{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5320192"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5320192","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση του γεωθερμικού δυναμικού γύρω από την καλδέρα Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), με τριδιάστατη αντιστροφή μαγνητοτελλουρικών δεδομένων","abstract":"Η παρούσα εργασία διερευνά το γεωθερμικό δυναμικό της καλδέρας Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), μέσω τριδιάστατης αντιστροφής μαγνητοτελλουρικών δεδομένων. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στην αποτύπωση της γεωηλεκτρικής δομής και στην ερμηνεία της, με βάση τα γεωλογικά και τεκτονικά στοιχεία της περιοχής, αξιοποιώντας παλαιότερα μαγνητοτελλουρικά, καθώς και άλλα γεωφυσικά και γεωλογικά δεδομένα. Στόχος είναι η κατανόηση του γεωθερμικού καθεστώτος και των μηχανισμών κυκλοφορίας των γεωθερμικών ρευστών, ώστε να εντοπιστούν οι δομές και οι παράγοντες που ελέγχουν τη μεταφορά και την ταμίευσή τους. Η νήσος Terceira βρίσκεται σε περιοχή μεγάλης γεωδυναμικής πολυπλοκότητας, κείμενη νοτιοανατολικά του τριπλού κόμβου μεταξύ των λιθοσφαιρικών πλακών της Βόρειας Αμερικής, Ευρασίας και Αφρικής. Το γεωδυναμικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης καθορίζεται από την επαφή της Ευρασιατικής και Αφρικανικής πλάκας, η οποία λαμβάνει χώρα κατά μήκος της μεσωκεάνειας Ράχης της Terceira που διατρέχει το συνώνυμο νησί και συναντά τη Μεσατλαντική Ράχη στα βορειοδυτικά του. Στην περιοχή του αρχιπελάγους των Αζορών και εκατέρωθεν της ράχης της Terceira αναπτύσσεται ενεργή ζώνη θερμής κηλίδας (hotspot), η οποία συμβάλλει στην δημιουργία του νησιωτικού συμπλέγματος και προκαλεί πάχυνση του φλοιού μέσω ασβεσταλκαλικής ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το γεωτεκτονικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης σχετίζεται με τρεις οικογένειες ρηγμάτων. Η πρώτη αντιστοιχεί σε κανονικά ρήγματα ΒΔ – ΝΑ τα οποία σχετίζονται με την Ράχη της Terceira, η δεύτερη με κανονικά ρήγματα διεύθυνσης ΒΒΔ – ΝΝΑ που εντοπίζονται στο κεντρικό τμήμα της Terceira και η τρίτη με δεξιόστροφα ρήγματα οριζόντιας ολίσθησης διεύθυνσης ΒΑ – ΝΔ. Στο πλαίσιο της παρούσας διατριβής διερευνάται ο βαθμός κατά τον οποίο οι προαναφερθείσες τεκτονικές δομές είναι ενεργές και συμβάλλουν στην κυκλοφορία υδροθερμικών ρευστών. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκαν 17 μαγνητοτελλουρικές μετρήσεις, οι οποίες συλλέχθηκαν κατά το χρονικό διάστημα 21 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 1993 στο κεντρικό-βόρειο μέρος της Terceira, στην περιοχή και περιμετρικά του ηφαιστείου Pico Alto. Για τη συλλογή των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε το σύστημα SPAM (Short Period Automatic Magnetotellouric) MKIIb το οποίο αναπτύχθηκε από το πανεπιστήμιου του Εδιμβούργου, σε ονομαστική συχνότητα 128 Hz – 40 s. Για την καταγραφή των οριζόντιων συνιστωσών του ηλεκτρικού πεδίου χρησιμοποιήθηκαν αντιπολωτικά ηλεκτρόδια Pb/PbCl2, ενώ για την καταγραφή των συνιστωσών του μαγνητικού πεδίου επαγωγικά πηνία CM-11E. Η εκτίμηση των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης σε κάθε θέση μέτρησης έλαβε χώρα με τυπική διαδικασία ελαχίστων τετραγώνων επί μεγάλου πληθυσμού μετρήσεων και σώρευση (επίσης κατά την έννοια των ελαχίστων τετραγώνων) για την απόληψη αμερόληπτων αναμενόμενων τιμών. Οι προκύψαντες τανυστές εμπέδησης ελέγχθηκαν για την εγκυρότητα τους, δηλ. για την συμβατότητά τους με τις αναμενόμενες αναλυτικές ιδιότητες αιτιατών συναρτήσεων μεταφοράς, άρα και για την ύπαρξη υλοποιήσιμης γεωηλεκτρικής δομής η οποία να τους παράγει. Η εργασία αυτή έλαβε χώρα με έλεγχο της συμμόρφωσής τους με αναπαράσταση Cauer, της οποία η θεωρητική βάση παρουσιάζεται στα μέρη 3.3 και 3.4 της διατριβής. Πρόσθετο πλεονέκτημα της αναπαράστασης Cauer είναι η δυνατότητα αναλυτικής εξομάλυνσης και παρεμβολής των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης, πράγμα που επέτρεψε/διευκόλυνε την αντιστροφή και ερμηνεία ποιοτικά ακέραιων και ελευθέρων παραμόρφωσης δεδομένων. Ακολούθησε, η 3-Δ αντιστροφή των αναλυτικά εξομαλυμένων τανυστών εμπέδησης με χρήση του λογισμικού ModEM των Egbert and Kelbert (2012) και Kelbert et al. (2014), το οποίο βασίζεται στην μέθοδο συζυγών βαθμίδων με ταυτόχρονη παραλληλοποίηση της εκτέλεσης του ευθέος προβλήματος. Ως δεδομένα εισόδου χρησιμοποιήθηκαν τα αντιδιαγώνια στοιχεία του τανυστή εμπέδησης (Zxy, Zyx) 17 σταθμών, αναλυτικά παρεμβεβλημένα σε 12 ίδιες περιόδους λογαριθμικά κατανεμημένες στην ζώνη περιόδων 0,01 έως 80s. Η 3-Δ γεωηλεκτρική δομή προσεγγίστηκε με ένα κυβοειδές απαρτιζόμενο από 68 × 82 × 70 ορθογώνιες κυψελίδες κατά τις διαστάσεις Β – Ν, Δ – Α και κατακόρυφα αντίστοιχα, το οποίο περιλαμβάνει