{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5318653"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5318653","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Το ESG ως νομικό εργαλείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη: Υποχρεώσεις, προκλήσεις και προοπτικές εφαρμογής στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο»","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί την εξέταση του πλαισίου των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) ως νομικό εργαλείο προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τις υποχρεώσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές εφαρμογής του στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Αρχικά, αναλύεται η νομική φύση του ESG, το οποίο εμφανίζεται ως εξέλιξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς ξεκίνησε από ένα σύνολο ήπιων κανόνων (soft law), μη δεσμευτικών αρχών και προτύπων εταιρικής υπευθυνότητας και σταδιακά απέκτησε δεσμευτικό χαρακτήρα, εντασσόμενο σε συγκεκριμένους νομικούς κανόνες και υποχρεώσεις. Το ESG πλέον συνιστά ένα υβριδικό ρυθμιστικό μοντέλο, όπου οι εθελοντικές πρωτοβουλίες συνυπάρχουν με δεσμευτικές ρυθμίσεις. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η μελέτη αποτυπώνει τη μετάβαση αυτή μέσα από νομοθετικές εξελίξεις όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και διατάξεις όπως ο Κανονισμός Taxonomy (ΕΕ 2020/852), η Οδηγία CSRD (ΕΕ 2022/2464) για την εταιρική βιωσιμότητα και ο Κανονισμός SFDR (ΕΕ 2019/2088) για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Αντίστοιχα, σε εθνικό επίπεδο παρουσιάζεται η ενσωμάτωση των ενωσιακών αυτών ρυθμίσεων, με έμφαση στη χρήση του ESG στο ελληνικό δίκαιο, π.χ. στον τομέα των πράσινων δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/2016). Επιπροσθέτως, η εργασία αναδεικνύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πλέον αναχθεί σε θεμελιώδη αρχή και αντικείμενο δημόσιας πολιτικής, με συνταγματικές και διεθνείς διαστάσεις. Διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το ESG ως κανονιστικό εργαλείο ενσωματώνει στην εταιρική διακυβέρνηση τις αρχές αυτές, γεφυρώνοντας το παραδοσιακό δημόσιο δίκαιο με τον χώρο της αγοράς και επιβάλλοντας στις επιχειρήσεις νέα πρότυπα συμπεριφοράς. Παράλληλα, καταγράφονται οι βασικές προκλήσεις που συνοδεύουν την εφαρμογή του ESG: η κανονιστική πολυπλοκότητα και ο κατακερματισμός των προτύπων, η έλλειψη ενιαίας τυποποίησης και αξιόπιστης επαλήθευσης των δεδομένων, ο κίνδυνος του «πρασινισμού» (greenwashing) μέσω επιφανειακής συμμόρφωσης, καθώς και οι επιπτώσεις στο κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση των κριτηρίων ESG, λόγω ανεπαρκούς τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων. Ακόμη, τα κριτήρια βιωσιμότητας του ESG αναλύονται κι υπό το πρίσμα της οικονομικής ανάλυσης του δικαίου, δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα που άπτεται τόσο της νομικής συλλογιστικής, όσο και της οικονομικής θεωρίας και πράξης. Καταληκτικά, στόχος της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση προοπτικών για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του ESG, προτείνοντας μέτρα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης και της εποπτείας. Αναλύεται η σημασία ενός μεικτού ρυθμιστικού μοντέλου που συνδυάζει δεσμευτικούς κανόνες με εθελοντικές πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο υποχρεωτικής συμμόρφωσης αλλά και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία και η υπέρβαση των νομικών απαιτήσεων από πρωτοπόρες επιχειρήσεις. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ESG, μολονότι δεν απαλλαγμένο από δυσχέρειες, καθίσταται σταδιακά αναπόσπαστο μέρος της νομικής και θεσμικής τάξης στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσω του ESG, η βιώσιμη ανάπτυξη μετουσιώνεται από μια γενική θεωρητική αρχή σε ένα απτό πλαίσιο υποχρεώσεων και λογοδοσίας, μετατρέποντας την εταιρική ευθύνη από προαιρετική ηθική επιλογή σε ουσιαστική νομική επιταγή για ένα βιώσιμο μέλλον.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί την εξέταση του πλαισίου των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) ως νομικό εργαλείο προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τις υποχρεώσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές εφαρμογής του στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Αρχικά, αναλύεται η νομική φύση του ESG, το οποίο εμφανίζεται ως εξέλιξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς ξεκίνησε από ένα σύνολο ήπιων κανόνων (soft law), μη δεσμευτικών αρχών και προτύπων εταιρικής υπευθυνότητας και σταδιακά απέκτησε δεσμευτικό χαρακτήρα, εντασσόμενο σε συγκεκριμένους νομικούς κανόνες και υποχρεώσεις. Το ESG πλέον συνιστά ένα υβριδικό ρυθμιστικό μοντέλο, όπου οι εθελοντικές πρωτοβουλίες συνυπάρχουν με δεσμευτικές ρυθμίσεις. