{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5325129"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5325129","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρονοθεραπεία στην αρτηριακή υπέρταση: ο ρόλος του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης","abstract":"Εισαγωγή: Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες και πλέον επιβαρυντικές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, η χρονοθεραπεία αναδεικνύεται ως καινοτόμα προσέγγιση για τη βελτιστοποίηση της αντιυπερτασικής αγωγής. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ρόλου του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της χρονοθεραπείας στην υπέρταση, βάσει της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, με αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για την περίοδο 2007-2023. Χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά όπως: ‘’chronotherapeutics’’ (χρονοθεραπευτικά), ‘’hypertensive’’ (υπερτασικοί), ‘’blood pressure’’ (αρτηριακή υπέρταση), ‘’hypertension’’ (υπέρταση), ‘’circadian rhythm’’ (κιρκάδιος ρυθμός) και ‘’chronotherapy’’ (χρονοθεραπεία). Αποτελέσματα: Η διαδικασία επιλογής των μελετών απεικονίστηκε σε διάγραμμα ροής, όπου από τις 366 αρχικά ανευρεθείσες δημοσιεύσεις, μετά την αφαίρεση των διπλότυπων και τον έλεγχο των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 17 μελέτες. Οι μελέτες αυτές ομαδοποιούνται σε πέντε κατηγορίες: (α) εννέα μελέτες που εξέτασαν την επίδραση του χρόνου χορήγησης αντιυπερτασικών φαρμάκων, αναδεικνύοντας τη βραδινή λήψη ως αποτελεσματικότερη στη ρύθμιση της νυχτερινής αρτηριακής πίεσης και στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων, (β) πέντε μελέτες που συνέκριναν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα σε σχέση με τον χρόνο λήψης, με τις μεγάλες πολυκεντρικές MAPEC και Hygia να τεκμηριώνουν την υπεροχή της βραδινής χορήγησης, (γ) μία μελέτη σε νιγηριανό πληθυσμό που κατέδειξε σημαντικά οφέλη ακόμη και σε περιβάλλον με περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα υγείας, (δ) μία μελέτη σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο που ανέδειξε τη μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω βραδινής χορήγησης, και (ε) δύο μελέτες νοσηλευτικής παρέμβασης σε κινεζικούς πληθυσμούς, όπου η ενσωμάτωση της χρονοθεραπείας στη συνεχή φροντίδα βελτίωσε τόσο τη συμμόρφωση όσο και το 24ωρο προφίλ αρτηριακής πίεσης. Συμπεράσματα: Η χρονοθεραπεία συνιστά αποτελεσματική και εξατομικευμένη στρατηγική για τη διαχείριση της υπέρτασης. Η εφαρμογή της ενισχύεται μέσω της νοσηλευτικής υποστήριξης και της αξιολόγησης του κιρκάδιου προφίλ. Η ενσωμάτωση της στην κλινική πράξη και η ενίσχυση της ερευνητικής τεκμηρίωσης, μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης των υπερτασικών ασθενών.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες και πλέον επιβαρυντικές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, η χρονοθεραπεία αναδεικνύεται ως καινοτόμα προσέγγιση για τη βελτιστοποίηση της αντιυπερτασικής αγωγής. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ρόλου του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της χρονοθεραπείας στην υπέρταση, βάσει της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, με αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για την περίοδο 2007-2023. Χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά όπως: ‘’chronotherapeutics’’ (χρονοθεραπευτικά), ‘’hypertensive’’ (υπερτασικοί), ‘’blood pressure’’ (αρτηριακή υπέρταση), ‘’hypertension’’ (υπέρταση), ‘’circadian rhythm’’ (κιρκάδιος ρυθμός) και ‘’chronotherapy’’ (χρονοθεραπεία). Αποτελέσματα: Η διαδικασία επιλογής των μελετών απεικονίστηκε σε διάγραμμα ροής, όπου από τις 366 αρχικά ανευρεθείσες δημοσιεύσεις, μετά την αφαίρεση των διπλότυπων και τον έλεγχο των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 17 μελέτες. Οι μελέτες αυτές ομαδοποιούνται σε πέντε κατηγορίες: (α) εννέα μελέτες που εξέτασαν την επίδραση του χρόνου χορήγησης αντιυπερτασικών