{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321822"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5321822","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Liability of board members towards shareholders","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την ευθύνη των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας έναντι των μετόχων της, υπό το πρίσμα του συγχρόνου ελληνικού εταιρικού δικαίου και ιδίως του Ν. 4548/2018, σε συνδυασμό με συγκριτικές αναφορές σε αλλοδαπές έννομες τάξεις. Στόχος είναι η ανάλυση της νομικής φύσης, του περιεχομένου και των ορίων της ευθύνης αυτής, καθώς και η διερεύνηση των μηχανισμών προστασίας των μετόχων από πράξεις ή παραλείψεις των διοικούντων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί ο ρόλος και τα βασικά καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου ως υποχρεωτικού οργάνου διοίκησης και εκπροσώπησης της εταιρείας, με έμφαση στο καθήκον επιμέλειας και στο καθήκον πίστης. Ακολούθως, η εργασία διακρίνει συστηματικά την εσωτερική ευθύνη των μελών του ΔΣ έναντι της εταιρείας από την εξωτερική ευθύνη έναντι μετόχων και τρίτων. Ως προς την εσωτερική ευθύνη, εξετάζεται διεξοδικά το καθεστώς της κατά το άρθρο 102 Ν. 4548/2018, οι προϋποθέσεις θεμελίωσής και οι λόγοι αποκλεισμού της, με ιδιαίτερη μνεία στον κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης (business judgment rule). Αναφορικά με την εξωτερική ευθύνη, τίθεται στο επίκεντρο η διάκριση μεταξύ άμεσης και έμμεσης ζημίας των μετόχων, καθώς και τα δικονομικά όπλα που διαθέτουν για την αποκατάσταση της ζημίας τους. Εξέχουσα σημασία αποδίδεται στο ακανθώδες ζήτημα της ενεργητικής νομιμοποίησης των μετόχων για την άσκηση ατομικής (individual action) ή εταιρικής ατομικής αγωγής (derivative action) σε περιπτώσεις έμμεσης ζημίας τους, το οποίο έχει απασχολήσει εις βάθος τόσο τη θεωρία όσο και τη νομολογία. Τέλος, μέσω της συγκριτικής επισκόπησης του τρόπου προστασίας των μετόχων σε επιλεγμένες αλλοδαπές έννομες τάξεις (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες), καταδεικνύεται η ανάγκη νομοθετικής μεταρρύθμισης του ελληνικού εταιρικού δικαίου και διατυπώνονται de lege ferenda προτάσεις βελτίωσης του ισχύοντος στην Ελλάδα καθεστώτος. Συμπερασματικά, υποστηρίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης της εταιρικής ατομικής αγωγής των μετόχων με σαφή οριοθέτηση μεταξύ ατομικών και εταιρικών αγωγών, προκαταρτικό δικαστικό έλεγχο, πρόβλεψη αποζημίωσης δικαστικών εξόδων για επιτυχόντες ενάγοντες μετόχους και ενίσχυση των μηχανισμών διαφάνειας και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων στο Διοικητικό Συμβούλιο.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την ευθύνη των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας έναντι των μετόχων της, υπό το πρίσμα του συγχρόνου ελληνικού εταιρικού δικαίου και ιδίως του Ν. 4548/2018, σε συνδυασμό με συγκριτικές αναφορές σε αλλοδαπές έννομες τάξεις. Στόχος είναι η ανάλυση της νομικής φύσης, του περιεχομένου και των ορίων της ευθύνης αυτής, καθώς και η διερεύνηση των μηχανισμών προστασίας των μετόχων από πράξεις ή παραλείψεις των διοικούντων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί ο ρόλος και τα βασικά καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου ως υποχρεωτικού οργάνου διοίκησης και εκπροσώπησης της εταιρείας, με έμφαση στο καθήκον επιμέλειας και στο καθήκον πίστης. Ακολούθως, η εργασία διακρίνει συστηματικά την εσωτερική ευθύνη των μελών του ΔΣ έναντι της εταιρείας από την εξωτερική ευθύνη έναντι μετόχων και τρίτων. Ως προς την εσωτερική ευθύνη, εξετάζεται διεξοδικά το καθεστώς της κατά το άρθρο 102 Ν. 4548/2018, οι προϋποθέσεις θεμελίωσής και οι λόγοι αποκλεισμού της, με ιδιαίτερη μνεία στον κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης (business judgment rule). Αναφορικά με την εξωτερική ευθύνη, τίθεται στο επίκεντρο η διάκριση μεταξύ άμεσης και έμμεσης ζημίας των μετόχων, καθώς και τα δικονομικά όπλα που