{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326176"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5326176","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ταυτοποίηση και έλεγχος ευαισθησίας μη φυματιωδών και φυματιωδών μυκοβακτηρίων με μοριακές μεθόδους","abstract":"Η φυματίωση (tuberculosis, TB) και οι λοιμώξεις από μη φυματιώδη μυκοβακτηρίδια (non-tuberculous mycobacteria, NTM) παραμένουν σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην καθημερινή εργαστηριακή πρακτική. Η έγκαιρη και αξιόπιστη διάγνωση απαιτεί τον συνδυασμό κλασικών καλλιεργητικών μεθόδων, οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen και σύγχρονων μοριακών τεχνικών, ώστε να επιτυγχάνεται ταχεία ανίχνευση και ακριβής ταυτοποίηση του είδους, καθώς και, όπου ενδείκνυται, εκτίμηση της αντοχής στα αντιφυματικά φάρμακα. Η κατανόηση της συμπεριφοράς των μεθόδων αυτών στη ρουτίνα του εργαστηρίου είναι σημαντική για τη βελτίωση της διαγνωστικής διαδικασίας και της καθημερινής ροής εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία είχε ως στόχο να εκτιμήσει την απόδοση των καλλιεργειών Löwenstein-Jensen (LJ) και BACTEC MGIT 960, της οξεάντοχης χρώσης Ziehl–Neelsen και των μοριακών δοκιμών, κυρίως της Line Probe Assay (LPA) και, σε επιλεγμένα δείγματα, του GeneXpert MTB/RIF, που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια, καθώς και να αναλύσει αναδρομικά τα εργαστηριακά δεδομένα της περιόδου 2016-2024 με σκοπό την αποτύπωση της εξέλιξης των ετήσιων ποσοστών θετικότητας και των διακυμάνσεών τους σε σχέση με ευρύτερες κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες. Αρχικά, στο πειραματικό σκέλος της μελέτης εξετάστηκαν 1.442 κλινικά δείγματα, τα οποία καλλιεργήθηκαν παράλληλα σε LJ και MGIT και υποβλήθηκαν σε οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen. Η μοριακή ταυτοποίηση με LPA εφαρμόστηκε στα δείγματα που εμφάνισαν θετική καλλιέργεια, ενώ το GeneXpert MTB/RIF χρησιμοποιήθηκε συμπληρωματικά σε ειδικές περιπτώσεις όπου απαιτούνταν ταχεία απάντηση ή υπήρχε αυξημένη κλινική υποψία. Η υγρή καλλιέργεια MGIT εμφάνισε υψηλότερη ευαισθησία ανίχνευσης, σαφώς συντομότερο χρόνο θετικοποίησης και χαμηλότερα ποσοστά επιμόλυνσης σε σχέση με τη στερεή καλλιέργεια LJ, ιδιαίτερα σε δείγματα με χαμηλό ή μέτριο μικροβιακό φορτίο. Ενώ η χρώση Ziehl-Neelsen συνέβαλε σημαντικά στην αναγνώριση δειγμάτων με υψηλό μικροβιακό φορτίο, λειτουργώντας ως συμπληρωματική εξέταση στις καλλιέργειες και τη μοριακή ανάλυση. Στη συνέχεια, η ανάλυση των ταυτοποιημένων στελεχών έδειξε ότι τα NTM ήταν συχνότερα από τα φυματιώδη μυκοβακτηρίδια, με κυρίαρχο το σύμπλεγμα Mycobacterium avium, γεγονός που αναδεικνύει ότι ένα θετικό καλλιεργητικό αποτέλεσμα για μυκοβακτηρίδια δεν αντιστοιχεί πάντα σε φυματίωση, αλλά μπορεί να αφορά NTM με διαφορετική κλινική σημασία και θεραπευτικές ανάγκες. Η χρήση LPA και, σε ειδικές περιπτώσεις, GeneXpert MTB/RIF αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη για την έγκαιρη διάκριση μεταξύ φυματιωδών και μη φυματιωδών μυκοβακτηριδίων και για τον προσανατολισμό του περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Παράλληλα, ως δεύτερο σκέλος της μελέτης πραγματοποιήθηκε αναδρομική ανάλυση της περιόδου 2016-2024. