{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411696"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5411696","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ποταμοί στην αρχαία κλασική λογοτεχνία: από τον Μαίανδρο στον Τίβερη","abstract":"Στην αρχαιότητα οι ποταμοί, ως θεοποιημένο στοιχείο, αλλά και ως μείζον κριτήριο για την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων, επηρεάζουν και τη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής, και μάλιστα με συμβολική διάσταση. Η έρευνα στην Κλασική Φιλολογία για το φυσικό περιβάλλον ολοένα αποκτά νέες διεπιστημονικές διαστάσεις, με τους μελετητές να στρέφονται σε μία «οικοκριτική» προσέγγιση των αρχαίων κειμένων, η οποία φέρνει στο φως νέα και ενδιαφέροντα πορίσματα για τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος. Στην παρούσα εργασία το ενδιαφέρον εστιάζει στον υδάτινο κόσμο, και συγκεκριμένα σε δύο διάσημους ποταμούς, τον Μαίανδρο και τον Τίβερη. Εκτός από τις αρχαίες γεωγραφικές μαρτυρίες διερευνώνται τα εξής ζητήματα: Τι παρότρυνε τους αρχαίους συγγραφείς να εντάξουν αυτούς τους ποταμούς ειδικά στα ποιητικά τους συγκείμενα; Δύνανται οι ποταμοί να λειτουργήσουν ως συνδετικά στοιχεία διακειμενικότητας και ειδολογικής αξιοποίησης; Μπορούμε να εντοπίσουμε εάν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των δύο ποταμών σχετικά με τον ιδρυματικό μύθο της Ρώμης; Το πρώτο κεφάλαιο πραγματεύεται τη σημασία του νερού στη ζωή των ανθρώπων, δίνοντας έμφαση στη λεξιλογική διερεύνηση στα αρχαία ελληνικά και λατινικά, στις διάφορες θεωρίες ποιητών και φιλοσόφων για τον θεμελιώδη ρόλο του, καθώς και στη διαχείριση των ποταμών, εξετάζοντας παράλληλα τα βασικά γεωφυσικά και θρησκευτικά γνωρίσματά τους και πώς αυτά αποτέλεσαν έρεισμα για τη λογοτεχνική αξιοποίησή τους ιδιαίτερα στη λατινική λογοτεχνία. Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην ανάλυση του Μαιάνδρου και κυρίως στο πώς η ελικοειδής μορφή του εντάσσεται σε ποιητικές παρομοιώσεις και άλλα συμφραζόμενα, προβάλλοντας νέα μεταλογοτεχνικά νοήματα. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η συμβολή του Τίβερη στην ιστορική πορεία της Ρώμης και στο ρωμαϊκό φαντασιακό, καθώς και η ποιητική και ειδολογική του αξιοποίηση. Γίνεται εκ του σύνεγγυς ανάγνωση και ερμηνεία ιστορικών και ποιητικών μαρτυριών (Βιργίλιος, Οράτιος, Οβίδιος, Σενέκας, Κλαυδιανός, κ.α.), που αναδεικνύουν αντίστοιχα τις ιστορικές και συμβολικές πτυχές των υπό εξέταση ποταμών, σε συνδυασμό με τις αρχαίες απεικονίσεις τους σε αρχαία νομίσματα και αγάλματα, που συμπεριλαμβάνονται στο εικονογραφικό παράρτημα.","abstract_html":"Στην αρχαιότητα οι ποταμοί, ως θεοποιημένο στοιχείο, αλλά και ως μείζον κριτήριο για την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων, επηρεάζουν και τη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής, και μάλιστα με συμβολική διάσταση. Η έρευνα στην Κλασική Φιλολογία για το φυσικό περιβάλλον ολοένα αποκτά νέες διεπιστημονικές διαστάσεις, με τους μελετητές να στρέφονται σε μία «οικοκριτική» προσέγγιση των αρχαίων κειμένων, η οποία φέρνει στο φως νέα και ενδιαφέροντα πορίσματα για τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος. Στην παρούσα εργασία το ενδιαφέρον εστιάζει στον υδάτινο κόσμο, και συγκεκριμένα σε δύο διάσημους ποταμούς, τον Μαίανδρο και τον Τίβερη. Εκτός από τις αρχαίες γεωγραφικές μαρτυρίες διερευνώνται τα εξής ζητήματα: Τι παρότρυνε τους αρχαίους συγγραφείς να εντάξουν αυτούς τους ποταμούς ειδικά στα ποιητικά τους συγκείμενα; Δύνανται οι ποταμοί να λειτουργήσουν ως συνδετικά στοιχεία διακειμενικότητας και ειδολογικής αξιοποίησης; Μπορούμε να εντοπίσουμε εάν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των δύο ποταμών σχετικά με τον ιδρυματικό μύθο της Ρώμης; Το πρώτο κεφάλαιο πραγματεύεται τη σημασία του νερού στη ζωή των ανθρώπων, δίνοντας έμφαση στη λεξιλογική διερεύνηση στα αρχαία ελληνικά και λατινικά, στις διάφορες θεωρίες ποιητών και φιλοσόφων για τον θεμελιώδη ρόλο του, καθώς και στη διαχείριση των ποταμών, εξετάζοντας παράλληλα τα βασικά γεωφυσικά και θρησκευτικά γνωρίσματά τους και πώς αυτά αποτέλεσαν έρεισμα για τη λογοτεχνική αξιοποίησή τους ιδιαίτερα στη λατινική λογοτεχνία. Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην ανάλυση του Μαιάνδρου και κυρίως στο πώς η ελικοειδής μορφή του εντάσσεται σε ποιητικές παρομοιώσεις και άλλα συμφραζόμενα, προβάλλοντας νέα μεταλογοτεχνικά νοήματα. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η συμβολή του Τίβερη στην ιστορική πορεία της Ρώμης και στο ρωμαϊκό φαντασιακό, καθώς και η ποιητική και ειδολογική του αξιοποίηση. Γίνεται εκ του σύνεγγυς ανάγνωση και ερμηνεία ιστορικών και ποιητικών μαρτυριών (Βιργίλιος, Οράτιος, Οβίδιος, Σενέκας, Κλαυδιανός, κ.α.), που αναδεικνύουν αντίστοιχα τις ιστορικές και συμβολικές πτυχές των υπό εξέταση ποταμών, σε συνδυασμό με τις αρχαίες απεικονίσεις τους σε αρχαία νομίσματα και αγάλματα, που συμπεριλαμβάνονται στο εικονογραφικό παράρτημα.","abstract_has_math":false,"creators":["Αποστολοπούλου Ελένη","Apostolopoulou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:53Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411696"],"render_values":[{"text":"uoadl:5411696","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411696","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411696","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5411696","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αποστολοπούλου Ελένη","Apostolopoulou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5411696","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411696"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην αρχαιότητα οι ποταμοί, ως θεοποιημένο στοιχείο, αλλά και ως μείζον κριτήριο για την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων, επηρεάζουν και τη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής, και μάλιστα με συμβολική διάσταση. Η έρευνα στην Κλασική Φιλολογία για το φυσικό περιβάλλον ολοένα αποκτά νέες διεπιστημονικές διαστάσεις, με τους μελετητές να στρέφονται σε μία «οικοκριτική» προσέγγιση των αρχαίων κειμένων, η οποία φέρνει στο φως νέα και ενδιαφέροντα πορίσματα για τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος. Στην παρούσα εργασία το ενδιαφέρον εστιάζει στον υδάτινο κόσμο, και συγκεκριμένα σε δύο διάσημους ποταμούς, τον Μαίανδρο και τον Τίβερη. Εκτός από τις αρχαίες γεωγραφικές μαρτυρίες διερευνώνται τα εξής ζητήματα: Τι παρότρυνε τους αρχαίους συγγραφείς να εντάξουν αυτούς τους ποταμούς ειδικά στα ποιητικά τους συγκείμενα; Δύνανται οι ποταμοί να λειτουργήσουν ως συνδετικά στοιχεία διακειμενικότητας και ειδολογικής αξιοποίησης; Μπορούμε να εντοπίσουμε εάν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των δύο ποταμών σχετικά με τον ιδρυματικό μύθο της Ρώμης; Το πρώτο κεφάλαιο πραγματεύεται τη σημασία του νερού στη ζωή των ανθρώπων, δίνοντας έμφαση στη λεξιλογική διερεύνηση στα αρχαία ελληνικά και λατινικά, στις διάφορες θεωρίες ποιητών και φιλοσόφων για τον θεμελιώδη ρόλο του, καθώς και στη διαχείριση των ποταμών, εξετάζοντας παράλληλα τα βασικά γεωφυσικά και θρησκευτικά γνωρίσματά τους και πώς αυτά αποτέλεσαν έρεισμα για τη λογοτεχνική αξιοποίησή τους ιδιαίτερα στη λατινική λογοτεχνία. Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην ανάλυση του Μαιάνδρου και κυρίως στο πώς η ελικοειδής μορφή του εντάσσεται σε ποιητικές παρομοιώσεις και άλλα συμφραζόμενα, προβάλλοντας νέα μεταλογοτεχνικά νοήματα. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η συμβολή του Τίβερη στην ιστορική πορεία της Ρώμης και στο ρωμαϊκό φαντασιακό, καθώς και η ποιητική και ειδολογική του αξιοποίηση. Γίνεται εκ του σύνεγγυς ανάγνωση και ερμηνεία ιστορικών και ποιητικών μαρτυριών (Βιργίλιος, Οράτιος, Οβίδιος, Σενέκας, Κλαυδιανός, κ.α.), που αναδεικνύουν αντίστοιχα τις ιστορικές και συμβολικές πτυχές των υπό εξέταση ποταμών, σε συνδυασμό με τις αρχαίες απεικονίσεις τους σε αρχαία νομίσματα και αγάλματα, που συμπεριλαμβάνονται στο εικονογραφικό παράρτημα.","In antiquity rivers, as a deified element, but also as a major criterion for the economic survival of people, affect the literary production of the era, and particularly with a symbolic dimension. The research in Classical Philology for the natural environment takes on ever new interdisciplinary dimensions, with scholars gearing towards an ecocritical approach of the ancient texts, which brings to light new and interesting conclusions about the relationship of human and natural environment. In the present study the interest focuses on the aquatic world, and specifically on two famous rivers, the Maeander and the Tiber. Apart from the ancient geographical evidence the following issues are investigated: What urged ancient writers to include these specific rivers in their poetic contexts? Can rivers function as connective elements of intertextuality and of generic use? Can we identify if there is any connection between the two rivers regarding the founding myth of Rome? The first chapter treats the meaning of water in human life, emphasizing in lexical exploration in ancient Greek and Latin, the various theories of poets and philosophers concerning its fundamental role, as well as the management of rivers, examining simultaneously their main geophysical and religious characteristics and how they provide the grounds for their literary utilization, notably in Latin literature. The second chapter focus on the analysis of Maeander and mainly on how its winding form falls within poetic similes and other contexts, putting forward new metaliterary meanings. The third chapter explores the contribution of Tiber in the historical course of Rome and in Roman imaginary, as much its poetic and generic use. It is being carried out a close reading and interpretation of historical and poetic accounts (Virgil, Horace, Ovid, Seneca, Claudian, et al.), that promote correspondingly the historical and symbolical aspects of the rivers under examination, in conjunction with their ancient depictions in ancient coins and sculptures, which are included in the iconographic appendix."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ποταμοί στην αρχαία κλασική λογοτεχνία: από τον Μαίανδρο στον Τίβερη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αποστολοπούλου Ελένη","Apostolopoulou Eleni"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Στην αρχαιότητα οι ποταμοί, ως θεοποιημένο στοιχείο, αλλά και ως μείζον κριτήριο για την οικονομική επιβίωση των ανθρώπων, επηρεάζουν και τη λογοτεχνική παραγωγή της εποχής, και μάλιστα με συμβολική διάσταση. Η έρευνα στην Κλασική Φιλολογία για το φυσικό περιβάλλον ολοένα αποκτά νέες διεπιστημονικές διαστάσεις, με τους μελετητές να στρέφονται σε μία «οικοκριτική» προσέγγιση των αρχαίων κειμένων, η οποία φέρνει στο φως νέα και ενδιαφέροντα πορίσματα για τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος. Στην παρούσα εργασία το ενδιαφέρον εστιάζει στον υδάτινο κόσμο, και συγκεκριμένα σε δύο διάσημους ποταμούς, τον Μαίανδρο και τον Τίβερη. Εκτός από τις αρχαίες γεωγραφικές μαρτυρίες διερευνώνται τα εξής ζητήματα: Τι παρότρυνε τους αρχαίους συγγραφείς να εντάξουν αυτούς τους ποταμούς ειδικά στα ποιητικά τους συγκείμενα; Δύνανται οι ποταμοί να λειτουργήσουν ως συνδετικά στοιχεία διακειμενικότητας