{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5319785"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5319785","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δίκαιο και βιοποικιλότητα σε Ελλάδα, Ευρώπη και διεθνώς: μια κοινωνικο-δικαιϊκή προσέγγιση","abstract":"Η παρούσα διπλωματική μελέτη, στο πλαίσιο του ΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διερευνά τη νομική προστασία της βιοποικιλότητας σε διεθνές, ενωσιακό και ελληνικό επίπεδο. Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της βιοποικιλότητας συνιστά κρίσιμη παγκόσμια πρόκληση, με επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική επάρκεια και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων. Η εργασία εξετάζει τις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας, αξιολογώντας διεθνείς συμβάσεις (CBD, CITES, Ραμσάρ, Βόννης), ευρωπαϊκές οδηγίες (92/43/ΕΟΚ, 2009/147/ΕΚ), και τον ελληνικό Ν. 3937/2011. Τονίζεται η σημασία της συνταγματικής προστασίας (άρθρο 24 Σ), της συμμετοχικής διακυβέρνησης και της ενεργοποίησης των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά την πληθώρα εργαλείων, το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή και όχι στη θέσπιση των ρυθμίσεων. Ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας συνδέεται άμεσα με την κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα. Η εργασία καταλήγει με πρόταση θεσμικής μεταρρύθμισης: στη σύνταξη Εθνικού Κώδικα Βιοποικιλότητας, με ενοποίηση διατάξεων, σαφή αρμοδιότητες, συμμετοχικές διαδικασίες και ενισχυμένους μηχανισμούς περιβαλλοντικής ευθύνης. Τονίζεται η ανάγκη για περιβαλλοντική εκπαίδευση, ψηφιακή παρακολούθηση και διατομεακή πολιτική συνοχής, με στρατηγικό ορίζοντα το έτος 2050. Η διπλωματική μελέτη εστιάζει στις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της οικολογικής βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας ως θεμελιωδών πτυχών ενός διεθνούς και υπερεθνικού νομικού πλαισίου που προσπαθεί, μέσω πολυμερών συμβάσεων και ενωσιακών πράξεων, να ανακόψει τις απώλειες ειδών και οικοτόπων. Τονίζεται ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό στόχο, αλλά ουσιώδη προϋπόθεση για την οικολογική σταθερότητα, την αειφόρο ανάπτυξη και την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των μελλοντικών γενεών. Στο πλαίσιο της εργασίας, αξιολογούνται οι θεμελιώδεις διεθνείς και περιφερειακές νομικές πράξεις, όπως: • η Σύμβαση Ραμσάρ (1971) για τους υγροτόπους, • η Σύμβαση της UNESCO για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, • η Σύμβαση CITES για το διεθνές εμπόριο απειλούμενων ειδών, • η Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών, • η Διεθνής Σύμβαση Προστασίας των Φυτών, και • η Διεθνής Συνθήκη του FAO για τους φυτογενετικούς πόρους. Η παγκόσμια κοινότητα έχει ανταποκριθεί στην απώλεια της βιοποικιλότητας ενισχύοντας το διεθνές νομικό πλαίσιο, χωρίς, ωστόσο, να επιτύχει τον αναγκαίο περιορισμό της υποβάθμισης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αποτυχία αποτελεσματικής εφαρμογής των υπαρχόντων ρυθμίσεων, και όχι στην έλλειψη νομικών εργαλείων. Ειδικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η τοπική οικονομία και διαβίωση εξαρτώνται άμεσα από την ακεραιότητα των φυσικών πόρων. Η εργασία τεκμηριώνει ότι οι Οδηγίες Natura 2000 – αν και αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ενωσιακής περιβαλλοντικής πολιτικής – δεν αρκούν από μόνες τους για την πρόληψη της απώλειας βιοποικιλότητας. Αντιθέτως, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της εφαρμογής των ήδη υφιστάμενων ρυθμίσεων, μέσω: • αυστηρότερης διοικητικής εποπτείας, • διαφανούς περιβαλλοντικής αδειοδότησης, • εμπλοκής των τοπικών κοινωνιών, • και ενεργοποίησης του μηχανισμού περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στη συμμετοχική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες καλούνται να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση και να αναλάβουν ρόλο ενεργού υποκειμένου στη διατήρηση του φυσικού πλούτου. Η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα και η πληροφόρηση των πολιτών για τις συνέπειες των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων αποτελούν καίριας σημασίας παράγοντες για την οικοδόμηση κοινωνίας περιβαλλοντικής ευθύνης. Η μελέτη