{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411411"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411411","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανάπτυξη και Επικύρωση Μεθόδου για τον Προσδιορισμό Καφεΐνης σε Ροφήματα και Ενεργειακά Ποτά μέσω Αέριας Χρωματογραφίας με Ανιχνευτή Ιονισμού Φλόγας (GC-FID)","abstract":"Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάπτυξη και επικύρωση μίας μεθόδου για τον ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ροφήματα τσαγιού, καφέ και ενεργειακά ποτά, μέσω αέριας χρωματογραφίας με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας (GC-FID). Η ανάγκη για αξιόπιστες αναλυτικές μεθόδους σε προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπου η περιεκτικότητα σε καφεΐνη συνδέεται με ζητήματα δημόσιας υγείας και κανονιστικής συμμόρφωσης (Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/808), κατέστησε αναγκαία τη συστηματική βελτιστοποίηση των χρωματογραφικών παραμέτρων και της διαδικασίας προετοιμασίας δειγμάτων. Η μεθοδολογία περιλάμβανε την ανάπτυξη διαδικασίας εκχύλισης και βαθμονόμησης (10–500 ppm), καθώς και την επικύρωση των βασικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, όπως εκλεκτικότητα/ειδικότητα, γραμμικότητα, ανιχνευσιμότητα, ακρίβεια (ορθότητα και πιστότητα) και συνολική αβεβαιότητα, με χρήση προτύπων διαφορετικών συγκεντρώσεων, τυφλών δειγμάτων και εμπλουτισμένων μητρών. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή γραμμικότητα (R² > 0,99), χαμηλά όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης (LOD = 2,0 mg/L, LOQ = 6,0 mg/L), αποδεκτά ποσοστά ανάκτησης (97,44%–107,46%) και ικανοποιητική επαναληψιμότητα (%RSD < 12%), με τους δείκτες HORRATr και HORRATR να κυμαίνονται εντός 0,3–2. Στην εφαρμογή της μεθόδου αναλύθηκαν πραγματικά δείγματα πράσινου, μαύρου και matcha τσαγιού, στιγμιαίου, ελληνικού, φίλτρου και αποκαφεϊνοποιημένου καφέ, κάψουλας espresso, καθώς και τριών ενεργειακών ποτών (Red Bull, Hell, Monster). Τα δείγματα τσαγιού εμφάνισαν χαμηλότερες συγκεντρώσεις, με το πράσινο και το μαύρο τσάι να παρουσιάζουν τις μικρότερες τιμές, ενώ το matcha ήταν σημαντικά υψηλότερο. Στα δείγματα καφέ καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, με τον καφέ φίλτρου, τον ελληνικό και τον espresso να εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, τον στιγμιαίο να κυμαίνεται σε ενδιάμεσες τιμές και τον αποκαφεϊνοποιημένο να παρουσιάζει την αναμενόμενα χαμηλότερη. Τα ενεργειακά ποτά έδειξαν υψηλές και σχετικά σταθερές συγκεντρώσεις καφεΐνης, με μικρές αποκλίσεις μεταξύ των προϊόντων. Συνολικά, τα ευρήματα συμφωνούν με τη διεθνή βιβλιογραφία και, σε συνδυασμό με την επιτυχή επικύρωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, τεκμηριώνουν την αξιοπιστία της για τον ακριβή και αναπαραγώγιμο ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ευρύ φάσμα καφεϊνούχων προϊόντων.","abstract_html":"Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάπτυξη και επικύρωση μίας μεθόδου για τον ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ροφήματα τσαγιού, καφέ και ενεργειακά ποτά, μέσω αέριας χρωματογραφίας με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας (GC-FID). Η ανάγκη για αξιόπιστες αναλυτικές μεθόδους σε προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπου η περιεκτικότητα σε καφεΐνη συνδέεται με ζητήματα δημόσιας υγείας και κανονιστικής συμμόρφωσης (Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/808), κατέστησε αναγκαία τη συστηματική βελτιστοποίηση των χρωματογραφικών παραμέτρων και της διαδικασίας προετοιμασίας δειγμάτων. Η μεθοδολογία περιλάμβανε την ανάπτυξη διαδικασίας εκχύλισης και βαθμονόμησης (10–500 ppm), καθώς και την επικύρωση των βασικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, όπως εκλεκτικότητα/ειδικότητα, γραμμικότητα, ανιχνευσιμότητα, ακρίβεια (ορθότητα και πιστότητα) και συνολική αβεβαιότητα, με χρήση προτύπων διαφορετικών συγκεντρώσεων, τυφλών δειγμάτων και εμπλουτισμένων μητρών. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή γραμμικότητα (R² &gt; 0,99), χαμηλά όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης (LOD = 2,0 mg/L, LOQ = 6,0 mg/L), αποδεκτά ποσοστά ανάκτησης (97,44%–107,46%) και ικανοποιητική επαναληψιμότητα (%RSD &lt; 12%), με τους δείκτες HORRATr και HORRATR να κυμαίνονται εντός 0,3–2. Στην εφαρμογή της μεθόδου αναλύθηκαν πραγματικά δείγματα πράσινου, μαύρου και matcha τσαγιού, στιγμιαίου, ελληνικού, φίλτρου και αποκαφεϊνοποιημένου καφέ, κάψουλας espresso, καθώς και τριών ενεργειακών ποτών (Red Bull, Hell, Monster). Τα δείγματα τσαγιού εμφάνισαν χαμηλότερες συγκεντρώσεις, με το πράσινο και το μαύρο τσάι να παρουσιάζουν τις μικρότερες τιμές, ενώ το matcha ήταν σημαντικά υψηλότερο. Στα δείγματα καφέ καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, με τον καφέ φίλτρου, τον ελληνικό και τον espresso να εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, τον στιγμιαίο να κυμαίνεται σε ενδιάμεσες τιμές και τον αποκαφεϊνοποιημένο να παρουσιάζει την αναμενόμενα χαμηλότερη. Τα ενεργειακά ποτά έδειξαν υψηλές και σχετικά σταθερές συγκεντρώσεις καφεΐνης, με μικρές αποκλίσεις μεταξύ των προϊόντων. Συνολικά, τα ευρήματα συμφωνούν με τη διεθνή βιβλιογραφία και, σε συνδυασμό με την επιτυχή επικύρωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, τεκμηριώνουν την αξιοπιστία της για τον ακριβή και αναπαραγώγιμο ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ευρύ φάσμα καφεϊνούχων προϊόντων.","abstract_has_math":false,"creators":["ΜΠΟΛΩΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","BOLOSIS KONSTANTINOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:50Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411411"],"render_values":[{"text":"uoadl:5411411","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411411","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411411","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5411411","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΜΠΟΛΩΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","BOLOSIS KONSTANTINOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411411","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411411"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάπτυξη και επικύρωση μίας μεθόδου για τον ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ροφήματα τσαγιού, καφέ και ενεργειακά ποτά, μέσω αέριας χρωματογραφίας με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας (GC-FID). Η ανάγκη για αξιόπιστες αναλυτικές μεθόδους σε προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπου η περιεκτικότητα σε καφεΐνη συνδέεται με ζητήματα δημόσιας υγείας και κανονιστικής συμμόρφωσης (Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/808), κατέστησε αναγκαία τη συστηματική βελτιστοποίηση των χρωματογραφικών παραμέτρων και της διαδικασίας προετοιμασίας δειγμάτων. Η μεθοδολογία περιλάμβανε την ανάπτυξη διαδικασίας εκχύλισης και βαθμονόμησης (10–500 ppm), καθώς και την επικύρωση των βασικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, όπως εκλεκτικότητα/ειδικότητα, γραμμικότητα, ανιχνευσιμότητα, ακρίβεια (ορθότητα και πιστότητα) και συνολική αβεβαιότητα, με χρήση προτύπων διαφορετικών συγκεντρώσεων, τυφλών δειγμάτων και εμπλουτισμένων μητρών. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή γραμμικότητα (R² > 0,99), χαμηλά όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης (LOD = 2,0 mg/L, LOQ = 6,0 mg/L), αποδεκτά ποσοστά ανάκτησης (97,44%–107,46%) και ικανοποιητική επαναληψιμότητα (%RSD < 12%), με τους δείκτες HORRATr και HORRATR να κυμαίνονται εντός 0,3–2. Στην εφαρμογή της μεθόδου αναλύθηκαν πραγματικά δείγματα πράσινου, μαύρου και matcha τσαγιού, στιγμιαίου, ελληνικού, φίλτρου και αποκαφεϊνοποιημένου καφέ, κάψουλας espresso, καθώς και τριών ενεργειακών ποτών (Red Bull, Hell, Monster). Τα δείγματα τσαγιού εμφάνισαν χαμηλότερες συγκεντρώσεις, με το πράσινο και το μαύρο τσάι να παρουσιάζουν τις μικρότερες τιμές, ενώ το matcha ήταν σημαντικά υψηλότερο. Στα δείγματα καφέ καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, με τον καφέ φίλτρου, τον ελληνικό και τον espresso να εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, τον στιγμιαίο να κυμαίνεται σε ενδιάμεσες τιμές και τον αποκαφεϊνοποιημένο να παρουσιάζει