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα ετήσια ποσοστά θετικότητας κυμάνθηκαν γενικά στο 4-6%, με σταδιακή αύξηση μετά το 2018 και κορυφώσεις κατά τα έτη 2020 και 2022, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με κοινωνικούς και υγειονομικούς παράγοντες της αντίστοιχης περιόδου. Από το 2023 παρατηρείται εκ νέου σταθεροποίηση. Η συνολική εικόνα της μελέτης δείχνει ότι η αξιόπιστη διάγνωση των λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια στηρίζεται στον συνδυασμό καλλιεργητικών και μοριακών μεθόδων, στη συμπληρωματική χρήση της οξεάντοχης χρώσης, καθώς και στη συστηματική παρακολούθηση των ποσοστών θετικότητας, με προσεκτική ερμηνεία των εργαστηριακών αποτελεσμάτων σε συνάρτηση με το κλινικό και επιδημιολογικό πλαίσιο. Η παρούσα εργασία αποτυπώνει τα δεδομένα των εξετάσεων για μυκοβακτηρίδια στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Π.Γ.Ν. «Αττικόν» κατά το χρονικό διάστημα που εξετάστηκε και μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές μελέτες με πιο συστηματική κλινική και επιδημιολογική καταγραφή.","abstract_html":"Η φυματίωση (tuberculosis, TB) και οι λοιμώξεις από μη φυματιώδη μυκοβακτηρίδια (non-tuberculous mycobacteria, NTM) παραμένουν σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην καθημερινή εργαστηριακή πρακτική. Η έγκαιρη και αξιόπιστη διάγνωση απαιτεί τον συνδυασμό κλασικών καλλιεργητικών μεθόδων, οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen και σύγχρονων μοριακών τεχνικών, ώστε να επιτυγχάνεται ταχεία ανίχνευση και ακριβής ταυτοποίηση του είδους, καθώς και, όπου ενδείκνυται, εκτίμηση της αντοχής στα αντιφυματικά φάρμακα. Η κατανόηση της συμπεριφοράς των μεθόδων αυτών στη ρουτίνα του εργαστηρίου είναι σημαντική για τη βελτίωση της διαγνωστικής διαδικασίας και της καθημερινής ροής εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία είχε ως στόχο να εκτιμήσει την απόδοση των καλλιεργειών Löwenstein-Jensen (LJ) και BACTEC MGIT 960, της οξεάντοχης χρώσης Ziehl–Neelsen και των μοριακών δοκιμών, κυρίως της Line Probe Assay (LPA) και, σε επιλεγμένα δείγματα, του GeneXpert MTB/RIF, που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια, καθώς και να αναλύσει αναδρομικά τα εργαστηριακά δεδομένα της περιόδου 2016-2024 με σκοπό την αποτύπωση της εξέλιξης των ετήσιων ποσοστών θετικότητας και των διακυμάνσεών τους σε σχέση με ευρύτερες κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες. Αρχικά, στο πειραματικό σκέλος της μελέτης εξετάστηκαν 1.442 κλινικά δείγματα, τα οποία καλλιεργήθηκαν παράλληλα σε LJ και MGIT και υποβλήθηκαν σε οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen. Η μοριακή ταυτοποίηση με LPA εφαρμόστηκε στα δείγματα που εμφάνισαν θετική καλλιέργεια, ενώ το GeneXpert MTB/RIF χρησιμοποιήθηκε συμπληρωματικά σε ειδικές περιπτώσεις όπου απαιτούνταν ταχεία απάντηση ή υπήρχε αυξημένη κλινική υποψία. Η υγρή καλλιέργεια MGIT εμφάνισε υψηλότερη ευαισθησία ανίχνευσης, σαφώς συντομότερο χρόνο θετικοποίησης και χαμηλότερα ποσοστά επιμόλυνσης σε σχέση με τη στερεή καλλιέργεια LJ, ιδιαίτερα σε δείγματα με χαμηλό ή μέτριο μικροβιακό φορτίο. Ενώ η χρώση Ziehl-Neelsen συνέβαλε σημαντικά στην αναγνώριση δειγμάτων με υψηλό μικροβιακό φορτίο, λειτουργώντας ως συμπληρωματική εξέταση στις καλλιέργειες και τη μοριακή ανάλυση. Στη συνέχεια, η ανάλυση των ταυτοποιημένων στελεχών έδειξε ότι τα NTM ήταν συχνότερα από τα φυματιώδη μυκοβακτηρίδια, με κυρίαρχο το σύμπλεγμα Mycobacterium avium, γεγονός που αναδεικνύει ότι ένα θετικό καλλιεργητικό αποτέλεσμα για μυκοβακτηρίδια δεν αντιστοιχεί πάντα σε φυματίωση, αλλά μπορεί να αφορά NTM με διαφορετική κλινική σημασία και θεραπευτικές ανάγκες. Η χρήση LPA και, σε ειδικές περιπτώσεις, GeneXpert MTB/RIF αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη για την έγκαιρη διάκριση μεταξύ φυματιωδών και μη φυματιωδών μυκοβακτηριδίων και για τον προσανατολισμό του περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Παράλληλα, ως δεύτερο σκέλος της μελέτης πραγματοποιήθηκε αναδρομική ανάλυση της περιόδου 2016-2024. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα ετήσια ποσοστά θετικότητας κυμάνθηκαν γενικά στο 4-6%, με σταδιακή αύξηση μετά το 2018 και κορυφώσεις κατά τα έτη 2020 και 2022, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με κοινωνικούς και υγειονομικούς παράγοντες της αντίστοιχης περιόδου. Από το 2023 παρατηρείται εκ νέου σταθεροποίηση. Η συνολική εικόνα της μελέτης δείχνει ότι η αξιόπιστη διάγνωση των λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια στηρίζεται στον συνδυασμό καλλιεργητικών και μοριακών μεθόδων, στη συμπληρωματική χρήση της οξεάντοχης χρώσης, καθώς και στη συστηματική παρακολούθηση των ποσοστών θετικότητας, με προσεκτική ερμηνεία των εργαστηριακών αποτελεσμάτων σε συνάρτηση με το κλινικό και επιδημιολογικό πλαίσιο. Η παρούσα εργασία αποτυπώνει τα δεδομένα των εξετάσεων για μυκοβακτηρίδια στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Π.Γ.Ν. «Αττικόν» κατά το χρονικό διάστημα που εξετάστηκε και μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές μελέτες με πιο συστηματική κλινική και επιδημιολογική καταγραφή.","abstract_has_math":false,"creators":["ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ","DIMITROULI MARIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:17:49Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5326176"],"render_values":[{"text":"uoadl:5326176","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326176","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326176","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5326176","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ","DIMITROULI MARIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5326176","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326176"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η φυματίωση (tuberculosis, TB) και οι λοιμώξεις από μη φυματιώδη μυκοβακτηρίδια (non-tuberculous mycobacteria, NTM) παραμένουν σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην καθημερινή εργαστηριακή πρακτική. Η έγκαιρη και αξιόπιστη διάγνωση απαιτεί τον συνδυασμό κλασικών καλλιεργητικών μεθόδων, οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen και σύγχρονων μοριακών τεχνικών, ώστε να επιτυγχάνεται ταχεία ανίχνευση και ακριβής ταυτοποίηση του είδους, καθώς και, όπου ενδείκνυται, εκτίμηση της αντοχής στα αντιφυματικά φάρμακα. Η κατανόηση της συμπεριφοράς των μεθόδων αυτών στη ρουτίνα του εργαστηρίου είναι σημαντική για τη βελτίωση της διαγνωστικής διαδικασίας και της καθημερινής ροής εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία είχε ως στόχο να εκτιμήσει την απόδοση των καλλιεργειών Löwenstein-Jensen (LJ) και BACTEC MGIT 960, της οξεάντοχης χρώσης Ziehl–Neelsen και των μοριακών δοκιμών, κυρίως της Line Probe Assay (LPA) και, σε επιλεγμένα δείγματα, του GeneXpert MTB/RIF, που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια, καθώς και να αναλύσει αναδρομικά τα εργαστηριακά δεδομένα της περιόδου 2016-2024 με σκοπό την αποτύπωση της εξέλιξης των ετήσιων ποσοστών θετικότητας και των διακυμάνσεών τους σε σχέση με ευρύτερες κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες. Αρχικά, στο πειραματικό σκέλος της μελέτης εξετάστηκαν 1.442 κλινικά δείγματα, τα οποία καλλιεργήθηκαν παράλληλα σε LJ και MGIT και υποβλήθηκαν σε οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen. Η μοριακή ταυτοποίηση με LPA εφαρμόστηκε στα δείγματα που εμφάνισαν θετική