{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5324761"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5324761","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η διεξαγωγή κλινικών μελετών στην Ελλάδα. Το ρυθμιστικό πλαίσιο και προτάσεις βελτίωσης, για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος προσέλκυσης κλινικών μελετών/Conducting clinical trials in Greece. Regulatory framework and improvement proposals for creating a favorable environment for attracting clinical studies","abstract":"Η παρούσα εξετάζει τη διεξαγωγή των κλινικών μελετών στην Ελλάδα, αναλύοντας το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς, τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, και τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις που καθορίζουν τη διαδικασία έγκρισης και υλοποίησης ερευνητικών πρωτοκόλλων. Αρχικά παρουσιάζεται η έννοια των κλινικών μελετών και η σημασία τους για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μεθόδων. Περιγράφονται αναλυτικά οι φάσεις Ι έως IV, καθώς και οι στόχοι κάθε σταδίου στην αξιολόγηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας νέων σκευασμάτων. Στη συνέχεια διερευνάται το ευρωπαϊκό πλαίσιο (Διακήρυξη Ελσίνκι, Οδηγίες ΕΕ, Κανονισμοί GCP) και ο τρόπος ενσωμάτωσής τους στην ελληνική νομοθεσία μέσω υπουργικών αποφάσεων και κανονιστικών κειμένων. Παρουσιάζονται οι φορείς που συμμετέχουν στη διαδικασία, όπως ο ΕΟΦ, οι επιτροπές δεοντολογίας, οι χορηγοί, τα νοσοκομεία και τα νέα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών, με αναφορά στις αρμοδιότητές τους. Αξιολογείται η υφιστάμενη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον έρευνας, καταγράφοντας 2.034 κλινικές μελέτες την περίοδο 1995–2024, με κυριαρχία των μελετών Φάσης III και περιορισμένη δραστηριότητα στις πρώιμες φάσεις. Η εργασία συγκρίνει το ελληνικό μοντέλο με χώρες πρότυπα στις κλινικές μελέτες, όπως το Βέλγιο και η Δανία, οι οποίες πέτυχαν υψηλή προσέλκυση κλινικών μελετών μέσα από απλοποίηση διαδικασιών, επενδύσεις σε Ε&Α, ψηφιοποίηση και συστηματική εκπαίδευση προσωπικού. Τέλος, προτείνονται παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός πιο ανταγωνιστικού και ελκυστικού περιβάλλοντος κλινικής έρευνας στην Ελλάδα, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων μελετών, την αύξηση επενδύσεων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.","abstract_html":"Η παρούσα εξετάζει τη διεξαγωγή των κλινικών μελετών στην Ελλάδα, αναλύοντας το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς, τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, και τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις που καθορίζουν τη διαδικασία έγκρισης και υλοποίησης ερευνητικών πρωτοκόλλων. Αρχικά παρουσιάζεται η έννοια των κλινικών μελετών και η σημασία τους για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μεθόδων. Περιγράφονται αναλυτικά οι φάσεις Ι έως IV, καθώς και οι στόχοι κάθε σταδίου στην αξιολόγηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας νέων σκευασμάτων. Στη συνέχεια διερευνάται το ευρωπαϊκό πλαίσιο (Διακήρυξη Ελσίνκι, Οδηγίες ΕΕ, Κανονισμοί GCP) και ο τρόπος ενσωμάτωσής τους στην ελληνική νομοθεσία μέσω υπουργικών αποφάσεων και κανονιστικών κειμένων. Παρουσιάζονται οι φορείς που συμμετέχουν στη διαδικασία, όπως ο ΕΟΦ, οι επιτροπές δεοντολογίας, οι χορηγοί, τα νοσοκομεία και τα νέα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών, με αναφορά στις αρμοδιότητές τους. Αξιολογείται η υφιστάμενη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον έρευνας, καταγράφοντας 2.034 κλινικές μελέτες την περίοδο 1995–2024, με κυριαρχία των μελετών Φάσης III και περιορισμένη δραστηριότητα στις πρώιμες φάσεις. Η εργασία συγκρίνει το ελληνικό μοντέλο με χώρες πρότυπα στις κλινικές μελέτες, όπως το Βέλγιο και η Δανία, οι οποίες πέτυχαν υψηλή προσέλκυση κλινικών μελετών μέσα από απλοποίηση διαδικασιών, επενδύσεις σε Ε&amp;Α, ψηφιοποίηση και συστηματική εκπαίδευση προσωπικού. Τέλος, προτείνονται παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός πιο ανταγωνιστικού και ελκυστικού περιβάλλοντος κλινικής έρευνας στην Ελλάδα, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων μελετών, την αύξηση επενδύσεων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.","abstract_has_math":false,"creators":["Βάρσου