και ειδολογικής αξιοποίησης; Μπορούμε να εντοπίσουμε εάν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των δύο ποταμών σχετικά με τον ιδρυματικό μύθο της Ρώμης; Το πρώτο κεφάλαιο πραγματεύεται τη σημασία του νερού στη ζωή των ανθρώπων, δίνοντας έμφαση στη λεξιλογική διερεύνηση στα αρχαία ελληνικά και λατινικά, στις διάφορες θεωρίες ποιητών και φιλοσόφων για τον θεμελιώδη ρόλο του, καθώς και στη διαχείριση των ποταμών, εξετάζοντας παράλληλα τα βασικά γεωφυσικά και θρησκευτικά γνωρίσματά τους και πώς αυτά αποτέλεσαν έρεισμα για τη λογοτεχνική αξιοποίησή τους ιδιαίτερα στη λατινική λογοτεχνία. Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην ανάλυση του Μαιάνδρου και κυρίως στο πώς η ελικοειδής μορφή του εντάσσεται σε ποιητικές παρομοιώσεις και άλλα συμφραζόμενα, προβάλλοντας νέα μεταλογοτεχνικά νοήματα. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η συμβολή του Τίβερη στην ιστορική πορεία της Ρώμης και στο ρωμαϊκό φαντασιακό, καθώς και η ποιητική και ειδολογική του αξιοποίηση. Γίνεται εκ του σύνεγγυς ανάγνωση και ερμηνεία ιστορικών και ποιητικών μαρτυριών (Βιργίλιος, Οράτιος, Οβίδιος, Σενέκας, Κλαυδιανός, κ.α.), που αναδεικνύουν αντίστοιχα τις ιστορικές και συμβολικές πτυχές των υπό εξέταση ποταμών, σε συνδυασμό με τις αρχαίες απεικονίσεις τους σε αρχαία νομίσματα και αγάλματα, που συμπεριλαμβάνονται στο εικονογραφικό παράρτημα.","In antiquity rivers, as a deified element, but also as a major criterion for the economic survival of people, affect the literary production of the era, and particularly with a symbolic dimension. The research in Classical Philology for the natural environment takes on ever new interdisciplinary dimensions, with scholars gearing towards an ecocritical approach of the ancient texts, which brings to light new and interesting conclusions about the relationship of human and natural environment. In the present study the interest focuses on the aquatic world, and specifically on two famous rivers, the Maeander and the Tiber. Apart from the ancient geographical evidence the following issues are investigated: What urged ancient writers to include these specific rivers in their poetic contexts? Can rivers function as connective elements of intertextuality and of generic use? Can we identify if there is any connection between the two rivers regarding the founding myth of Rome? The first chapter treats the meaning of water in human life, emphasizing in lexical exploration in ancient Greek and Latin, the various theories of poets and philosophers concerning its fundamental role, as well as the management of rivers, examining simultaneously their main geophysical and religious characteristics and how they provide the grounds for their literary utilization, notably in Latin literature. The second chapter focus on the analysis of Maeander and mainly on how its winding form falls within poetic similes and other contexts, putting forward new metaliterary meanings. The third chapter explores the contribution of Tiber in the historical course of Rome and in Roman imaginary, as much its poetic and generic use. It is being carried out a close reading and interpretation of historical and poetic accounts (Virgil, Horace, Ovid, Seneca, Claudian, et al.), that promote correspondingly the historical and symbolical aspects of the rivers under examination, in conjunction with their ancient depictions in ancient coins and sculptures, which are included in the iconographic appendix."],"dc:identifier":["uoadl:5411696","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5411696"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Ποταμοί στην αρχαία κλασική λογοτεχνία: από τον Μαίανδρο στον Τίβερη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:53Z"}