καλλιέργεια, ενώ το GeneXpert MTB/RIF χρησιμοποιήθηκε συμπληρωματικά σε ειδικές περιπτώσεις όπου απαιτούνταν ταχεία απάντηση ή υπήρχε αυξημένη κλινική υποψία. Η υγρή καλλιέργεια MGIT εμφάνισε υψηλότερη ευαισθησία ανίχνευσης, σαφώς συντομότερο χρόνο θετικοποίησης και χαμηλότερα ποσοστά επιμόλυνσης σε σχέση με τη στερεή καλλιέργεια LJ, ιδιαίτερα σε δείγματα με χαμηλό ή μέτριο μικροβιακό φορτίο. Ενώ η χρώση Ziehl-Neelsen συνέβαλε σημαντικά στην αναγνώριση δειγμάτων με υψηλό μικροβιακό φορτίο, λειτουργώντας ως συμπληρωματική εξέταση στις καλλιέργειες και τη μοριακή ανάλυση. Στη συνέχεια, η ανάλυση των ταυτοποιημένων στελεχών έδειξε ότι τα NTM ήταν συχνότερα από τα φυματιώδη μυκοβακτηρίδια, με κυρίαρχο το σύμπλεγμα Mycobacterium avium, γεγονός που αναδεικνύει ότι ένα θετικό καλλιεργητικό αποτέλεσμα για μυκοβακτηρίδια δεν αντιστοιχεί πάντα σε φυματίωση, αλλά μπορεί να αφορά NTM με διαφορετική κλινική σημασία και θεραπευτικές ανάγκες. Η χρήση LPA και, σε ειδικές περιπτώσεις, GeneXpert MTB/RIF αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη για την έγκαιρη διάκριση μεταξύ φυματιωδών και μη φυματιωδών μυκοβακτηριδίων και για τον προσανατολισμό του περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Παράλληλα, ως δεύτερο σκέλος της μελέτης πραγματοποιήθηκε αναδρομική ανάλυση της περιόδου 2016-2024. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα ετήσια ποσοστά θετικότητας κυμάνθηκαν γενικά στο 4-6%, με σταδιακή αύξηση μετά το 2018 και κορυφώσεις κατά τα έτη 2020 και 2022, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με κοινωνικούς και υγειονομικούς παράγοντες της αντίστοιχης περιόδου. Από το 2023 παρατηρείται εκ νέου σταθεροποίηση. Η συνολική εικόνα της μελέτης δείχνει ότι η αξιόπιστη διάγνωση των λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια στηρίζεται στον συνδυασμό καλλιεργητικών και μοριακών μεθόδων, στη συμπληρωματική χρήση της οξεάντοχης χρώσης, καθώς και στη συστηματική παρακολούθηση των ποσοστών θετικότητας, με προσεκτική ερμηνεία των εργαστηριακών αποτελεσμάτων σε συνάρτηση με το κλινικό και επιδημιολογικό πλαίσιο. Η παρούσα εργασία αποτυπώνει τα δεδομένα των εξετάσεων για μυκοβακτηρίδια στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Π.Γ.Ν. «Αττικόν» κατά το χρονικό διάστημα που εξετάστηκε και μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές μελέτες με πιο συστηματική κλινική και επιδημιολογική καταγραφή.","Tuberculosis (TB) and infections caused by non-tuberculous mycobacteria (NTM) remain a significant public health concern, both globally and in routine laboratory practice. Timely and reliable diagnosis requires a combination of classical culture-based methods, acid-fast Ziehl-Neelsen staining, and modern molecular techniques, in order to achieve rapid detection and accurate species identification, as well as, where indicated, assessment of drug resistance to anti-tuberculosis agents. Understanding how these methods perform in everyday laboratory settings is essential for improving the diagnostic process and the overall workflow. In this context, the present study aimed to evaluate the performance of Löwenstein-Jensen (LJ) and BACTEC MGIT 960 cultures, Ziehl-Neelsen acid-fast staining, and molecular assays, primarily the Line Probe Assay (LPA) and, in selected cases, the GeneXpert MTB/RIF, used for the diagnosis of mycobacterial infections. Additionally, it sought to retrospectively analyze laboratory data from the period 2016-2024, in order to depict the evolution of annual positivity rates and their fluctuations in relation to