{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411658"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411658","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Παιδικές και εφηβικές ψυχώσεις: βιβλιογραφική ανασκόπηση","abstract":"Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία από τις πλέον σοβαρές και σύνθετες νευροψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές επιπτώσεις στη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων. Ιδιαίτερη κλινική και ερευνητική σημασία παρουσιάζει η σχιζοφρένεια πρώιμης έναρξης (Early-Onset Schizophrenia, EOS), η οποία εκδηλώνεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και συνδέεται με βαρύτερη πορεία, μεγαλύτερη λειτουργική έκπτωση και δυσμενέστερη πρόγνωση σε σύγκριση με τη διαταραχή της ενήλικης ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συνολική επισκόπηση της EOS, με έμφαση στην κατανόηση των αιτιοπαθογενετικών της μηχανισμών και των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ειδικότερα, αναλύονται οι γενετικοί, νευροβιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή της, στο πλαίσιο ενός πολυπαραγοντικού και νευροαναπτυξιακού μοντέλου. Παράλληλα, εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της κλινικής εικόνας και η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των πρόδρομων συμπτωμάτων. Σε θεραπευτικό επίπεδο, παρουσιάζονται οι φαρμακολογικές παρεμβάσεις, με κύριο άξονα τη χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών τους, καθώς και τον ρόλο της κλοζαπίνης σε ανθεκτικές στη θεραπεία περιπτώσεις. Επιπλέον, αναδεικνύεται η σημασία των ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η ψυχοεκπαίδευση, η γνωστική αποκατάσταση και οι οικογενειακές παρεμβάσεις, οι οποίες συμβάλλουν κυρίως στη βελτίωση της λειτουργικότητας, της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τέλος, δίνεται έμφαση στις κοινοτικές παρεμβάσεις και στα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης, τα οποία ενισχύουν τη συνέχεια της φροντίδας και βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη έκβαση της διαταραχής. Συμπερασματικά, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της EOS απαιτεί μια ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, που συνδυάζει φαρμακοθεραπεία και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.","abstract_html":"Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία από τις πλέον σοβαρές και σύνθετες νευροψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές επιπτώσεις στη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων. Ιδιαίτερη κλινική και ερευνητική σημασία παρουσιάζει η σχιζοφρένεια πρώιμης έναρξης (Early-Onset Schizophrenia, EOS), η οποία εκδηλώνεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και συνδέεται με βαρύτερη πορεία, μεγαλύτερη λειτουργική έκπτωση και δυσμενέστερη πρόγνωση σε σύγκριση με τη διαταραχή της ενήλικης ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συνολική επισκόπηση της EOS, με έμφαση στην κατανόηση των αιτιοπαθογενετικών της μηχανισμών και των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ειδικότερα, αναλύονται οι γενετικοί, νευροβιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή της, στο πλαίσιο ενός πολυπαραγοντικού και νευροαναπτυξιακού μοντέλου. Παράλληλα, εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της κλινικής εικόνας και η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των πρόδρομων συμπτωμάτων. Σε θεραπευτικό επίπεδο, παρουσιάζονται οι φαρμακολογικές παρεμβάσεις, με κύριο άξονα τη χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών τους, καθώς και τον ρόλο της κλοζαπίνης σε ανθεκτικές στη θεραπεία περιπτώσεις. Επιπλέον, αναδεικνύεται η σημασία των ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η ψυχοεκπαίδευση, η γνωστική αποκατάσταση και οι οικογενειακές παρεμβάσεις, οι οποίες συμβάλλουν κυρίως στη βελτίωση της λειτουργικότητας, της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τέλος, δίνεται έμφαση στις κοινοτικές παρεμβάσεις και στα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης, τα οποία ενισχύουν τη συνέχεια της φροντίδας και βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη έκβαση της διαταραχής. Συμπερασματικά, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της EOS απαιτεί μια ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, που συνδυάζει φαρμακοθεραπεία και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.","abstract_has_math":false,"creators":["Πρατσόλη Ευαγγελία","Pratsoli Evangelia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:53Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411658"],"render_values":[{"text":"uoadl:5411658","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411658","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411658","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5411658","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πρατσόλη Ευαγγελία","Pratsoli Evangelia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411658","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411658"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία από τις πλέον σοβαρές και σύνθετες νευροψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές επιπτώσεις στη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων. Ιδιαίτερη κλινική και ερευνητική σημασία παρουσιάζει η σχιζοφρένεια πρώιμης έναρξης (Early-Onset Schizophrenia, EOS), η οποία εκδηλώνεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και συνδέεται με βαρύτερη πορεία, μεγαλύτερη λειτουργική έκπτωση και δυσμενέστερη πρόγνωση σε σύγκριση με τη διαταραχή της ενήλικης ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συνολική επισκόπηση της EOS, με έμφαση στην κατανόηση των αιτιοπαθογενετικών της μηχανισμών και των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ειδικότερα, αναλύονται οι γενετικοί, νευροβιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή της, στο πλαίσιο ενός πολυπαραγοντικού και νευροαναπτυξιακού μοντέλου. Παράλληλα, εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της κλινικής εικόνας και η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των πρόδρομων συμπτωμάτων. Σε θεραπευτικό επίπεδο, παρουσιάζονται οι φαρμακολογικές παρεμβάσεις, με κύριο άξονα τη χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών τους, καθώς και τον ρόλο της κλοζαπίνης σε ανθεκτικές στη θεραπεία περιπτώσεις. Επιπλέον, αναδεικνύεται η σημασία των ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η ψυχοεκπαίδευση, η γνωστική αποκατάσταση και οι οικογενειακές παρεμβάσεις, οι οποίες συμβάλλουν κυρίως στη βελτίωση της λειτουργικότητας, της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τέλος, δίνεται