Ελένη","Varsou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:17:43Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5324761"],"render_values":[{"text":"uoadl:5324761","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5324761","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5324761","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5324761","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βάρσου Ελένη","Varsou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5324761","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5324761"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εξετάζει τη διεξαγωγή των κλινικών μελετών στην Ελλάδα, αναλύοντας το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς, τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, και τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις που καθορίζουν τη διαδικασία έγκρισης και υλοποίησης ερευνητικών πρωτοκόλλων. Αρχικά παρουσιάζεται η έννοια των κλινικών μελετών και η σημασία τους για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μεθόδων. Περιγράφονται αναλυτικά οι φάσεις Ι έως IV, καθώς και οι στόχοι κάθε σταδίου στην αξιολόγηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας νέων σκευασμάτων. Στη συνέχεια διερευνάται το ευρωπαϊκό πλαίσιο (Διακήρυξη Ελσίνκι, Οδηγίες ΕΕ, Κανονισμοί GCP) και ο τρόπος ενσωμάτωσής τους στην ελληνική νομοθεσία μέσω υπουργικών αποφάσεων και κανονιστικών κειμένων. Παρουσιάζονται οι φορείς που συμμετέχουν στη διαδικασία, όπως ο ΕΟΦ, οι επιτροπές δεοντολογίας, οι χορηγοί, τα νοσοκομεία και τα νέα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών, με αναφορά στις αρμοδιότητές τους. Αξιολογείται η υφιστάμενη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον έρευνας, καταγράφοντας 2.034 κλινικές μελέτες την περίοδο 1995–2024, με κυριαρχία των μελετών Φάσης III και περιορισμένη δραστηριότητα στις πρώιμες φάσεις. Η εργασία συγκρίνει το ελληνικό μοντέλο με χώρες πρότυπα στις κλινικές μελέτες, όπως το Βέλγιο και η Δανία, οι οποίες πέτυχαν υψηλή προσέλκυση κλινικών μελετών μέσα από απλοποίηση διαδικασιών, επενδύσεις σε Ε&Α, ψηφιοποίηση και συστηματική εκπαίδευση προσωπικού. Τέλος, προτείνονται παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός πιο ανταγωνιστικού και ελκυστικού περιβάλλοντος κλινικής έρευνας στην Ελλάδα, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων μελετών, την αύξηση επενδύσεων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.","This thesis examines the conduct of clinical trials in Greece, analyzing the current regulatory framework, the institutional stakeholders involved, the European guidelines, and recent legislative developments that shape the approval and implementation of research protocols. Initially, it presents the definition of clinical trials and their importance in developing new medicines and therapeutic approaches. The phases of clinical development I–IV and their objectives in evaluating safety and efficacy are described in detail. Subsequently, the study explores the European framework (Helsinki Declaration, EU Directives, GCP regulations) and its integration into Greek legislation through ministerial decisions and regulatory documents. The roles of key stakeholders, such as the National Organization for Medicines (EOF), ethics committees, sponsors, hospitals, and the newly established Clinical Trials Units, are outlined. Furthermore, the current position of Greece within the European research landscape is assessed. Data indicate 2,034 clinical trials conducted between 1995–2024, with Phase III studies being the most dominant and limited activity recorded in early-phase trials. The thesis draws comparative insights from leading countries such as Belgium and Denmark, which have achieved strong clinical research performance by simplifying procedures, investing in R&D, integrating digital tools, and implementing structured training programs. Finally, strategic recommendations are proposed for enhancing clinical research capacity in Greece, with the aim of creating a more competitive and attractive environment for investments and improving patient access to innovative therapies."