{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5319235"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5319235","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της (βιο)ισοστέρειας σε αντι-ινωτικές «οδηγούς» ενώσεις","abstract":"Η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (Idiopathic Pulmonary Fibrosis, IPF) είναι μια χρόνια, προοδευτική και εκφυλιστική νόσος των πνευμόνων με δυσμενή πρόγνωση. Στην IPF, οι ενεργοποιημένοι ινοβλάστες και μυοϊνοβλάστες αποτελούν τις κύριες θέσεις εναπόθεσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (extracellular matrix, ECM), συμβάλλοντας στην εκτεταμένη αναδιαμόρφωση και ίνωση του πνευμονικού ιστού. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία αντιϊνωτικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (U.S. Food and Drug Administration, FDA) για τη θεραπεία της IPF. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι θεραπευτικά, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων ενώσεων ικανών να τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώνουν την έκβαση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώθηκε σε τρεις μοριακούς στόχους που εμπλέκονται στην IPF: την αυτοταξίνη (autotaxin, ATX), τον υποδοχέα γάμμα που ενεργοποιείται από τους πολλαπλασιαστές των υπεροξεισωμάτων (peroxisome proliferator-activated receptor gamma, PPARγ) και τον ορφανό υποδοχέα που σχετίζεται με το ρετινοϊκό οξύ άλφα (retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha, RORα). Το εργαστήριό μας έχει προηγουμένως σχεδιάσει μια ένωση-οδηγό (ένωση Α) ως διπλό αναστολέα της ATX και αγωνιστή του PPARγ, καθώς και αρκετά ακόμη ανάλογα με ιδιότητες αντίστροφου αγωνισμού έναντι των RORα και RORγ. Βασιζόμενοι στην αρχή του (βιο)ισοστερισμού, σχεδιάστηκαν νέα ανάλογα ως ισοστερή της ένωσης Α, στα οποία το τμήμα θειαζολιδινεδιόνης (thiazolidinedione, TZD) της Α αντικαταστάθηκε από μια ποικιλία κλασικών και μη κλασικών βιοϊσοστερών. Στόχος μας ήταν η ανάπτυξη νέων μορίων ικανών να αναστέλλουν την ATX και ταυτόχρονα να ενεργοποιούν τον PPARγ, ασκώντας έτσι μια δυνητική διπλή αντιϊνωτική δράση. Παράλληλα, η σουλφοναμιδική ομάδα έξι προηγουμένως αναπτυχθέντων εκλεκτικών αντίστροφων αγωνιστών των RORα ή RORγ αντικαταστάθηκε από το ισοστερές της αμιδικής ομάδας, με σκοπό τη διερεύνηση της συμβολής αυτής της δομικής τροποποίησης στη λειτουργικότητα των RORs, καθώς και στο αντιϊνωτικό δυναμικό. Οι ενώσεις αξιολογήθηκαν ως προς την ανασταλτική τους δράση έναντι της αυτοταξίνης (ATX) in vitro και ex vivo, χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Amplex και TOOS αντίστοιχα, ενώ η δραστικότητά τους έναντι των RORs και PPARs εκτιμήθηκε μέσω ειδικών δοκιμασιών αναφοράς γονιδιακής έκφρασης (reporter gene assays). Οι ενώσεις IK64 και IK72 δοκιμάστηκαν περαιτέρω ex vivo για το αντιϊνωτικό τους δυναμικό σε τομές πνευμονικού ιστού ακριβείας [precision-cut lung slices (mPCLS)] που προήλθαν από πνευμονικό ιστό ποντικών με ίνωση επαγόμενη από μπλεομυκίνη. Συνολικά, η IK64 αναγνωρίστηκε ως ισχυρός αναστολέας της ATX, η IK80 ως ισχυρός διπλός αναστολέας της ATX και αγωνιστής του PPARγ, και η IK72 ως αγωνιστής των RORs. Οι ενώσεις IK64 όσο και IK72 παρουσίασαν υποσχόμενη αντιϊνωτική δράση, ενώ η περαιτέρω φαρμακολογική αξιολόγηση της IK80 βρίσκεται σε εξέλιξη. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη θεραπευτική προοπτική των ενώσεων αυτών ως βελτιστοποιημένων ενώσεων-οδηγών για τη θεραπεία της IPF και αναδεικνύουν τη σημασία του (βιο)ισοστερισμού στον σχεδιασμό μορίων με διπλή δραστικότητα, αυξημένη ανασταλτική ή/και αγωνιστική ισχύ ή τροποποιημένη ρύθμιση υποδοχέων.","abstract_html":"Η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (Idiopathic Pulmonary Fibrosis, IPF) είναι μια χρόνια, προοδευτική και εκφυλιστική νόσος των πνευμόνων με δυσμενή πρόγνωση. Στην IPF, οι ενεργοποιημένοι ινοβλάστες και μυοϊνοβλάστες αποτελούν τις κύριες θέσεις εναπόθεσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (extracellular matrix, ECM), συμβάλλοντας στην εκτεταμένη αναδιαμόρφωση και ίνωση του πνευμονικού ιστού. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία αντιϊνωτικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (U.S. Food and Drug Administration, FDA) για τη θεραπεία της IPF. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι θεραπευτικά, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων ενώσεων ικανών να τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώνουν την έκβαση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώθηκε σε τρεις μοριακούς στόχους που εμπλέκονται στην IPF: την αυτοταξίνη (autotaxin, ATX), τον υποδοχέα γάμμα που ενεργοποιείται από τους πολλαπλασιαστές των υπεροξεισωμάτων (peroxisome proliferator-activated receptor gamma, PPARγ) και τον ορφανό υποδοχέα που σχετίζεται με το ρετινοϊκό οξύ άλφα (retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha, RORα). Το εργαστήριό μας έχει προηγουμένως σχεδιάσει μια ένωση-οδηγό (ένωση Α) ως διπλό αναστολέα της ATX και αγωνιστή του PPARγ, καθώς και αρκετά ακόμη ανάλογα με ιδιότητες αντίστροφου αγωνισμού έναντι των RORα και RORγ. Βασιζόμενοι στην αρχή του (βιο)ισοστερισμού, σχεδιάστηκαν νέα ανάλογα ως ισοστερή της ένωσης Α, στα οποία το τμήμα θειαζολιδινεδιόνης (thiazolidinedione, TZD) της Α αντικαταστάθηκε από μια ποικιλία κλασικών και μη κλασικών βιοϊσοστερών. Στόχος μας ήταν η ανάπτυξη νέων μορίων ικανών να αναστέλλουν την ATX και ταυτόχρονα να ενεργοποιούν τον PPARγ, ασκώντας έτσι μια δυνητική διπλή αντιϊνωτική δράση. Παράλληλα, η σουλφοναμιδική ομάδα έξι προηγουμένως αναπτυχθέντων εκλεκτικών αντίστροφων αγωνιστών των RORα ή RORγ αντικαταστάθηκε από το ισοστερές της αμιδικής ομάδας, με σκοπό τη διερεύνηση της συμβολής αυτής της δομικής τροποποίησης στη λειτουργικότητα των RORs, καθώς και στο αντιϊνωτικό δυναμικό. Οι ενώσεις αξιολογήθηκαν ως προς την ανασταλτική τους δράση έναντι της αυτοταξίνης (ATX) in vitro και ex vivo, χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Amplex και TOOS αντίστοιχα, ενώ η δραστικότητά τους έναντι των RORs και PPARs εκτιμήθηκε μέσω ειδικών δοκιμασιών αναφοράς γονιδιακής έκφρασης (reporter gene assays). Οι ενώσεις IK64 και IK72 δοκιμάστηκαν περαιτέρω ex vivo για το αντιϊνωτικό τους δυναμικό σε τομές πνευμονικού ιστού ακριβείας [precision-cut lung slices (mPCLS)] που προήλθαν από πνευμονικό ιστό ποντικών με ίνωση επαγόμενη από μπλεομυκίνη. Συνολικά, η IK64 αναγνωρίστηκε ως ισχυρός αναστολέας της ATX, η IK80 ως ισχυρός διπλός αναστολέας της ATX και αγωνιστής του PPARγ, και η IK72 ως αγωνιστής των RORs. Οι ενώσεις IK64 όσο και IK72 παρουσίασαν υποσχόμενη αντιϊνωτική δράση, ενώ η περαιτέρω φαρμακολογική αξιολόγηση της IK80 βρίσκεται σε εξέλιξη. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη θεραπευτική προοπτική των ενώσεων αυτών ως βελτιστοποιημένων ενώσεων-οδηγών για τη θεραπεία της IPF και αναδεικνύουν τη σημασία του (βιο)ισοστερισμού στον σχεδιασμό μορίων με διπλή δραστικότητα, αυξημένη ανασταλτική ή/και αγωνιστική ισχύ ή τροποποιημένη ρύθμιση υποδοχέων.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλογεροπούλου Ιωάννα","Kalogeropoulou Ioanna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:26Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5319235"],"render_values":[{"text":"uoadl:5319235","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319235","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319235","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5319235","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλογεροπούλου Ιωάννα","Kalogeropoulou Ioanna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5319235","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319235"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (Idiopathic Pulmonary Fibrosis, IPF) είναι μια χρόνια, προοδευτική και εκφυλιστική νόσος των πνευμόνων με δυσμενή πρόγνωση. Στην IPF, οι ενεργοποιημένοι ινοβλάστες και μυοϊνοβλάστες αποτελούν τις κύριες θέσεις εναπόθεσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (extracellular matrix, ECM), συμβάλλοντας στην εκτεταμένη αναδιαμόρφωση και ίνωση του πνευμονικού ιστού. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία αντιϊνωτικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (U.S. Food and Drug Administration, FDA) για τη θεραπεία της IPF. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι θεραπευτικά, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων ενώσεων ικανών να τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώνουν την έκβαση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώθηκε σε τρεις μοριακούς στόχους που εμπλέκονται στην IPF: την αυτοταξίνη (autotaxin, ATX), τον υποδοχέα γάμμα που ενεργοποιείται από τους πολλαπλασιαστές των υπεροξεισωμάτων (peroxisome proliferator-activated receptor gamma, PPARγ) και τον ορφανό υποδοχέα που σχετίζεται με το ρετινοϊκό οξύ άλφα (retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha, RORα). Το εργαστήριό μας έχει προηγουμένως σχεδιάσει μια ένωση-οδηγό (ένωση Α) ως διπλό αναστολέα της ATX και αγωνιστή του PPARγ, καθώς και αρκετά ακόμη ανάλογα με ιδιότητες αντίστροφου αγωνισμού έναντι των RORα και RORγ. Βασιζόμενοι στην αρχή του (βιο)ισοστερισμού, σχεδιάστηκαν νέα ανάλογα ως ισοστερή της ένωσης Α, στα οποία το τμήμα θειαζολιδινεδιόνης (thiazolidinedione, TZD) της Α αντικαταστάθηκε από μια ποικιλία κλασικών και μη κλασικών βιοϊσοστερών. Στόχος μας ήταν η ανάπτυξη νέων μορίων ικανών να αναστέλλουν την ATX και ταυτόχρονα να ενεργοποιούν τον PPARγ, ασκώντας έτσι μια δυνητική διπλή αντιϊνωτική δράση. Παράλληλα, η σουλφοναμιδική ομάδα έξι προηγουμένως αναπτυχθέντων εκλεκτικών αντίστροφων αγωνιστών των RORα ή RORγ αντικαταστάθηκε από το ισοστερές της αμιδικής ομάδας, με σκοπό τη διερεύνηση της συμβολής αυτής της δομικής τροποποίησης στη λειτουργικότητα των RORs, καθώς και στο αντιϊνωτικό δυναμικό. Οι ενώσεις αξιολογήθηκαν ως προς την ανασταλτική τους δράση έναντι της αυτοταξίνης (ATX) in vitro και ex vivo, χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Amplex και TOOS αντίστοιχα, ενώ η δραστικότητά τους έναντι των RORs και PPARs εκτιμήθηκε μέσω ειδικών δοκιμασιών αναφοράς γονιδιακής έκφρασης (reporter