καταλήγει στο ότι, έως το έτος 2050, η διεθνής και ενωσιακή κοινότητα οφείλει να επιτύχει σημαντική αναχαίτιση της απώλειας βιοποικιλότητας, μέσα από τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου, την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και την ανάπτυξη μιας οικουμενικής κουλτούρας βιωσιμότητας, με προτεραιότητα την ενίσχυση της υποστήριξης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και τη δικαιότερη κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική μελέτη, στο πλαίσιο του ΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διερευνά τη νομική προστασία της βιοποικιλότητας σε διεθνές, ενωσιακό και ελληνικό επίπεδο. Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της βιοποικιλότητας συνιστά κρίσιμη παγκόσμια πρόκληση, με επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική επάρκεια και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων. Η εργασία εξετάζει τις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας, αξιολογώντας διεθνείς συμβάσεις (CBD, CITES, Ραμσάρ, Βόννης), ευρωπαϊκές οδηγίες (92/43/ΕΟΚ, 2009/147/ΕΚ), και τον ελληνικό Ν. 3937/2011. Τονίζεται η σημασία της συνταγματικής προστασίας (άρθρο 24 Σ), της συμμετοχικής διακυβέρνησης και της ενεργοποίησης των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά την πληθώρα εργαλείων, το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή και όχι στη θέσπιση των ρυθμίσεων. Ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας συνδέεται άμεσα με την κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα. Η εργασία καταλήγει με πρόταση θεσμικής μεταρρύθμισης: στη σύνταξη Εθνικού Κώδικα Βιοποικιλότητας, με ενοποίηση διατάξεων, σαφή αρμοδιότητες, συμμετοχικές διαδικασίες και ενισχυμένους μηχανισμούς περιβαλλοντικής ευθύνης. Τονίζεται η ανάγκη για περιβαλλοντική εκπαίδευση, ψηφιακή παρακολούθηση και διατομεακή πολιτική συνοχής, με στρατηγικό ορίζοντα το έτος 2050. Η διπλωματική μελέτη εστιάζει στις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της οικολογικής βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας ως θεμελιωδών πτυχών ενός διεθνούς και υπερεθνικού νομικού πλαισίου που προσπαθεί, μέσω πολυμερών συμβάσεων και ενωσιακών πράξεων, να ανακόψει τις απώλειες ειδών και οικοτόπων. Τονίζεται ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό στόχο, αλλά ουσιώδη προϋπόθεση για την οικολογική σταθερότητα, την αειφόρο ανάπτυξη και την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των μελλοντικών γενεών. Στο πλαίσιο της εργασίας, αξιολογούνται οι θεμελιώδεις διεθνείς και περιφερειακές νομικές πράξεις, όπως: • η Σύμβαση Ραμσάρ (1971) για τους υγροτόπους, • η Σύμβαση της UNESCO για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, • η Σύμβαση CITES για το διεθνές εμπόριο απειλούμενων ειδών, • η Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών, • η Διεθνής Σύμβαση Προστασίας των Φυτών, και • η Διεθνής Συνθήκη του FAO για τους φυτογενετικούς πόρους. Η παγκόσμια κοινότητα έχει ανταποκριθεί στην απώλεια της βιοποικιλότητας ενισχύοντας το διεθνές νομικό πλαίσιο, χωρίς, ωστόσο, να επιτύχει τον αναγκαίο περιορισμό της υποβάθμισης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αποτυχία αποτελεσματικής εφαρμογής των υπαρχόντων ρυθμίσεων, και όχι στην έλλειψη νομικών εργαλείων. Ειδικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η τοπική οικονομία και διαβίωση εξαρτώνται άμεσα από την ακεραιότητα των φυσικών πόρων. Η εργασία τεκμηριώνει ότι οι Οδηγίες Natura 2000 – αν και αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ενωσιακής περιβαλλοντικής πολιτικής – δεν αρκούν από μόνες τους για την πρόληψη της απώλειας βιοποικιλότητας. Αντιθέτως, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της εφαρμογής των ήδη υφιστάμενων ρυθμίσεων, μέσω: • αυστηρότερης διοικητικής εποπτείας, • διαφανούς περιβαλλοντικής αδειοδότησης, • εμπλοκής των τοπικών κοινωνιών, • και ενεργοποίησης του μηχανισμού περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στη συμμετοχική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες καλούνται να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση και να αναλάβουν ρόλο ενεργού υποκειμένου στη διατήρηση του φυσικού πλούτου. Η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα και η πληροφόρηση