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η διεξαγωγή κλινικών μελετών στην Ελλάδα. Το ρυθμιστικό πλαίσιο και προτάσεις βελτίωσης, για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος προσέλκυσης κλινικών μελετών/Conducting clinical trials in Greece. Regulatory framework and improvement proposals for creating a favorable environment for attracting clinical studies"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βάρσου Ελένη","Varsou Eleni"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα εξετάζει τη διεξαγωγή των κλινικών μελετών στην Ελλάδα, αναλύοντας το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, τους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς, τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, και τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις που καθορίζουν τη διαδικασία έγκρισης και υλοποίησης ερευνητικών πρωτοκόλλων. Αρχικά παρουσιάζεται η έννοια των κλινικών μελετών και η σημασία τους για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μεθόδων. Περιγράφονται αναλυτικά οι φάσεις Ι έως IV, καθώς και οι στόχοι κάθε σταδίου στην αξιολόγηση ασφάλειας και αποτελεσματικότητας νέων σκευασμάτων. Στη συνέχεια διερευνάται το ευρωπαϊκό πλαίσιο (Διακήρυξη Ελσίνκι, Οδηγίες ΕΕ, Κανονισμοί GCP) και ο τρόπος ενσωμάτωσής τους στην ελληνική νομοθεσία μέσω υπουργικών αποφάσεων και κανονιστικών κειμένων. Παρουσιάζονται οι φορείς που συμμετέχουν στη διαδικασία, όπως ο ΕΟΦ, οι επιτροπές δεοντολογίας, οι χορηγοί, τα νοσοκομεία και τα νέα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών, με αναφορά στις αρμοδιότητές τους. Αξιολογείται η υφιστάμενη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό περιβάλλον έρευνας, καταγράφοντας 2.034 κλινικές μελέτες την περίοδο 1995–2024, με κυριαρχία των μελετών Φάσης III και περιορισμένη δραστηριότητα στις πρώιμες φάσεις. Η εργασία συγκρίνει το ελληνικό μοντέλο με χώρες πρότυπα στις κλινικές μελέτες, όπως το Βέλγιο και η Δανία, οι οποίες πέτυχαν υψηλή προσέλκυση κλινικών μελετών μέσα από απλοποίηση διαδικασιών, επενδύσεις σε Ε&Α, ψηφιοποίηση και συστηματική εκπαίδευση προσωπικού. Τέλος, προτείνονται παρεμβάσεις για τη δημιουργία ενός πιο ανταγωνιστικού και ελκυστικού περιβάλλοντος κλινικής έρευνας στην Ελλάδα, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων μελετών, την αύξηση επενδύσεων και τη βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.","This thesis examines the conduct of clinical trials in Greece, analyzing the current regulatory framework, the institutional stakeholders involved, the European guidelines, and recent legislative developments that shape the approval and implementation of research protocols. Initially, it presents the definition of clinical trials and their importance in developing new medicines and therapeutic approaches. The phases of clinical development I–IV and their objectives in evaluating safety and efficacy are described in detail. Subsequently, the study explores the European framework (Helsinki Declaration, EU Directives, GCP regulations) and its integration into Greek legislation through ministerial decisions and regulatory documents. The roles of key stakeholders, such as the National Organization for Medicines (EOF), ethics committees, sponsors, hospitals, and the newly established Clinical Trials Units, are outlined. Furthermore, the current position of Greece within the European research landscape is assessed. Data indicate 2,034 clinical trials conducted between 1995–2024, with Phase III studies being the most dominant and limited activity recorded in early-phase trials. The thesis draws comparative insights from leading countries such as Belgium and Denmark, which have achieved strong clinical research performance by simplifying procedures, investing in R&D, integrating digital tools, and implementing structured training programs. Finally, strategic recommendations are proposed for enhancing clinical research capacity in Greece, with the aim of creating a more competitive and attractive environment for investments and improving patient access to innovative therapies."],"dc:identifier":["uoadl:5324761","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5324761"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η διεξαγωγή κλινικών μελετών στην Ελλάδα. Το ρυθμιστικό πλαίσιο και προτάσεις βελτίωσης, για τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος προσέλκυσης κλινικών μελετών/Conducting clinical trials in Greece. Regulatory framework and improvement proposals for creating a favorable environment for attracting clinical studies"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:17:43Z"}