{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321392"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321392","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Right of access to EU documents","abstract":"H παρούσα διατριβή εξετάζει το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεμελιώδες στοιχείο της διαφάνειας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Βασισμένο στο Άρθρο 15(3) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και στο Άρθρο 42 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το δικαίωμα εφαρμόζεται κυρίως μέσω του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001. Η μελέτη αναλύει τα νομικά θεμέλια, το πεδίο εφαρμογής και τις διαδικαστικές απαιτήσεις που διέπουν την πρόσβαση σε έγγραφα της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στη διαμόρφωση της ερμηνείας της διαφάνειας ως συνταγματικής αρχής. Εξετάζονται βασικές αποφάσεις όπως οι υποθέσεις Σουηδία κατά Επιτροπής, Turco και Access Info Europe για να καταδειχθεί πώς η δικαστική εποπτεία έχει ενισχύσει τα δικαιώματα πρόσβασης, ιδίως σε νομοθετικά πλαίσια. Η διατριβή διερευνά περαιτέρω τους περιορισμούς και τις προκλήσεις που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος διαφάνειας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ευρεία ερμηνεία των εξαιρέσεων βάσει του Κανονισμού 1049/2001, η απουσία υπεροχής του γενικού δημόσιου συμφέροντος, οι διοικητικές καθυστερήσεις, η θεσμική αντίσταση -ιδίως εντός του Συμβουλίου- και η ανεπάρκεια των υφιστάμενων κανόνων στην αντιμετώπιση των σύγχρονων ψηφιακών επικοινωνιών. Μια συγκριτική ανάλυση με τους εθνικούς νόμους περί ελευθερίας της πληροφόρησης αποκαλύπτει ότι το πλαίσιο της ΕΕ είναι γενικά πιο περιοριστικό ως προς το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή του. Ενώ πολλά κράτη μέλη παρέχουν ισχυρότερους μηχανισμούς εποπτείας και δοκιμές εξισορρόπησης του δημόσιου συμφέροντος, η ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον δικαστικό έλεγχο και στις μη δεσμευτικές παρεμβάσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Η μελέτη αξιολογεί επίσης τις δημοκρατικές επιπτώσεις της πρόσβασης σε έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι η διαφάνεια ενισχύει τη συμμετοχή, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού, ενώ η επίμονη μυστικότητα συμβάλλει στην αντίληψη ενός δημοκρατικού ελλείμματος. Ο ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή επισημαίνεται ως βασικός μοχλός της μεταρρύθμισης της διαφάνειας, αν και περιορίζεται από την έλλειψη δεσμευτικής εξουσίας. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που το πλαίσιο διαφάνειας της ΕΕ είναι συνταγματικά ισχυρό, είναι πρακτικά ελλιπές και ξεπερασμένο. Συνιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του Κανονισμού 1049/2001, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής μιας υπεροχής του δημόσιου συμφέροντος, διευρυμένου θεσμικού πεδίου εφαρμογής, ισχυρότερων υποχρεώσεων προληπτικής γνωστοποίησης και βελτιωμένων μηχανισμών εποπτείας. Τελικά, η μελέτη υποστηρίζει ότι η διαφάνεια πρέπει να νοείται όχι ως διοικητικό βάρος αλλά ως συνταγματική αναγκαιότητα για τη δημοκρατική νομιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","abstract_html":"H παρούσα διατριβή εξετάζει το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεμελιώδες στοιχείο της διαφάνειας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Βασισμένο στο Άρθρο 15(3) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και στο Άρθρο 42 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το δικαίωμα εφαρμόζεται κυρίως μέσω του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001. Η μελέτη αναλύει τα νομικά θεμέλια, το πεδίο εφαρμογής και τις διαδικαστικές απαιτήσεις που διέπουν την πρόσβαση σε έγγραφα της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στη διαμόρφωση της ερμηνείας της διαφάνειας ως συνταγματικής αρχής. Εξετάζονται βασικές αποφάσεις όπως οι υποθέσεις Σουηδία κατά Επιτροπής, Turco και Access Info Europe για να καταδειχθεί πώς η δικαστική εποπτεία έχει ενισχύσει τα δικαιώματα πρόσβασης, ιδίως σε νομοθετικά πλαίσια. Η διατριβή διερευνά περαιτέρω τους περιορισμούς και τις προκλήσεις που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος διαφάνειας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ευρεία ερμηνεία των εξαιρέσεων βάσει του Κανονισμού 1049/2001, η απουσία υπεροχής του γενικού δημόσιου συμφέροντος, οι διοικητικές καθυστερήσεις, η θεσμική αντίσταση -ιδίως εντός του Συμβουλίου- και η ανεπάρκεια των υφιστάμενων κανόνων στην αντιμετώπιση των σύγχρονων ψηφιακών επικοινωνιών. Μια συγκριτική ανάλυση