των πολιτών για τις συνέπειες των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων αποτελούν καίριας σημασίας παράγοντες για την οικοδόμηση κοινωνίας περιβαλλοντικής ευθύνης. Η μελέτη καταλήγει στο ότι, έως το έτος 2050, η διεθνής και ενωσιακή κοινότητα οφείλει να επιτύχει σημαντική αναχαίτιση της απώλειας βιοποικιλότητας, μέσα από τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου, την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και την ανάπτυξη μιας οικουμενικής κουλτούρας βιωσιμότητας, με προτεραιότητα την ενίσχυση της υποστήριξης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και τη δικαιότερη κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών.","abstract_has_math":false,"creators":["Πιάγκος Κωνσταντίνος","Piagkos Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T06:41:28Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5319785"],"render_values":[{"text":"uoadl:5319785","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319785","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319785","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5319785","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πιάγκος Κωνσταντίνος","Piagkos Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5319785","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319785"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική μελέτη, στο πλαίσιο του ΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διερευνά τη νομική προστασία της βιοποικιλότητας σε διεθνές, ενωσιακό και ελληνικό επίπεδο. Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της βιοποικιλότητας συνιστά κρίσιμη παγκόσμια πρόκληση, με επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική επάρκεια και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων. Η εργασία εξετάζει τις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας, αξιολογώντας διεθνείς συμβάσεις (CBD, CITES, Ραμσάρ, Βόννης), ευρωπαϊκές οδηγίες (92/43/ΕΟΚ, 2009/147/ΕΚ), και τον ελληνικό Ν. 3937/2011. Τονίζεται η σημασία της συνταγματικής προστασίας (άρθρο 24 Σ), της συμμετοχικής διακυβέρνησης και της ενεργοποίησης των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά την πληθώρα εργαλείων, το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή και όχι στη θέσπιση των ρυθμίσεων. Ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας συνδέεται άμεσα με την κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα. Η εργασία καταλήγει με πρόταση θεσμικής μεταρρύθμισης: στη σύνταξη Εθνικού Κώδικα Βιοποικιλότητας, με ενοποίηση διατάξεων, σαφή αρμοδιότητες, συμμετοχικές διαδικασίες και ενισχυμένους μηχανισμούς περιβαλλοντικής ευθύνης. Τονίζεται η ανάγκη για περιβαλλοντική εκπαίδευση, ψηφιακή παρακολούθηση και διατομεακή πολιτική συνοχής, με στρατηγικό ορίζοντα το έτος 2050. Η διπλωματική μελέτη εστιάζει στις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της οικολογικής βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας ως θεμελιωδών πτυχών ενός διεθνούς και υπερεθνικού νομικού πλαισίου που προσπαθεί, μέσω πολυμερών συμβάσεων και ενωσιακών πράξεων, να ανακόψει τις απώλειες ειδών και οικοτόπων. Τονίζεται ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό στόχο, αλλά ουσιώδη προϋπόθεση για την οικολογική σταθερότητα, την αειφόρο ανάπτυξη και την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των μελλοντικών γενεών. Στο πλαίσιο της εργασίας, αξιολογούνται οι θεμελιώδεις διεθνείς και περιφερειακές νομικές πράξεις, όπως: • η Σύμβαση Ραμσάρ (1971) για τους υγροτόπους, • η Σύμβαση της UNESCO για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, • η Σύμβαση CITES για το διεθνές εμπόριο απειλούμενων ειδών, • η Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών, • η Διεθνής Σύμβαση Προστασίας των Φυτών, και • η Διεθνής Συνθήκη του FAO για τους φυτογενετικούς πόρους. Η παγκόσμια κοινότητα έχει ανταποκριθεί στην απώλεια της βιοποικιλότητας ενισχύοντας το διεθνές νομικό πλαίσιο, χωρίς, ωστόσο, να επιτύχει τον αναγκαίο περιορισμό της υποβάθμισης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αποτυχία αποτελεσματικής εφαρμογής των υπαρχόντων ρυθμίσεων, και όχι στην έλλειψη νομικών εργαλείων. Ειδικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η τοπική οικονομία και διαβίωση