{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5323553"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5323553","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ανακουφιστική καταστολή ως στρατηγική διαχείρισης ανθεκτικών συμπτωμάτων","abstract":"Εισαγωγή: Η Ανακουφιστική Φροντίδα (Α.Φ.), όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους που αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανακουφιστική Καταστολή (Α.Κ.) αποτελεί μια εξειδικευμένη και έσχατη θεραπευτική παρέμβαση για τη διαχείριση ανθεκτικών συμπτωμάτων στο τέλος της ζωής. Η Α.Κ. περιλαμβάνει τη συνειδητή και ελεγχόμενη χρήση φαρμάκων για τη μείωση του επιπέδου συνείδησης του ασθενούς, με σκοπό την ανακούφιση από το ανυπόφορο σωματικό ή υπαρξιακό υποφέρειν. Τα συχνότερα ανθεκτικά συμπτώματα είναι το υπερκινητικό παραλήρημα/διέγερση, η δύσπνοια και ο πόνος. Δεδομένης της πιθανής σύγχυσης με την ευθανασία, η χρήση της Α.Κ. εγείρει σημαντικά ηθικά και κλινικά διλήμματα, καθιστώντας αναγκαία τη σαφή κλινική τεκμηρίωση. Σκοπός: Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την Α.Κ., εστιάζοντας στην επίδρασή της στην επιβίωση των ασθενών στο τέλος της ζωής και στην ανάλυση της αποτελεσματικότητας των κλινικών πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τη χρονική περίοδο από 2014 έως 2025, αναζητώντας δημοσιεύσεις στις έγκυρες βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar. Η αναζήτηση καθοδηγήθηκε από τα κριτήρια επιλεξιμότητας PICO. Ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν μελέτες που αφορούσαν την Α.Κ. και τη σύνδεσή της με την επιβίωση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων σε ενήλικες ασθενείς στο τέλος της ζωής. Από την ανασκόπηση αποκλείστηκαν μελέτες που αφορούσαν ασθενείς κάτω των 18 ετών, μελέτες καθώς και δημοσιεύσεις προγενέστερες της τελευταίας δεκαετίας, ώστε να εξασφαλιστεί η επικαιρότητα των ευρημάτων. Αποτελέσματα: Συνολικά, 22 μελέτες (11 μελέτες με αποτελέσματα για την επιβίωση και την Α.Κ. και 11 μελέτες για την αποτελεσματικότητα της Α.Κ.) συμπεριλήφθηκαν στην ποιοτική σύνθεση. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι η Α.Κ. δεν συσχετίζεται με μείωση του χρόνου επιβίωσης. Αντιθέτως, ορισμένες μεθοδολογικά ισχυρές μελέτες (συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων με προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες), παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση στους ασθενείς που έλαβαν καταστολή, με ορισμένα ευρήματα να υποδηλώνουν έως και 40% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στην ομάδα παρέμβασης. Ως προς την αποτελεσματικότητα, η Α.Κ. αποδείχθηκε ισχυρή και ταχεία παρέμβαση στη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως παραλήρημα, δύσπνοια και πόνος). Η κριτική ανάλυση των κλινικών δεικτών (RASS, DS-DAT) έδειξε σημαντική και άμεση μείωση της δυσφορίας, με τα ποσοστά πλήρους ελέγχου των συμπτωμάτων να υπερβαίνουν το 80% των περιπτώσεων. Η Μιδαζολάμη παραμένει το φάρμακο πρώτης επιλογής, ενώ η Δεξμεδετομιδίνη αναδεικνύεται ως αποτελεσματική εναλλακτική, ιδίως στη διαχείριση του παραληρήματος και της διέγερσης. Λόγω των ηθικών κωλυμάτων στη διεξαγωγή τυχαιοποιημένων δοκιμών (RCTs) για το σκέλος της επιβίωσης, τα αποτελέσματα αυτά, αν και κλινικά ισχυρά, βασίζονται σε μελέτες παρατήρησης που δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Συμπεράσματα: Η Α.