{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5412898"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5412898","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Βαθμονόμηση και αξιολόγηση αβεβαιοτήτων σε διαδικασίες πειραματικής δοσιμετρίας με χρήση EBT4 φιλμ και επίπεδου σαρωτή για κλινικές εφαρμογές Ακτινοθεραπείας","abstract":"Εισαγωγή: Τα ραδιοχρωμικά film αποτελούν ένα αξιόπιστο δοσιμετρικό εργαλείο στην εξωτερική ακτινοθεραπεία και στον ποιοτικό έλεγχο κλινικών εφαρμογών. Το GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, ΗΠΑ), το πιο σύγχρονο μοντέλο της σειράς EBT, σε συνδυασμό με επίπεδο σαρωτή (flatbed scanner) για την ανάγνωσή του χρησιμοποιείται εκτενώς στην κλινική δοσιμετρία. Ο χαρακτηρισμός και η εκτίμηση όλων των αβεβαιοτήτων που αφορούν αυτές τις εφαρμογές είναι απαραίτητες διαδικασίες για την βελτιστοποίηση του πρωτοκόλλου δοσιμετρίας και εξαγωγή των πλέον αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η βαθμονόμηση των GafChromic EBT4 film και ο χαρακτηρισμός των EPSON scanner V850 και V750. Μέσω της εξαγωγής της καμπύλης δόσης-απόκρισης, χαρακτηρισμού μιας σειράς φαινομένων και κλινικής εφαρμογής τους πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση και σύγκριση δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για δύο scanners στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film. Μέθοδοι και Εξοπλισμός: Η εξαγωγή μετρήσεων πραγματοποιήθηκε ψηφιοποιώντας EBT4 film χρησιμοποιώντας τους scanner V850 και V750. Το λογισμικό ImageJ αξιοποιήθηκε για την ανάλυση και απόσπαση αποτελεσμάτων μέσω των σαρώσεων. Όλες οι απαραίτητες ακτινοβολήσεις των film πραγματοποιήθηκαν σε βαθμονομημένο κλινικό γραμμικό επιταχυντή ποιότητας φωτονίων 6MV. Καμπύλες βαθμονόμησης των EBT4 film σε διάφορα χρονικά διαστήματα εξήχθησαν και για τους δύο scanners στο κόκκινο κανάλι, με χορηγούμενες δόσεις μεταξύ 0-15Gy. Τα φαινόμενα Πλευρική Ανομοιόμορφη Απόκριση (Lateral Response Artifact: LRA), κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation), επίδραση χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect), επίπεδα θορύβου του σαρωτή (scanner noise), επίδραση της πηγής φωτός του σαρωτή στο film (influence of scanner lamp on film) και επιρροή του φυσικού φωτός στην σάρωση των film (ambient light contamination), αξιολογήθηκαν πλήρως στα πλαίσια χαρακτηρισμού εξαρτήσεων στην απόκριση και για τους δύο scanners. Παράλληλα, με βοήθεια κατάλληλου λογισμικού πραγματοποιήθηκε και βαθμονόμηση με βάση και τα τρία κανάλια. Αναπτύχθηκε ολοκληρωμένο δοσιμετρικό πρωτόκολλο και εκτιμήθηκαν οι σχετικές πειραματικές αβεβαιότητες, το οποίο εφαρμόστηκε πιλοτικά σε φιλμ που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνα πεδία) και κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας μέσα σε κατάλληλο ομοίωμα. Η ανάλυση και σύγκριση με την υπολογισμένη δόση έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού Radiochromic.com. Αποτελέσματα: Οι καμπύλες βαθμονόμησης έδειξαν πως ο scanner V750 παρουσιάζει υψηλότερη δοσιμετρική ευαισθησία καθώς για την ίδια δόση μετρά μεγαλύτερη oπτική πυκνότητα. Η βαθμίδα των καμπυλών δόσης απόκρισης είναι μεγαλύτερη και οι συντελεστές βαθμονόμησης πιο χαμηλοί. Το LRA και η κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation effect) βρέθηκαν να έχουν ισχυρότερη επίδραση στον V850, με την μέγιστη απόκλιση στο πρώτο να παρατηρείται στα 2Gy (-6%) και στο δεύτερο στα 8Gy (13,3%). Η επίδραση του χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect) βρέθηκε αμελητέα για το νεότερο μοντέλο και έντονη στον V750, με την απόκλιση σε όρους δόσης από τη πρώτη σάρωση να ανέρχεται έως το 1,4%. Τα επίπεδα θορύβου