broader social and public health conditions. In the experimental part of the study, a total of 1,442 clinical samples were examined. These samples were cultured in parallel on LJ medium and in MGIT tubes and underwent Ziehl-Neelsen acid-fast staining. Molecular identification by LPA was applied to samples with positive culture, while the GeneXpert MTB/RIF assay was used complementarily in specific cases requiring rapid results or when increased clinical suspicion was present. Liquid culture with MGIT demonstrated higher analytical sensitivity, substantially shorter time to positivity, and lower contamination rates compared to solid LJ culture, particularly in samples with low or moderate bacterial load. Ziehl-Neelsen staining contributed significantly to the detection of samples with a high bacillary burden, functioning as a complementary examination to cultures and molecular analysis. Subsequent analysis of the identified isolates revealed that NTM were more frequent than tuberculous mycobacteria, with the Mycobacterium avium complex being predominant. This finding highlights that a positive mycobacterial culture does not necessarily indicate tuberculosis; it may instead involve NTM with different clinical implications and therapeutic requirements. The use of LPA and, in selected cases, GeneXpert MTB/RIF proved particularly valuable for the rapid differentiation between tuberculous and non-tuberculous mycobacteria and for guiding further diagnostic evaluation. In parallel, a retrospective analysis of the years 2016-2024 was conducted. This analysis showed that annual positivity rates generally ranged between 4-6%, with a gradual increase after 2018 and peaks in 2020 and 2022, which appear to be associated with the social and public health circumstances of those periods. A stabilization is observed again from 2023 onwards. Overall, the study demonstrates that the reliable diagnosis of mycobacterial infections relies on the combination of culturebased and molecular methods, the complementary use of acid-fast staining, and the systematic monitoring of positivity rates, with careful interpretation of laboratory results in conjunction with the clinical and epidemiological context. The present work documents the data of mycobacterial testing at the Clinical Microbiology Laboratory of the “Attikon” University General Hospital during the examined period and may serve as a foundation for future studies with more systematic clinical and epidemiological documentation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ταυτοποίηση και έλεγχος ευαισθησίας μη φυματιωδών και φυματιωδών μυκοβακτηρίων με μοριακές μεθόδους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗ ΜΑΡΙΑ","DIMITROULI MARIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η φυματίωση (tuberculosis, TB) και οι λοιμώξεις από μη φυματιώδη μυκοβακτηρίδια (non-tuberculous mycobacteria, NTM) παραμένουν σημαντικό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στην καθημερινή εργαστηριακή πρακτική. Η έγκαιρη και αξιόπιστη διάγνωση απαιτεί τον συνδυασμό κλασικών καλλιεργητικών μεθόδων, οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen και σύγχρονων μοριακών τεχνικών, ώστε να επιτυγχάνεται ταχεία ανίχνευση και ακριβής ταυτοποίηση του είδους, καθώς και, όπου ενδείκνυται, εκτίμηση της αντοχής στα αντιφυματικά φάρμακα. Η κατανόηση της συμπεριφοράς των μεθόδων αυτών στη ρουτίνα του εργαστηρίου είναι σημαντική για τη βελτίωση της διαγνωστικής διαδικασίας και της καθημερινής ροής εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία είχε ως στόχο να εκτιμήσει την απόδοση των καλλιεργειών Löwenstein-Jensen (LJ) και BACTEC MGIT 960, της οξεάντοχης χρώσης Ziehl–Neelsen και των μοριακών δοκιμών, κυρίως της Line Probe Assay (LPA) και, σε επιλεγμένα δείγματα, του GeneXpert MTB/RIF, που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια, καθώς και να αναλύσει αναδρομικά τα εργαστηριακά δεδομένα της περιόδου 2016-2024 με σκοπό την αποτύπωση της εξέλιξης των ετήσιων ποσοστών θετικότητας και των διακυμάνσεών τους σε σχέση με ευρύτερες κοινωνικές και υγειονομικές συνθήκες. Αρχικά, στο πειραματικό σκέλος της μελέτης εξετάστηκαν 1.442 κλινικά δείγματα, τα οποία καλλιεργήθηκαν παράλληλα σε LJ και MGIT και υποβλήθηκαν σε οξεάντοχη χρώση Ziehl-Neelsen. Η μοριακή ταυτοποίηση με LPA εφαρμόστηκε στα δείγματα που εμφάνισαν θετική καλλιέργεια, ενώ το GeneXpert MTB/RIF χρησιμοποιήθηκε συμπληρωματικά σε ειδικές περιπτώσεις όπου απαιτούνταν ταχεία απάντηση ή υπήρχε αυξημένη κλινική υποψία. Η υγρή καλλιέργεια MGIT εμφάνισε υψηλότερη ευαισθησία ανίχνευσης, σαφώς συντομότερο χρόνο θετικοποίησης και χαμηλότερα ποσοστά επιμόλυνσης σε σχέση με τη στερεή καλλιέργεια LJ, ιδιαίτερα σε δείγματα με χαμηλό ή μέτριο μικροβιακό φορτίο. Ενώ η χρώση Ziehl-Neelsen συνέβαλε σημαντικά στην αναγνώριση δειγμάτων με υψηλό μικροβιακό φορτίο, λειτουργώντας ως συμπληρωματική εξέταση στις καλλιέργειες και τη μοριακή ανάλυση. Στη συνέχεια, η ανάλυση των ταυτοποιημένων στελεχών έδειξε ότι τα NTM ήταν συχνότερα από τα φυματιώδη μυκοβακτηρίδια, με κυρίαρχο το σύμπλεγμα Mycobacterium avium, γεγονός που αναδεικνύει ότι ένα θετικό καλλιεργητικό αποτέλεσμα για μυκοβακτηρίδια δεν αντιστοιχεί πάντα σε φυματίωση, αλλά μπορεί να αφορά NTM με διαφορετική κλινική σημασία και θεραπευτικές ανάγκες. Η χρήση LPA και, σε ειδικές περιπτώσεις, GeneXpert MTB/RIF αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη για την έγκαιρη διάκριση μεταξύ φυματιωδών και μη φυματιωδών μυκοβακτηριδίων και για τον προσανατολισμό του περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Παράλληλα, ως δεύτερο σκέλος της μελέτης πραγματοποιήθηκε αναδρομική ανάλυση της περιόδου 2016-2024. Από την ανάλυση αυτή προέκυψε ότι τα ετήσια ποσοστά θετικότητας κυμάνθηκαν γενικά στο 4-6%, με σταδιακή αύξηση μετά το 2018 και κορυφώσεις κατά τα έτη 2020 και 2022, οι οποίες φαίνεται να σχετίζονται με κοινωνικούς και υγειονομικούς παράγοντες της αντίστοιχης περιόδου. Από το 2023 παρατηρείται εκ νέου σταθεροποίηση. Η συνολική εικόνα της μελέτης δείχνει ότι η αξιόπιστη διάγνωση των λοιμώξεων από μυκοβακτηρίδια στηρίζεται στον συνδυασμό καλλιεργητικών και μοριακών μεθόδων, στη συμπληρωματική χρήση της οξεάντοχης χρώσης, καθώς και στη συστηματική παρακολούθηση των ποσοστών θετικότητας, με προσεκτική ερμηνεία των εργαστηριακών αποτελεσμάτων σε συνάρτηση με το κλινικό και επιδημιολογικό πλαίσιο. Η παρούσα εργασία αποτυπώνει τα δεδομένα των εξετάσεων για μυκοβακτηρίδια στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο του Π.Γ.Ν. «Αττικόν» κατά το χρονικό διάστημα που εξετάστηκε και μπορεί να αποτελέσει βάση για μελλοντικές μελέτες με πιο συστηματική κλινική και επιδημιολογική καταγραφή.","Tuberculosis (TB) and infections caused by non-tuberculous mycobacteria (NTM) remain a significant public health concern, both globally and in routine laboratory practice. Timely and reliable diagnosis requires a combination of classical culture-based methods, acid-fast Ziehl-Neelsen staining, and modern molecular techniques, in order to achieve rapid detection and accurate species identification, as well