Κ. αναδεικνύεται ως μια κλινικά ασφαλής και ηθικά τεκμηριωμένη πρακτική για την αντιμετώπιση ανυπόφορων ανθεκτικών συμπτωμάτων, καθώς τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν υποδηλώνουν αρνητική επίδραση στον χρόνο επιβίωσης — ένα εύρημα που ενισχύει τον σαφή διαχωρισμό της από την ευθανασία. Η παρέμβαση αυτή συνιστά μια ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή ύστατης γραμμής, με τη βιβλιογραφία να καταγράφει πλήρη έλεγχο των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως το παραλήρημα) σε ποσοστά που προσεγγίζουν το 89%. Παρόλο που η Μιδαζολάμη παραμένει η κύρια φαρμακευτική επιλογή, η ένταξη της Δεξμεδετομιδίνης στο θεραπευτικό οπλοστάσιο υπογραμμίζει τη σύγχρονη τάση για εξατομικευμένη φροντίδα και την ιεράρχηση της βαθιάς Α.Κ. αποκλειστικά ως έσχατη λύση. Ενώ λοιπόν τα διαθέσιμα δεδομένα παρατήρησης δεν υποδηλώνουν συντόμευση της ζωής, η απόλυτη βεβαιότητα για την απουσία αρνητικής επίδρασης στην επιβίωση παραμένει ζητούμενο μελλοντικών, ηθικά σταθμισμένων μελετών που θα συγκρίνουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα και βάθη καταστολής.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η Ανακουφιστική Φροντίδα (Α.Φ.), όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους που αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανακουφιστική Καταστολή (Α.Κ.) αποτελεί μια εξειδικευμένη και έσχατη θεραπευτική παρέμβαση για τη διαχείριση ανθεκτικών συμπτωμάτων στο τέλος της ζωής. Η Α.Κ. περιλαμβάνει τη συνειδητή και ελεγχόμενη χρήση φαρμάκων για τη μείωση του επιπέδου συνείδησης του ασθενούς, με σκοπό την ανακούφιση από το ανυπόφορο σωματικό ή υπαρξιακό υποφέρειν. Τα συχνότερα ανθεκτικά συμπτώματα είναι το υπερκινητικό παραλήρημα/διέγερση, η δύσπνοια και ο πόνος. Δεδομένης της πιθανής σύγχυσης με την ευθανασία, η χρήση της Α.Κ. εγείρει σημαντικά ηθικά και κλινικά διλήμματα, καθιστώντας αναγκαία τη σαφή κλινική τεκμηρίωση. Σκοπός: Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την Α.Κ., εστιάζοντας στην επίδρασή της στην επιβίωση των ασθενών στο τέλος της ζωής και στην ανάλυση της αποτελεσματικότητας των κλινικών πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τη χρονική περίοδο από 2014 έως 2025, αναζητώντας δημοσιεύσεις στις έγκυρες βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar. Η αναζήτηση καθοδηγήθηκε από τα κριτήρια επιλεξιμότητας PICO. Ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν μελέτες που αφορούσαν την Α.Κ. και τη σύνδεσή της με την επιβίωση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων σε ενήλικες ασθενείς στο τέλος της ζωής. Από την ανασκόπηση αποκλείστηκαν μελέτες που αφορούσαν ασθενείς κάτω των 18 ετών, μελέτες καθώς και δημοσιεύσεις προγενέστερες της τελευταίας δεκαετίας, ώστε να εξασφαλιστεί η επικαιρότητα των ευρημάτων. Αποτελέσματα: Συνολικά, 22 μελέτες (11 μελέτες με αποτελέσματα για την επιβίωση και την Α.Κ. και 11 μελέτες για την αποτελεσματικότητα της Α.Κ.) συμπεριλήφθηκαν στην ποιοτική σύνθεση. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι η Α.Κ. δεν συσχετίζεται με μείωση του χρόνου επιβίωσης. Αντιθέτως, ορισμένες μεθοδολογικά ισχυρές μελέτες (συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων με προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες), παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση στους ασθενείς που έλαβαν καταστολή, με ορισμένα ευρήματα να υποδηλώνουν έως και 40% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στην ομάδα παρέμβασης. Ως προς την αποτελεσματικότητα, η Α.Κ. αποδείχθηκε ισχυρή και ταχεία παρέμβαση στη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως παραλήρημα, δύσπνοια και πόνος). Η κριτική ανάλυση των κλινικών δεικτών (RASS, DS-DAT) έδειξε σημαντική και άμεση μείωση της δυσφορίας, με τα ποσοστά πλήρους ελέγχου των συμπτωμάτων να υπερβαίνουν το 80% των περιπτώσεων. Η Μιδαζολάμη παραμένει το φάρμακο πρώτης επιλογής, ενώ η Δεξμεδετομιδίνη αναδεικνύεται ως αποτελεσματική εναλλακτική, ιδίως στη διαχείριση του παραληρήματος και της διέγερσης. Λόγω των ηθικών κωλυμάτων στη διεξαγωγή τυχαιοποιημένων δοκιμών (RCTs) για το σκέλος της επιβίωσης, τα αποτελέσματα αυτά, αν και κλινικά ισχυρά, βασίζονται σε μελέτες παρατήρησης που δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Συμπεράσματα: Η Α.