διαθέτουν για την αποκατάσταση της ζημίας τους. Εξέχουσα σημασία αποδίδεται στο ακανθώδες ζήτημα της ενεργητικής νομιμοποίησης των μετόχων για την άσκηση ατομικής (individual action) ή εταιρικής ατομικής αγωγής (derivative action) σε περιπτώσεις έμμεσης ζημίας τους, το οποίο έχει απασχολήσει εις βάθος τόσο τη θεωρία όσο και τη νομολογία. Τέλος, μέσω της συγκριτικής επισκόπησης του τρόπου προστασίας των μετόχων σε επιλεγμένες αλλοδαπές έννομες τάξεις (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες), καταδεικνύεται η ανάγκη νομοθετικής μεταρρύθμισης του ελληνικού εταιρικού δικαίου και διατυπώνονται de lege ferenda προτάσεις βελτίωσης του ισχύοντος στην Ελλάδα καθεστώτος. Συμπερασματικά, υποστηρίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης της εταιρικής ατομικής αγωγής των μετόχων με σαφή οριοθέτηση μεταξύ ατομικών και εταιρικών αγωγών, προκαταρτικό δικαστικό έλεγχο, πρόβλεψη αποζημίωσης δικαστικών εξόδων για επιτυχόντες ενάγοντες μετόχους και ενίσχυση των μηχανισμών διαφάνειας και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων στο Διοικητικό Συμβούλιο.","abstract_has_math":false,"creators":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕΛΙΝΑ","NIKOLAOU MELINA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T06:41:36Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321822"],"render_values":[{"text":"uoadl:5321822","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321822","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321822","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5321822","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕΛΙΝΑ","NIKOLAOU MELINA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5321822","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321822"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την ευθύνη των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας έναντι των μετόχων της, υπό το πρίσμα του συγχρόνου ελληνικού εταιρικού δικαίου και ιδίως του Ν. 4548/2018, σε συνδυασμό με συγκριτικές αναφορές σε αλλοδαπές έννομες τάξεις. Στόχος είναι η ανάλυση της νομικής φύσης, του περιεχομένου και των ορίων της ευθύνης αυτής, καθώς και η διερεύνηση των μηχανισμών προστασίας των μετόχων από πράξεις ή παραλείψεις των διοικούντων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί ο ρόλος και τα βασικά καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου ως υποχρεωτικού οργάνου διοίκησης και εκπροσώπησης της εταιρείας, με έμφαση στο καθήκον επιμέλειας και στο καθήκον πίστης. Ακολούθως, η εργασία διακρίνει συστηματικά την εσωτερική ευθύνη των μελών του ΔΣ έναντι της εταιρείας από την εξωτερική ευθύνη έναντι μετόχων και τρίτων. Ως προς την εσωτερική ευθύνη, εξετάζεται διεξοδικά το καθεστώς της κατά το άρθρο 102 Ν. 4548/2018, οι προϋποθέσεις θεμελίωσής και οι λόγοι αποκλεισμού της, με ιδιαίτερη μνεία στον κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης (business judgment rule). Αναφορικά με την εξωτερική ευθύνη, τίθεται στο επίκεντρο η διάκριση μεταξύ άμεσης και έμμεσης ζημίας των μετόχων, καθώς και τα δικονομικά όπλα που διαθέτουν για την αποκατάσταση της ζημίας τους. Εξέχουσα σημασία αποδίδεται στο ακανθώδες ζήτημα της ενεργητικής νομιμοποίησης των μετόχων για την άσκηση ατομικής (individual action) ή εταιρικής ατομικής αγωγής (derivative action) σε περιπτώσεις έμμεσης ζημίας τους, το οποίο έχει απασχολήσει εις βάθος τόσο τη θεωρία όσο και τη νομολογία. Τέλος, μέσω της συγκριτικής επισκόπησης του τρόπου προστασίας των μετόχων σε επιλεγμένες αλλοδαπές έννομες τάξεις (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες), καταδεικνύεται η ανάγκη νομοθετικής μεταρρύθμισης του ελληνικού εταιρικού δικαίου και διατυπώνονται de lege ferenda προτάσεις βελτίωσης του ισχύοντος στην Ελλάδα καθεστώτος. Συμπερασματικά, υποστηρίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης της εταιρικής ατομικής αγωγής των μετόχων με σαφή οριοθέτηση μεταξύ ατομικών και εταιρικών αγωγών, προκαταρτικό