as, where indicated, assessment of drug resistance to anti-tuberculosis agents. Understanding how these methods perform in everyday laboratory settings is essential for improving the diagnostic process and the overall workflow. In this context, the present study aimed to evaluate the performance of Löwenstein-Jensen (LJ) and BACTEC MGIT 960 cultures, Ziehl-Neelsen acid-fast staining, and molecular assays, primarily the Line Probe Assay (LPA) and, in selected cases, the GeneXpert MTB/RIF, used for the diagnosis of mycobacterial infections. Additionally, it sought to retrospectively analyze laboratory data from the period 2016-2024, in order to depict the evolution of annual positivity rates and their fluctuations in relation to broader social and public health conditions. In the experimental part of the study, a total of 1,442 clinical samples were examined. These samples were cultured in parallel on LJ medium and in MGIT tubes and underwent Ziehl-Neelsen acid-fast staining. Molecular identification by LPA was applied to samples with positive culture, while the GeneXpert MTB/RIF assay was used complementarily in specific cases requiring rapid results or when increased clinical suspicion was present. Liquid culture with MGIT demonstrated higher analytical sensitivity, substantially shorter time to positivity, and lower contamination rates compared to solid LJ culture, particularly in samples with low or moderate bacterial load. Ziehl-Neelsen staining contributed significantly to the detection of samples with a high bacillary burden, functioning as a complementary examination to cultures and molecular analysis. Subsequent analysis of the identified isolates revealed that NTM were more frequent than tuberculous mycobacteria, with the Mycobacterium avium complex being predominant. This finding highlights that a positive mycobacterial culture does not necessarily indicate tuberculosis; it may instead involve NTM with different clinical implications and therapeutic requirements. The use of LPA and, in selected cases, GeneXpert MTB/RIF proved particularly valuable for the rapid differentiation between tuberculous and non-tuberculous mycobacteria and for guiding further diagnostic evaluation. In parallel, a retrospective analysis of the years 2016-2024 was conducted. This analysis showed that annual positivity rates generally ranged between 4-6%, with a gradual increase after 2018 and peaks in 2020 and 2022, which appear to be associated with the social and public health circumstances of those periods. A stabilization is observed again from 2023 onwards. Overall, the study demonstrates that the reliable diagnosis of mycobacterial infections relies on the combination of culturebased and molecular methods, the complementary use of acid-fast staining, and the systematic monitoring of positivity rates, with careful interpretation of laboratory results in conjunction with the clinical and epidemiological context. The present work documents the data of mycobacterial testing at the Clinical Microbiology Laboratory of the “Attikon” University General Hospital during the examined period and may serve as a foundation for future studies with more systematic clinical and epidemiological documentation."],"dc:identifier":["uoadl:5326176","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5326176"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ταυτοποίηση και έλεγχος ευαισθησίας μη φυματιωδών και φυματιωδών μυκοβακτηρίων με μοριακές μεθόδους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:17:49Z"}