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η μελέτη αποτυπώνει τη μετάβαση αυτή μέσα από νομοθετικές εξελίξεις όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και διατάξεις όπως ο Κανονισμός Taxonomy (ΕΕ 2020/852), η Οδηγία CSRD (ΕΕ 2022/2464) για την εταιρική βιωσιμότητα και ο Κανονισμός SFDR (ΕΕ 2019/2088) για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Αντίστοιχα, σε εθνικό επίπεδο παρουσιάζεται η ενσωμάτωση των ενωσιακών αυτών ρυθμίσεων, με έμφαση στη χρήση του ESG στο ελληνικό δίκαιο, π.χ. στον τομέα των πράσινων δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/2016). Επιπροσθέτως, η εργασία αναδεικνύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πλέον αναχθεί σε θεμελιώδη αρχή και αντικείμενο δημόσιας πολιτικής, με συνταγματικές και διεθνείς διαστάσεις. Διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το ESG ως κανονιστικό εργαλείο ενσωματώνει στην εταιρική διακυβέρνηση τις αρχές αυτές, γεφυρώνοντας το παραδοσιακό δημόσιο δίκαιο με τον χώρο της αγοράς και επιβάλλοντας στις επιχειρήσεις νέα πρότυπα συμπεριφοράς. Παράλληλα, καταγράφονται οι βασικές προκλήσεις που συνοδεύουν την εφαρμογή του ESG: η κανονιστική πολυπλοκότητα και ο κατακερματισμός των προτύπων, η έλλειψη ενιαίας τυποποίησης και αξιόπιστης επαλήθευσης των δεδομένων, ο κίνδυνος του «πρασινισμού» (greenwashing) μέσω επιφανειακής συμμόρφωσης, καθώς και οι επιπτώσεις στο κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση των κριτηρίων ESG, λόγω ανεπαρκούς τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων. Ακόμη, τα κριτήρια βιωσιμότητας του ESG αναλύονται κι υπό το πρίσμα της οικονομικής ανάλυσης του δικαίου, δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα που άπτεται τόσο της νομικής συλλογιστικής, όσο και της οικονομικής θεωρίας και πράξης. Καταληκτικά, στόχος της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση προοπτικών για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του ESG, προτείνοντας μέτρα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης και της εποπτείας. Αναλύεται η σημασία ενός μεικτού ρυθμιστικού μοντέλου που συνδυάζει δεσμευτικούς κανόνες με εθελοντικές πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο υποχρεωτικής συμμόρφωσης αλλά και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία και η υπέρβαση των νομικών απαιτήσεων από πρωτοπόρες επιχειρήσεις. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ESG, μολονότι δεν απαλλαγμένο από δυσχέρειες, καθίσταται σταδιακά αναπόσπαστο μέρος της νομικής και θεσμικής τάξης στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσω του ESG, η βιώσιμη ανάπτυξη μετουσιώνεται από μια γενική θεωρητική αρχή σε ένα απτό πλαίσιο υποχρεώσεων και λογοδοσίας, μετατρέποντας την εταιρική ευθύνη από προαιρετική ηθική επιλογή σε ουσιαστική νομική επιταγή για ένα βιώσιμο μέλλον.","abstract_has_math":false,"creators":["ΖΕΡΒΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ-ΜΑΡΙΑ","ZERVA ANGELIKI-MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:24Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5318653"],"render_values":[{"text":"uoadl:5318653","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318653","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318653","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5318653","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΖΕΡΒΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ-ΜΑΡΙΑ","ZERVA ANGELIKI-MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5318653","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318653"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί την εξέταση του πλαισίου των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) ως νομικό εργαλείο προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τις υποχρεώσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές εφαρμογής του στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Αρχικά, αναλύεται η νομική φύση του ESG, το οποίο εμφανίζεται ως εξέλιξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς ξεκίνησε από ένα σύνολο ήπιων κανόνων (soft law), μη δεσμευτικών αρχών και προτύπων εταιρικής υπευθυνότητας και σταδιακά απέκτησε δεσμευτικό χαρακτήρα, εντασσόμενο σε συγκεκριμένους νομικούς κανόνες και υποχρεώσεις. Το ESG πλέον συνιστά ένα υβριδικό ρυθμιστικό μοντέλο, όπου οι εθελοντικές πρωτοβουλίες συνυπάρχουν με δεσμευτικές ρυθμίσεις. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η μελέτη αποτυπώνει τη μετάβαση αυτή μέσα από νομοθετικές εξελίξεις όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και διατάξεις όπως ο Κανονισμός Taxonomy (ΕΕ 2020/852), η Οδηγία CSRD (ΕΕ 2022/2464) για την εταιρική βιωσιμότητα και ο Κανονισμός SFDR (ΕΕ 2019/2088) για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Αντίστοιχα, σε εθνικό επίπεδο παρουσιάζεται η ενσωμάτωση των ενωσιακών αυτών ρυθμίσεων, με έμφαση στη χρήση του ESG στο ελληνικό δίκαιο, π.χ. στον τομέα των πράσινων δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/2016). Επιπροσθέτως, η εργασία αναδεικνύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πλέον αναχθεί σε θεμελιώδη αρχή και αντικείμενο δημόσιας πολιτικής, με συνταγματικές και διεθνείς διαστάσεις. Διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το ESG ως κανονιστικό εργαλείο ενσωματώνει στην εταιρική διακυβέρνηση τις αρχές αυτές, γεφυρώνοντας το παραδοσιακό δημόσιο δίκαιο με τον χώρο της αγοράς και επιβάλλοντας στις επιχειρήσεις νέα πρότυπα συμπεριφοράς. Παράλληλα, καταγράφονται οι βασικές προκλήσεις που συνοδεύουν την εφαρμογή του ESG: η κανονιστική πολυπλοκότητα και ο κατακερματισμός των προτύπων, η έλλειψη ενιαίας τυποποίησης και αξιόπιστης επαλήθευσης των δεδομένων, ο κίνδυνος του «πρασινισμού» (greenwashing) μέσω επιφανειακής συμμόρφωσης, καθώς και οι επιπτώσεις στο κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση των κριτηρίων ESG, λόγω ανεπαρκούς τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων. Ακόμη, τα κριτήρια βιωσιμότητας του ESG αναλύονται κι υπό το πρίσμα της οικονομικής ανάλυσης του δικαίου, δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα που άπτεται τόσο της νομικής συλλογιστικής, όσο και της οικονομικής θεωρίας και πράξης. Καταληκτικά, στόχος της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση προοπτικών για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του ESG, προτείνοντας μέτρα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης και της εποπτείας. Αναλύεται η σημασία ενός μεικτού ρυθμιστικού μοντέλου που συνδυάζει δεσμευτικούς κανόνες με εθελοντικές πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο υποχρεωτικής συμμόρφωσης αλλά και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία και η υπέρβαση των νομικών απαιτήσεων από πρωτοπόρες επιχειρήσεις. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ESG, μολονότι δεν απαλλαγμένο από δυσχέρειες, καθίσταται σταδιακά αναπόσπαστο μέρος της νομικής και θεσμικής τάξης στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσω του ESG, η βιώσιμη ανάπτυξη μετουσιώνεται από μια γενική θεωρητική αρχή σε ένα απτό πλαίσιο υποχρεώσεων και λογοδοσίας, μετατρέποντας την εταιρική ευθύνη από προαιρετική ηθική επιλογή σε ουσιαστική νομική επιταγή για ένα βιώσιμο μέλλον.","This thesis examines the framework of ESG (Environmental, Social, Governance) criteria as a legal tool for promoting sustainable development, highlighting the obligations, challenges, and prospects for its application in Greek and European law. Firstly, it analyzes the legal nature of ESG, which appears as an evolution of corporate social responsibility, as it began as a set of soft law, non-binding principles and standards of corporate responsibility, and gradually became binding, incorporating specific legal rules and obligations. ESG now constitutes a hybrid regulatory model, where voluntary initiatives coexist with binding regulations. In the European context, the study reflects this transition through legislative developments such as the European Green Deal and provisions such as the Taxonomy Regulation (EU 2020/852), the CSRD Directive (EU 2022/2464) on corporate sustainability, and the SFDR Regulation (EU 2019/2088) on sustainable finance. Similarly, at the national level, the integration of these EU regulations is presented, with an emphasis on the use of ESG in Greek law, e.g., in the field of green public procurement (Law 4412/2016). Furthermore, the paper highlights that sustainable development has now become a fundamental principle and subject of public policy, with constitutional and international dimensions. It explores how ESG as a regulatory tool incorporates these principles into corporate governance, bridging traditional public law with the market