πληροφορία για την τοπογραφία και βαθυμετρία της περιοχής μελέτης κάθε κυψελίδα έχει φυσικές διαστάσεις 300 m x 300 m. To τελικό γεωηλεκτρικό μοντέλο αναδεικνύει τις πλευρικές και κατακόρυφές μεταβολές της ειδικής αντίστασης και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται με τη μορφή τομών (Β – Ν και Δ – Α), κατόψεων μεταβολής της ειδικής αντίστασης και ισοεπιφάνειες που απεικονίζουν την κατανομή της ειδικής αντίστασης. Η γεωηλεκτρική δομή είναι συμβατή με το γεωτεκτονικό πλαίσιο της περιοχής, καθώς χαρτογραφούνται σχετικά αγώγιμες ζώνες με διευθύνσεις ΒΑ – ΝΔ, ΒΔ – ΝΑ και ΒΒΔ – ΝΝΑ, οι οποίες ερμηνεύονται ως ρηξιγενείς ζώνες που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορία υπόγειων ρευστών. Παρατηρήθηκε ότι, και στις τρεις περιπτώσεις, τμήματα των ρηξιγενών ζωνών παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό διαπερατότητας, με ορισμένα να εμφανίζονται σχετικά πιο αντιστατικά και άλλα σχετικά πιο αγώγιμα. Η διάρρηξη με διεύθυνση ΒΔ – ΝΑ, εντοπίζεται στην περιοχή μεταξύ των ηφαιστείων Santa Bárbara και Pico Alto, και πιθανόν σχετίζεται με την ροή υδροθερμικών ρευστών, λόγω τεκτονικών διεργασιών που απορρέουν από την Ράχη της Terceira. Οι διαρρήξεις ΒΑ – ΝΔ, αποτελούν τις κύριες ρηξιγενείς δομές που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορίας ρευστών καθώς σχετίζονται με τις πλέον αγώγιμες ζώνες και είναι πιθανό να σχετίζονται με διείσδυση θαλασσινού νερού ή και την απορροή ρευστών στη βόρεια παράκτια περιοχή της Agualva. Οι διαρρήξεις ΒΒΔ – ΝΝΑ, σχετίζονται με σχετικά αγώγιμη περιοχή που εντοπίζεται στην περιοχή Portal Das Rosas και φαίνεται να τροφοδοτείται από βαθύτερες ζώνες με την ίδια διεύθυνση. Η παρούσα εργασία προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του σύνθετου γεωτεκτονικού και γεωθερμικού καθεστώτος του Pico Alto, αποτελώντας μια πολύτιμη βάση για μελλοντικές γεωθερμικές έρευνες στην περιοχή.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία διερευνά το γεωθερμικό δυναμικό της καλδέρας Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), μέσω τριδιάστατης αντιστροφής μαγνητοτελλουρικών δεδομένων. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στην αποτύπωση της γεωηλεκτρικής δομής και στην ερμηνεία της, με βάση τα γεωλογικά και τεκτονικά στοιχεία της περιοχής, αξιοποιώντας παλαιότερα μαγνητοτελλουρικά, καθώς και άλλα γεωφυσικά και γεωλογικά δεδομένα. Στόχος είναι η κατανόηση του γεωθερμικού καθεστώτος και των μηχανισμών κυκλοφορίας των γεωθερμικών ρευστών, ώστε να εντοπιστούν οι δομές και οι παράγοντες που ελέγχουν τη μεταφορά και την ταμίευσή τους. Η νήσος Terceira βρίσκεται σε περιοχή μεγάλης γεωδυναμικής πολυπλοκότητας, κείμενη νοτιοανατολικά του τριπλού κόμβου μεταξύ των λιθοσφαιρικών πλακών της Βόρειας Αμερικής, Ευρασίας και Αφρικής. Το γεωδυναμικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης καθορίζεται από την επαφή της Ευρασιατικής και Αφρικανικής πλάκας, η οποία λαμβάνει χώρα κατά μήκος της μεσωκεάνειας Ράχης της Terceira που διατρέχει το συνώνυμο νησί και συναντά τη Μεσατλαντική Ράχη στα βορειοδυτικά του. Στην περιοχή του αρχιπελάγους των Αζορών και εκατέρωθεν της ράχης της Terceira αναπτύσσεται ενεργή ζώνη θερμής κηλίδας (hotspot), η οποία συμβάλλει στην δημιουργία του νησιωτικού συμπλέγματος και προκαλεί πάχυνση του φλοιού μέσω ασβεσταλκαλικής ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το γεωτεκτονικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης σχετίζεται με τρεις οικογένειες ρηγμάτων. Η πρώτη αντιστοιχεί σε κανονικά ρήγματα ΒΔ – ΝΑ τα οποία σχετίζονται με την Ράχη της Terceira, η δεύτερη με κανονικά ρήγματα διεύθυνσης ΒΒΔ – ΝΝΑ που εντοπίζονται στο κεντρικό τμήμα της Terceira και η τρίτη με δεξιόστροφα ρήγματα οριζόντιας ολίσθησης διεύθυνσης ΒΑ – ΝΔ. Στο πλαίσιο της παρούσας διατριβής διερευνάται ο βαθμός κατά τον οποίο οι προαναφερθείσες τεκτονικές δομές είναι ενεργές και συμβάλλουν στην κυκλοφορία υδροθερμικών ρευστών. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκαν 17 μαγνητοτελλουρικές μετρήσεις, οι οποίες συλλέχθηκαν κατά το χρονικό διάστημα 21 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 1993 στο κεντρικό-βόρειο μέρος της Terceira, στην περιοχή και περιμετρικά του ηφαιστείου Pico Alto. Για τη συλλογή των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε το σύστημα SPAM (Short Period Automatic Magnetotellouric) MKIIb το οποίο αναπτύχθηκε από το πανεπιστήμιου του Εδιμβούργου, σε ονομαστική συχνότητα 128 Hz – 40 s. Για την καταγραφή των οριζόντιων συνιστωσών του ηλεκτρικού πεδίου χρησιμοποιήθηκαν αντιπολωτικά ηλεκτρόδια Pb/PbCl2, ενώ για την καταγραφή των συνιστωσών του μαγνητικού πεδίου επαγωγικά πηνία CM-11E. Η εκτίμηση των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης σε κάθε