Κ. αναδεικνύεται ως μια κλινικά ασφαλής και ηθικά τεκμηριωμένη πρακτική για την αντιμετώπιση ανυπόφορων ανθεκτικών συμπτωμάτων, καθώς τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν υποδηλώνουν αρνητική επίδραση στον χρόνο επιβίωσης — ένα εύρημα που ενισχύει τον σαφή διαχωρισμό της από την ευθανασία. Η παρέμβαση αυτή συνιστά μια ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή ύστατης γραμμής, με τη βιβλιογραφία να καταγράφει πλήρη έλεγχο των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως το παραλήρημα) σε ποσοστά που προσεγγίζουν το 89%. Παρόλο που η Μιδαζολάμη παραμένει η κύρια φαρμακευτική επιλογή, η ένταξη της Δεξμεδετομιδίνης στο θεραπευτικό οπλοστάσιο υπογραμμίζει τη σύγχρονη τάση για εξατομικευμένη φροντίδα και την ιεράρχηση της βαθιάς Α.Κ. αποκλειστικά ως έσχατη λύση. Ενώ λοιπόν τα διαθέσιμα δεδομένα παρατήρησης δεν υποδηλώνουν συντόμευση της ζωής, η απόλυτη βεβαιότητα για την απουσία αρνητικής επίδρασης στην επιβίωση παραμένει ζητούμενο μελλοντικών, ηθικά σταθμισμένων μελετών που θα συγκρίνουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα και βάθη καταστολής.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσατσαρών Ευδοκία","Tsatsaron Evdokia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:17:39Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5323553"],"render_values":[{"text":"uoadl:5323553","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5323553","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5323553","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5323553","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσατσαρών Ευδοκία","Tsatsaron Evdokia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5323553","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5323553"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η Ανακουφιστική Φροντίδα (Α.Φ.), όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους που αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανακουφιστική Καταστολή (Α.Κ.) αποτελεί μια εξειδικευμένη και έσχατη θεραπευτική παρέμβαση για τη διαχείριση ανθεκτικών συμπτωμάτων στο τέλος της ζωής. Η Α.Κ. περιλαμβάνει τη συνειδητή και ελεγχόμενη χρήση φαρμάκων για τη μείωση του επιπέδου συνείδησης του ασθενούς, με σκοπό την ανακούφιση από το ανυπόφορο σωματικό ή υπαρξιακό υποφέρειν. Τα συχνότερα ανθεκτικά συμπτώματα είναι το υπερκινητικό παραλήρημα/διέγερση, η δύσπνοια και ο πόνος. Δεδομένης της πιθανής σύγχυσης με την ευθανασία, η χρήση της Α.Κ. εγείρει σημαντικά ηθικά και κλινικά διλήμματα, καθιστώντας αναγκαία τη σαφή κλινική τεκμηρίωση. Σκοπός: Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την Α.Κ., εστιάζοντας στην επίδρασή της στην επιβίωση των ασθενών στο τέλος της ζωής και στην ανάλυση της αποτελεσματικότητας των κλινικών πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τη χρονική περίοδο από 2014 έως 2025, αναζητώντας δημοσιεύσεις στις έγκυρες βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar. Η αναζήτηση καθοδηγήθηκε από τα κριτήρια επιλεξιμότητας PICO. Ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν μελέτες που αφορούσαν την Α.Κ. και τη σύνδεσή της με την επιβίωση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων σε ενήλικες ασθενείς στο τέλος της ζωής. Από την ανασκόπηση αποκλείστηκαν μελέτες που αφορούσαν ασθενείς κάτω των 18 ετών, μελέτες καθώς και δημοσιεύσεις προγενέστερες της τελευταίας δεκαετίας, ώστε να εξασφαλιστεί η επικαιρότητα των ευρημάτων. Αποτελέσματα: Συνολικά, 22 μελέτες (11 μελέτες με αποτελέσματα για την επιβίωση και την Α.Κ. και 11 μελέτες για την αποτελεσματικότητα της Α.Κ.) συμπεριλήφθηκαν στην ποιοτική σύνθεση. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι η Α.Κ. δεν συσχετίζεται με μείωση του χρόνου επιβίωσης. Αντιθέτως, ορισμένες μεθοδολογικά ισχυρές μελέτες (συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων με προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες), παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση στους ασθενείς που έλαβαν καταστολή, με ορισμένα ευρήματα να υποδηλώνουν έως και 40% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στην ομάδα παρέμβασης. Ως προς την αποτελεσματικότητα, η Α.Κ. αποδείχθηκε ισχυρή και ταχεία παρέμβαση στη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως παραλήρημα, δύσπνοια και πόνος). Η κριτική ανάλυση των κλινικών δεικτών (RASS, DS-DAT) έδειξε σημαντική και άμεση μείωση της δυσφορίας, με τα ποσοστά πλήρους ελέγχου των συμπτωμάτων να υπερβαίνουν το 80% των περιπτώσεων. Η Μιδαζολάμη παραμένει το φάρμακο πρώτης επιλογής, ενώ η Δεξμεδετομιδίνη αναδεικνύεται ως αποτελεσματική εναλλακτική, ιδίως στη διαχείριση του παραληρήματος και της διέγερσης. Λόγω των ηθικών κωλυμάτων στη διεξαγωγή τυχαιοποιημένων δοκιμών (RCTs) για το σκέλος της επιβίωσης, τα αποτελέσματα αυτά, αν και κλινικά ισχυρά, βασίζονται σε μελέτες παρατήρησης που δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Συμπεράσματα: Η Α.Κ. αναδεικνύεται ως μια κλινικά ασφαλής και ηθικά τεκμηριωμένη πρακτική για την αντιμετώπιση ανυπόφορων ανθεκτικών συμπτωμάτων, καθώς τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν υποδηλώνουν αρνητική επίδραση στον χρόνο επιβίωσης — ένα εύρημα που ενισχύει τον σαφή διαχωρισμό της από την ευθανασία. Η παρέμβαση αυτή συνιστά μια ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή ύστατης γραμμής, με τη βιβλιογραφία να καταγράφει πλήρη έλεγχο των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως το παραλήρημα) σε ποσοστά που προσεγγίζουν το 89%. Παρόλο που η Μιδαζολάμη παραμένει η κύρια φαρμακευτική επιλογή, η ένταξη της Δεξμεδετομιδίνης στο θεραπευτικό οπλοστάσιο υπογραμμίζει τη σύγχρονη τάση για εξατομικευμένη φροντίδα και την ιεράρχηση της βαθιάς Α.Κ. αποκλειστικά ως έσχατη λύση. Ενώ λοιπόν τα διαθέσιμα δεδομένα παρατήρησης δεν υποδηλώνουν συντόμευση της ζωής, η απόλυτη βεβαιότητα για την απουσία αρνητικής επίδρασης στην επιβίωση παραμένει ζητούμενο μελλοντικών, ηθικά σταθμισμένων μελετών που θα συγκρίνουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα και βάθη καταστολής.","Introduction: Palliative Care (PC), as defined by the World Health Organization (WHO), aims to improve the quality of life for patients and their families facing life-threatening illnesses. Within this framework, Palliative Sedation (PS) constitutes a specialized and last-resort therapeutic intervention for the management of refractory symptoms at the end of life. PS involves the conscious and controlled use of medications (such as Midazolam) to reduce the patient's level of consciousness, with the goal of providing relief from intolerable physical or existential suffering. The most frequent refractory symptoms include hyperactive delirium/agitation, dyspnea, and pain. Given the potential confusion with euthanasia, the use of PS raises significant ethical and clinical dilemmas, necessitating clear clinical documentation. Aim: The main aim of the present study is the evaluation of the international literature concerning PS, focusing on its impact on the survival of end-of-life patients and the analysis of the effectiveness of clinical protocols used for the management of refractory symptoms. Methodology: A review of international literature was conducted, spanning the period from 2014 to 2025, searching for publications in the authoritative databases PubMed, Scopus, and Google Scholar. The search was guided by the PICO eligibility