έμφαση στις κοινοτικές παρεμβάσεις και στα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης, τα οποία ενισχύουν τη συνέχεια της φροντίδας και βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη έκβαση της διαταραχής. Συμπερασματικά, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της EOS απαιτεί μια ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, που συνδυάζει φαρμακοθεραπεία και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.","Schizophrenia is one of the most severe and complex neuropsychiatric disorders, significantly affecting cognitive, emotional, and social functioning. Particular clinical and research interest is attributed to early-onset schizophrenia (EOS), which manifests during childhood and adolescence and is associated with a more severe course, greater functional impairment, and poorer prognosis compared to adult-onset schizophrenia. The aim of the present study is to provide a comprehensive overview of EOS, focusing on its etiopathogenesis and evidence-based treatment approaches. Specifically, genetic, neurobiological, and environmental factors contributing to the onset of the disorder are examined within a multifactorial and neurodevelopmental framework. In addition, key features of the clinical presentation and the importance of early identification of prodromal symptoms are discussed. At the therapeutic level, pharmacological interventions are reviewed, with emphasis on antipsychotic medications, considering both their efficacy and side-effect profiles, as well as the role of clozapine in treatment-resistant cases. Furthermore, the significance of psychosocial interventions, including cognitive-behavioral therapy, psychoeducation, cognitive remediation therapy, and family-based approaches, is highlighted, as these contribute primarily to improvements in functioning, treatment adherence, and quality of life. Finally, attention is given to community-based interventions and early intervention programs, which enhance continuity of care and improve long-term outcomes. In conclusion, effective management of EOS requires a comprehensive and individualized approach that integrates pharmacological and psychosocial interventions, considering the developmental needs of children and adolescents."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Παιδικές και εφηβικές ψυχώσεις: βιβλιογραφική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πρατσόλη Ευαγγελία","Pratsoli Evangelia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η σχιζοφρένεια αποτελεί μία από τις πλέον σοβαρές και σύνθετες νευροψυχιατρικές διαταραχές, με σημαντικές επιπτώσεις στη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική λειτουργικότητα των ατόμων. Ιδιαίτερη κλινική και ερευνητική σημασία παρουσιάζει η σχιζοφρένεια πρώιμης έναρξης (Early-Onset Schizophrenia, EOS), η οποία εκδηλώνεται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και συνδέεται με βαρύτερη πορεία, μεγαλύτερη λειτουργική έκπτωση και δυσμενέστερη πρόγνωση σε σύγκριση με τη διαταραχή της ενήλικης ζωής. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συνολική επισκόπηση της EOS, με έμφαση στην κατανόηση των αιτιοπαθογενετικών της μηχανισμών και των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ειδικότερα, αναλύονται οι γενετικοί, νευροβιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή της, στο πλαίσιο ενός πολυπαραγοντικού και νευροαναπτυξιακού μοντέλου. Παράλληλα, εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της κλινικής εικόνας και η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των πρόδρομων συμπτωμάτων. Σε θεραπευτικό επίπεδο, παρουσιάζονται οι φαρμακολογικές παρεμβάσεις, με κύριο άξονα τη χρήση αντιψυχωσικών φαρμάκων, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών τους, καθώς και τον ρόλο της κλοζαπίνης σε ανθεκτικές στη θεραπεία περιπτώσεις. Επιπλέον, αναδεικνύεται η σημασία των ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, η ψυχοεκπαίδευση, η γνωστική αποκατάσταση και οι οικογενειακές παρεμβάσεις, οι οποίες συμβάλλουν κυρίως στη βελτίωση της λειτουργικότητας, της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Τέλος, δίνεται έμφαση στις κοινοτικές παρεμβάσεις και στα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης, τα οποία ενισχύουν τη συνέχεια της φροντίδας και βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη έκβαση της διαταραχής. Συμπερασματικά, η αποτελεσματική αντιμετώπιση της EOS απαιτεί μια ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη προσέγγιση, που συνδυάζει φαρμακοθεραπεία και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.","Schizophrenia is one of the most severe and complex neuropsychiatric disorders, significantly affecting cognitive, emotional, and social functioning. Particular clinical and research interest is attributed to early-onset schizophrenia (EOS), which manifests during childhood and adolescence and is associated with a more severe course, greater functional impairment, and poorer prognosis compared to adult-onset schizophrenia. The aim of the present study is to provide a comprehensive overview of EOS, focusing on its etiopathogenesis and evidence-based treatment approaches. Specifically, genetic, neurobiological, and environmental factors contributing to the onset of the disorder are examined within a multifactorial and neurodevelopmental framework. In addition, key features of the clinical presentation and the importance of early identification of prodromal symptoms are discussed. At the therapeutic level, pharmacological interventions are reviewed, with emphasis on antipsychotic medications, considering both their efficacy and side-effect profiles, as well as the role of clozapine in treatment-resistant cases. Furthermore, the significance of psychosocial interventions, including cognitive-behavioral therapy, psychoeducation, cognitive remediation therapy, and family-based approaches, is highlighted, as these contribute primarily to improvements in functioning, treatment adherence, and quality of life. Finally, attention is given to community-based interventions and early intervention programs, which enhance continuity of care and improve long-term outcomes. In conclusion, effective management of EOS requires a comprehensive and individualized approach that integrates pharmacological and psychosocial interventions, considering the developmental needs of children and adolescents."],"dc:identifier":["uoadl:5411658","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411658"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Παιδικές και εφηβικές ψυχώσεις: βιβλιογραφική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:53Z"}