θέση μέτρησης έλαβε χώρα με τυπική διαδικασία ελαχίστων τετραγώνων επί μεγάλου πληθυσμού μετρήσεων και σώρευση (επίσης κατά την έννοια των ελαχίστων τετραγώνων) για την απόληψη αμερόληπτων αναμενόμενων τιμών. Οι προκύψαντες τανυστές εμπέδησης ελέγχθηκαν για την εγκυρότητα τους, δηλ. για την συμβατότητά τους με τις αναμενόμενες αναλυτικές ιδιότητες αιτιατών συναρτήσεων μεταφοράς, άρα και για την ύπαρξη υλοποιήσιμης γεωηλεκτρικής δομής η οποία να τους παράγει. Η εργασία αυτή έλαβε χώρα με έλεγχο της συμμόρφωσής τους με αναπαράσταση Cauer, της οποία η θεωρητική βάση παρουσιάζεται στα μέρη 3.3 και 3.4 της διατριβής. Πρόσθετο πλεονέκτημα της αναπαράστασης Cauer είναι η δυνατότητα αναλυτικής εξομάλυνσης και παρεμβολής των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης, πράγμα που επέτρεψε/διευκόλυνε την αντιστροφή και ερμηνεία ποιοτικά ακέραιων και ελευθέρων παραμόρφωσης δεδομένων. Ακολούθησε, η 3-Δ αντιστροφή των αναλυτικά εξομαλυμένων τανυστών εμπέδησης με χρήση του λογισμικού ModEM των Egbert and Kelbert (2012) και Kelbert et al. (2014), το οποίο βασίζεται στην μέθοδο συζυγών βαθμίδων με ταυτόχρονη παραλληλοποίηση της εκτέλεσης του ευθέος προβλήματος. Ως δεδομένα εισόδου χρησιμοποιήθηκαν τα αντιδιαγώνια στοιχεία του τανυστή εμπέδησης (Zxy, Zyx) 17 σταθμών, αναλυτικά παρεμβεβλημένα σε 12 ίδιες περιόδους λογαριθμικά κατανεμημένες στην ζώνη περιόδων 0,01 έως 80s. Η 3-Δ γεωηλεκτρική δομή προσεγγίστηκε με ένα κυβοειδές απαρτιζόμενο από 68 × 82 × 70 ορθογώνιες κυψελίδες κατά τις διαστάσεις Β – Ν, Δ – Α και κατακόρυφα αντίστοιχα, το οποίο περιλαμβάνει πληροφορία για την τοπογραφία και βαθυμετρία της περιοχής μελέτης κάθε κυψελίδα έχει φυσικές διαστάσεις 300 m x 300 m. To τελικό γεωηλεκτρικό μοντέλο αναδεικνύει τις πλευρικές και κατακόρυφές μεταβολές της ειδικής αντίστασης και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται με τη μορφή τομών (Β – Ν και Δ – Α), κατόψεων μεταβολής της ειδικής αντίστασης και ισοεπιφάνειες που απεικονίζουν την κατανομή της ειδικής αντίστασης. Η γεωηλεκτρική δομή είναι συμβατή με το γεωτεκτονικό πλαίσιο της περιοχής, καθώς χαρτογραφούνται σχετικά αγώγιμες ζώνες με διευθύνσεις ΒΑ – ΝΔ, ΒΔ – ΝΑ και ΒΒΔ – ΝΝΑ, οι οποίες ερμηνεύονται ως ρηξιγενείς ζώνες που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορία υπόγειων ρευστών. Παρατηρήθηκε ότι, και στις τρεις περιπτώσεις, τμήματα των ρηξιγενών ζωνών παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό διαπερατότητας, με ορισμένα να εμφανίζονται σχετικά πιο αντιστατικά και άλλα σχετικά πιο αγώγιμα. Η διάρρηξη με διεύθυνση ΒΔ – ΝΑ, εντοπίζεται στην περιοχή μεταξύ των ηφαιστείων Santa Bárbara και Pico Alto, και πιθανόν σχετίζεται με την ροή υδροθερμικών ρευστών, λόγω τεκτονικών διεργασιών που απορρέουν από την Ράχη της Terceira. Οι διαρρήξεις ΒΑ – ΝΔ, αποτελούν τις κύριες ρηξιγενείς δομές που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορίας ρευστών καθώς σχετίζονται με τις πλέον αγώγιμες ζώνες και είναι πιθανό να σχετίζονται με διείσδυση θαλασσινού νερού ή και την απορροή ρευστών στη βόρεια παράκτια περιοχή της Agualva. Οι διαρρήξεις ΒΒΔ – ΝΝΑ, σχετίζονται με σχετικά αγώγιμη περιοχή που εντοπίζεται στην περιοχή Portal Das Rosas και φαίνεται να τροφοδοτείται από βαθύτερες ζώνες με την ίδια διεύθυνση. Η παρούσα εργασία προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του σύνθετου γεωτεκτονικού και γεωθερμικού καθεστώτος του Pico Alto, αποτελώντας μια πολύτιμη βάση για μελλοντικές γεωθερμικές έρευνες στην περιοχή.","abstract_has_math":false,"creators":["ΖΑΝΕΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ","ZANESIS IOANNIS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T06:41:28Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5320192"],"render_values":[{"text":"uoadl:5320192","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5320192","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5320192","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5320192","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΖΑΝΕΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ","ZANESIS IOANNIS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5320192","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5320192"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία διερευνά το γεωθερμικό δυναμικό της καλδέρας Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), μέσω τριδιάστατης αντιστροφής μαγνητοτελλουρικών δεδομένων. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στην αποτύπωση της γεωηλεκτρικής δομής και στην ερμηνεία της, με βάση τα γεωλογικά και τεκτονικά στοιχεία της περιοχής, αξιοποιώντας παλαιότερα μαγνητοτελλουρικά, καθώς και άλλα γεωφυσικά και γεωλογικά δεδομένα. Στόχος είναι η κατανόηση του γεωθερμικού καθεστώτος και των μηχανισμών κυκλοφορίας των γεωθερμικών ρευστών, ώστε να εντοπιστούν οι δομές και οι παράγοντες που ελέγχουν τη μεταφορά και την ταμίευσή τους. Η νήσος Terceira βρίσκεται σε περιοχή μεγάλης γεωδυναμικής πολυπλοκότητας, κείμενη νοτιοανατολικά του τριπλού κόμβου μεταξύ των λιθοσφαιρικών πλακών της Βόρειας Αμερικής, Ευρασίας και Αφρικής. Το γεωδυναμικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης καθορίζεται από την επαφή της Ευρασιατικής και Αφρικανικής πλάκας, η οποία λαμβάνει χώρα κατά μήκος της μεσωκεάνειας Ράχης της Terceira που διατρέχει το συνώνυμο νησί και συναντά τη Μεσατλαντική Ράχη στα βορειοδυτικά του. Στην περιοχή του αρχιπελάγους των Αζορών και εκατέρωθεν της ράχης της Terceira αναπτύσσεται ενεργή ζώνη θερμής κηλίδας (hotspot), η οποία συμβάλλει στην δημιουργία του νησιωτικού συμπλέγματος και προκαλεί πάχυνση του φλοιού μέσω ασβεσταλκαλικής ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το γεωτεκτονικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης σχετίζεται με τρεις οικογένειες ρηγμάτων. Η πρώτη αντιστοιχεί σε κανονικά ρήγματα ΒΔ – ΝΑ τα οποία σχετίζονται με την Ράχη της Terceira, η δεύτερη με κανονικά ρήγματα διεύθυνσης ΒΒΔ – ΝΝΑ που εντοπίζονται στο κεντρικό τμήμα της Terceira και η τρίτη με δεξιόστροφα ρήγματα οριζόντιας ολίσθησης διεύθυνσης ΒΑ – ΝΔ. Στο πλαίσιο της παρούσας διατριβής διερευνάται ο βαθμός κατά τον οποίο οι προαναφερθείσες τεκτονικές δομές είναι ενεργές και συμβάλλουν στην κυκλοφορία υδροθερμικών ρευστών. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκαν 17 μαγνητοτελλουρικές μετρήσεις, οι οποίες συλλέχθηκαν κατά το χρονικό διάστημα 21 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 1993 στο κεντρικό-βόρειο μέρος της Terceira, στην περιοχή και περιμετρικά του ηφαιστείου Pico Alto. Για τη συλλογή των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε το σύστημα SPAM (Short Period Automatic Magnetotellouric) MKIIb το οποίο αναπτύχθηκε από το πανεπιστήμιου του Εδιμβούργου, σε ονομαστική συχνότητα 128 Hz – 40 s. Για την καταγραφή των οριζόντιων συνιστωσών του ηλεκτρικού πεδίου χρησιμοποιήθηκαν αντιπολωτικά ηλεκτρόδια Pb/PbCl2, ενώ για την καταγραφή των συνιστωσών του μαγνητικού πεδίου επαγωγικά πηνία CM-11E. Η εκτίμηση των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης σε κάθε θέση μέτρησης έλαβε χώρα με τυπική διαδικασία ελαχίστων τετραγώνων επί μεγάλου πληθυσμού μετρήσεων και σώρευση (επίσης κατά την έννοια των ελαχίστων τετραγώνων) για την απόληψη αμερόληπτων αναμενόμενων τιμών. Οι προκύψαντες τανυστές εμπέδησης ελέγχθηκαν για την εγκυρότητα τους, δηλ. για την συμβατότητά τους με τις αναμενόμενες αναλυτικές ιδιότητες αιτιατών συναρτήσεων μεταφοράς, άρα και για την ύπαρξη υλοποιήσιμης γεωηλεκτρικής δομής η οποία να τους παράγει. Η εργασία αυτή έλαβε χώρα με έλεγχο της συμμόρφωσής τους με αναπαράσταση Cauer, της οποία η θεωρητική βάση παρουσιάζεται στα μέρη 3.3 και 3.4 της διατριβής. Πρόσθετο πλεονέκτημα της αναπαράστασης Cauer είναι η δυνατότητα αναλυτικής εξομάλυνσης και παρεμβολής των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης, πράγμα που επέτρεψε/διευκόλυνε την αντιστροφή και ερμηνεία ποιοτικά ακέραιων και ελευθέρων παραμόρφωσης δεδομένων. Ακολούθησε, η 3-Δ αντιστροφή των αναλυτικά εξομαλυμένων τανυστών εμπέδησης με χρήση του λογισμικού ModEM των Egbert and Kelbert (2012) και Kelbert et al. (2014), το οποίο βασίζεται στην μέθοδο συζυγών βαθμίδων με ταυτόχρονη παραλληλοποίηση της εκτέλεσης του ευθέος προβλήματος. Ως δεδομένα εισόδου χρησιμοποιήθηκαν τα αντιδιαγώνια στοιχεία του τανυστή εμπέδησης (Zxy, Zyx) 17 σταθμών, αναλυτικά παρεμβεβλημένα σε 12 ίδιες περιόδους λογαριθμικά κατανεμημένες στην ζώνη περιόδων 0,01 έως 80s. Η 3-Δ γεωηλεκτρική δομή προσεγγίστηκε με ένα κυβοειδές απαρτιζόμενο από 68 × 82 × 70 ορθογώνιες κυψελίδες κατά τις διαστάσεις Β – Ν, Δ – Α και κατακόρυφα αντίστοιχα, το οποίο περιλαμβάνει πληροφορία για την τοπογραφία και βαθυμετρία της περιοχής μελέτης κάθε κυψελίδα έχει φυσικές διαστάσεις 300 m x 300 m. To τελικό γεωηλεκτρικό μοντέλο αναδεικνύει τις πλευρικές και κατακόρυφές μεταβολές της ειδικής αντίστασης και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται με τη μορφή τομών (Β – Ν και Δ – Α), κατόψεων μεταβολής της ειδικής αντίστασης και ισοεπιφάνειες που απεικονίζουν την κατανομή της ειδικής αντίστασης. Η γεωηλεκτρική δομή είναι συμβατή με το γεωτεκτονικό πλαίσιο της περιοχής, καθώς χαρτογραφούνται σχετικά αγώγιμες ζώνες με διευθύνσεις ΒΑ – ΝΔ, ΒΔ – ΝΑ και ΒΒΔ – ΝΝΑ, οι οποίες ερμηνεύονται ως ρηξιγενείς ζώνες που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορία υπόγειων ρευστών. Παρατηρήθηκε ότι, και στις τρεις περιπτώσεις, τμήματα των ρηξιγενών ζωνών παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό διαπερατότητας, με ορισμένα να εμφανίζονται σχετικά πιο αντιστατικά και άλλα σχετικά πιο αγώγιμα. Η διάρρηξη με διεύθυνση ΒΔ – ΝΑ, εντοπίζεται στην περιοχή μεταξύ των ηφαιστείων Santa Bárbara και Pico Alto, και πιθανόν σχετίζεται με την ροή υδροθερμικών ρευστών, λόγω τεκτονικών διεργασιών που απορρέουν από την Ράχη της Terceira. Οι διαρρήξεις ΒΑ – ΝΔ, αποτελούν τις κύριες ρηξιγενείς δομές που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορίας ρευστών καθώς σχετίζονται με τις πλέον αγώγιμες ζώνες και είναι πιθανό να σχετίζονται με διείσδυση θαλασσινού νερού ή και την απορροή ρευστών στη βόρεια παράκτια περιοχή της Agualva. Οι διαρρήξεις ΒΒΔ – ΝΝΑ, σχετίζονται με σχετικά αγώγιμη περιοχή που εντοπίζεται στην περιοχή Portal Das Rosas και φαίνεται να τροφοδοτείται από βαθύτερες ζώνες με την ίδια διεύθυνση. Η παρούσα εργασία προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του σύνθετου γεωτεκτονικού και γεωθερμικού καθεστώτος του Pico Alto, αποτελώντας μια πολύτιμη βάση για μελλοντικές γεωθερμικές έρευνες στην περιοχή.","This study investigates the geothermal prospect of the Pico Alto caldera, located on Terceira Island (Azores, Portugal), through three-dimensional inversion of legacy magnetotelluric (MT) data. It focuses on mapping and interpretation of the subsurface geoelectrical structure in terms of the geological and tectonic framework of the area, assisted by additional geophysical and geological data. The objective is to gain insight into the setting and circulation mechanisms of geothermal fluids and to identify the structures and factors controlling the transportation and storage of thermal fluids. Terceira is situated in a region of complex geodynamic setting, just to the southeast of the T-type triple junction formed by the North American, Eurasian and African plates. The geodynamic regime of the study area is primarily controlled by the interface between the Eurasian and African plates which takes place along the Terceira Ridge, a secondary spreading centre that traverses the island and continues up to the triple junction NW of the Island. Along the Terceira Ridge, hotspot-type volcanism occurs in a NW – SE orientation. The geotectonic regime of the study area is affected by three fault systems. The first corresponds to NW – SE normal faults, which are associated with Terceira Rift, the second to NNW – SSE normal faults, located in the central part of Terceira; and the third to NE – SW dextral strike-slip faults. Within the scope of this thesis, the degree to which these tectonic structures are active and contribute to the circulation of hydrothermal fluids. A total of 17 magnetotelluric measurements, deployed between October 21 and November 7, 1993, across the central and northern parts of Terceira, around Pico Alto volcano. Measurements were carried out with the SPAM (Short Period Automatic Magnetotelluric) MKIIb system, developed by the University of Edinburgh, in the nominal frequency range of 128 Hz - 40 s. The horizontal electric field components were measured with non-polarizing Pb/PbCl₂ electrodes, while the magnetic field components with CM-11E induction coils. The estimation of the impedance tensor elements at each measurement site was carried out with the typical least squares procedure applied to a large number of data samples, and stacking of the resulting estimator populations (also in the LS sence), to recover unbiassed expected values. The resulting impedance tensors were tested for validity and integrity, i.e. their compliance with the expected properties of passive transfer functions, therefore for the existence of a realizable geoelectric structure that produces them. This task was performed by testing the compliance of the measured impedance tensors with a Cauer representation in the complex frequency plane; the theoretical basis of the validity and integrity tests is presented in sections 3.3 and 3.4 of the dissertation. An additional advantage associated with the Cauer representation is the capability to analytically smooth and interpolate the elements of the impedance tensor; this enabled inversion and interpretation of distortion-free and physically valid data. The 3-D inversion was carried out with the ModEM software of Egbert and Kelbert (2012) and Kelbert et al. (2014), which is based on the conjugate gradients method with concurrent parallelization of the solution to the forward problem. Input data were the off-diagonal tensor components Zxy and Zyx from 17 stations analytically interpolated to the same 12 periods that were logarithmically distributed over the bandwidth 0.01 to 80 s. The discretization of the 3-D geoelectric structure was based on a cuboid of 68 × 