εξαρτώνται άμεσα από την ακεραιότητα των φυσικών πόρων. Η εργασία τεκμηριώνει ότι οι Οδηγίες Natura 2000 – αν και αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ενωσιακής περιβαλλοντικής πολιτικής – δεν αρκούν από μόνες τους για την πρόληψη της απώλειας βιοποικιλότητας. Αντιθέτως, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της εφαρμογής των ήδη υφιστάμενων ρυθμίσεων, μέσω: • αυστηρότερης διοικητικής εποπτείας, • διαφανούς περιβαλλοντικής αδειοδότησης, • εμπλοκής των τοπικών κοινωνιών, • και ενεργοποίησης του μηχανισμού περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στη συμμετοχική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες καλούνται να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση και να αναλάβουν ρόλο ενεργού υποκειμένου στη διατήρηση του φυσικού πλούτου. Η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα και η πληροφόρηση των πολιτών για τις συνέπειες των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων αποτελούν καίριας σημασίας παράγοντες για την οικοδόμηση κοινωνίας περιβαλλοντικής ευθύνης. Η μελέτη καταλήγει στο ότι, έως το έτος 2050, η διεθνής και ενωσιακή κοινότητα οφείλει να επιτύχει σημαντική αναχαίτιση της απώλειας βιοποικιλότητας, μέσα από τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου, την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και την ανάπτυξη μιας οικουμενικής κουλτούρας βιωσιμότητας, με προτεραιότητα την ενίσχυση της υποστήριξης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και τη δικαιότερη κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών.","This postgraduate thesis, conducted within the MSc program “ENVIRONMENT AND HEALTH: ENVIRONMENTAL MANAGEMENT WITH IMPACTS ON HEALTH” of the Medical School of the National and Kapodistrian University of Athens (NKUA), investigates the legal protection of biodiversity at the international, European, and national (Greek) levels. The ongoing degradation of biodiversity constitutes a critical global challenge with profound implications for public health, food security, and ecosystem stability. The study examines the concepts of environmental law, sustainability, and biodiversity, evaluating key international conventions (CBD, CITES, Ramsar, and Bonn), European directives (92/43/EEC and 2009/147/EC), and Greek legislation (Law 3937/2011). Emphasis is placed on constitutional protection (Article 24 of the Greek Constitution), participatory governance, and the active involvement of citizens and civil society. The analysis reveals that, despite a comprehensive legal framework, the principal challenge lies in implementing regulations rather than enacting them. In particular, biodiversity conservation in developing countries is closely linked to social and economic sustainability. The study proposes establishing a National Biodiversity Code to consolidate scattered legal provisions, clarify institutional responsibilities, introduce participatory procedures, and strengthen environmental liability mechanisms. Furthermore, the thesis evaluates fundamental international and regional legal instruments, such as the Ramsar Convention (1971), the UNESCO Convention on the Protection of Cultural and Natural Heritage, the CITES Convention on international trade in endangered species, the Bonn Convention on migratory species, the International Plant Protection Convention, and the FAO International Treaty on Plant Genetic Resources. Although the international community has responded to biodiversity loss by strengthening the legal framework, implementation remains inadequate, leading to continued environmental degradation. Particular attention is given to the EU Natura 2000 Directives, which, despite being the cornerstone of European environmental policy, are insufficient on their own to halt biodiversity loss. The study emphasizes the importance of strengthened enforcement through enhanced administrative oversight, transparent environmental licensing, active local community engagement, and the effective mobilization of environmental justice mechanisms. Ultimately, the thesis emphasizes the importance of promoting participatory environmental governance, increasing ecological awareness, and engaging both citizens and the private sector in biodiversity conservation. By 2050, the international and European communities must achieve a significant reduction in biodiversity loss through improved legal implementation, the integration of scientific knowledge, and the cultivation of a global culture of sustainability, with particular emphasis on supporting developing countries and ensuring a fair distribution of environmental burdens."