{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5325401"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5325401","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ρήτρες παρεκτάσεως στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου της Ε.Ε.","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει διεξοδικά τον θεσμό των ρητρών παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας στο πλαίσιο του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα στις διασυνοριακές συναλλαγές. Η μελέτη τοποθετεί το θεσμικό πλαίσιο σε ιστορική εξέλιξη, από τη Σύμβαση των Βρυξελλών (1968) και τον Κανονισμό 44/2001 έως τον ισχύοντα Κανονισμό 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), ο οποίος εισήγαγε ουσιαστικές βελτιώσεις, όπως η κατάργηση του exequatur και η ενίσχυση της δεσμευτικότητας των ρητρών επιλογής δικαστηρίου. Αναλύονται αναλυτικά οι προϋποθέσεις εγκυρότητας των ρητρών παρέκτασης, τόσο σε ουσιαστικό όσο και σε τυπικό επίπεδο, καθώς και η αρχή της αυτοτέλειας της ρήτρας από την κύρια σύμβαση, η οποία επιτρέπει την ισχύ της ακόμη και όταν αμφισβητείται η εγκυρότητα της τελευταίας. Εξετάζονται επίσης οι μορφές κατάρτισης της συμφωνίας, από τον γραπτό τύπο έως τις πρακτικές διεθνούς εμπορίου, αλλά και η ηλεκτρονική κατάρτιση σε διαδικτυακές συναλλαγές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα υποκειμενικά όρια της ρήτρας –δηλαδή στο ποια πρόσωπα δεσμεύονται από αυτήν– και στα αντικειμενικά όρια, που καθορίζουν το είδος των διαφορών που υπάγονται στη δικαιοδοσία του επιλεγέντος δικαστηρίου. Αναλύονται ζητήματα διαδοχής, δέσμευσης τρίτων, εφαρμογής σε αδικοπρακτικές αξιώσεις και λειτουργίας των ασύμμετρων ρητρών. Παράλληλα παρουσιάζεται η έννοια της σιωπηρής παρέκτασης, όταν ο εναγόμενος παρίσταται χωρίς να αμφισβητήσει τη διεθνή δικαιοδοσία, καθώς και οι συνέπειες της παράλειψης προβολής ένστασης. Η εργασία εξετάζει επίσης την εφαρμογή της παρέκτασης σε ειδικές κατηγορίες συμβάσεων —ασφαλιστικές, καταναλωτικές, εργασιακές και trust— όπου διατηρούνται αυστηροί προστατευτικοί κανόνες υπέρ του ασθενέστερου μέρους. Επιπλέον, παρουσιάζεται η σχέση του Κανονισμού 1215/2012 με διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση της Χάγης του 2005, καθώς και η αλληλεπίδραση της παρέκτασης με άλλες ενωσιακές πράξεις, όπως οι Κανονισμοί 650/2012 για το κληρονομικό δίκαιο και 2016/1103/1104 για τις οικογενειακές περιουσιακές σχέσεις. Τέλος, η ανάλυση στηρίζεται σε εκτενή νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διευκρινίζει κρίσιμα ζητήματα, όπως η ανάγκη πραγματικής συναίνεσης, ο δεσμευτικός χαρακτήρας των ρητρών, η ερμηνεία τους από τα εθνικά δικαστήρια και η αντιμετώπιση καταχρηστικών όρων. Η εργασία καταλήγει ότι ο σημερινός νομοθετικός μηχανισμός παρέχει ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τη λειτουργία των ρητρών παρέκτασης, εξυπηρετώντας τον σκοπό της εναρμονισμένης και αποδοτικής δικαστικής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει διεξοδικά τον θεσμό των ρητρών παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας στο πλαίσιο του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα στις διασυνοριακές συναλλαγές. Η μελέτη τοποθετεί το θεσμικό πλαίσιο σε ιστορική εξέλιξη, από τη Σύμβαση των Βρυξελλών (1968) και τον Κανονισμό 44/2001 έως τον ισχύοντα Κανονισμό 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), ο οποίος εισήγαγε ουσιαστικές βελτιώσεις, όπως η κατάργηση του exequatur και η ενίσχυση της δεσμευτικότητας των ρητρών επιλογής δικαστηρίου. Αναλύονται αναλυτικά οι προϋποθέσεις εγκυρότητας των ρητρών παρέκτασης, τόσο σε ουσιαστικό όσο και σε τυπικό επίπεδο, καθώς και η αρχή της αυτοτέλειας της ρήτρας από την κύρια σύμβαση, η οποία επιτρέπει την ισχύ της ακόμη και όταν αμφισβητείται η εγκυρότητα της τελευταίας. Εξετάζονται επίσης οι μορφές κατάρτισης της συμφωνίας, από τον γραπτό τύπο έως τις πρακτικές διεθνούς εμπορίου, αλλά και η ηλεκτρονική κατάρτιση σε διαδικτυακές συναλλαγές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα υποκειμενικά όρια της ρήτρας –δηλαδή στο ποια πρόσωπα δεσμεύονται από αυτήν– και στα αντικειμενικά όρια, που καθορίζουν το είδος των διαφορών που υπάγονται στη δικαιοδοσία του επιλεγέντος δικαστηρίου. Αναλύονται ζητήματα διαδοχής, δέσμευσης τρίτων, εφαρμογής σε αδικοπρακτικές αξιώσεις και λειτουργίας των ασύμμετρων ρητρών. Παράλληλα παρουσιάζεται η έννοια της σιωπηρής παρέκτασης, όταν ο εναγόμενος παρίσταται χωρίς να αμφισβητήσει τη διεθνή δικαιοδοσία, καθώς και οι συνέπειες της παράλειψης