βρέθηκαν να είναι υψηλότερα στον V750 κυρίως από τα 3Gy και μετά, ενώ η άμεση επιρροή της πηγής φωτός του scanner V850 στο film, μηδαμινή. Το ambient light contamination effect βρέθηκε να μην έχει σημαντική επίδραση πάνω στις μετρήσεις και των δύο scanner. Τα δοσιμετρικά αποτελέσματα και τα προφίλ δόσης που προέκυψαν στην κλινική εφαρμογή, έδειξαν αρχικά αδιαμφισβήτητη υπεροχή του V750, καθώς παρουσίασαν εξαιρετική ακρίβεια με τα δεδομένα του TPS, με αποκλίσεις χαμηλότερες του 1% σε αντίθεση με του V850 που ανέρχονταν στο 2%, στα film που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνο πεδίο). Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και στα ακτινοβολημένα film με κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, με τις αποκλίσεις στον V850 να αγγίζουν το 10%. Ωστόσο ύστερα από διορθώσεις ως προς το LRA τα αποτελέσματα του V850 βελτιώθηκαν σε υψηλό βαθμό και έδειξαν παραπλήσια συμπεριφορά με του V750. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη ανέπτυξε ολοκληρωμένο πρωτόκολλο δοσιμετρίας με την συνολική πειραματική αβεβαιότητα να μην ξεπερνά το ±2%. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε βαθμονόμηση EBT4 film, καθώς και αξιολόγηση της επίδρασης μιας σειράς φαινομένων στην απόκριση των σαρωτών V850 και V750. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως και οι δύο scanners δύναται να ανταπεξέλθουν εξίσου ικανά στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film δίνοντας αξιόπιστα και κλινικά αποδεκτά αποτελέσματα, υπό την προϋπόθεση πως θα τηρηθούν και θα ακολουθηθούν ορισμένες διαδικαστικές πρακτικές.","abstract_html":"Εισαγωγή: Τα ραδιοχρωμικά film αποτελούν ένα αξιόπιστο δοσιμετρικό εργαλείο στην εξωτερική ακτινοθεραπεία και στον ποιοτικό έλεγχο κλινικών εφαρμογών. Το GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, ΗΠΑ), το πιο σύγχρονο μοντέλο της σειράς EBT, σε συνδυασμό με επίπεδο σαρωτή (flatbed scanner) για την ανάγνωσή του χρησιμοποιείται εκτενώς στην κλινική δοσιμετρία. Ο χαρακτηρισμός και η εκτίμηση όλων των αβεβαιοτήτων που αφορούν αυτές τις εφαρμογές είναι απαραίτητες διαδικασίες για την βελτιστοποίηση του πρωτοκόλλου δοσιμετρίας και εξαγωγή των πλέον αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η βαθμονόμηση των GafChromic EBT4 film και ο χαρακτηρισμός των EPSON scanner V850 και V750. Μέσω της εξαγωγής της καμπύλης δόσης-απόκρισης, χαρακτηρισμού μιας σειράς φαινομένων και κλινικής εφαρμογής τους πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση και σύγκριση δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για δύο scanners στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film. Μέθοδοι και Εξοπλισμός: Η εξαγωγή μετρήσεων πραγματοποιήθηκε ψηφιοποιώντας EBT4 film χρησιμοποιώντας τους scanner V850 και V750. Το λογισμικό ImageJ αξιοποιήθηκε για την ανάλυση και απόσπαση αποτελεσμάτων μέσω των σαρώσεων. Όλες οι απαραίτητες ακτινοβολήσεις των film πραγματοποιήθηκαν σε βαθμονομημένο κλινικό γραμμικό επιταχυντή ποιότητας φωτονίων 6MV. Καμπύλες βαθμονόμησης των EBT4 film σε διάφορα χρονικά διαστήματα εξήχθησαν και για τους δύο scanners στο κόκκινο κανάλι, με χορηγούμενες δόσεις μεταξύ 0-15Gy. Τα φαινόμενα Πλευρική Ανομοιόμορφη Απόκριση (Lateral Response Artifact: LRA), κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation), επίδραση χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect), επίπεδα θορύβου του σαρωτή (scanner noise), επίδραση της πηγής φωτός του σαρωτή στο film (influence of scanner lamp on film) και επιρροή του φυσικού φωτός στην σάρωση των film (ambient light contamination), αξιολογήθηκαν πλήρως στα πλαίσια χαρακτηρισμού εξαρτήσεων στην απόκριση και για τους δύο