gene assays). Οι ενώσεις IK64 και IK72 δοκιμάστηκαν περαιτέρω ex vivo για το αντιϊνωτικό τους δυναμικό σε τομές πνευμονικού ιστού ακριβείας [precision-cut lung slices (mPCLS)] που προήλθαν από πνευμονικό ιστό ποντικών με ίνωση επαγόμενη από μπλεομυκίνη. Συνολικά, η IK64 αναγνωρίστηκε ως ισχυρός αναστολέας της ATX, η IK80 ως ισχυρός διπλός αναστολέας της ATX και αγωνιστής του PPARγ, και η IK72 ως αγωνιστής των RORs. Οι ενώσεις IK64 όσο και IK72 παρουσίασαν υποσχόμενη αντιϊνωτική δράση, ενώ η περαιτέρω φαρμακολογική αξιολόγηση της IK80 βρίσκεται σε εξέλιξη. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη θεραπευτική προοπτική των ενώσεων αυτών ως βελτιστοποιημένων ενώσεων-οδηγών για τη θεραπεία της IPF και αναδεικνύουν τη σημασία του (βιο)ισοστερισμού στον σχεδιασμό μορίων με διπλή δραστικότητα, αυξημένη ανασταλτική ή/και αγωνιστική ισχύ ή τροποποιημένη ρύθμιση υποδοχέων.","Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF) is a chronic, progressive, and degenerative lung disease with poor prognosis. In IPF, activated fibroblasts and myofibroblasts serve as the main sites of extracellular matrix (ECM) deposition, contributing to extensive lung remodeling and fibrosis. Currently, only three anti-fibrotic drugs have been approved by the U.S. Food and Drug Administration (FDA) for the treatment of IPF. However, since these agents are not curative, there remains an urgent need for the development of novel compounds capable of modifying disease progression and improving outcomes. In this context, the present thesis focused on three molecular targets implicated in IPF: autotaxin (ATX), peroxisome proliferator-activated receptor gamma (PPARγ), and retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha (RORα). Our laboratory has previously designed a lead compound (compound A) as a dual ATX inhibitor and PPARγ agonist, along with several other analogues endowed with RORα and RORγ inverse agonism activity. Based on the principle of (bio)isosterism, new analogues were designed as isosteres of compound A, in which the thiazolidinedione (TZD) moiety of A was replaced by a variety of both classical and non-classical bioisosteres. Our goal was the development of novel molecules capable of inhibiting ATX while simultaneously activating PPARγ, thereby exerting a potential dual-function anti-fibrotic effect. In parallel, the sulfonamide moiety of six previously developed selective RORa or RORγ inverse agonists was replaced by its amide isostere, with the purpose of exploring the contribution of this structural modification to RORs functionality, as well as to the antifibrotic potential. Compounds were evaluated for their autotaxin (ATX) inhibitory activity in vitro and ex vivo, using Amplex and TOOS assays, respectively, while their activity against RORs and PPARs was assessed through specific reporter gene assays. Compounds IK64 and IK72 were further tested ex vivo for their anti-fibrotic potential in mouse precision-cut lung slices (mPCLS) derived from bleomycin-induced fibrotic mouse lung tissue. Overall, IK64 was identified as a potent ATX inhibitor, IK80 as a powerful dual ATX inhibitor and PPARγ agonist, and IK72 as a RORs agonist. Both IK64 and IK72 exhibited promising anti-fibrotic activity, while the further pharmacological evaluation of IK80 is ongoing. These findings emphasize the therapeutic promise of