φαρμάκων, αναδεικνύοντας τη βραδινή λήψη ως αποτελεσματικότερη στη ρύθμιση της νυχτερινής αρτηριακής πίεσης και στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων, (β) πέντε μελέτες που συνέκριναν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα σε σχέση με τον χρόνο λήψης, με τις μεγάλες πολυκεντρικές MAPEC και Hygia να τεκμηριώνουν την υπεροχή της βραδινής χορήγησης, (γ) μία μελέτη σε νιγηριανό πληθυσμό που κατέδειξε σημαντικά οφέλη ακόμη και σε περιβάλλον με περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα υγείας, (δ) μία μελέτη σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο που ανέδειξε τη μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω βραδινής χορήγησης, και (ε) δύο μελέτες νοσηλευτικής παρέμβασης σε κινεζικούς πληθυσμούς, όπου η ενσωμάτωση της χρονοθεραπείας στη συνεχή φροντίδα βελτίωσε τόσο τη συμμόρφωση όσο και το 24ωρο προφίλ αρτηριακής πίεσης. Συμπεράσματα: Η χρονοθεραπεία συνιστά αποτελεσματική και εξατομικευμένη στρατηγική για τη διαχείριση της υπέρτασης. Η εφαρμογή της ενισχύεται μέσω της νοσηλευτικής υποστήριξης και της αξιολόγησης του κιρκάδιου προφίλ. Η ενσωμάτωση της στην κλινική πράξη και η ενίσχυση της ερευνητικής τεκμηρίωσης, μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης των υπερτασικών ασθενών.","abstract_has_math":false,"creators":["Χουρδάκη Περιστέρη Χριστίνα","Chourdaki Peristeri Christina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:17:45Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5325129"],"render_values":[{"text":"uoadl:5325129","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325129","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325129","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5325129","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χουρδάκη Περιστέρη Χριστίνα","Chourdaki Peristeri Christina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5325129","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325129"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες και πλέον επιβαρυντικές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, η χρονοθεραπεία αναδεικνύεται ως καινοτόμα προσέγγιση για τη βελτιστοποίηση της αντιυπερτασικής αγωγής. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ρόλου του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της χρονοθεραπείας στην υπέρταση, βάσει της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, με αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για την περίοδο 2007-2023. Χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά όπως: ‘’chronotherapeutics’’ (χρονοθεραπευτικά), ‘’hypertensive’’ (υπερτασικοί), ‘’blood pressure’’ (αρτηριακή υπέρταση), ‘’hypertension’’ (υπέρταση), ‘’circadian rhythm’’ (κιρκάδιος ρυθμός) και ‘’chronotherapy’’ (χρονοθεραπεία). Αποτελέσματα: Η διαδικασία επιλογής των μελετών απεικονίστηκε σε διάγραμμα ροής, όπου από τις 366 αρχικά ανευρεθείσες δημοσιεύσεις, μετά την αφαίρεση των διπλότυπων και τον έλεγχο των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 17 μελέτες. Οι μελέτες αυτές ομαδοποιούνται σε πέντε κατηγορίες: (α) εννέα μελέτες που εξέτασαν την επίδραση του χρόνου χορήγησης αντιυπερτασικών φαρμάκων, αναδεικνύοντας τη βραδινή λήψη ως αποτελεσματικότερη στη ρύθμιση της νυχτερινής αρτηριακής πίεσης και στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων, (β) πέντε μελέτες που συνέκριναν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα σε σχέση με τον χρόνο λήψης, με τις μεγάλες πολυκεντρικές MAPEC και Hygia να τεκμηριώνουν την υπεροχή της βραδινής χορήγησης, (γ) μία μελέτη σε νιγηριανό πληθυσμό που κατέδειξε σημαντικά οφέλη ακόμη και σε περιβάλλον με περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα υγείας, (δ) μία μελέτη σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο που ανέδειξε τη μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω βραδινής χορήγησης, και (ε) δύο μελέτες νοσηλευτικής παρέμβασης σε κινεζικούς πληθυσμούς, όπου η ενσωμάτωση της χρονοθεραπείας στη συνεχή φροντίδα