{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5375836"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5375836","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αξιοποίηση των Νέων Γραμματισμών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση","abstract":"Η σύγχρονη πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάπτυξη της πληροφορίας και των νέων τεχνολογιών, αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και προκλήσεις στη θρησκευτική εκπαίδευση του ελληνικού δημοτικού σχολείου, ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, την καλλιέργεια πλουραλιστικής συνείδησης και την αξιοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών και τεχνολογικών εργαλείων. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Δημοτικού και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών ενσωματώνουν τους νέους γραμματισμούς (πολυτροπικός, κριτικός, ψηφιακός, πολιτισμικός) και τις ΤΠΕ. Τα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: (1) στον βαθμό ενσωμάτωσης πολυτροπικών και ψηφιακών στοιχείων στο εγχειρίδιο, (2) στην παρουσία και αξιοποίηση των νέων γραμματισμών, (3) στην προβολή της θρησκευτικής ποικιλομορφίας και (4) στις δυνατότητες προτάσεων βελτίωσης για τη θρησκευτική εκπαίδευση. Μεθοδολογικά, η έρευνα στηρίχθηκε σε θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και σε ποιοτική-ποσοτική ανάλυση περιεχομένου του ισχύοντος σχολικού εγχειριδίου και του Προγράμματος Σπουδών. Η ανάλυση περιλάμβανε συστηματική κωδικοποίηση κειμένων, εικόνων και δραστηριοτήτων, με στόχο την αποτύπωση των πολυγραμματισμών και των παιδαγωγικών αξιών που προωθούνται. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εγχειρίδιο υιοθετεί κυρίως παραδοσιακή και ομολογιακή με περιορισμένη αξιοποίηση πολυτροπικών στοιχείων και μικρή έμφαση στους νέους γραμματισμούς. Η θρησκευτική ποικιλομορφία παρουσιάζεται περισσότερο έμμεσα, ενώ παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτωση ψηφιακών μέσων και ΤΠΕ. Το Πρόγραμμα Σπουδών, παρόλο που περιλαμβάνει στόχους που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τους νέους γραμματισμούς και την πλουραλιστική κατανόηση, χρειάζεται πιο έντονη παρουσία στο σχολικό εγχειρίδιο. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται: (α) η δημιουργία νέου πολυτροπικού και ψηφιακά εμπλουτισμένου διδακτικού υλικού, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε ποικιλία μορφών γνώσης, να εξοικειώνονται με ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργούν δεξιότητες κριτικής και πολυτροπικής ανάγνωσης· και (β) η ένταξη στοχευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ικανότητα στην εφαρμογή πολυγραμματισμών και ψηφιακών μεθόδων. Οι προτάσεις αυτές είναι αναγκαίες, καθώς η τρέχουσα έλλειψη πολυτροπικού και ψηφιακού περιεχομένου περιορίζει την ενεργή συμμετοχή, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα στους/στις μαθητές/μαθήτριες, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του ανανεωμένου υλικού και τη βιωσιμότητα των παιδαγωγικών αλλαγών.","abstract_html":"Η σύγχρονη πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάπτυξη της πληροφορίας και των νέων τεχνολογιών, αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και προκλήσεις στη θρησκευτική εκπαίδευση του ελληνικού δημοτικού σχολείου, ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, την καλλιέργεια πλουραλιστικής συνείδησης και την αξιοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών και τεχνολογικών εργαλείων. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Δημοτικού και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών ενσωματώνουν τους νέους γραμματισμούς (πολυτροπικός, κριτικός, ψηφιακός, πολιτισμικός) και τις ΤΠΕ. Τα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: (1) στον βαθμό ενσωμάτωσης πολυτροπικών και ψηφιακών στοιχείων στο εγχειρίδιο, (2) στην παρουσία και αξιοποίηση των νέων γραμματισμών, (3) στην προβολή της θρησκευτικής ποικιλομορφίας και (4) στις δυνατότητες προτάσεων βελτίωσης για τη θρησκευτική εκπαίδευση. Μεθοδολογικά, η έρευνα στηρίχθηκε σε θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και σε ποιοτική-ποσοτική ανάλυση περιεχομένου του ισχύοντος σχολικού εγχειριδίου και του Προγράμματος Σπουδών. Η ανάλυση περιλάμβανε συστηματική κωδικοποίηση κειμένων, εικόνων και δραστηριοτήτων, με στόχο την αποτύπωση των πολυγραμματισμών και των παιδαγωγικών αξιών που προωθούνται. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εγχειρίδιο υιοθετεί κυρίως παραδοσιακή και ομολογιακή με περιορισμένη αξιοποίηση πολυτροπικών στοιχείων και μικρή έμφαση στους νέους γραμματισμούς. Η θρησκευτική ποικιλομορφία παρουσιάζεται περισσότερο έμμεσα, ενώ παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτωση ψηφιακών μέσων και ΤΠΕ. Το Πρόγραμμα Σπουδών, παρόλο που περιλαμβάνει στόχους που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τους νέους γραμματισμούς και την πλουραλιστική κατανόηση, χρειάζεται πιο έντονη παρουσία στο σχολικό εγχειρίδιο. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται: (α) η δημιουργία νέου πολυτροπικού και ψηφιακά εμπλουτισμένου διδακτικού υλικού, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε ποικιλία μορφών γνώσης, να εξοικειώνονται με ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργούν δεξιότητες κριτικής και πολυτροπικής ανάγνωσης· και (β) η ένταξη στοχευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ικανότητα στην εφαρμογή πολυγραμματισμών και ψηφιακών μεθόδων. Οι προτάσεις αυτές είναι αναγκαίες, καθώς η τρέχουσα έλλειψη πολυτροπικού και ψηφιακού περιεχομένου περιορίζει την ενεργή συμμετοχή, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα στους/στις μαθητές/μαθήτριες, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του ανανεωμένου υλικού και τη βιωσιμότητα των παιδαγωγικών αλλαγών.","abstract_has_math":false,"creators":["ΤΣΕΚΛΕΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSEKLERI DIMITRA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:12Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5375836"],"render_values":[{"text":"uoadl:5375836","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375836","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375836","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5375836","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΤΣΕΚΛΕΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSEKLERI DIMITRA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5375836","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375836"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η σύγχρονη πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάπτυξη της πληροφορίας και των νέων τεχνολογιών, αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και προκλήσεις στη θρησκευτική εκπαίδευση του ελληνικού δημοτικού σχολείου, ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, την καλλιέργεια πλουραλιστικής συνείδησης και την αξιοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών και τεχνολογικών εργαλείων. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Δημοτικού και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών ενσωματώνουν τους νέους γραμματισμούς (πολυτροπικός, κριτικός, ψηφιακός, πολιτισμικός) και τις ΤΠΕ. Τα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: (1) στον βαθμό ενσωμάτωσης πολυτροπικών και ψηφιακών στοιχείων στο εγχειρίδιο, (2) στην παρουσία και αξιοποίηση των νέων γραμματισμών, (3) στην προβολή της θρησκευτικής ποικιλομορφίας και (4) στις δυνατότητες προτάσεων βελτίωσης για τη θρησκευτική εκπαίδευση. Μεθοδολογικά, η έρευνα στηρίχθηκε σε θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και σε ποιοτική-ποσοτική ανάλυση περιεχομένου του ισχύοντος σχολικού εγχειριδίου και του Προγράμματος Σπουδών. Η ανάλυση περιλάμβανε συστηματική κωδικοποίηση κειμένων, εικόνων και δραστηριοτήτων, με στόχο την αποτύπωση των πολυγραμματισμών και των παιδαγωγικών αξιών που προωθούνται. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εγχειρίδιο υιοθετεί κυρίως παραδοσιακή και ομολογιακή με περιορισμένη αξιοποίηση πολυτροπικών στοιχείων και μικρή έμφαση στους νέους γραμματισμούς. Η θρησκευτική ποικιλομορφία παρουσιάζεται περισσότερο έμμεσα, ενώ παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτωση ψηφιακών μέσων και ΤΠΕ. Το Πρόγραμμα Σπουδών, παρόλο που περιλαμβάνει στόχους που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τους νέους γραμματισμούς και την πλουραλιστική κατανόηση, χρειάζεται πιο έντονη παρουσία στο σχολικό εγχειρίδιο. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται: (α) η δημιουργία νέου πολυτροπικού και ψηφιακά εμπλουτισμένου διδακτικού υλικού, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε ποικιλία μορφών γνώσης, να εξοικειώνονται με ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργούν δεξιότητες κριτικής και πολυτροπικής ανάγνωσης· και (β) η ένταξη στοχευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ικανότητα στην εφαρμογή πολυγραμματισμών και ψηφιακών μεθόδων. Οι προτάσεις αυτές είναι αναγκαίες, καθώς η τρέχουσα έλλειψη πολυτροπικού και ψηφιακού περιεχομένου περιορίζει την ενεργή συμμετοχή, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα στους/στις μαθητές/μαθήτριες, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του ανανεωμένου υλικού και τη βιωσιμότητα των παιδαγωγικών αλλαγών.","The contemporary multicultural and multireligious reality of Greek society, combined with the rapid expansion of information and new technologies, highlights significant issues and challenges in religious education in Greek primary schools, particularly regarding the management of religious diversity, the cultivation of pluralistic awareness, and the use of modern pedagogical and technological tools. The aim of this thesis is to investigate how the third-grade primary school Religious Education textbook and the Curriculum integrate new literacies (multimodal, critical, digital, cultural) and ICT. The main research questions focus on: (1) the degree of integration of multimodal and digital elements in the textbook, (2) the presence and utilization of new literacies, (3) the representation of religious diversity, and (4) potential proposals for improving religious education. Regarding the methodology followed, research for this thesis was based on a theoretical and literature review, as well as a qualitative–quantitative content analysis of the current textbook and curriculum. The analysis included systematic coding of texts, images, and activities, aiming to map the promoted multiliteracies and pedagogical values. Based on the findings, this thesis proposes: (a) the creation of new multimodal and digitally enriched teaching materials to provide students with access to diverse forms of knowledge, to familiarize them with digital tools, and to develop critical and multimodal reading skills; and (b) the inclusion of targeted professional development programs for teachers to enhance their pedagogical competence in applying multiliteracies and digital methods. These proposals are necessary, as the current lack of multimodal and digital content limits students’ active participation, intercultural understanding, and 21st-century skills, while teacher training ensures the effective implementation of updated materials and the sustainability of pedagogical innovations."