με τους εθνικούς νόμους περί ελευθερίας της πληροφόρησης αποκαλύπτει ότι το πλαίσιο της ΕΕ είναι γενικά πιο περιοριστικό ως προς το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή του. Ενώ πολλά κράτη μέλη παρέχουν ισχυρότερους μηχανισμούς εποπτείας και δοκιμές εξισορρόπησης του δημόσιου συμφέροντος, η ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον δικαστικό έλεγχο και στις μη δεσμευτικές παρεμβάσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Η μελέτη αξιολογεί επίσης τις δημοκρατικές επιπτώσεις της πρόσβασης σε έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι η διαφάνεια ενισχύει τη συμμετοχή, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού, ενώ η επίμονη μυστικότητα συμβάλλει στην αντίληψη ενός δημοκρατικού ελλείμματος. Ο ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή επισημαίνεται ως βασικός μοχλός της μεταρρύθμισης της διαφάνειας, αν και περιορίζεται από την έλλειψη δεσμευτικής εξουσίας. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που το πλαίσιο διαφάνειας της ΕΕ είναι συνταγματικά ισχυρό, είναι πρακτικά ελλιπές και ξεπερασμένο. Συνιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του Κανονισμού 1049/2001, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής μιας υπεροχής του δημόσιου συμφέροντος, διευρυμένου θεσμικού πεδίου εφαρμογής, ισχυρότερων υποχρεώσεων προληπτικής γνωστοποίησης και βελτιωμένων μηχανισμών εποπτείας. Τελικά, η μελέτη υποστηρίζει ότι η διαφάνεια πρέπει να νοείται όχι ως διοικητικό βάρος αλλά ως συνταγματική αναγκαιότητα για τη δημοκρατική νομιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","abstract_has_math":false,"creators":["ONUKAWA INYEAKACHI CONFIDENCE"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T06:41:35Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321392"],"render_values":[{"text":"uoadl:5321392","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321392","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321392","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5321392","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ONUKAWA INYEAKACHI CONFIDENCE"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321392","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321392"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["H παρούσα διατριβή εξετάζει το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεμελιώδες στοιχείο της διαφάνειας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Βασισμένο στο Άρθρο 15(3) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και στο Άρθρο 42 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το δικαίωμα εφαρμόζεται κυρίως μέσω του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001. Η μελέτη αναλύει τα νομικά θεμέλια, το πεδίο εφαρμογής και τις διαδικαστικές απαιτήσεις που διέπουν την πρόσβαση σε έγγραφα της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στη διαμόρφωση της ερμηνείας της διαφάνειας ως συνταγματικής αρχής. Εξετάζονται βασικές αποφάσεις όπως οι υποθέσεις Σουηδία κατά Επιτροπής, Turco και Access Info Europe για να καταδειχθεί πώς η δικαστική εποπτεία έχει ενισχύσει τα δικαιώματα πρόσβασης, ιδίως σε νομοθετικά πλαίσια. Η διατριβή διερευνά περαιτέρω τους περιορισμούς και τις προκλήσεις που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος διαφάνειας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ευρεία ερμηνεία των εξαιρέσεων βάσει του Κανονισμού 1049/2001, η απουσία υπεροχής του γενικού δημόσιου συμφέροντος, οι διοικητικές καθυστερήσεις, η θεσμική αντίσταση -ιδίως εντός του Συμβουλίου- και η ανεπάρκεια των υφιστάμενων κανόνων στην αντιμετώπιση των σύγχρονων ψηφιακών επικοινωνιών. Μια συγκριτική ανάλυση με τους εθνικούς νόμους περί ελευθερίας της πληροφόρησης αποκαλύπτει ότι το πλαίσιο της ΕΕ είναι γενικά πιο περιοριστικό ως προς το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή του. Ενώ πολλά κράτη μέλη παρέχουν ισχυρότερους μηχανισμούς εποπτείας και δοκιμές εξισορρόπησης του δημόσιου συμφέροντος, η ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον δικαστικό έλεγχο και στις μη δεσμευτικές παρεμβάσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Η μελέτη αξιολογεί επίσης τις δημοκρατικές επιπτώσεις της πρόσβασης σε έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι η διαφάνεια ενισχύει τη συμμετοχή, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού, ενώ η επίμονη μυστικότητα συμβάλλει στην αντίληψη ενός δημοκρατικού ελλείμματος. Ο ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή επισημαίνεται ως βασικός μοχλός της μεταρρύθμισης της διαφάνειας, αν και περιορίζεται από την έλλειψη δεσμευτικής εξουσίας. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που το πλαίσιο διαφάνειας της ΕΕ είναι συνταγματικά ισχυρό, είναι πρακτικά ελλιπές και ξεπερασμένο. Συνιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του Κανονισμού 1049/2001, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής μιας υπεροχής του δημόσιου συμφέροντος, διευρυμένου θεσμικού πεδίου εφαρμογής, ισχυρότερων υποχρεώσεων προληπτικής γνωστοποίησης και βελτιωμένων μηχανισμών εποπτείας. Τελικά, η μελέτη υποστηρίζει ότι η διαφάνεια πρέπει να νοείται όχι ως διοικητικό βάρος αλλά ως συνταγματική αναγκαιότητα για τη δημοκρατική νομιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","This dissertation examines the right of access to documents in the European Union as a fundamental component of transparency and democratic governance. Rooted in Article 15(3) of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) and Article 42 of the EU Charter of Fundamental Rights, the right is primarily implemented through Regulation (EC) No 1049/2001. The study analyses the legal foundations, scope, and procedural requirements governing access to EU documents, with particular attention to the role of the Court of Justice of the European Union (CJEU) in shaping the interpretation of transparency as a constitutional principle. Key judgments such as Sweden v Commission, Turco, and Access Info Europe are examined to demonstrate how judicial oversight has strengthened access rights, especially in legislative contexts. The dissertation further explores the limitations and challenges affecting the effectiveness of the transparency regime. These include the broad interpretation of exceptions under Regulation 1049/2001, the absence of a general public interest override, administrative delays, institutional resistance particularly within the Council and the inadequacy of existing rules in addressing modern digital communications. A comparative analysis with national freedom of information laws reveals that the EU framework is generally more restrictive in scope and enforcement. While many Member States provide stronger oversight mechanisms and public interest balancing tests, the EU relies largely on judicial review and the non-binding interventions of the European Ombudsman. The study also assesses the democratic implications of access to documents, arguing that transparency enhances participation, accountability, and public trust, while persistent secrecy contributes to perceptions of a democratic deficit. The role of the European Ombudsman is highlighted as a key driver of transparency reform, albeit limited by the lack of binding authority. The dissertation concludes that although the EU’s transparency framework is constitutionally robust, it is practically deficient and outdated. It recommends a comprehensive reform of Regulation 1049/2001, including the introduction of a public interest override, expanded institutional scope, stronger proactive disclosure obligations, and improved oversight mechanisms. Ultimately, the study argues that transparency should be understood not as an administrative burden but as a constitutional necessity for democratic legitimacy in the European Union."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Right of access to EU documents"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ONUKAWA INYEAKACHI CONFIDENCE"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["H παρούσα διατριβή εξετάζει το δικαίωμα πρόσβασης σε έγγραφα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεμελιώδες στοιχείο της διαφάνειας και της δημοκρατικής διακυβέρνησης. Βασισμένο στο Άρθρο 15(3) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και στο Άρθρο 42 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το δικαίωμα εφαρμόζεται κυρίως μέσω του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1049/2001. Η μελέτη αναλύει τα νομικά θεμέλια, το πεδίο εφαρμογής και τις διαδικαστικές απαιτήσεις που διέπουν την πρόσβαση σε έγγραφα της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στη διαμόρφωση της ερμηνείας της διαφάνειας ως συνταγματικής αρχής. Εξετάζονται βασικές αποφάσεις όπως οι υποθέσεις Σουηδία κατά Επιτροπής, Turco και Access Info Europe για να καταδειχθεί πώς η δικαστική εποπτεία έχει ενισχύσει τα δικαιώματα πρόσβασης, ιδίως σε νομοθετικά πλαίσια. Η διατριβή διερευνά περαιτέρω τους περιορισμούς και τις προκλήσεις που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος διαφάνειας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ευρεία ερμηνεία των εξαιρέσεων βάσει του Κανονισμού 1049/2001, η απουσία υπεροχής