criteria. The selection criteria were studies concerning PS and its association with survival and symptom management in adult patients at the end of life. Studies involving patients under 18 years of age, as well as publications preceding the last decade, were excluded from the review to ensure the timeliness of the findings. Results: A total of 22 studies (11 evaluating the impact of Palliative Sedation - PS on survival and 11 focusing on its clinical effectiveness) were included in the qualitative synthesis. Data analysis indicates that PS is not associated with a reduction in survival time. Conversely, certain methodologically robust studies (including analyses adjusted for confounding factors) report statistically significant longer survival in patients receiving sedation, with some findings suggesting up to a 40% lower mortality risk in the intervention group. Regarding effectiveness, PS proved to be a potent and rapid intervention for the management of refractory symptoms, such as delirium, dyspnea, and pain. Critical analysis of clinical indicators (RASS, DS-DAT) demonstrated a significant and immediate reduction in distress, with complete symptom control rates exceeding 80% of cases. Midazolam remains the first-line drug of choice, while Dexmedetomidine emerges as an effective alternative, particularly in managing delirium and agitation. Due to the ethical constraints in conducting randomized controlled trials (RCTs) regarding survival, these results, although clinically significant, are based on observational studies that do not allow for the extraction of definitive conclusions. Conclusions: Palliative Sedation (PS) emerges as a clinically safe and ethically justified practice for the management of intolerable refractory symptoms, as available research data do not suggest a negative impact on survival time—a finding that reinforces its clear distinction from euthanasia. This intervention constitutes a highly effective last-line option, with the literature recording complete control of refractory symptoms (such as delirium) in rates approaching 89%. Although Midazolam remains the primary drug of choice, the integration of Dexmedetomidine into the therapeutic arsenal highlights the modern trend toward individualized care and the prioritization of deep PS exclusively as a last resort. Therefore, while observational data do not indicate life-shortening, absolute certainty regarding the absence of a negative effect on survival remains a prerequisite of future, ethically balanced studies comparing different therapeutic regimens and sedation depths."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ανακουφιστική καταστολή ως στρατηγική διαχείρισης ανθεκτικών συμπτωμάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσατσαρών Ευδοκία","Tsatsaron Evdokia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η Ανακουφιστική Φροντίδα (Α.Φ.), όπως ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους που αντιμετωπίζουν απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανακουφιστική Καταστολή (Α.Κ.) αποτελεί μια εξειδικευμένη και έσχατη θεραπευτική παρέμβαση για τη διαχείριση ανθεκτικών συμπτωμάτων στο τέλος της ζωής. Η Α.Κ. περιλαμβάνει τη συνειδητή και ελεγχόμενη χρήση φαρμάκων για τη μείωση του επιπέδου συνείδησης του ασθενούς, με σκοπό την ανακούφιση από το ανυπόφορο σωματικό ή υπαρξιακό υποφέρειν. Τα συχνότερα ανθεκτικά συμπτώματα είναι το υπερκινητικό παραλήρημα/διέγερση, η δύσπνοια και ο πόνος. Δεδομένης της πιθανής σύγχυσης με την ευθανασία, η χρήση της Α.Κ. εγείρει σημαντικά ηθικά και κλινικά διλήμματα, καθιστώντας αναγκαία τη σαφή κλινική τεκμηρίωση. Σκοπός: Κύριος σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την Α.