προβολής ένστασης. Η εργασία εξετάζει επίσης την εφαρμογή της παρέκτασης σε ειδικές κατηγορίες συμβάσεων —ασφαλιστικές, καταναλωτικές, εργασιακές και trust— όπου διατηρούνται αυστηροί προστατευτικοί κανόνες υπέρ του ασθενέστερου μέρους. Επιπλέον, παρουσιάζεται η σχέση του Κανονισμού 1215/2012 με διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση της Χάγης του 2005, καθώς και η αλληλεπίδραση της παρέκτασης με άλλες ενωσιακές πράξεις, όπως οι Κανονισμοί 650/2012 για το κληρονομικό δίκαιο και 2016/1103/1104 για τις οικογενειακές περιουσιακές σχέσεις. Τέλος, η ανάλυση στηρίζεται σε εκτενή νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διευκρινίζει κρίσιμα ζητήματα, όπως η ανάγκη πραγματικής συναίνεσης, ο δεσμευτικός χαρακτήρας των ρητρών, η ερμηνεία τους από τα εθνικά δικαστήρια και η αντιμετώπιση καταχρηστικών όρων. Η εργασία καταλήγει ότι ο σημερινός νομοθετικός μηχανισμός παρέχει ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τη λειτουργία των ρητρών παρέκτασης, εξυπηρετώντας τον σκοπό της εναρμονισμένης και αποδοτικής δικαστικής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","abstract_has_math":false,"creators":["ΜΑΧΑΙΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΑ","MACHAIRA EFSTATHIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:17:47Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5325401"],"render_values":[{"text":"uoadl:5325401","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325401","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325401","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5325401","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΜΑΧΑΙΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΑ","MACHAIRA EFSTATHIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5325401","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325401"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει διεξοδικά τον θεσμό των ρητρών παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας στο πλαίσιο του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα στις διασυνοριακές συναλλαγές. Η μελέτη τοποθετεί το θεσμικό πλαίσιο σε ιστορική εξέλιξη, από τη Σύμβαση των Βρυξελλών (1968) και τον Κανονισμό 44/2001 έως τον ισχύοντα Κανονισμό 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), ο οποίος εισήγαγε ουσιαστικές βελτιώσεις, όπως η κατάργηση του exequatur και η ενίσχυση της δεσμευτικότητας των ρητρών επιλογής δικαστηρίου. Αναλύονται αναλυτικά οι προϋποθέσεις εγκυρότητας των ρητρών παρέκτασης, τόσο σε ουσιαστικό όσο και σε τυπικό επίπεδο, καθώς και η αρχή της αυτοτέλειας της ρήτρας από την κύρια σύμβαση, η οποία επιτρέπει την ισχύ της ακόμη και όταν αμφισβητείται η εγκυρότητα της τελευταίας. Εξετάζονται επίσης οι μορφές κατάρτισης της συμφωνίας, από τον γραπτό τύπο έως τις πρακτικές διεθνούς εμπορίου, αλλά και η ηλεκτρονική κατάρτιση σε διαδικτυακές συναλλαγές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα υποκειμενικά όρια της ρήτρας –δηλαδή στο ποια πρόσωπα δεσμεύονται από αυτήν– και στα αντικειμενικά όρια, που καθορίζουν το είδος των διαφορών που υπάγονται στη δικαιοδοσία του επιλεγέντος δικαστηρίου. Αναλύονται ζητήματα διαδοχής, δέσμευσης τρίτων, εφαρμογής σε αδικοπρακτικές αξιώσεις και λειτουργίας των ασύμμετρων ρητρών. Παράλληλα παρουσιάζεται η έννοια της σιωπηρής παρέκτασης, όταν ο εναγόμενος παρίσταται χωρίς να αμφισβητήσει τη διεθνή δικαιοδοσία, καθώς και οι συνέπειες της παράλειψης προβολής ένστασης. Η εργασία εξετάζει επίσης την εφαρμογή της παρέκτασης σε ειδικές κατηγορίες συμβάσεων —ασφαλιστικές, καταναλωτικές, εργασιακές και trust— όπου διατηρούνται αυστηροί προστατευτικοί κανόνες υπέρ του ασθενέστερου μέρους. Επιπλέον, παρουσιάζεται η σχέση του Κανονισμού 1215/2012 με διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση της Χάγης του 2005, καθώς και η αλληλεπίδραση της παρέκτασης με άλλες ενωσιακές πράξεις, όπως οι Κανονισμοί 650/2012 για το κληρονομικό δίκαιο και 2016/1103/1104 για τις οικογενειακές περιουσιακές σχέσεις. Τέλος, η ανάλυση στηρίζεται σε εκτενή νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διευκρινίζει κρίσιμα ζητήματα, όπως η ανάγκη πραγματικής συναίνεσης, ο δεσμευτικός χαρακτήρας των ρητρών, η ερμηνεία τους από τα εθνικά δικαστήρια και η αντιμετώπιση καταχρηστικών όρων. Η εργασία καταλήγει ότι ο σημερινός νομοθετικός μηχανισμός παρέχει ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τη λειτουργία των ρητρών παρέκτασης, εξυπηρετώντας τον σκοπό της εναρμονισμένης και αποδοτικής