scanners. Παράλληλα, με βοήθεια κατάλληλου λογισμικού πραγματοποιήθηκε και βαθμονόμηση με βάση και τα τρία κανάλια. Αναπτύχθηκε ολοκληρωμένο δοσιμετρικό πρωτόκολλο και εκτιμήθηκαν οι σχετικές πειραματικές αβεβαιότητες, το οποίο εφαρμόστηκε πιλοτικά σε φιλμ που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνα πεδία) και κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας μέσα σε κατάλληλο ομοίωμα. Η ανάλυση και σύγκριση με την υπολογισμένη δόση έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού Radiochromic.com. Αποτελέσματα: Οι καμπύλες βαθμονόμησης έδειξαν πως ο scanner V750 παρουσιάζει υψηλότερη δοσιμετρική ευαισθησία καθώς για την ίδια δόση μετρά μεγαλύτερη oπτική πυκνότητα. Η βαθμίδα των καμπυλών δόσης απόκρισης είναι μεγαλύτερη και οι συντελεστές βαθμονόμησης πιο χαμηλοί. Το LRA και η κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation effect) βρέθηκαν να έχουν ισχυρότερη επίδραση στον V850, με την μέγιστη απόκλιση στο πρώτο να παρατηρείται στα 2Gy (-6%) και στο δεύτερο στα 8Gy (13,3%). Η επίδραση του χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect) βρέθηκε αμελητέα για το νεότερο μοντέλο και έντονη στον V750, με την απόκλιση σε όρους δόσης από τη πρώτη σάρωση να ανέρχεται έως το 1,4%. Τα επίπεδα θορύβου βρέθηκαν να είναι υψηλότερα στον V750 κυρίως από τα 3Gy και μετά, ενώ η άμεση επιρροή της πηγής φωτός του scanner V850 στο film, μηδαμινή. Το ambient light contamination effect βρέθηκε να μην έχει σημαντική επίδραση πάνω στις μετρήσεις και των δύο scanner. Τα δοσιμετρικά αποτελέσματα και τα προφίλ δόσης που προέκυψαν στην κλινική εφαρμογή, έδειξαν αρχικά αδιαμφισβήτητη υπεροχή του V750, καθώς παρουσίασαν εξαιρετική ακρίβεια με τα δεδομένα του TPS, με αποκλίσεις χαμηλότερες του 1% σε αντίθεση με του V850 που ανέρχονταν στο 2%, στα film που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνο πεδίο). Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και στα ακτινοβολημένα film με κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, με τις αποκλίσεις στον V850 να αγγίζουν το 10%. Ωστόσο ύστερα από διορθώσεις ως προς το LRA τα αποτελέσματα του V850 βελτιώθηκαν σε υψηλό βαθμό και έδειξαν παραπλήσια συμπεριφορά με του V750. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη ανέπτυξε ολοκληρωμένο πρωτόκολλο δοσιμετρίας με την συνολική πειραματική αβεβαιότητα να μην ξεπερνά το ±2%. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε βαθμονόμηση EBT4 film, καθώς και αξιολόγηση της επίδρασης μιας σειράς φαινομένων στην απόκριση των σαρωτών V850 και V750. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως και οι δύο scanners δύναται να ανταπεξέλθουν εξίσου ικανά στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film δίνοντας αξιόπιστα και κλινικά αποδεκτά αποτελέσματα, υπό την προϋπόθεση πως θα τηρηθούν και θα ακολουθηθούν ορισμένες διαδικαστικές πρακτικές.","abstract_has_math":false,"creators":["Λιακόπουλος Νικόλαος","Liakopoulos Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:55Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5412898"],"render_values":[{"text":"uoadl:5412898","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5412898","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5412898","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5412898","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λιακόπουλος Νικόλαος","Liakopoulos Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5412898","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5412898"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Τα ραδιοχρωμικά film αποτελούν ένα αξιόπιστο δοσιμετρικό εργαλείο στην εξωτερική ακτινοθεραπεία και στον ποιοτικό