82 × 70 cells in the N – S, E – W and vertical directions respectively, which includes information about the topography and bathymetry of the study area; each cell has a size of 300 m × 300 m in the horizontal directions and variable but increasing with depth thickness in the vertical direction. To highlight lateral and vertical variations in resistivity, the results are presented as vertical N – S and E – W cross-sections horizontal resistivity slices at different depths, and isometric surfaces illustrating concave hulls of equal resistivity enclosing lower resistivity values. The geoelectrical structure is consistent with the tectonic faults of the area. Conductive zones striking NE – SW, NW – SE, and NNW – SSE were identified in agreement with the regional geotectonic framework. These are interpreted as fault zones that act as conduits for subsurface fluid circulation. In all three cases, different segments of the fault zones exhibit variable permeability, with some being more resistive and others relatively more conductive. NW – SE fault was mapped in the area between the Santa Bárbara and Pico Alto volcanoes and is attributed to tectonic processes associated with Terceira Rift. NE – SW faults represent the main zones controlling fluid circulation, as they correspond to the most conductive structures and may be linked to seawater intrusion or fluid discharge along the northern coast of Agualva. NNW – SSE faults are associated with a relatively conductive zone mapped in the Portal das Rosas area, which appears to be connected to deeper structures of the same orientation. Overall, this study provides a comprehensive picture of the complex geotectonic and geothermal regime of Pico Alto, offering a valuable basis for future geothermal surveys in the region."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση του γεωθερμικού δυναμικού γύρω από την καλδέρα Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), με τριδιάστατη αντιστροφή μαγνητοτελλουρικών δεδομένων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΖΑΝΕΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ","ZANESIS IOANNIS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία διερευνά το γεωθερμικό δυναμικό της καλδέρας Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), μέσω τριδιάστατης αντιστροφής μαγνητοτελλουρικών δεδομένων. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στην αποτύπωση της γεωηλεκτρικής δομής και στην ερμηνεία της, με βάση τα γεωλογικά και τεκτονικά στοιχεία της περιοχής, αξιοποιώντας παλαιότερα μαγνητοτελλουρικά, καθώς και άλλα γεωφυσικά και γεωλογικά δεδομένα. Στόχος είναι η κατανόηση του γεωθερμικού καθεστώτος και των μηχανισμών κυκλοφορίας των γεωθερμικών ρευστών, ώστε να εντοπιστούν οι δομές και οι παράγοντες που ελέγχουν τη μεταφορά και την ταμίευσή τους. Η νήσος Terceira βρίσκεται σε περιοχή μεγάλης γεωδυναμικής πολυπλοκότητας, κείμενη νοτιοανατολικά του τριπλού κόμβου μεταξύ των λιθοσφαιρικών πλακών της Βόρειας Αμερικής, Ευρασίας και Αφρικής. Το γεωδυναμικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης καθορίζεται από την επαφή της Ευρασιατικής και Αφρικανικής πλάκας, η οποία λαμβάνει χώρα κατά μήκος της μεσωκεάνειας Ράχης της Terceira που διατρέχει το συνώνυμο νησί και συναντά τη Μεσατλαντική Ράχη στα βορειοδυτικά του. Στην περιοχή του αρχιπελάγους των Αζορών και εκατέρωθεν της ράχης της Terceira αναπτύσσεται ενεργή ζώνη θερμής κηλίδας (hotspot), η οποία συμβάλλει στην δημιουργία του νησιωτικού συμπλέγματος και προκαλεί πάχυνση του φλοιού μέσω ασβεσταλκαλικής ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το γεωτεκτονικό καθεστώς της άμεσης περιοχής μελέτης σχετίζεται με τρεις οικογένειες ρηγμάτων. Η πρώτη αντιστοιχεί σε κανονικά ρήγματα ΒΔ – ΝΑ τα οποία σχετίζονται με την Ράχη της Terceira, η δεύτερη με κανονικά ρήγματα διεύθυνσης ΒΒΔ – ΝΝΑ που εντοπίζονται στο κεντρικό τμήμα της Terceira και η τρίτη με δεξιόστροφα ρήγματα οριζόντιας ολίσθησης διεύθυνσης ΒΑ – ΝΔ. Στο πλαίσιο της παρούσας διατριβής διερευνάται ο βαθμός κατά τον οποίο οι προαναφερθείσες τεκτονικές δομές είναι ενεργές και συμβάλλουν στην κυκλοφορία υδροθερμικών ρευστών. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήθηκαν 17 μαγνητοτελλουρικές μετρήσεις, οι οποίες συλλέχθηκαν κατά το χρονικό διάστημα 21 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 1993 στο κεντρικό-βόρειο μέρος της Terceira, στην περιοχή και περιμετρικά του ηφαιστείου Pico Alto. Για τη συλλογή των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε το σύστημα SPAM (Short Period Automatic Magnetotellouric) MKIIb το οποίο αναπτύχθηκε από το πανεπιστήμιου του Εδιμβούργου, σε ονομαστική συχνότητα 128 Hz – 40 s. Για την καταγραφή των οριζόντιων συνιστωσών του ηλεκτρικού πεδίου χρησιμοποιήθηκαν αντιπολωτικά ηλεκτρόδια Pb/PbCl2, ενώ για την καταγραφή των συνιστωσών του μαγνητικού πεδίου επαγωγικά πηνία CM-11E. Η εκτίμηση των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης σε κάθε θέση μέτρησης έλαβε χώρα με τυπική διαδικασία ελαχίστων τετραγώνων επί μεγάλου πληθυσμού μετρήσεων και σώρευση (επίσης κατά την έννοια των ελαχίστων τετραγώνων) για την απόληψη αμερόληπτων αναμενόμενων τιμών. Οι προκύψαντες τανυστές εμπέδησης ελέγχθηκαν για την εγκυρότητα τους, δηλ. για την συμβατότητά τους με τις αναμενόμενες αναλυτικές ιδιότητες αιτιατών συναρτήσεων μεταφοράς, άρα και για την ύπαρξη υλοποιήσιμης γεωηλεκτρικής δομής η οποία να τους παράγει. Η εργασία αυτή έλαβε χώρα με έλεγχο της συμμόρφωσής τους με αναπαράσταση Cauer, της οποία η θεωρητική βάση παρουσιάζεται στα μέρη 3.3 και 3.4 της διατριβής. Πρόσθετο πλεονέκτημα της αναπαράστασης Cauer είναι η δυνατότητα αναλυτικής εξομάλυνσης και παρεμβολής των στοιχείων του τανυστή εμπέδησης, πράγμα που επέτρεψε/διευκόλυνε την αντιστροφή και ερμηνεία ποιοτικά ακέραιων και ελευθέρων παραμόρφωσης δεδομένων. Ακολούθησε, η 3-Δ αντιστροφή των αναλυτικά εξομαλυμένων τανυστών εμπέδησης με χρήση του λογισμικού ModEM των Egbert and Kelbert (2012) και Kelbert et al. (2014), το οποίο βασίζεται στην μέθοδο συζυγών βαθμίδων με ταυτόχρονη παραλληλοποίηση της εκτέλεσης του ευθέος προβλήματος. Ως δεδομένα εισόδου χρησιμοποιήθηκαν τα αντιδιαγώνια στοιχεία του τανυστή εμπέδησης (Zxy, Zyx) 17 σταθμών, αναλυτικά παρεμβεβλημένα σε 12 ίδιες περιόδους λογαριθμικά κατανεμημένες στην ζώνη περιόδων 0,01 έως 80s. Η 3-Δ γεωηλεκτρική δομή προσεγγίστηκε με ένα κυβοειδές απαρτιζόμενο από 68 × 82 × 70 ορθογώνιες κυψελίδες κατά τις διαστάσεις Β – Ν, Δ – Α και κατακόρυφα αντίστοιχα, το οποίο περιλαμβάνει πληροφορία για την τοπογραφία και βαθυμετρία της περιοχής μελέτης κάθε κυψελίδα έχει φυσικές διαστάσεις 300 m x 300 m. To τελικό γεωηλεκτρικό μοντέλο αναδεικνύει τις πλευρικές και κατακόρυφές μεταβολές της ειδικής αντίστασης και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται με τη μορφή τομών (Β – Ν και Δ – Α), κατόψεων μεταβολής της ειδικής αντίστασης και ισοεπιφάνειες που απεικονίζουν την κατανομή της ειδικής αντίστασης. Η γεωηλεκτρική δομή είναι συμβατή με το γεωτεκτονικό πλαίσιο της περιοχής, καθώς χαρτογραφούνται σχετικά αγώγιμες ζώνες με διευθύνσεις ΒΑ – ΝΔ, ΒΔ – ΝΑ και ΒΒΔ – ΝΝΑ, οι οποίες ερμηνεύονται ως ρηξιγενείς ζώνες που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορία υπόγειων ρευστών. Παρατηρήθηκε ότι, και στις τρεις περιπτώσεις, τμήματα των ρηξιγενών ζωνών παρουσιάζουν διαφορετικό βαθμό διαπερατότητας, με ορισμένα να εμφανίζονται σχετικά πιο αντιστατικά και άλλα σχετικά πιο αγώγιμα. Η διάρρηξη με διεύθυνση ΒΔ – ΝΑ, εντοπίζεται στην περιοχή μεταξύ των ηφαιστείων Santa Bárbara και Pico Alto, και πιθανόν σχετίζεται με την ροή υδροθερμικών ρευστών, λόγω τεκτονικών διεργασιών που απορρέουν από την Ράχη της Terceira. Οι διαρρήξεις ΒΑ – ΝΔ, αποτελούν τις κύριες ρηξιγενείς δομές που λειτουργούν ως δίαυλοι κυκλοφορίας ρευστών καθώς σχετίζονται με τις πλέον αγώγιμες ζώνες και είναι πιθανό να σχετίζονται με διείσδυση θαλασσινού νερού ή και την απορροή ρευστών στη βόρεια παράκτια περιοχή της Agualva. Οι διαρρήξεις ΒΒΔ – ΝΝΑ, σχετίζονται με σχετικά αγώγιμη περιοχή που εντοπίζεται στην περιοχή Portal Das Rosas και φαίνεται να τροφοδοτείται από βαθύτερες ζώνες με την ίδια διεύθυνση. Η παρούσα εργασία προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του σύνθετου γεωτεκτονικού και γεωθερμικού καθεστώτος του Pico Alto, αποτελώντας μια πολύτιμη βάση για μελλοντικές γεωθερμικές έρευνες στην περιοχή.","This study investigates the geothermal prospect of the Pico Alto caldera, located on Terceira Island (Azores, Portugal), through three-dimensional inversion of legacy magnetotelluric (MT) data. It focuses on mapping and interpretation of the subsurface geoelectrical structure in terms of the geological and tectonic framework of the area, assisted by additional geophysical and geological data. The objective is to gain insight into the setting and circulation mechanisms of geothermal fluids and to identify the structures and factors controlling the transportation and storage of thermal fluids. Terceira is situated in a region of complex geodynamic setting, just to the southeast of the T-type triple junction formed by the North American, Eurasian and African plates. The geodynamic regime of the study area is primarily controlled by the interface between the Eurasian and African plates which takes place along the Terceira Ridge, a secondary spreading centre that traverses the island and continues up to the triple junction NW of the Island. Along the Terceira Ridge, hotspot-type