{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321347"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321347","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια: νομοθετικό πλαίσιο και νομολογιακή αντιμετώπιση","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον θεσμό του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ). Τα αρχικά κεφάλαια της εργασίας αναλύουν τη φύση και τη λειτουργία του ΕΠΣ, σκιαγραφώντας τον διττό του χαρακτήρα: αφενός ως μηχανισμός διευκόλυνσης επενδύσεων στρατηγικής σημασίας και αφετέρου ως εργαλείο άσκησης στοχευμένων δημόσιων πολιτικών, όπως η αστική ανάπλαση και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σύνθετη θέση του ΕΠΣ εντός της ιεραρχίας του χωρικού σχεδιασμού και το πλέγμα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που το διέπει. Το Κεφάλαιο 5, που αποτελεί και το κεντρικό εύρημα της εργασίας, εστιάζει στην προβληματική ενσωμάτωση του ευέλικτου ΕΠΣ στο κατά βάση άκαμπτο και ιεραρχικό ελληνικό σύστημα σχεδιασμού. Διαπιστώνεται ότι, στην πράξη, ο έλεγχος ενός ΕΠΣ περιορίζεται στο αν αυτό συμμορφώνεται τυπικά με τον υφιστάμενο σχεδιασμό (π.χ. ένα ΓΠΣ ή μια ΖΟΕ) και δεν τον «ανατρέπει». Αυτή η προσέγγιση βασίζεται τελικώς σε νεφελώδη κριτήρια και μετατρέπει τη Διοίκηση σε παθητικό ελεγκτή αντί για ενεργό διαμορφωτή του κάθε ΕΠΣ. Ως λύση, η εργασία προτείνει μια νέα λογική αξιολόγησης των ΕΠΣ, βασισμένη στα χωρικά συστήματα της «απόδοσης» (performing planning systems). Σύμφωνα με αυτήν, ο γενικός σχεδιασμός (τα μελλοντικά ΤΠΣ) θα πρέπει να καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους για κάθε περιοχή, προσδιορίζοντας τι συνιστά έργο «υπερτοπικής κλίμακας» ή «στρατηγικής σημασίας», ένα κριτήριο αξιολόγησης των ΕΠΣ που παραμένει ανενεργό ως επί το πλείστον, παρά τη νομοθετική του κατοχύρωση. Κατά συνέπεια, κάθε ΕΠΣ δεν θα κρίνεται πλέον με βάση την απλή συμμόρφωση, αλλά με βάση την απόδοση του ως προς την επίτευξη αυτών των συγκεκριμένων, τοπικά καθορισμένων στόχων. Έτσι, η ευελιξία του ΕΠΣ παύει να είναι μια απλή παρέκκλιση από το σύστημα και γίνεται μέρος του, όντας ένα ουσιαστικό εργαλείο για την υλοποίηση του δημοσίου συμφέροντος.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον θεσμό του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ). Τα αρχικά κεφάλαια της εργασίας αναλύουν τη φύση και τη λειτουργία του ΕΠΣ, σκιαγραφώντας τον διττό του χαρακτήρα: αφενός ως μηχανισμός διευκόλυνσης επενδύσεων στρατηγικής σημασίας και αφετέρου ως εργαλείο άσκησης στοχευμένων δημόσιων πολιτικών, όπως η αστική ανάπλαση και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σύνθετη θέση του ΕΠΣ εντός της ιεραρχίας του χωρικού σχεδιασμού και το πλέγμα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που το διέπει. Το Κεφάλαιο 5, που αποτελεί και το κεντρικό εύρημα της εργασίας, εστιάζει στην προβληματική ενσωμάτωση του ευέλικτου ΕΠΣ στο κατά βάση άκαμπτο και ιεραρχικό ελληνικό σύστημα σχεδιασμού. Διαπιστώνεται ότι, στην πράξη, ο έλεγχος ενός ΕΠΣ περιορίζεται στο αν αυτό συμμορφώνεται τυπικά με τον υφιστάμενο σχεδιασμό (π.χ. ένα ΓΠΣ ή μια ΖΟΕ) και δεν τον «ανατρέπει». Αυτή η προσέγγιση βασίζεται τελικώς σε νεφελώδη κριτήρια και μετατρέπει τη Διοίκηση σε παθητικό ελεγκτή αντί για ενεργό διαμορφωτή του κάθε ΕΠΣ. Ως λύση, η εργασία προτείνει μια νέα λογική αξιολόγησης των ΕΠΣ, βασισμένη στα χωρικά συστήματα της «απόδοσης» (performing planning systems). Σύμφωνα με αυτήν, ο γενικός σχεδιασμός (τα μελλοντικά ΤΠΣ) θα πρέπει να καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους για κάθε περιοχή, προσδιορίζοντας τι συνιστά έργο «υπερτοπικής κλίμακας» ή «στρατηγικής σημασίας», ένα κριτήριο αξιολόγησης των ΕΠΣ που παραμένει ανενεργό ως επί το πλείστον, παρά τη νομοθετική του κατοχύρωση. Κατά συνέπεια, κάθε ΕΠΣ δεν θα κρίνεται πλέον με βάση την απλή συμμόρφωση, αλλά με βάση την απόδοση του ως προς την επίτευξη αυτών των συγκεκριμένων, τοπικά καθορισμένων στόχων. Έτσι, η ευελιξία του ΕΠΣ παύει να είναι μια απλή παρέκκλιση από το σύστημα και γίνεται μέρος του, όντας ένα ουσιαστικό εργαλείο για την υλοποίηση του δημοσίου συμφέροντος.","abstract_has_math":false,"creators":["ΤΑΜΠΑΚΑΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ","TAMPAKAS TILEMACHOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T06:41:35Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321347"],"render_values":[{"text":"uoadl:5321347","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321347","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321347","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5321347","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΤΑΜΠΑΚΑΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ","TAMPAKAS TILEMACHOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321347","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321347"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον θεσμό του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ). Τα αρχικά κεφάλαια της εργασίας αναλύουν τη φύση και τη λειτουργία του ΕΠΣ, σκιαγραφώντας τον διττό του χαρακτήρα: αφενός ως μηχανισμός διευκόλυνσης επενδύσεων στρατηγικής σημασίας και αφετέρου ως εργαλείο άσκησης στοχευμένων δημόσιων πολιτικών, όπως η αστική ανάπλαση και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σύνθετη θέση του ΕΠΣ εντός της ιεραρχίας του χωρικού σχεδιασμού και το πλέγμα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που το διέπει. Το Κεφάλαιο 5, που αποτελεί και το κεντρικό εύρημα της εργασίας, εστιάζει στην προβληματική ενσωμάτωση του ευέλικτου ΕΠΣ στο κατά βάση άκαμπτο και ιεραρχικό ελληνικό σύστημα σχεδιασμού. Διαπιστώνεται ότι, στην πράξη, ο έλεγχος ενός ΕΠΣ περιορίζεται στο αν αυτό συμμορφώνεται τυπικά με τον υφιστάμενο σχεδιασμό (π.χ. ένα ΓΠΣ ή μια ΖΟΕ) και δεν τον «ανατρέπει». Αυτή η προσέγγιση βασίζεται τελικώς σε νεφελώδη κριτήρια και μετατρέπει τη Διοίκηση σε παθητικό ελεγκτή αντί για ενεργό διαμορφωτή του κάθε ΕΠΣ. Ως λύση, η εργασία προτείνει μια νέα λογική αξιολόγησης των ΕΠΣ, βασισμένη στα χωρικά συστήματα της «απόδοσης» (performing planning systems). Σύμφωνα με αυτήν, ο γενικός σχεδιασμός (τα μελλοντικά ΤΠΣ) θα πρέπει να καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους για κάθε περιοχή, προσδιορίζοντας τι συνιστά έργο «υπερτοπικής κλίμακας» ή «στρατηγικής σημασίας», ένα κριτήριο αξιολόγησης των ΕΠΣ που παραμένει ανενεργό ως επί το πλείστον, παρά τη νομοθετική του κατοχύρωση. Κατά συνέπεια, κάθε ΕΠΣ δεν θα κρίνεται πλέον με βάση την απλή συμμόρφωση, αλλά με βάση την απόδοση του ως προς την επίτευξη αυτών των συγκεκριμένων, τοπικά καθορισμένων στόχων. Έτσι, η ευελιξία του ΕΠΣ παύει να είναι μια απλή παρέκκλιση από το σύστημα και γίνεται μέρος του, όντας ένα ουσιαστικό εργαλείο για την υλοποίηση του δημοσίου συμφέροντος.","This thesis examines the spatial and legal tool of the Special Urban Plan (SUP). The first four chapters of the paper analyze the nature and function of the SUP, outlining its dual character: on the one hand as a mechanism for facilitating investments of strategic importance, and on the other as a tool for implementing targeted public policies, such as urban regeneration and disaster management. Subsequently, the complex position of the SUP within the hierarchy of spatial planning and the framework of environmental legislation that governs it are examined. Chapter 5, which constitutes the main finding of the paper, focuses on the problematic integration of the flexible SUP into the fundamentally rigid and hierarchical Greek planning system. It is established that, in practice, the review of an SUP is limited to whether it formally complies with the existing plan (e.g., a General Urban Plan) and does not \"overturn\" it. This approach is ultimately based on nebulous criteria and transforms the Administration into a passive auditor instead of an active shaper of each SUP. As a solution, the paper proposes a new logic for evaluating SUPs, based on performing planning systems. According to this, general planning (the future Local Urban Plans) should define the strategic goals for each area, specifying what constitutes a project of \"supralocal scale\" or \"strategic importance\". Consequently, each SUP will no longer be judged on the basis of simple compliance, but on its performance in achieving these specific, locally defined objectives. Thus, the flexibility of the SUP ceases to be a simple deviation from the system and becomes part of it, being an essential tool for the implementation of the public interest."