Κ., εστιάζοντας στην επίδρασή της στην επιβίωση των ασθενών στο τέλος της ζωής και στην ανάλυση της αποτελεσματικότητας των κλινικών πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, τη χρονική περίοδο από 2014 έως 2025, αναζητώντας δημοσιεύσεις στις έγκυρες βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Google Scholar. Η αναζήτηση καθοδηγήθηκε από τα κριτήρια επιλεξιμότητας PICO. Ως κριτήρια επιλογής τέθηκαν μελέτες που αφορούσαν την Α.Κ. και τη σύνδεσή της με την επιβίωση και τη διαχείριση των συμπτωμάτων σε ενήλικες ασθενείς στο τέλος της ζωής. Από την ανασκόπηση αποκλείστηκαν μελέτες που αφορούσαν ασθενείς κάτω των 18 ετών, μελέτες καθώς και δημοσιεύσεις προγενέστερες της τελευταίας δεκαετίας, ώστε να εξασφαλιστεί η επικαιρότητα των ευρημάτων. Αποτελέσματα: Συνολικά, 22 μελέτες (11 μελέτες με αποτελέσματα για την επιβίωση και την Α.Κ. και 11 μελέτες για την αποτελεσματικότητα της Α.Κ.) συμπεριλήφθηκαν στην ποιοτική σύνθεση. Η ανάλυση των δεδομένων υποδεικνύει ότι η Α.Κ. δεν συσχετίζεται με μείωση του χρόνου επιβίωσης. Αντιθέτως, ορισμένες μεθοδολογικά ισχυρές μελέτες (συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων με προσαρμογή για συγχυτικούς παράγοντες), παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση στους ασθενείς που έλαβαν καταστολή, με ορισμένα ευρήματα να υποδηλώνουν έως και 40% χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στην ομάδα παρέμβασης. Ως προς την αποτελεσματικότητα, η Α.Κ. αποδείχθηκε ισχυρή και ταχεία παρέμβαση στη διαχείριση των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως παραλήρημα, δύσπνοια και πόνος). Η κριτική ανάλυση των κλινικών δεικτών (RASS, DS-DAT) έδειξε σημαντική και άμεση μείωση της δυσφορίας, με τα ποσοστά πλήρους ελέγχου των συμπτωμάτων να υπερβαίνουν το 80% των περιπτώσεων. Η Μιδαζολάμη παραμένει το φάρμακο πρώτης επιλογής, ενώ η Δεξμεδετομιδίνη αναδεικνύεται ως αποτελεσματική εναλλακτική, ιδίως στη διαχείριση του παραληρήματος και της διέγερσης. Λόγω των ηθικών κωλυμάτων στη διεξαγωγή τυχαιοποιημένων δοκιμών (RCTs) για το σκέλος της επιβίωσης, τα αποτελέσματα αυτά, αν και κλινικά ισχυρά, βασίζονται σε μελέτες παρατήρησης που δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Συμπεράσματα: Η Α.Κ. αναδεικνύεται ως μια κλινικά ασφαλής και ηθικά τεκμηριωμένη πρακτική για την αντιμετώπιση ανυπόφορων ανθεκτικών συμπτωμάτων, καθώς τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δεν υποδηλώνουν αρνητική επίδραση στον χρόνο επιβίωσης — ένα εύρημα που ενισχύει τον σαφή διαχωρισμό της από την ευθανασία. Η παρέμβαση αυτή συνιστά μια ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή ύστατης γραμμής, με τη βιβλιογραφία να καταγράφει πλήρη έλεγχο των ανθεκτικών συμπτωμάτων (όπως το παραλήρημα) σε ποσοστά που προσεγγίζουν το 89%. Παρόλο που η Μιδαζολάμη παραμένει η κύρια φαρμακευτική επιλογή, η ένταξη της Δεξμεδετομιδίνης στο θεραπευτικό οπλοστάσιο υπογραμμίζει τη σύγχρονη τάση για εξατομικευμένη φροντίδα και την ιεράρχηση της βαθιάς Α.Κ. αποκλειστικά ως έσχατη λύση. Ενώ λοιπόν τα διαθέσιμα δεδομένα παρατήρησης δεν υποδηλώνουν συντόμευση της ζωής, η απόλυτη βεβαιότητα για την απουσία αρνητικής επίδρασης στην επιβίωση παραμένει ζητούμενο μελλοντικών, ηθικά σταθμισμένων μελετών που θα συγκρίνουν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα και βάθη καταστολής.","Introduction: Palliative Care (PC), as defined by the World Health Organization (WHO), aims to improve the quality of life for patients and their families facing life-threatening illnesses. Within this framework, Palliative Sedation (PS) constitutes a specialized and last-resort therapeutic intervention for the management of refractory symptoms at the end of life. PS involves the conscious and controlled use of medications (such as Midazolam) to reduce the patient's level of