έλεγχο κλινικών εφαρμογών. Το GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, ΗΠΑ), το πιο σύγχρονο μοντέλο της σειράς EBT, σε συνδυασμό με επίπεδο σαρωτή (flatbed scanner) για την ανάγνωσή του χρησιμοποιείται εκτενώς στην κλινική δοσιμετρία. Ο χαρακτηρισμός και η εκτίμηση όλων των αβεβαιοτήτων που αφορούν αυτές τις εφαρμογές είναι απαραίτητες διαδικασίες για την βελτιστοποίηση του πρωτοκόλλου δοσιμετρίας και εξαγωγή των πλέον αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η βαθμονόμηση των GafChromic EBT4 film και ο χαρακτηρισμός των EPSON scanner V850 και V750. Μέσω της εξαγωγής της καμπύλης δόσης-απόκρισης, χαρακτηρισμού μιας σειράς φαινομένων και κλινικής εφαρμογής τους πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση και σύγκριση δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για δύο scanners στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film. Μέθοδοι και Εξοπλισμός: Η εξαγωγή μετρήσεων πραγματοποιήθηκε ψηφιοποιώντας EBT4 film χρησιμοποιώντας τους scanner V850 και V750. Το λογισμικό ImageJ αξιοποιήθηκε για την ανάλυση και απόσπαση αποτελεσμάτων μέσω των σαρώσεων. Όλες οι απαραίτητες ακτινοβολήσεις των film πραγματοποιήθηκαν σε βαθμονομημένο κλινικό γραμμικό επιταχυντή ποιότητας φωτονίων 6MV. Καμπύλες βαθμονόμησης των EBT4 film σε διάφορα χρονικά διαστήματα εξήχθησαν και για τους δύο scanners στο κόκκινο κανάλι, με χορηγούμενες δόσεις μεταξύ 0-15Gy. Τα φαινόμενα Πλευρική Ανομοιόμορφη Απόκριση (Lateral Response Artifact: LRA), κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation), επίδραση χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect), επίπεδα θορύβου του σαρωτή (scanner noise), επίδραση της πηγής φωτός του σαρωτή στο film (influence of scanner lamp on film) και επιρροή του φυσικού φωτός στην σάρωση των film (ambient light contamination), αξιολογήθηκαν πλήρως στα πλαίσια χαρακτηρισμού εξαρτήσεων στην απόκριση και για τους δύο scanners. Παράλληλα, με βοήθεια κατάλληλου λογισμικού πραγματοποιήθηκε και βαθμονόμηση με βάση και τα τρία κανάλια. Αναπτύχθηκε ολοκληρωμένο δοσιμετρικό πρωτόκολλο και εκτιμήθηκαν οι σχετικές πειραματικές αβεβαιότητες, το οποίο εφαρμόστηκε πιλοτικά σε φιλμ που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνα πεδία) και κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας μέσα σε κατάλληλο ομοίωμα. Η ανάλυση και σύγκριση με την υπολογισμένη δόση έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού Radiochromic.com. Αποτελέσματα: Οι καμπύλες βαθμονόμησης έδειξαν πως ο scanner V750 παρουσιάζει υψηλότερη δοσιμετρική ευαισθησία καθώς για την ίδια δόση μετρά μεγαλύτερη oπτική πυκνότητα. Η βαθμίδα των καμπυλών δόσης απόκρισης είναι μεγαλύτερη και οι συντελεστές βαθμονόμησης πιο χαμηλοί. Το LRA και η κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation effect) βρέθηκαν να έχουν ισχυρότερη επίδραση στον V850, με την μέγιστη απόκλιση στο πρώτο να παρατηρείται στα 2Gy (-6%) και στο δεύτερο στα 8Gy (13,3%). Η επίδραση του χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect) βρέθηκε αμελητέα για το νεότερο μοντέλο και έντονη στον V750, με την απόκλιση σε όρους δόσης από τη πρώτη σάρωση να ανέρχεται έως το 1,4%. Τα επίπεδα θορύβου βρέθηκαν να είναι υψηλότερα στον V750 κυρίως από τα 3Gy και μετά, ενώ η άμεση επιρροή της πηγής φωτός του scanner V850 στο film, μηδαμινή. Το ambient light contamination effect βρέθηκε να μην έχει σημαντική επίδραση πάνω στις μετρήσεις και των δύο scanner. Τα δοσιμετρικά αποτελέσματα και τα προφίλ δόσης που προέκυψαν στην κλινική εφαρμογή, έδειξαν αρχικά αδιαμφισβήτητη υπεροχή του V750, καθώς παρουσίασαν εξαιρετική ακρίβεια με τα δεδομένα του TPS, με αποκλίσεις χαμηλότερες του 1% σε αντίθεση με του V850 που ανέρχονταν στο 2%, στα film που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνο πεδίο). Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και στα ακτινοβολημένα film με κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, με τις αποκλίσεις στον V850 να αγγίζουν το 10%. Ωστόσο ύστερα από διορθώσεις ως προς το LRA τα αποτελέσματα του V850 βελτιώθηκαν σε υψηλό βαθμό και έδειξαν παραπλήσια συμπεριφορά με του V750. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη ανέπτυξε ολοκληρωμένο πρωτόκολλο δοσιμετρίας με την συνολική πειραματική αβεβαιότητα να μην ξεπερνά το ±2%. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε βαθμονόμηση EBT4 film, καθώς και αξιολόγηση της επίδρασης μιας σειράς φαινομένων στην απόκριση των σαρωτών V850 και V750. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως και οι δύο scanners δύναται να ανταπεξέλθουν εξίσου ικανά στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film δίνοντας αξιόπιστα και κλινικά αποδεκτά αποτελέσματα, υπό την προϋπόθεση πως θα τηρηθούν και θα ακολουθηθούν ορισμένες διαδικαστικές πρακτικές.","Introduction: Radiochromic films constitute a reliable dosimetric tool in external beam radiotherapy and quality control of clinical applications. GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, USA), the most recent model in the EBT series, is extensively used in clinical dosimetry in combination with a flatbed scanner for readout. The characterization and estimation of all uncertainties related to these applications are essential procedures for optimizing the dosimetry protocol and extracting the most reliable results. Purpose: The purpose of this study is the calibration of GafChromic EBT4 films and the characterization of the EPSON V850 and V750 scanners. Through the extraction of the dose-response curve, the characterization of a series of effects, and their clinical application, an evaluation and comparison of dosimetry protocols for the two scanners was performed within the framework of radiochromic film dosimetry. Materials and Methods: Measurements were obtained by digitizing EBT4 films using the V850 and V750 scanners. ImageJ software was utilized for the analysis and extraction of results from the scans. All necessary film irradiations were performed on a calibrated clinical linear accelerator with 6MV photon beam quality. Calibration curves for the EBT4 films were extracted at various time intervals for both scanners in the red channel, with delivered doses ranging from 0-15 Gy. To fully characterize response dependencies for both scanners a series of effects were evaluated, Lateral Response Artifact (LRA), scanning orientation, warm-up effect, scanner noise, influence of scanner lamp on film, and ambient light contamination. Simultaneously, a triple-channel calibration was performed using appropriate software. A comprehensive dosimetry protocol was developed, and the relative experimental uncertainties were estimated. This protocol was pilot-tested on films irradiated at reference doses (square fields) and clinical stereotactic radiotherapy plans within a suitable phantom. Analysis and comparison with the calculated dose were conducted using Radiochromic.com software. Results: The calibration curves revealed that V750 scanner exhibits higher dosimetric sensitivity, as it measures greater optical density for the same dose. The gradient of the dose-response curves is steeper, and the calibration coefficients are lower. The LRA and scanning orientation effect were found to have a stronger impact on V850, with the maximum deviation for the former being observed at 2 Gy (-6%) and for the latter at 8 Gy (13.3%). The warm-up effect was found to be negligible for the newer model but significant for V750, with dose deviations from the initial scan reaching up to 1.4%. Noise levels were found to be higher on the V750, particularly from 3 Gy onwards, while the direct influence of V850 light source on film was minimal. The ambient light contamination effect showed no significant impact on the measurements for either scanner. The dosimetric results and dose profiles obtained in the clinical application initially demonstrated an unquestionable superiority of V750, showing excellent accuracy compared to the TPS data with deviations below 1%, in contrast to V850 where deviations reached 2% for films irradiated at reference doses (square field). Similar behaviour was observed for films irradiated with clinical stereotactic radiotherapy plans, with deviations on V850 reaching up to 10%. However, after applying LRA corrections, V850 results improved significantly, exhibiting performance similar to that of V750. Conclusions: This study developed a comprehensive dosimetry protocol with the total experimental uncertainty not exceeding ±2%. Concurrently, EBT4 film calibration was performed, along with an evaluation of the impact of various effects on the response of V850 and V750 scanners. The results demonstrated that both scanners are capable of performing equally well within the framework of radiochromic film dosimetry, offering reliable and clinically acceptable results, provided that specific procedural practices are strictly maintained and followed."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Βαθμονόμηση και αξιολόγηση αβεβαιοτήτων σε διαδικασίες πειραματικής δοσιμετρίας με χρήση EBT4 φιλμ και επίπεδου σαρωτή για κλινικές εφαρμογές Ακτινοθεραπείας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λιακόπουλος Νικόλαος","Liakopoulos Nikolaos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Τα ραδιοχρωμικά film αποτελούν ένα αξιόπιστο δοσιμετρικό εργαλείο στην εξωτερική ακτινοθεραπεία και στον ποιοτικό έλεγχο κλινικών εφαρμογών. Το GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, ΗΠΑ), το πιο σύγχρονο μοντέλο της σειράς EBT, σε συνδυασμό με επίπεδο σαρωτή (flatbed scanner) για την ανάγνωσή του χρησιμοποιείται εκτενώς στην κλινική δοσιμετρία. Ο χαρακτηρισμός και η εκτίμηση όλων των αβεβαιοτήτων που αφορούν αυτές τις εφαρμογές είναι απαραίτητες διαδικασίες για την βελτιστοποίηση του πρωτοκόλλου δοσιμετρίας και εξαγωγή των πλέον αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η βαθμονόμηση των GafChromic EBT4 film και ο χαρακτηρισμός των EPSON scanner V850 και V750. Μέσω της εξαγωγής της καμπύλης δόσης-απόκρισης, χαρακτηρισμού μιας σειράς φαινομένων και κλινικής εφαρμογής τους πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση και σύγκριση δοσιμετρικών πρωτοκόλλων για δύο scanners στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film. Μέθοδοι και Εξοπλισμός: Η εξαγωγή μετρήσεων πραγματοποιήθηκε ψηφιοποιώντας EBT4 film χρησιμοποιώντας τους scanner V850 και V750. Το λογισμικό ImageJ αξιοποιήθηκε για την ανάλυση και απόσπαση αποτελεσμάτων μέσω των σαρώσεων. Όλες οι απαραίτητες ακτινοβολήσεις των film πραγματοποιήθηκαν σε βαθμονομημένο κλινικό γραμμικό επιταχυντή ποιότητας φωτονίων 6MV. Καμπύλες βαθμονόμησης των EBT4 film σε διάφορα χρονικά διαστήματα εξήχθησαν και για τους δύο scanners στο κόκκινο κανάλι, με χορηγούμενες δόσεις μεταξύ 0-15Gy. Τα φαινόμενα Πλευρική Ανομοιόμορφη Απόκριση (Lateral Response Artifact: LRA), κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation), επίδραση χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect), επίπεδα