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια: νομοθετικό πλαίσιο και νομολογιακή αντιμετώπιση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΤΑΜΠΑΚΑΣ ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ","TAMPAKAS TILEMACHOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον θεσμό του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ). Τα αρχικά κεφάλαια της εργασίας αναλύουν τη φύση και τη λειτουργία του ΕΠΣ, σκιαγραφώντας τον διττό του χαρακτήρα: αφενός ως μηχανισμός διευκόλυνσης επενδύσεων στρατηγικής σημασίας και αφετέρου ως εργαλείο άσκησης στοχευμένων δημόσιων πολιτικών, όπως η αστική ανάπλαση και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σύνθετη θέση του ΕΠΣ εντός της ιεραρχίας του χωρικού σχεδιασμού και το πλέγμα της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που το διέπει. Το Κεφάλαιο 5, που αποτελεί και το κεντρικό εύρημα της εργασίας, εστιάζει στην προβληματική ενσωμάτωση του ευέλικτου ΕΠΣ στο κατά βάση άκαμπτο και ιεραρχικό ελληνικό σύστημα σχεδιασμού. Διαπιστώνεται ότι, στην πράξη, ο έλεγχος ενός ΕΠΣ περιορίζεται στο αν αυτό συμμορφώνεται τυπικά με τον υφιστάμενο σχεδιασμό (π.χ. ένα ΓΠΣ ή μια ΖΟΕ) και δεν τον «ανατρέπει». Αυτή η προσέγγιση βασίζεται τελικώς σε νεφελώδη κριτήρια και μετατρέπει τη Διοίκηση σε παθητικό ελεγκτή αντί για ενεργό διαμορφωτή του κάθε ΕΠΣ. Ως λύση, η εργασία προτείνει μια νέα λογική αξιολόγησης των ΕΠΣ, βασισμένη στα χωρικά συστήματα της «απόδοσης» (performing planning systems). Σύμφωνα με αυτήν, ο γενικός σχεδιασμός (τα μελλοντικά ΤΠΣ) θα πρέπει να καθορίζει τους στρατηγικούς στόχους για κάθε περιοχή, προσδιορίζοντας τι συνιστά έργο «υπερτοπικής κλίμακας» ή «στρατηγικής σημασίας», ένα κριτήριο αξιολόγησης των ΕΠΣ που παραμένει ανενεργό ως επί το πλείστον, παρά τη νομοθετική του κατοχύρωση. Κατά συνέπεια, κάθε ΕΠΣ δεν θα κρίνεται πλέον με βάση την απλή συμμόρφωση, αλλά με βάση την απόδοση του ως προς την επίτευξη αυτών των συγκεκριμένων, τοπικά καθορισμένων στόχων. Έτσι, η ευελιξία του ΕΠΣ παύει να είναι μια απλή παρέκκλιση από το σύστημα και γίνεται μέρος του, όντας ένα ουσιαστικό εργαλείο για την υλοποίηση του δημοσίου συμφέροντος.","This thesis examines the spatial and legal tool of the Special Urban Plan (SUP). The first four chapters of the paper analyze the nature and function of the SUP, outlining its dual character: on the one hand as a mechanism for facilitating investments of strategic importance, and on the other as a tool for implementing targeted public policies, such as urban regeneration and disaster management. Subsequently, the complex position of the SUP within the hierarchy of spatial planning and the framework of environmental legislation that governs it are examined. Chapter 5, which constitutes the main finding of the paper, focuses on the problematic integration of the flexible SUP into the fundamentally rigid and hierarchical Greek planning system. It is established that, in practice, the review of an SUP is limited to whether it formally complies with the existing plan (e.g., a General Urban Plan) and does not \"overturn\" it. This approach is ultimately based on nebulous criteria and transforms the Administration into a passive auditor instead of an active shaper of each SUP. As a solution, the paper proposes a new logic for evaluating SUPs, based on performing planning systems. According to this, general planning (the future Local Urban Plans) should define the strategic goals for each area, specifying what constitutes a project of \"supralocal scale\" or \"strategic importance\". Consequently, each SUP will no longer be judged on the basis of simple compliance, but on its performance in achieving these specific, locally defined objectives. Thus, the flexibility of the SUP ceases to be a simple deviation from the system and becomes part of it, being an essential tool for the implementation of the public interest."],"dc:identifier":["uoadl:5321347","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321347"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια: νομοθετικό πλαίσιο και νομολογιακή αντιμετώπιση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:35Z"}