δικαστικής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","The present master’s thesis provides an in-depth examination of jurisdiction clauses within the framework of European Union Private International Law, highlighting their significance for legal certainty and predictability in cross-border transactions. The study situates the institutional framework within its historical development, from the Brussels Convention (1968) and Regulation 44/2001 to the currently applicable Regulation 1215/2012 (Brussels Ia), which introduced substantial improvements, such as the abolition of exequatur and the strengthening of the binding effect of choice-of-court agreements. The thesis offers a detailed analysis of the requirements for the validity of jurisdiction clauses, both at the substantive and formal level, as well as the principle of the separability of the clause from the main contract, which allows it to remain effective even where the validity of the latter is contested. It also examines the various forms of concluding such agreements, ranging from written form to international trade usages, as well as electronic formation in the context of online transactions. Particular emphasis is placed on the subjective scope of the clause—namely, which persons are bound by it—and on its objective scope, which determines the types of disputes falling within the jurisdiction of the chosen court. Issues of succession, the binding of third parties, applicability to tort claims, and the operation of asymmetric jurisdiction clauses are thoroughly analysed. In parallel, the concept of tacit prorogation is presented, where the defendant enters an appearance without contesting international jurisdiction, along with the consequences of failing to raise a jurisdictional objection. The thesis further examines the application of jurisdiction clauses to specific categories of contracts—insurance, consumer, employment, and trust—where strict protective rules in favour of the weaker party are maintained. In addition, it explores the relationship between Regulation 1215/2012 and international conventions, such as the 2005 Hague Convention, as well as the interaction of jurisdiction clauses with other EU instruments, including Regulations 650/2012 on succession law and 2016/1103 and 2016/1104 on matrimonial property regimes and the property consequences of registered partnerships. Finally, the analysis is grounded in extensive case law of the Court of Justice of the European Union, which clarifies critical issues such as the requirement of genuine consent, the binding nature of jurisdiction clauses, their interpretation by national courts, and the treatment of abusive terms. The thesis concludes that the current legislative framework provides a stable and effective mechanism for the operation of jurisdiction clauses, serving the objective of harmonised and efficient judicial cooperation within the European Union."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ρήτρες παρεκτάσεως στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου της Ε.Ε."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΜΑΧΑΙΡΑ ΕΥΣΤΑΘΙΑ","MACHAIRA EFSTATHIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει διεξοδικά τον θεσμό των ρητρών παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας στο πλαίσιο του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα στις διασυνοριακές συναλλαγές. Η μελέτη τοποθετεί το θεσμικό πλαίσιο σε ιστορική εξέλιξη, από τη Σύμβαση των Βρυξελλών (1968) και τον Κανονισμό 44/2001 έως τον ισχύοντα Κανονισμό 1215/2012 (Βρυξέλλες Ια), ο οποίος εισήγαγε ουσιαστικές βελτιώσεις, όπως η κατάργηση του exequatur και η ενίσχυση της δεσμευτικότητας των ρητρών επιλογής δικαστηρίου. Αναλύονται αναλυτικά οι προϋποθέσεις εγκυρότητας των ρητρών παρέκτασης, τόσο σε ουσιαστικό όσο και σε τυπικό επίπεδο, καθώς και η αρχή της αυτοτέλειας της ρήτρας από την κύρια σύμβαση, η οποία επιτρέπει την ισχύ της ακόμη και όταν αμφισβητείται η εγκυρότητα της τελευταίας. Εξετάζονται επίσης οι μορφές κατάρτισης της συμφωνίας, από τον γραπτό τύπο έως τις πρακτικές διεθνούς εμπορίου, αλλά και η ηλεκτρονική κατάρτιση σε διαδικτυακές συναλλαγές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα υποκειμενικά όρια της ρήτρας –δηλαδή στο ποια πρόσωπα δεσμεύονται από αυτήν– και στα αντικειμενικά όρια, που καθορίζουν το είδος των διαφορών που υπάγονται στη δικαιοδοσία του επιλεγέντος δικαστηρίου. Αναλύονται ζητήματα διαδοχής, δέσμευσης τρίτων, εφαρμογής σε αδικοπρακτικές αξιώσεις