δικαστικό έλεγχο, πρόβλεψη αποζημίωσης δικαστικών εξόδων για επιτυχόντες ενάγοντες μετόχους και ενίσχυση των μηχανισμών διαφάνειας και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων στο Διοικητικό Συμβούλιο.","The present dissertation examines the liability of the members of the Board of Directors of the société anonyme towards its shareholders, under contemporary Greek corporate law and, in particular, under Law 4548/2018, in conjunction with comparative references to selected foreign legal systems. Its aim is to analyse the legal nature, scope and limits of such liability, as well as to explore the mechanisms available for the protection of shareholders against acts or omissions of the directors. The analysis begins with an examination of the role and duties of the BoD as the mandatory body for the management and representation of the company, with particular emphasis on the duty of care and the duty of loyalty. Furrthermore, the dissertation systematically distinguishes the internal liability of Board members towards the company from their external liability towards shareholders and third parties. With regard to internal liability, the regime established under Article 102 of Law 4548/2018 is examined in depth, including the conditions for its establishment and the grounds for its exclusion, with particular reference to the business judgment rule. As regards external liability, the focus is placed on the distinction between direct and indirect (reflective) loss suffered by shareholders, as well as on the procedural remedies available to them for the recovery of their losses. Significant importance is attributed to the contested issue of shareholders’ standing to bring an individual action or a derivative action in cases of indirect loss, an issue that has been extensively addressed by both legal doctrine and case law. Finally, through a comparative overview of shareholder protection mechanisms in selected foreign legal systems (Germany, France, the United Kingdom and the United States), the need for legislative reform of Greek corporate law is demonstrated, and de lege ferenda proposals are put forward for the improvement of the existing Greek legal framework. In conclusion, the dissertation underscores the necessity of the statutory introduction of the shareholder derivative action, accompanied by a clear delimination between individual and corporate actions, preliminary judicial review, provisions for the reimbursement of litigation costs to successful claimant shareholders, and the enhancement of transparency mechanisms and conflict-of-interest management within the BoD."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Liability of board members towards shareholders"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕΛΙΝΑ","NIKOLAOU MELINA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την ευθύνη των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας έναντι των μετόχων της, υπό το πρίσμα του συγχρόνου ελληνικού εταιρικού δικαίου και ιδίως του Ν. 4548/2018, σε συνδυασμό με συγκριτικές αναφορές σε αλλοδαπές έννομες τάξεις. Στόχος είναι η ανάλυση της νομικής φύσης, του περιεχομένου και των ορίων της ευθύνης αυτής, καθώς και η διερεύνηση των μηχανισμών προστασίας των μετόχων από πράξεις ή παραλείψεις των διοικούντων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί ο ρόλος και τα βασικά καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου ως υποχρεωτικού οργάνου διοίκησης και εκπροσώπησης της εταιρείας, με έμφαση στο καθήκον επιμέλειας και στο καθήκον πίστης. Ακολούθως, η εργασία διακρίνει συστηματικά την εσωτερική ευθύνη των μελών του ΔΣ έναντι της εταιρείας από την εξωτερική ευθύνη έναντι μετόχων και τρίτων. Ως προς την εσωτερική ευθύνη, εξετάζεται διεξοδικά το καθεστώς της κατά το άρθρο 102 Ν. 4548/2018, οι προϋποθέσεις θεμελίωσής και οι λόγοι αποκλεισμού της, με ιδιαίτερη μνεία στον κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης (business judgment rule). Αναφορικά με την εξωτερική ευθύνη, τίθεται στο επίκεντρο η διάκριση μεταξύ άμεσης και έμμεσης ζημίας των μετόχων, καθώς και τα δικονομικά όπλα που διαθέτουν για την αποκατάσταση της ζημίας τους. Εξέχουσα σημασία αποδίδεται στο ακανθώδες ζήτημα της ενεργητικής νομιμοποίησης των μετόχων για την άσκηση ατομικής (individual action) ή εταιρικής ατομικής αγωγής (derivative action) σε περιπτώσεις έμμεσης ζημίας τους, το οποίο έχει απασχολήσει εις βάθος τόσο τη θεωρία όσο και τη νομολογία. Τέλος, μέσω της συγκριτικής επισκόπησης του τρόπου προστασίας των μετόχων σε επιλεγμένες αλλοδαπές έννομες τάξεις (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες), καταδεικνύεται η ανάγκη νομοθετικής μεταρρύθμισης του ελληνικού εταιρικού δικαίου και διατυπώνονται de lege ferenda προτάσεις βελτίωσης του ισχύοντος στην Ελλάδα καθεστώτος. Συμπερασματικά, υποστηρίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης της εταιρικής ατομικής αγωγής των μετόχων με σαφή οριοθέτηση μεταξύ ατομικών και εταιρικών αγωγών, προκαταρτικό δικαστικό έλεγχο, πρόβλεψη αποζημίωσης δικαστικών εξόδων για επιτυχόντες ενάγοντες μετόχους και ενίσχυση των μηχανισμών διαφάνειας και διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων στο Διοικητικό Συμβούλιο.","The present dissertation examines the liability of the members of the Board of Directors of the société anonyme towards its shareholders, under contemporary Greek corporate law and, in particular, under Law 4548/2018, in conjunction with comparative references to selected foreign legal systems. Its aim is to analyse the legal nature, scope and limits of such liability, as well as to explore the mechanisms available for the protection of shareholders against acts or omissions of the directors. The analysis begins with an examination of the role and duties of the BoD as the mandatory body for the management and representation of the company, with particular emphasis on the duty of care and the duty of loyalty. Furrthermore, the dissertation systematically distinguishes the internal liability of Board members towards the company from their external liability towards shareholders and third parties. With regard to internal liability, the regime established under Article 102 of Law 4548/2018 is examined in depth, including the conditions for its establishment and the grounds for its exclusion, with particular reference to the business judgment rule. As regards external liability, the focus is placed on the distinction between direct and indirect (reflective) loss suffered by shareholders, as well as on the procedural remedies available to them for the recovery of their losses. Significant importance is attributed to the contested issue of shareholders’ standing to bring an individual action or a derivative action in cases of indirect loss, an issue that has been extensively addressed by both legal doctrine and case law. Finally, through a comparative overview of shareholder protection mechanisms in selected foreign legal systems (Germany, France, the United Kingdom and the United States), the need for legislative reform of Greek corporate law is demonstrated, and de lege ferenda proposals are put forward for the improvement of the existing Greek legal framework. In conclusion, the dissertation underscores the necessity of the statutory introduction of the shareholder derivative action, accompanied by a clear delimination between individual and corporate actions, preliminary judicial review, provisions for the reimbursement of litigation costs to successful claimant shareholders, and the enhancement of transparency mechanisms and conflict-of-interest management within the BoD."],"dc:identifier":["uoadl:5321822","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5321822"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Liability of board members towards shareholders"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:36Z"}