βελτίωσε τόσο τη συμμόρφωση όσο και το 24ωρο προφίλ αρτηριακής πίεσης. Συμπεράσματα: Η χρονοθεραπεία συνιστά αποτελεσματική και εξατομικευμένη στρατηγική για τη διαχείριση της υπέρτασης. Η εφαρμογή της ενισχύεται μέσω της νοσηλευτικής υποστήριξης και της αξιολόγησης του κιρκάδιου προφίλ. Η ενσωμάτωση της στην κλινική πράξη και η ενίσχυση της ερευνητικής τεκμηρίωσης, μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης των υπερτασικών ασθενών.","Introduction: Arterial hypertension is one of the most common and burdensome chronic diseases worldwide. In recent years, chronotherapy has emerged as an innovative approach to optimizing antihypertensive treatment. Aim: This study aims to investigate the role of the circadian rhythm in blood pressure regulation and to evaluate the effectiveness of chronotherapy in hypertension management, based on current literature. Material and Method: A systematic review of international literature was conducted by searching the PubMed and Scopus databases for the period 2007-2023. Keywords used included: ‘’chronotherapeutics’’, ‘‘hypertensive’’, ‘’blood pressure’’, ‘’hypertension’’, ‘’circadian rhythm’’ and ‘’chronotherapy’’. Results: The study selection process was illustrated in a flow diagram, where out of the 366 initially identified publications, following the removal of duplicates and the application of inclusion and exclusion criteria, a total of 17 studies were included. These studies were grouped into five categories: (a) nine studies that examined the effect of antihypertensive medication timing, highlighting bedtime administration as more effective in controlling nocturnal blood pressure and reducing cardiovascular events; (b) five studies comparing different therapeutic regimens in relation to dosing time, with the large multicenter MAPEC and Hygia trials demonstrating the superiority of bedtime administration; (c) one study conducted in a Nigerian population, which revealed significant benefits even in a setting with limited access to healthcare; (d) one study in patients which chronic kidney disease, which demonstrated reduced cardiovascular risk through bedtime administration; and (e) two nursing intervention studies in Chinese population, where the integration of chronotherapy into continuous care improved both adherence and 24-hour blood pressure profiles. Conclusions: Chronotherapy represents an effective and individualized strategy for hypertension management. Its implementation is supported by nursing care and circadian rhythm profiling. Integrating chronotherapy into clinical practice and strengthening its research foundation can significantly contribute to improving the prognosis of hypertensive patients."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρονοθεραπεία στην αρτηριακή υπέρταση: ο ρόλος του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χουρδάκη Περιστέρη Χριστίνα","Chourdaki Peristeri Christina"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες και πλέον επιβαρυντικές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, η χρονοθεραπεία αναδεικνύεται ως καινοτόμα προσέγγιση για τη βελτιστοποίηση της αντιυπερτασικής αγωγής. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση του ρόλου του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της χρονοθεραπείας στην υπέρταση, βάσει της σύγχρονης βιβλιογραφίας. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, με αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus για την περίοδο 2007-2023. Χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά όπως: ‘’chronotherapeutics’’ (χρονοθεραπευτικά), ‘’hypertensive’’ (υπερτασικοί), ‘’blood pressure’’ (αρτηριακή υπέρταση), ‘’hypertension’’ (υπέρταση), ‘’circadian rhythm’’ (κιρκάδιος ρυθμός) και ‘’chronotherapy’’ (χρονοθεραπεία). Αποτελέσματα: Η διαδικασία επιλογής των μελετών απεικονίστηκε σε διάγραμμα ροής, όπου από τις 366 αρχικά ανευρεθείσες δημοσιεύσεις, μετά την αφαίρεση των διπλότυπων και τον έλεγχο των κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 