 37), presenting her as a complex cultural, social, and rhetorical construct. It first examines the position of the stepmother within Roman society and Roman law, where she elicited concerns relating to inheritance, paternal authority, and the social position of women. The study further demonstrates that the negative image of the noverca predated its literary manifestations and was progressively amplified through them. The analysis of Controversiae 7.5 and 9.6 then elucidates the literary background and the two principal types of the noverca, the venefica and the amata, both of which are creatively reconfigured within the rhetorical narrative. Despite her prominence in these declamatory scenarios, the noverca does not attain an autonomous voice through rhetorical ethopoeia or sermocinatio; rather, she functions as an antagonist whose presence generates the declamatory conflict and heightens the dramatic tension characteristic of the genre. Finally, the saeva noverca emerges not only as a literary topos but also as a pedagogical instrument that enables students of the rhetorical schools to internalize social and gender identities through engagement with a socially constructed “Other.” In sum, the noverca in Seneca the Elder is portrayed as far more than a conventional stereotype in the early imperial period: she constitutes a multilayered figure that links rhetorical practice with the mechanisms through which Roman social perceptions were formed and perpetuated."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η saeva noverca (κακιά μητριά) στις Controversiae του Σενέκα πρεσβύτερου: κοινωνικές, ρητορικές, έμφυλες διαστάσεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κατωπόδη Λαμπρινή","Katopodi Lamprini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη μορφή της saeva noverca (‘κακιάς μητριάς’) στις Controversiae του Σενέκα του Πρεσβύτερου (περ. 55 π.Χ.-37 μ.Χ.), αναδεικνύοντάς τη ως μια σύνθετη πολιτισμική, κοινωνική και ρητορική κατασκευή. Αρχικά διερευνάται η θέση της μητριάς στη ρωμαϊκή κοινωνία και στο ρωμαϊκό δίκαιο, όπου και προκαλούσε ανησυχίες σχετικές με την κληρονομικότητα, την πατρική εξουσία και την κοινωνική θέση των γυναικών. Παράλληλα παρουσιάζεται πώς η αρνητική εικόνα της noverca προϋπήρχε των λογοτεχνικών έργων και σταδιακά ενισχύθηκε μέσα από αυτά. Στη συνέχεια, η ανάλυση των Controversiae 7.5 και 9.6 αναδεικνύει τη λογοτεχνική προέλευση και τους δύο κύριους τύπους της noverca, της venefica και της amata, που μεταφέρονται δημιουργικά στη ρητορική αφήγηση. Παρά την κεντρική της παρουσία σε αυτές τις αντιλογίες, η noverca δεν αποκτά αυτόνομη φωνή μέσω της ρητορικής ηθοποιίας ή της sermocinatio, αλλά λειτουργεί ως ένας αντίπαλος που δημιουργεί τη σύγκρουση της αντιλογίας και ενισχύει τη δραματικότητα του ρητορικού είδους. Τέλος, η saeva noverca λειτουργεί όχι μόνο ως λογοτεχνικό μοτίβο, αλλά και ως παιδαγωγικό εργαλείο που επιτρέπει στους μαθητές των ρητορικών σχολών να εμπεδώσουν κοινωνικές και έμφυλες ταυτότητες μέσω της αντιπαράθεσης με έναν κοινωνικά «Άλλο». Συνολικά, η noverca στον Σενέκα τον Πρεσβύτερο σκιαγραφείται ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα στερεότυπο στις αρχές της αυτοκρατορικής περιόδου: είναι ένας πολυεπίπεδος χαρακτήρας, που συνδέει τη ρητορική πρακτική με τις διαδικασίες δημιουργίας και αναπαραγωγής ρωμαϊκών κοινωνικών αντιλήψεων.","This thesis investigates the figure of the saeva noverca (“wicked stepmother”) in Seneca the Elder’s Controversiae (ca. 55 BC–AD 37), presenting her as a complex cultural, social, and rhetorical construct. It first examines the position of the stepmother within Roman society and Roman law, where she elicited concerns relating to inheritance, paternal authority, and the social position of women. The study further demonstrates that the negative image of the noverca predated its literary manifestations and was progressively amplified through them. The analysis of Controversiae 7.5 and 9.6 then elucidates the literary background and the two principal types of the noverca, the venefica and the amata, both of which are creatively reconfigured within the rhetorical narrative. Despite her prominence in these declamatory scenarios, the noverca does not attain an autonomous voice through rhetorical ethopoeia or sermocinatio; rather, she functions as an antagonist whose presence generates the declamatory conflict and heightens the dramatic tension characteristic of the genre. Finally, the saeva noverca emerges not only as a literary topos but also as a pedagogical instrument that enables students of the rhetorical schools to internalize social and gender identities through engagement with a socially constructed “Other.” In sum, the noverca in Seneca the Elder is portrayed as far more than a conventional stereotype in the early imperial period: she constitutes a multilayered figure that links rhetorical practice with the mechanisms through which Roman social perceptions were formed and perpetuated."],"dc:identifier":["uoadl:5318354","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318354"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η saeva noverca (κακιά μητριά) στις Controversiae του Σενέκα πρεσβύτερου: κοινωνικές, ρητορικές, έμφυλες διαστάσεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:24Z"}