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δίκαιο και βιοποικιλότητα σε Ελλάδα, Ευρώπη και διεθνώς: μια κοινωνικο-δικαιϊκή προσέγγιση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πιάγκος Κωνσταντίνος","Piagkos Konstantinos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική μελέτη, στο πλαίσιο του ΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διερευνά τη νομική προστασία της βιοποικιλότητας σε διεθνές, ενωσιακό και ελληνικό επίπεδο. Η συνεχιζόμενη υποβάθμιση της βιοποικιλότητας συνιστά κρίσιμη παγκόσμια πρόκληση, με επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική επάρκεια και τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων. Η εργασία εξετάζει τις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας, αξιολογώντας διεθνείς συμβάσεις (CBD, CITES, Ραμσάρ, Βόννης), ευρωπαϊκές οδηγίες (92/43/ΕΟΚ, 2009/147/ΕΚ), και τον ελληνικό Ν. 3937/2011. Τονίζεται η σημασία της συνταγματικής προστασίας (άρθρο 24 Σ), της συμμετοχικής διακυβέρνησης και της ενεργοποίησης των πολιτών και της κοινωνίας των πολιτών. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά την πληθώρα εργαλείων, το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή και όχι στη θέσπιση των ρυθμίσεων. Ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας συνδέεται άμεσα με την κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα. Η εργασία καταλήγει με πρόταση θεσμικής μεταρρύθμισης: στη σύνταξη Εθνικού Κώδικα Βιοποικιλότητας, με ενοποίηση διατάξεων, σαφή αρμοδιότητες, συμμετοχικές διαδικασίες και ενισχυμένους μηχανισμούς περιβαλλοντικής ευθύνης. Τονίζεται η ανάγκη για περιβαλλοντική εκπαίδευση, ψηφιακή παρακολούθηση και διατομεακή πολιτική συνοχής, με στρατηγικό ορίζοντα το έτος 2050. Η διπλωματική μελέτη εστιάζει στις έννοιες του περιβαλλοντικού δικαίου, της οικολογικής βιωσιμότητας και της βιοποικιλότητας ως θεμελιωδών πτυχών ενός διεθνούς και υπερεθνικού νομικού πλαισίου που προσπαθεί, μέσω πολυμερών συμβάσεων και ενωσιακών πράξεων, να ανακόψει τις απώλειες ειδών και οικοτόπων. Τονίζεται ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό στόχο, αλλά ουσιώδη προϋπόθεση για την οικολογική σταθερότητα, την αειφόρο ανάπτυξη και την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των μελλοντικών γενεών. Στο πλαίσιο της εργασίας, αξιολογούνται οι θεμελιώδεις διεθνείς και περιφερειακές νομικές πράξεις, όπως: • η Σύμβαση Ραμσάρ (1971) για τους υγροτόπους, • η Σύμβαση της UNESCO για την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, • η Σύμβαση CITES για το διεθνές εμπόριο απειλούμενων ειδών, • η Σύμβαση της Βόννης για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών, • η Διεθνής Σύμβαση Προστασίας των Φυτών, και • η Διεθνής Συνθήκη του FAO για τους φυτογενετικούς πόρους. Η παγκόσμια κοινότητα έχει ανταποκριθεί στην απώλεια της βιοποικιλότητας ενισχύοντας το διεθνές νομικό πλαίσιο, χωρίς, ωστόσο, να επιτύχει τον αναγκαίο περιορισμό της υποβάθμισης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αποτυχία αποτελεσματικής εφαρμογής των υπαρχόντων ρυθμίσεων, και όχι στην έλλειψη νομικών εργαλείων. Ειδικά για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η τοπική οικονομία και διαβίωση εξαρτώνται άμεσα από την ακεραιότητα των φυσικών πόρων. Η εργασία τεκμηριώνει ότι οι Οδηγίες Natura 2000 – αν και αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο της ενωσιακής περιβαλλοντικής πολιτικής – δεν αρκούν από μόνες τους για την πρόληψη της απώλειας βιοποικιλότητας. Αντιθέτως, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της εφαρμογής των ήδη υφιστάμενων ρυθμίσεων, μέσω: • αυστηρότερης διοικητικής εποπτείας, • διαφανούς περιβαλλοντικής αδειοδότησης, • εμπλοκής των τοπικών κοινωνιών, • και ενεργοποίησης του μηχανισμού περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στη συμμετοχική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες καλούνται