volcanism occurs in a NW – SE orientation. The geotectonic regime of the study area is affected by three fault systems. The first corresponds to NW – SE normal faults, which are associated with Terceira Rift, the second to NNW – SSE normal faults, located in the central part of Terceira; and the third to NE – SW dextral strike-slip faults. Within the scope of this thesis, the degree to which these tectonic structures are active and contribute to the circulation of hydrothermal fluids. A total of 17 magnetotelluric measurements, deployed between October 21 and November 7, 1993, across the central and northern parts of Terceira, around Pico Alto volcano. Measurements were carried out with the SPAM (Short Period Automatic Magnetotelluric) MKIIb system, developed by the University of Edinburgh, in the nominal frequency range of 128 Hz - 40 s. The horizontal electric field components were measured with non-polarizing Pb/PbCl₂ electrodes, while the magnetic field components with CM-11E induction coils. The estimation of the impedance tensor elements at each measurement site was carried out with the typical least squares procedure applied to a large number of data samples, and stacking of the resulting estimator populations (also in the LS sence), to recover unbiassed expected values. The resulting impedance tensors were tested for validity and integrity, i.e. their compliance with the expected properties of passive transfer functions, therefore for the existence of a realizable geoelectric structure that produces them. This task was performed by testing the compliance of the measured impedance tensors with a Cauer representation in the complex frequency plane; the theoretical basis of the validity and integrity tests is presented in sections 3.3 and 3.4 of the dissertation. An additional advantage associated with the Cauer representation is the capability to analytically smooth and interpolate the elements of the impedance tensor; this enabled inversion and interpretation of distortion-free and physically valid data. The 3-D inversion was carried out with the ModEM software of Egbert and Kelbert (2012) and Kelbert et al. (2014), which is based on the conjugate gradients method with concurrent parallelization of the solution to the forward problem. Input data were the off-diagonal tensor components Zxy and Zyx from 17 stations analytically interpolated to the same 12 periods that were logarithmically distributed over the bandwidth 0.01 to 80 s. The discretization of the 3-D geoelectric structure was based on a cuboid of 68 × 82 × 70 cells in the N – S, E – W and vertical directions respectively, which includes information about the topography and bathymetry of the study area; each cell has a size of 300 m × 300 m in the horizontal directions and variable but increasing with depth thickness in the vertical direction. To highlight lateral and vertical variations in resistivity, the results are presented as vertical N – S and E – W cross-sections horizontal resistivity slices at different depths, and isometric surfaces illustrating concave hulls of equal resistivity enclosing lower resistivity values. The geoelectrical structure is consistent with the tectonic faults of the area. Conductive zones striking NE – SW, NW – SE, and NNW – SSE were identified in agreement with the regional geotectonic framework. These are interpreted as fault zones that act as conduits for subsurface fluid circulation. In all three cases, different segments of the fault zones exhibit variable permeability, with some being more resistive and others relatively more conductive. NW – SE fault was mapped in the area between the Santa Bárbara and Pico Alto volcanoes and is attributed to tectonic processes associated with Terceira Rift. NE – SW faults represent the main zones controlling fluid circulation, as they correspond to the most conductive structures and may be linked to seawater intrusion or fluid discharge along the northern coast of Agualva. NNW – SSE faults are associated with a relatively conductive zone mapped in the Portal das Rosas area, which appears to be connected to deeper structures of the same orientation. Overall, this study provides a comprehensive picture of the complex geotectonic and geothermal regime of Pico Alto, offering a valuable basis for future geothermal surveys in the region."],"dc:identifier":["uoadl:5320192","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5320192"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Διερεύνηση του γεωθερμικού δυναμικού γύρω από την καλδέρα Pico Alto, στη νήσο Terceira (Αζόρες, Πορτογαλία), με τριδιάστατη αντιστροφή μαγνητοτελλουρικών δεδομένων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:28Z"}