17 μελέτες. Οι μελέτες αυτές ομαδοποιούνται σε πέντε κατηγορίες: (α) εννέα μελέτες που εξέτασαν την επίδραση του χρόνου χορήγησης αντιυπερτασικών φαρμάκων, αναδεικνύοντας τη βραδινή λήψη ως αποτελεσματικότερη στη ρύθμιση της νυχτερινής αρτηριακής πίεσης και στη μείωση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων, (β) πέντε μελέτες που συνέκριναν διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα σε σχέση με τον χρόνο λήψης, με τις μεγάλες πολυκεντρικές MAPEC και Hygia να τεκμηριώνουν την υπεροχή της βραδινής χορήγησης, (γ) μία μελέτη σε νιγηριανό πληθυσμό που κατέδειξε σημαντικά οφέλη ακόμη και σε περιβάλλον με περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα υγείας, (δ) μία μελέτη σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο που ανέδειξε τη μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω βραδινής χορήγησης, και (ε) δύο μελέτες νοσηλευτικής παρέμβασης σε κινεζικούς πληθυσμούς, όπου η ενσωμάτωση της χρονοθεραπείας στη συνεχή φροντίδα βελτίωσε τόσο τη συμμόρφωση όσο και το 24ωρο προφίλ αρτηριακής πίεσης. Συμπεράσματα: Η χρονοθεραπεία συνιστά αποτελεσματική και εξατομικευμένη στρατηγική για τη διαχείριση της υπέρτασης. Η εφαρμογή της ενισχύεται μέσω της νοσηλευτικής υποστήριξης και της αξιολόγησης του κιρκάδιου προφίλ. Η ενσωμάτωση της στην κλινική πράξη και η ενίσχυση της ερευνητικής τεκμηρίωσης, μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόγνωσης των υπερτασικών ασθενών.","Introduction: Arterial hypertension is one of the most common and burdensome chronic diseases worldwide. In recent years, chronotherapy has emerged as an innovative approach to optimizing antihypertensive treatment. Aim: This study aims to investigate the role of the circadian rhythm in blood pressure regulation and to evaluate the effectiveness of chronotherapy in hypertension management, based on current literature. Material and Method: A systematic review of international literature was conducted by searching the PubMed and Scopus databases for the period 2007-2023. Keywords used included: ‘’chronotherapeutics’’, ‘‘hypertensive’’, ‘’blood pressure’’, ‘’hypertension’’, ‘’circadian rhythm’’ and ‘’chronotherapy’’. Results: The study selection process was illustrated in a flow diagram, where out of the 366 initially identified publications, following the removal of duplicates and the application of inclusion and exclusion criteria, a total of 17 studies were included. These studies were grouped into five categories: (a) nine studies that examined the effect of antihypertensive medication timing, highlighting bedtime administration as more effective in controlling nocturnal blood pressure and reducing cardiovascular events; (b) five studies comparing different therapeutic regimens in relation to dosing time, with the large multicenter MAPEC and Hygia trials demonstrating the superiority of bedtime administration; (c) one study conducted in a Nigerian population, which revealed significant benefits even in a setting with limited access to healthcare; (d) one study in patients which chronic kidney disease, which demonstrated reduced cardiovascular risk through bedtime administration; and (e) two nursing intervention studies in Chinese population, where the integration of chronotherapy into continuous care improved both adherence and 24-hour blood pressure profiles. Conclusions: Chronotherapy represents an effective and individualized strategy for hypertension management. Its implementation is supported by nursing care and circadian rhythm profiling. Integrating chronotherapy into clinical practice and strengthening its research foundation can significantly contribute to improving the prognosis of hypertensive patients."],"dc:identifier":["uoadl:5325129","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325129"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χρονοθεραπεία στην αρτηριακή υπέρταση: ο ρόλος του κιρκάδιου ρυθμού στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:17:45Z"}