and imposing new standards of conduct on companies. At the same time, the main challenges accompanying the implementation of ESG are recorded: regulatory complexity and fragmentation of standards, lack of uniform standardisation and reliable data verification, the risk of \"greenwashing\" through superficial compliance, and the impact on business costs and competitiveness. Particular mention is made of the difficulties faced by small and medium-sized enterprises in adopting ESG criteria due to insufficient know-how and financial resources. Furthermore, ESG sustainability criteria are also analyzed from the perspective of economic analysis of law, as this is an issue that touches on both legal reasoning and economic theory and practice. Finally, the aim of this study is to present prospects for a more effective implementation of ESG, proposing measures to improve compliance and supervision. It analyzes the importance of a mixed regulatory model that combines binding rules with voluntary initiatives in order to ensure a minimum level of mandatory compliance while also encouraging innovation and the exceeding of legal requirements by pioneering companies. Overall, the paper concludes that ESG, although not without its difficulties, is gradually becoming an integral part of the legal and institutional order in Greece and Europe. Through ESG, sustainable development is transformed from a general theoretical principle into a tangible framework of obligations and accountability, turning corporate responsibility from an optional ethical choice into an essential legal requirement for a sustainable future."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Το ESG ως νομικό εργαλείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη: Υποχρεώσεις, προκλήσεις και προοπτικές εφαρμογής στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΖΕΡΒΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ-ΜΑΡΙΑ","ZERVA ANGELIKI-MARIA"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί την εξέταση του πλαισίου των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) ως νομικό εργαλείο προώθησης της βιώσιμης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τις υποχρεώσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές εφαρμογής του στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Αρχικά, αναλύεται η νομική φύση του ESG, το οποίο εμφανίζεται ως εξέλιξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, καθώς ξεκίνησε από ένα σύνολο ήπιων κανόνων (soft law), μη δεσμευτικών αρχών και προτύπων εταιρικής υπευθυνότητας και σταδιακά απέκτησε δεσμευτικό χαρακτήρα, εντασσόμενο σε συγκεκριμένους νομικούς κανόνες και υποχρεώσεις. Το ESG πλέον συνιστά ένα υβριδικό ρυθμιστικό μοντέλο, όπου οι εθελοντικές πρωτοβουλίες συνυπάρχουν με δεσμευτικές ρυθμίσεις. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η μελέτη αποτυπώνει τη μετάβαση αυτή μέσα από νομοθετικές εξελίξεις όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και διατάξεις όπως ο Κανονισμός Taxonomy (ΕΕ 2020/852), η Οδηγία CSRD (ΕΕ 2022/2464) για την εταιρική βιωσιμότητα και ο Κανονισμός SFDR (ΕΕ 2019/2088) για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Αντίστοιχα, σε εθνικό επίπεδο παρουσιάζεται η ενσωμάτωση των ενωσιακών αυτών ρυθμίσεων, με έμφαση στη χρήση του ESG στο ελληνικό δίκαιο, π.χ. στον τομέα των πράσινων δημοσίων συμβάσεων (Ν. 4412/2016). Επιπροσθέτως, η εργασία αναδεικνύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη έχει πλέον αναχθεί σε θεμελιώδη αρχή και αντικείμενο δημόσιας πολιτικής, με συνταγματικές και διεθνείς διαστάσεις. Διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το ESG ως κανονιστικό εργαλείο ενσωματώνει στην εταιρική διακυβέρνηση τις αρχές αυτές, γεφυρώνοντας το παραδοσιακό δημόσιο δίκαιο με τον χώρο της αγοράς και επιβάλλοντας στις επιχειρήσεις νέα πρότυπα συμπεριφοράς. Παράλληλα, καταγράφονται οι βασικές προκλήσεις που συνοδεύουν την εφαρμογή του ESG: η κανονιστική πολυπλοκότητα και ο κατακερματισμός των προτύπων, η έλλειψη ενιαίας τυποποίησης και αξιόπιστης επαλήθευσης των δεδομένων, ο κίνδυνος του «πρασινισμού» (greenwashing) μέσω επιφανειακής συμμόρφωσης, καθώς και οι επιπτώσεις στο κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση των κριτηρίων ESG, λόγω ανεπαρκούς τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων. Ακόμη, τα κριτήρια βιωσιμότητας του ESG αναλύονται κι υπό το πρίσμα της οικονομικής ανάλυσης του δικαίου, δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα που άπτεται τόσο της νομικής συλλογιστικής, όσο και της οικονομικής θεωρίας και πράξης. Καταληκτικά, στόχος της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση προοπτικών για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του ESG, προτείνοντας μέτρα για τη βελτίωση της συμμόρφωσης και της εποπτείας. Αναλύεται η σημασία ενός μεικτού ρυθμιστικού μοντέλου που συνδυάζει δεσμευτικούς κανόνες με εθελοντικές πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο υποχρεωτικής συμμόρφωσης αλλά και να ενθαρρυνθεί η καινοτομία και η υπέρβαση των νομικών απαιτήσεων από πρωτοπόρες επιχειρήσεις. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ESG, μολονότι δεν απαλλαγμένο από δυσχέρειες, καθίσταται σταδιακά αναπόσπαστο μέρος της νομικής και θεσμικής τάξης στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Μέσω του ESG, η βιώσιμη ανάπτυξη μετουσιώνεται από μια γενική θεωρητική αρχή σε ένα απτό πλαίσιο υποχρεώσεων και λογοδοσίας, μετατρέποντας την εταιρική ευθύνη από προαιρετική ηθική επιλογή σε ουσιαστική νομική επιταγή για ένα βιώσιμο μέλλον.","This thesis examines the framework of ESG (Environmental, Social, Governance) criteria as a legal tool for promoting sustainable development, highlighting the obligations, challenges, and prospects for its application in Greek and European law. Firstly, it analyzes the legal nature of ESG, which appears as an evolution of corporate social responsibility, as it began as a set of soft law, non-binding principles and standards of corporate responsibility, and gradually became binding, incorporating specific legal rules and obligations. ESG now constitutes a hybrid regulatory model, where voluntary initiatives coexist with binding regulations. In the European context, the study reflects this transition through legislative developments such as the European Green Deal and provisions such as the Taxonomy Regulation (EU 2020/852), the CSRD Directive (EU 2022/2464) on corporate sustainability, and the SFDR Regulation (EU 2019/2088) on sustainable finance. Similarly, at the national level, the integration of these EU regulations is presented, with an emphasis on the use of ESG in Greek law, e.g., in the field of green public procurement (Law 4412/2016). Furthermore, the paper highlights that sustainable development has now become a fundamental principle and subject of public policy, with constitutional and international dimensions. It explores how ESG as a regulatory tool incorporates these principles into corporate governance, bridging traditional public law with the market and imposing new standards of conduct on companies. At the same time, the main challenges accompanying the implementation of ESG are recorded: regulatory complexity and fragmentation of standards, lack of uniform standardisation and reliable data verification, the risk of \"greenwashing\" through superficial compliance, and the impact on business costs and competitiveness. Particular mention is made of the difficulties faced by small and medium-sized enterprises in adopting ESG criteria due to insufficient know-how and financial resources. Furthermore, ESG sustainability criteria are also analyzed from the perspective of economic analysis of law, as this is an issue that touches on both legal reasoning and economic theory and practice. Finally, the aim of this study is to present prospects for a more effective implementation of ESG, proposing measures to improve compliance and supervision. It analyzes the importance of a mixed regulatory model that combines binding rules with voluntary initiatives in order to ensure a minimum level of mandatory compliance while also encouraging innovation and the exceeding of legal requirements by pioneering companies. Overall, the paper concludes that ESG, although not without its difficulties, is gradually becoming an integral part of the legal and institutional order in Greece and Europe. Through ESG, sustainable development is transformed from a general theoretical principle into a tangible framework of obligations and accountability, turning corporate responsibility from an optional ethical choice into an essential legal requirement for a sustainable future."],"dc:identifier":["uoadl:5318653","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5318653"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["«Το ESG ως νομικό εργαλείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη: Υποχρεώσεις, προκλήσεις και προοπτικές εφαρμογής στο ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:24Z"}