και λειτουργίας των ασύμμετρων ρητρών. Παράλληλα παρουσιάζεται η έννοια της σιωπηρής παρέκτασης, όταν ο εναγόμενος παρίσταται χωρίς να αμφισβητήσει τη διεθνή δικαιοδοσία, καθώς και οι συνέπειες της παράλειψης προβολής ένστασης. Η εργασία εξετάζει επίσης την εφαρμογή της παρέκτασης σε ειδικές κατηγορίες συμβάσεων —ασφαλιστικές, καταναλωτικές, εργασιακές και trust— όπου διατηρούνται αυστηροί προστατευτικοί κανόνες υπέρ του ασθενέστερου μέρους. Επιπλέον, παρουσιάζεται η σχέση του Κανονισμού 1215/2012 με διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση της Χάγης του 2005, καθώς και η αλληλεπίδραση της παρέκτασης με άλλες ενωσιακές πράξεις, όπως οι Κανονισμοί 650/2012 για το κληρονομικό δίκαιο και 2016/1103/1104 για τις οικογενειακές περιουσιακές σχέσεις. Τέλος, η ανάλυση στηρίζεται σε εκτενή νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διευκρινίζει κρίσιμα ζητήματα, όπως η ανάγκη πραγματικής συναίνεσης, ο δεσμευτικός χαρακτήρας των ρητρών, η ερμηνεία τους από τα εθνικά δικαστήρια και η αντιμετώπιση καταχρηστικών όρων. Η εργασία καταλήγει ότι ο σημερινός νομοθετικός μηχανισμός παρέχει ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τη λειτουργία των ρητρών παρέκτασης, εξυπηρετώντας τον σκοπό της εναρμονισμένης και αποδοτικής δικαστικής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.","The present master’s thesis provides an in-depth examination of jurisdiction clauses within the framework of European Union Private International Law, highlighting their significance for legal certainty and predictability in cross-border transactions. The study situates the institutional framework within its historical development, from the Brussels Convention (1968) and Regulation 44/2001 to the currently applicable Regulation 1215/2012 (Brussels Ia), which introduced substantial improvements, such as the abolition of exequatur and the strengthening of the binding effect of choice-of-court agreements. The thesis offers a detailed analysis of the requirements for the validity of jurisdiction clauses, both at the substantive and formal level, as well as the principle of the separability of the clause from the main contract, which allows it to remain effective even where the validity of the latter is contested. It also examines the various forms of concluding such agreements, ranging from written form to international trade usages, as well as electronic formation in the context of online transactions. Particular emphasis is placed on the subjective scope of the clause—namely, which persons are bound by it—and on its objective scope, which determines the types of disputes falling within the jurisdiction of the chosen court. Issues of succession, the binding of third parties, applicability to tort claims, and the operation of asymmetric jurisdiction clauses are thoroughly analysed. In parallel, the concept of tacit prorogation is presented, where the defendant enters an appearance without contesting international jurisdiction, along with the consequences of failing to raise a jurisdictional objection. The thesis further examines the application of jurisdiction clauses to specific categories of contracts—insurance, consumer, employment, and trust—where strict protective rules in favour of the weaker party are maintained. In addition, it explores the relationship between Regulation 1215/2012 and international conventions, such as the 2005 Hague Convention, as well as the interaction of jurisdiction clauses with other EU instruments, including Regulations 650/2012 on succession law and 2016/1103 and 2016/1104 on matrimonial property regimes and the property consequences of registered partnerships. Finally, the analysis is grounded in extensive case law of the Court of Justice of the European Union, which clarifies critical issues such as the requirement of genuine consent, the binding nature of jurisdiction clauses, their interpretation by national courts, and the treatment of abusive terms. The thesis concludes that the current legislative framework provides a stable and effective mechanism for the operation of jurisdiction clauses, serving the objective of harmonised and efficient judicial cooperation within the European Union."],"dc:identifier":["uoadl:5325401","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5325401"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ρήτρες παρεκτάσεως στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου της Ε.Ε."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:17:47Z"}