να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση και να αναλάβουν ρόλο ενεργού υποκειμένου στη διατήρηση του φυσικού πλούτου. Η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα και η πληροφόρηση των πολιτών για τις συνέπειες των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων αποτελούν καίριας σημασίας παράγοντες για την οικοδόμηση κοινωνίας περιβαλλοντικής ευθύνης. Η μελέτη καταλήγει στο ότι, έως το έτος 2050, η διεθνής και ενωσιακή κοινότητα οφείλει να επιτύχει σημαντική αναχαίτιση της απώλειας βιοποικιλότητας, μέσα από τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου, την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και την ανάπτυξη μιας οικουμενικής κουλτούρας βιωσιμότητας, με προτεραιότητα την ενίσχυση της υποστήριξης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες και τη δικαιότερη κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών.","This postgraduate thesis, conducted within the MSc program “ENVIRONMENT AND HEALTH: ENVIRONMENTAL MANAGEMENT WITH IMPACTS ON HEALTH” of the Medical School of the National and Kapodistrian University of Athens (NKUA), investigates the legal protection of biodiversity at the international, European, and national (Greek) levels. The ongoing degradation of biodiversity constitutes a critical global challenge with profound implications for public health, food security, and ecosystem stability. The study examines the concepts of environmental law, sustainability, and biodiversity, evaluating key international conventions (CBD, CITES, Ramsar, and Bonn), European directives (92/43/EEC and 2009/147/EC), and Greek legislation (Law 3937/2011). Emphasis is placed on constitutional protection (Article 24 of the Greek Constitution), participatory governance, and the active involvement of citizens and civil society. The analysis reveals that, despite a comprehensive legal framework, the principal challenge lies in implementing regulations rather than enacting them. In particular, biodiversity conservation in developing countries is closely linked to social and economic sustainability. The study proposes establishing a National Biodiversity Code to consolidate scattered legal provisions, clarify institutional responsibilities, introduce participatory procedures, and strengthen environmental liability mechanisms. Furthermore, the thesis evaluates fundamental international and regional legal instruments, such as the Ramsar Convention (1971), the UNESCO Convention on the Protection of Cultural and Natural Heritage, the CITES Convention on international trade in endangered species, the Bonn Convention on migratory species, the International Plant Protection Convention, and the FAO International Treaty on Plant Genetic Resources. Although the international community has responded to biodiversity loss by strengthening the legal framework, implementation remains inadequate, leading to continued environmental degradation. Particular attention is given to the EU Natura 2000 Directives, which, despite being the cornerstone of European environmental policy, are insufficient on their own to halt biodiversity loss. The study emphasizes the importance of strengthened enforcement through enhanced administrative oversight, transparent environmental licensing, active local community engagement, and the effective mobilization of environmental justice mechanisms. Ultimately, the thesis emphasizes the importance of promoting participatory environmental governance, increasing ecological awareness, and engaging both citizens and the private sector in biodiversity conservation. By 2050, the international and European communities must achieve a significant reduction in biodiversity loss through improved legal implementation, the integration of scientific knowledge, and the cultivation of a global culture of sustainability, with particular emphasis on supporting developing countries and ensuring a fair distribution of environmental burdens."],"dc:identifier":["uoadl:5319785","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319785"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Δίκαιο και βιοποικιλότητα σε Ελλάδα, Ευρώπη και διεθνώς: μια κοινωνικο-δικαιϊκή προσέγγιση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:28Z"}