these compounds as optimized leads for the treatment of IPF and highlight the impact of (bio)isosterism in designing molecules with dual activity, enhanced inhibitory/agonistic potency or altered receptor modulation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της (βιο)ισοστέρειας σε αντι-ινωτικές «οδηγούς» ενώσεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλογεροπούλου Ιωάννα","Kalogeropoulou Ioanna"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (Idiopathic Pulmonary Fibrosis, IPF) είναι μια χρόνια, προοδευτική και εκφυλιστική νόσος των πνευμόνων με δυσμενή πρόγνωση. Στην IPF, οι ενεργοποιημένοι ινοβλάστες και μυοϊνοβλάστες αποτελούν τις κύριες θέσεις εναπόθεσης της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας (extracellular matrix, ECM), συμβάλλοντας στην εκτεταμένη αναδιαμόρφωση και ίνωση του πνευμονικού ιστού. Μέχρι σήμερα, μόνο τρία αντιϊνωτικά φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (U.S. Food and Drug Administration, FDA) για τη θεραπεία της IPF. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι θεραπευτικά, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων ενώσεων ικανών να τροποποιούν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώνουν την έκβαση των ασθενών. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώθηκε σε τρεις μοριακούς στόχους που εμπλέκονται στην IPF: την αυτοταξίνη (autotaxin, ATX), τον υποδοχέα γάμμα που ενεργοποιείται από τους πολλαπλασιαστές των υπεροξεισωμάτων (peroxisome proliferator-activated receptor gamma, PPARγ) και τον ορφανό υποδοχέα που σχετίζεται με το ρετινοϊκό οξύ άλφα (retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha, RORα). Το εργαστήριό μας έχει προηγουμένως σχεδιάσει μια ένωση-οδηγό (ένωση Α) ως διπλό αναστολέα της ATX και αγωνιστή του PPARγ, καθώς και αρκετά ακόμη ανάλογα με ιδιότητες αντίστροφου αγωνισμού έναντι των RORα και RORγ. Βασιζόμενοι στην αρχή του (βιο)ισοστερισμού, σχεδιάστηκαν νέα ανάλογα ως ισοστερή της ένωσης Α, στα οποία το τμήμα θειαζολιδινεδιόνης (thiazolidinedione, TZD) της Α αντικαταστάθηκε από μια ποικιλία κλασικών και μη κλασικών βιοϊσοστερών. Στόχος μας ήταν η ανάπτυξη νέων μορίων ικανών να αναστέλλουν την ATX και ταυτόχρονα να ενεργοποιούν τον PPARγ, ασκώντας έτσι μια δυνητική διπλή αντιϊνωτική δράση. Παράλληλα, η σουλφοναμιδική ομάδα έξι προηγουμένως αναπτυχθέντων εκλεκτικών αντίστροφων αγωνιστών των RORα ή RORγ αντικαταστάθηκε από το ισοστερές της αμιδικής ομάδας, με σκοπό τη διερεύνηση της συμβολής αυτής της δομικής τροποποίησης στη λειτουργικότητα των RORs, καθώς και στο αντιϊνωτικό δυναμικό. Οι ενώσεις αξιολογήθηκαν ως προς την ανασταλτική τους δράση έναντι της αυτοταξίνης (ATX) in vitro και ex vivo, χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Amplex και TOOS αντίστοιχα, ενώ η δραστικότητά τους έναντι των RORs και PPARs εκτιμήθηκε μέσω ειδικών δοκιμασιών αναφοράς γονιδιακής έκφρασης (reporter gene assays). Οι ενώσεις IK64 και IK72 δοκιμάστηκαν περαιτέρω ex vivo για το αντιϊνωτικό τους δυναμικό σε τομές πνευμονικού ιστού ακριβείας [precision-cut lung slices (mPCLS)] που προήλθαν από πνευμονικό ιστό ποντικών με ίνωση επαγόμενη από μπλεομυκίνη. Συνολικά, η IK64 αναγνωρίστηκε ως ισχυρός αναστολέας της ATX, η IK80 ως ισχυρός διπλός αναστολέας της ATX και αγωνιστής του PPARγ, και η IK72 ως αγωνιστής των RORs. Οι ενώσεις IK64 όσο και IK72 παρουσίασαν υποσχόμενη αντιϊνωτική δράση, ενώ η περαιτέρω φαρμακολογική αξιολόγηση της IK80 βρίσκεται σε εξέλιξη. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη θεραπευτική προοπτική των ενώσεων αυτών ως βελτιστοποιημένων ενώσεων-οδηγών για τη θεραπεία της IPF και αναδεικνύουν τη σημασία του (βιο)ισοστερισμού στον σχεδιασμό μορίων με διπλή δραστικότητα, αυξημένη ανασταλτική ή/και αγωνιστική ισχύ ή τροποποιημένη ρύθμιση υποδοχέων.","Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF) is a chronic, progressive, and degenerative lung disease with poor prognosis. In IPF, activated fibroblasts and myofibroblasts serve as the main sites of extracellular matrix (ECM) deposition, contributing to extensive lung remodeling and fibrosis. Currently, only three anti-fibrotic drugs have been approved by the U.S. Food and Drug Administration (FDA) for the treatment of IPF. However, since these agents are not curative, there remains an urgent need for the development of novel compounds capable of modifying disease progression and improving outcomes. In this context, the present thesis focused on three molecular targets implicated in IPF: autotaxin (ATX), peroxisome proliferator-activated receptor gamma (PPARγ), and retinoic acid receptor–related orphan receptor alpha (RORα). Our laboratory has previously designed a lead compound (compound A) as a dual ATX inhibitor and PPARγ agonist, along with several other analogues endowed with RORα and RORγ inverse agonism activity. Based on the principle of (bio)isosterism, new analogues were designed as isosteres of compound A, in which the thiazolidinedione (TZD) moiety of A was replaced by a variety of both classical and non-classical bioisosteres. Our goal was the development of novel molecules capable of inhibiting ATX while simultaneously activating PPARγ, thereby exerting a potential dual-function anti-fibrotic effect. In parallel, the sulfonamide moiety of six previously developed selective RORa or RORγ inverse agonists was replaced by its amide isostere, with the purpose of exploring the contribution of this structural modification to RORs functionality, as well as to the antifibrotic potential. Compounds were evaluated for their autotaxin (ATX) inhibitory activity in vitro and ex vivo, using Amplex and TOOS assays, respectively, while their activity against RORs and PPARs was assessed through specific reporter gene assays. Compounds IK64 and IK72 were further tested ex vivo for their anti-fibrotic potential in mouse precision-cut lung slices (mPCLS) derived from bleomycin-induced fibrotic mouse lung tissue. Overall, IK64 was identified as a potent ATX inhibitor, IK80 as a powerful dual ATX inhibitor and PPARγ agonist, and IK72 as a RORs agonist. Both IK64 and IK72 exhibited promising anti-fibrotic activity, while the further pharmacological evaluation of IK80 is ongoing. These findings emphasize the therapeutic promise of these compounds as optimized leads for the treatment of IPF and highlight the impact of (bio)isosterism in designing molecules with dual activity, enhanced inhibitory/agonistic potency or altered receptor modulation."],"dc:identifier":["uoadl:5319235","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319235"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διερεύνηση της (βιο)ισοστέρειας σε αντι-ινωτικές «οδηγούς» ενώσεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:26Z"}