την αναμενόμενα χαμηλότερη. Τα ενεργειακά ποτά έδειξαν υψηλές και σχετικά σταθερές συγκεντρώσεις καφεΐνης, με μικρές αποκλίσεις μεταξύ των προϊόντων. Συνολικά, τα ευρήματα συμφωνούν με τη διεθνή βιβλιογραφία και, σε συνδυασμό με την επιτυχή επικύρωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, τεκμηριώνουν την αξιοπιστία της για τον ακριβή και αναπαραγώγιμο ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ευρύ φάσμα καφεϊνούχων προϊόντων.","The aim of the present thesis was the development and validation of a method for the quantitative determination of caffeine in tea, coffee and energy drink beverages using gas chromatography with flame ionization detection (GC-FID). The need for reliable analytical methods for mass-consumption products, where caffeine content is associated with public health considerations and regulatory compliance (Implementing Regulation (EC) 2021/808), made it necessary to systematically optimize the chromatographic parameters and the sample preparation procedure. The methodology included the development of an extraction and calibration procedure (10–500 ppm), as well as the validation of the key performance characteristics of the method, such as selectivity/specificity, linearity, detectability, accuracy (trueness and precision) and overall uncertainty, using standards of different concentrations, blank samples and fortified matrices. The results demonstrated high linearity (R² > 0.99), low limits of detection and quantification (LOD = 2.0 mg/L, LOQ = 6.0 mg/L), acceptable recovery rates (97.44%–107.46%) and satisfactory repeatability (%RSD < 12%), with HORRATr and HORRATR values ranging between 0.3–2. In applying the method, real samples of green, black and matcha tea, instant coffee, Greek coffee, filter coffee, decaffeinated filter coffee, espresso capsules and three energy drinks (Red Bull, Hell, Monster) were analysed. Tea samples exhibited lower caffeine concentrations, with green and black tea presenting the lowest values, while matcha demonstrated significantly higher levels. Coffee samples showed variations depending on the preparation method, with filter coffee, Greek coffee and espresso exhibiting the highest concentrations, instant coffee showing intermediate levels and decaffeinated coffee presenting the expected low concentrations. The energy drinks showed high and relatively consistent caffeine levels, with small variations among products. Overall, the findings are consistent with international literature and, combined with the successful validation of the method’s performance characteristics, confirm its reliability for accurate and reproducible quantification of caffeine in a wide range of caffeine-containing products."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανάπτυξη και Επικύρωση Μεθόδου για τον Προσδιορισμό Καφεΐνης σε Ροφήματα και Ενεργειακά Ποτά μέσω Αέριας Χρωματογραφίας με Ανιχνευτή Ιονισμού Φλόγας (GC-FID)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΜΠΟΛΩΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ","BOLOSIS KONSTANTINOS"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάπτυξη και επικύρωση μίας μεθόδου για τον ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ροφήματα τσαγιού, καφέ και ενεργειακά ποτά, μέσω αέριας χρωματογραφίας με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας (GC-FID). Η ανάγκη για αξιόπιστες αναλυτικές μεθόδους σε προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπου η περιεκτικότητα σε καφεΐνη συνδέεται με ζητήματα δημόσιας υγείας και κανονιστικής συμμόρφωσης (Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2021/808), κατέστησε αναγκαία τη συστηματική βελτιστοποίηση των χρωματογραφικών παραμέτρων και της διαδικασίας προετοιμασίας δειγμάτων. Η μεθοδολογία περιλάμβανε την ανάπτυξη διαδικασίας εκχύλισης και βαθμονόμησης (10–500 ppm), καθώς και την επικύρωση των βασικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, όπως εκλεκτικότητα/ειδικότητα, γραμμικότητα, ανιχνευσιμότητα, ακρίβεια (ορθότητα και πιστότητα) και συνολική αβεβαιότητα, με χρήση προτύπων διαφορετικών συγκεντρώσεων, τυφλών δειγμάτων και εμπλουτισμένων μητρών. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή γραμμικότητα (R² > 0,99), χαμηλά όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης (LOD = 2,0 mg/L, LOQ = 6,0 mg/L), αποδεκτά ποσοστά ανάκτησης (97,44%–107,46%) και ικανοποιητική επαναληψιμότητα (%RSD < 12%), με τους δείκτες HORRATr και HORRATR να κυμαίνονται εντός 0,3–2. Στην εφαρμογή της μεθόδου αναλύθηκαν πραγματικά δείγματα πράσινου, μαύρου και matcha τσαγιού, στιγμιαίου, ελληνικού, φίλτρου και αποκαφεϊνοποιημένου καφέ, κάψουλας espresso, καθώς και τριών ενεργειακών ποτών (Red Bull, Hell, Monster). Τα δείγματα τσαγιού εμφάνισαν χαμηλότερες συγκεντρώσεις, με το πράσινο και το μαύρο τσάι να παρουσιάζουν τις μικρότερες τιμές, ενώ το matcha ήταν σημαντικά υψηλότερο. Στα δείγματα καφέ καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, με τον καφέ φίλτρου, τον ελληνικό και τον espresso να εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, τον στιγμιαίο να κυμαίνεται σε ενδιάμεσες τιμές και τον αποκαφεϊνοποιημένο να παρουσιάζει την αναμενόμενα χαμηλότερη. Τα ενεργειακά ποτά έδειξαν υψηλές και σχετικά σταθερές συγκεντρώσεις καφεΐνης, με μικρές αποκλίσεις μεταξύ των προϊόντων. Συνολικά, τα ευρήματα συμφωνούν με τη διεθνή βιβλιογραφία και, σε συνδυασμό με την επιτυχή επικύρωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της μεθόδου, τεκμηριώνουν την αξιοπιστία της για τον ακριβή και αναπαραγώγιμο ποσοτικό προσδιορισμό της καφεΐνης σε ευρύ φάσμα καφεϊνούχων προϊόντων.","The aim of the present thesis was the development and validation of a method for the quantitative determination of caffeine in tea, coffee and energy drink beverages using gas chromatography with flame ionization detection (GC-FID). The need for reliable analytical methods for mass-consumption products, where caffeine content is associated with public health considerations and regulatory compliance (Implementing Regulation (EC) 2021/808), made it necessary to systematically optimize the chromatographic parameters and the sample preparation procedure. The methodology included the development of an extraction and calibration procedure (10–500 ppm), as well as the validation of the key performance characteristics of the method, such as selectivity/specificity, linearity, detectability, accuracy (trueness and precision) and overall uncertainty, using standards of different concentrations, blank samples and fortified matrices. The results demonstrated high linearity (R² > 0.99), low limits of detection and quantification (LOD = 2.0 mg/L, LOQ = 6.0 mg/L), acceptable recovery rates (97.44%–107.46%) and satisfactory repeatability (%RSD < 12%), with HORRATr and HORRATR values ranging between 0.3–2. In applying the method, real samples of green, black and matcha tea, instant coffee, Greek coffee, filter coffee, decaffeinated filter coffee, espresso capsules and three energy drinks (Red Bull, Hell, Monster) were analysed. Tea samples exhibited lower caffeine concentrations, with green and black tea presenting the lowest values, while matcha demonstrated significantly higher levels. Coffee samples showed variations depending on the preparation method, with filter coffee, Greek coffee and espresso exhibiting the highest concentrations, instant coffee showing intermediate levels and decaffeinated coffee presenting the expected low concentrations. The energy drinks showed high and relatively consistent caffeine levels, with small variations among products. Overall, the findings are consistent with international literature and, combined with the successful validation of the method’s performance characteristics, confirm its reliability for accurate and reproducible quantification of caffeine in a wide range of caffeine-containing products."],"dc:identifier":["uoadl:5411411","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411411"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ανάπτυξη και Επικύρωση Μεθόδου για τον Προσδιορισμό Καφεΐνης σε Ροφήματα και Ενεργειακά Ποτά μέσω Αέριας Χρωματογραφίας με Ανιχνευτή Ιονισμού Φλόγας (GC-FID)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:50Z"}