consciousness, with the goal of providing relief from intolerable physical or existential suffering. The most frequent refractory symptoms include hyperactive delirium/agitation, dyspnea, and pain. Given the potential confusion with euthanasia, the use of PS raises significant ethical and clinical dilemmas, necessitating clear clinical documentation. Aim: The main aim of the present study is the evaluation of the international literature concerning PS, focusing on its impact on the survival of end-of-life patients and the analysis of the effectiveness of clinical protocols used for the management of refractory symptoms. Methodology: A review of international literature was conducted, spanning the period from 2014 to 2025, searching for publications in the authoritative databases PubMed, Scopus, and Google Scholar. The search was guided by the PICO eligibility criteria. The selection criteria were studies concerning PS and its association with survival and symptom management in adult patients at the end of life. Studies involving patients under 18 years of age, as well as publications preceding the last decade, were excluded from the review to ensure the timeliness of the findings. Results: A total of 22 studies (11 evaluating the impact of Palliative Sedation - PS on survival and 11 focusing on its clinical effectiveness) were included in the qualitative synthesis. Data analysis indicates that PS is not associated with a reduction in survival time. Conversely, certain methodologically robust studies (including analyses adjusted for confounding factors) report statistically significant longer survival in patients receiving sedation, with some findings suggesting up to a 40% lower mortality risk in the intervention group. Regarding effectiveness, PS proved to be a potent and rapid intervention for the management of refractory symptoms, such as delirium, dyspnea, and pain. Critical analysis of clinical indicators (RASS, DS-DAT) demonstrated a significant and immediate reduction in distress, with complete symptom control rates exceeding 80% of cases. Midazolam remains the first-line drug of choice, while Dexmedetomidine emerges as an effective alternative, particularly in managing delirium and agitation. Due to the ethical constraints in conducting randomized controlled trials (RCTs) regarding survival, these results, although clinically significant, are based on observational studies that do not allow for the extraction of definitive conclusions. Conclusions: Palliative Sedation (PS) emerges as a clinically safe and ethically justified practice for the management of intolerable refractory symptoms, as available research data do not suggest a negative impact on survival time—a finding that reinforces its clear distinction from euthanasia. This intervention constitutes a highly effective last-line option, with the literature recording complete control of refractory symptoms (such as delirium) in rates approaching 89%. Although Midazolam remains the primary drug of choice, the integration of Dexmedetomidine into the therapeutic arsenal highlights the modern trend toward individualized care and the prioritization of deep PS exclusively as a last resort. Therefore, while observational data do not indicate life-shortening, absolute certainty regarding the absence of a negative effect on survival remains a prerequisite of future, ethically balanced studies comparing different therapeutic regimens and sedation depths."],"dc:identifier":["uoadl:5323553","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5323553"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η ανακουφιστική καταστολή ως στρατηγική διαχείρισης ανθεκτικών συμπτωμάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:17:39Z"}