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αξιοποίηση των Νέων Γραμματισμών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΤΣΕΚΛΕΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ","TSEKLERI DIMITRA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η σύγχρονη πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάπτυξη της πληροφορίας και των νέων τεχνολογιών, αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και προκλήσεις στη θρησκευτική εκπαίδευση του ελληνικού δημοτικού σχολείου, ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, την καλλιέργεια πλουραλιστικής συνείδησης και την αξιοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών και τεχνολογικών εργαλείων. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Δημοτικού και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών ενσωματώνουν τους νέους γραμματισμούς (πολυτροπικός, κριτικός, ψηφιακός, πολιτισμικός) και τις ΤΠΕ. Τα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: (1) στον βαθμό ενσωμάτωσης πολυτροπικών και ψηφιακών στοιχείων στο εγχειρίδιο, (2) στην παρουσία και αξιοποίηση των νέων γραμματισμών, (3) στην προβολή της θρησκευτικής ποικιλομορφίας και (4) στις δυνατότητες προτάσεων βελτίωσης για τη θρησκευτική εκπαίδευση. Μεθοδολογικά, η έρευνα στηρίχθηκε σε θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και σε ποιοτική-ποσοτική ανάλυση περιεχομένου του ισχύοντος σχολικού εγχειριδίου και του Προγράμματος Σπουδών. Η ανάλυση περιλάμβανε συστηματική κωδικοποίηση κειμένων, εικόνων και δραστηριοτήτων, με στόχο την αποτύπωση των πολυγραμματισμών και των παιδαγωγικών αξιών που προωθούνται. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εγχειρίδιο υιοθετεί κυρίως παραδοσιακή και ομολογιακή με περιορισμένη αξιοποίηση πολυτροπικών στοιχείων και μικρή έμφαση στους νέους γραμματισμούς. Η θρησκευτική ποικιλομορφία παρουσιάζεται περισσότερο έμμεσα, ενώ παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτωση ψηφιακών μέσων και ΤΠΕ. Το Πρόγραμμα Σπουδών, παρόλο που περιλαμβάνει στόχους που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τους νέους γραμματισμούς και την πλουραλιστική κατανόηση, χρειάζεται πιο έντονη παρουσία στο σχολικό εγχειρίδιο. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται: (α) η δημιουργία νέου πολυτροπικού και ψηφιακά εμπλουτισμένου διδακτικού υλικού, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε ποικιλία μορφών γνώσης, να εξοικειώνονται με ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργούν δεξιότητες κριτικής και πολυτροπικής ανάγνωσης· και (β) η ένταξη στοχευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ικανότητα στην εφαρμογή πολυγραμματισμών και ψηφιακών μεθόδων. Οι προτάσεις αυτές είναι αναγκαίες, καθώς η τρέχουσα έλλειψη πολυτροπικού και ψηφιακού περιεχομένου περιορίζει την ενεργή συμμετοχή, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα στους/στις μαθητές/μαθήτριες, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του ανανεωμένου υλικού και τη βιωσιμότητα των παιδαγωγικών αλλαγών.","The contemporary multicultural and multireligious reality of Greek society, combined with the rapid expansion of information and new technologies, highlights significant issues and challenges in religious education in Greek primary schools, particularly regarding the management of religious diversity, the cultivation of pluralistic awareness, and the use of modern pedagogical and technological tools. The aim of this thesis is to investigate how the third-grade primary school Religious Education textbook and the Curriculum integrate new literacies (multimodal, critical, digital, cultural) and ICT. The main research questions focus on: (1) the degree of integration of multimodal and digital elements in the textbook, (2) the presence and utilization of new literacies, (3) the representation of religious diversity, and (4) potential proposals for improving religious education. Regarding the methodology followed, research for this thesis was based on a theoretical and literature review, as well as a qualitative–quantitative content analysis of the current textbook and curriculum. The analysis included systematic coding of texts, images, and activities, aiming to map the promoted multiliteracies and pedagogical values. Based on the findings, this thesis proposes: (a) the creation of new multimodal and digitally enriched teaching materials to provide students with access to diverse forms of knowledge, to familiarize them with digital tools, and to develop critical and multimodal reading skills; and (b) the inclusion of targeted professional development programs for teachers to enhance their pedagogical competence in applying multiliteracies and digital methods. These proposals are necessary, as the current lack of multimodal and digital content limits students’ active participation, intercultural understanding, and 21st-century skills, while teacher training ensures the effective implementation of updated materials and the sustainability of pedagogical innovations."],"dc:identifier":["uoadl:5375836","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5375836"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["Η αξιοποίηση των Νέων Γραμματισμών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:12Z"}