του γενικού δημόσιου συμφέροντος, οι διοικητικές καθυστερήσεις, η θεσμική αντίσταση -ιδίως εντός του Συμβουλίου- και η ανεπάρκεια των υφιστάμενων κανόνων στην αντιμετώπιση των σύγχρονων ψηφιακών επικοινωνιών. Μια συγκριτική ανάλυση με τους εθνικούς νόμους περί ελευθερίας της πληροφόρησης αποκαλύπτει ότι το πλαίσιο της ΕΕ είναι γενικά πιο περιοριστικό ως προς το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή του. Ενώ πολλά κράτη μέλη παρέχουν ισχυρότερους μηχανισμούς εποπτείας και δοκιμές εξισορρόπησης του δημόσιου συμφέροντος, η ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον δικαστικό έλεγχο και στις μη δεσμευτικές παρεμβάσεις του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Η μελέτη αξιολογεί επίσης τις δημοκρατικές επιπτώσεις της πρόσβασης σε έγγραφα, υποστηρίζοντας ότι η διαφάνεια ενισχύει τη συμμετοχή, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού, ενώ η επίμονη μυστικότητα συμβάλλει στην αντίληψη ενός δημοκρατικού ελλείμματος. Ο ρόλος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή επισημαίνεται ως βασικός μοχλός της μεταρρύθμισης της διαφάνειας, αν και περιορίζεται από την έλλειψη δεσμευτικής εξουσίας. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που το πλαίσιο διαφάνειας της ΕΕ είναι συνταγματικά ισχυρό, είναι πρακτικά ελλιπές και ξεπερασμένο. Συνιστά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του Κανονισμού 1049/2001, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής μιας υπεροχής του δημόσιου συμφέροντος, διευρυμένου θεσμικού πεδίου εφαρμογής, ισχυρότερων υποχρεώσεων προληπτικής γνωστοποίησης και βελτιωμένων μηχανισμών εποπτείας. Τελικά, η μελέτη υποστηρίζει ότι η διαφάνεια πρέπει να νοείται όχι ως διοικητικό βάρος αλλά ως συνταγματική αναγκαιότητα για τη δημοκρατική νομιμότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","This dissertation examines the right of access to documents in the European Union as a fundamental component of transparency and democratic governance. Rooted in Article 15(3) of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) and Article 42 of the EU Charter of Fundamental Rights, the right is primarily implemented through Regulation (EC) No 1049/2001. The study analyses the legal foundations, scope, and procedural requirements governing access to EU documents, with particular attention to the role of the Court of Justice of the European Union (CJEU) in shaping the interpretation of transparency as a constitutional principle. Key judgments such as Sweden v Commission, Turco, and Access Info Europe are examined to demonstrate how judicial oversight has strengthened access rights, especially in legislative contexts. The dissertation further explores the limitations and challenges affecting the effectiveness of the transparency regime. These include the broad interpretation of exceptions under Regulation 1049/2001, the absence of a general public interest override, administrative delays, institutional resistance particularly within the Council and the inadequacy of existing rules in addressing modern digital communications. A comparative analysis with national freedom of information laws reveals that the EU framework is generally more restrictive in scope and enforcement. While many Member States provide stronger oversight mechanisms and public interest balancing tests, the EU relies largely on judicial review and the non-binding interventions of the European Ombudsman. The study also assesses the democratic implications of access to documents, arguing that transparency enhances participation, accountability, and public trust, while persistent secrecy contributes to perceptions of a democratic deficit. The role of the European Ombudsman is highlighted as a key driver of transparency reform, albeit limited by the lack of binding authority. The dissertation concludes that although the EU’s transparency framework is constitutionally robust, it is practically deficient and outdated. It recommends a comprehensive reform of Regulation 1049/2001, including the introduction of a public interest override, expanded institutional scope, stronger proactive disclosure obligations, and improved oversight mechanisms. Ultimately, the study argues that transparency should be understood not as an administrative burden but as a constitutional necessity for democratic legitimacy in the European Union."],"dc:identifier":["uoadl:5321392","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321392"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Right of access to EU documents"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:35Z"}