θορύβου του σαρωτή (scanner noise), επίδραση της πηγής φωτός του σαρωτή στο film (influence of scanner lamp on film) και επιρροή του φυσικού φωτός στην σάρωση των film (ambient light contamination), αξιολογήθηκαν πλήρως στα πλαίσια χαρακτηρισμού εξαρτήσεων στην απόκριση και για τους δύο scanners. Παράλληλα, με βοήθεια κατάλληλου λογισμικού πραγματοποιήθηκε και βαθμονόμηση με βάση και τα τρία κανάλια. Αναπτύχθηκε ολοκληρωμένο δοσιμετρικό πρωτόκολλο και εκτιμήθηκαν οι σχετικές πειραματικές αβεβαιότητες, το οποίο εφαρμόστηκε πιλοτικά σε φιλμ που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνα πεδία) και κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας μέσα σε κατάλληλο ομοίωμα. Η ανάλυση και σύγκριση με την υπολογισμένη δόση έγινε με τη βοήθεια του λογισμικού Radiochromic.com. Αποτελέσματα: Οι καμπύλες βαθμονόμησης έδειξαν πως ο scanner V750 παρουσιάζει υψηλότερη δοσιμετρική ευαισθησία καθώς για την ίδια δόση μετρά μεγαλύτερη oπτική πυκνότητα. Η βαθμίδα των καμπυλών δόσης απόκρισης είναι μεγαλύτερη και οι συντελεστές βαθμονόμησης πιο χαμηλοί. Το LRA και η κατεύθυνση σάρωσης (scanning orientation effect) βρέθηκαν να έχουν ισχυρότερη επίδραση στον V850, με την μέγιστη απόκλιση στο πρώτο να παρατηρείται στα 2Gy (-6%) και στο δεύτερο στα 8Gy (13,3%). Η επίδραση του χρόνου προθέρμανσης του σαρωτή (warm-up effect) βρέθηκε αμελητέα για το νεότερο μοντέλο και έντονη στον V750, με την απόκλιση σε όρους δόσης από τη πρώτη σάρωση να ανέρχεται έως το 1,4%. Τα επίπεδα θορύβου βρέθηκαν να είναι υψηλότερα στον V750 κυρίως από τα 3Gy και μετά, ενώ η άμεση επιρροή της πηγής φωτός του scanner V850 στο film, μηδαμινή. Το ambient light contamination effect βρέθηκε να μην έχει σημαντική επίδραση πάνω στις μετρήσεις και των δύο scanner. Τα δοσιμετρικά αποτελέσματα και τα προφίλ δόσης που προέκυψαν στην κλινική εφαρμογή, έδειξαν αρχικά αδιαμφισβήτητη υπεροχή του V750, καθώς παρουσίασαν εξαιρετική ακρίβεια με τα δεδομένα του TPS, με αποκλίσεις χαμηλότερες του 1% σε αντίθεση με του V850 που ανέρχονταν στο 2%, στα film που ακτινοβολήθηκαν σε δόσεις αναφοράς (τετράγωνο πεδίο). Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και στα ακτινοβολημένα film με κλινικά πλάνα στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, με τις αποκλίσεις στον V850 να αγγίζουν το 10%. Ωστόσο ύστερα από διορθώσεις ως προς το LRA τα αποτελέσματα του V850 βελτιώθηκαν σε υψηλό βαθμό και έδειξαν παραπλήσια συμπεριφορά με του V750. Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη ανέπτυξε ολοκληρωμένο πρωτόκολλο δοσιμετρίας με την συνολική πειραματική αβεβαιότητα να μην ξεπερνά το ±2%. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε βαθμονόμηση EBT4 film, καθώς και αξιολόγηση της επίδρασης μιας σειράς φαινομένων στην απόκριση των σαρωτών V850 και V750. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως και οι δύο scanners δύναται να ανταπεξέλθουν εξίσου ικανά στα πλαίσια της δοσιμετρίας με ραδιοχρωμικά film δίνοντας αξιόπιστα και κλινικά αποδεκτά αποτελέσματα, υπό την προϋπόθεση πως θα τηρηθούν και θα ακολουθηθούν ορισμένες διαδικαστικές πρακτικές.","Introduction: Radiochromic films constitute a reliable dosimetric tool in external beam radiotherapy and quality control of clinical applications. GafChromic EBT4 film (Ashland Inc, USA), the most recent model in the EBT series, is extensively used in clinical dosimetry in combination with a flatbed scanner for readout. The characterization and estimation of all uncertainties related to these applications are essential procedures for optimizing the dosimetry protocol and extracting the most reliable results. Purpose: The purpose of this study is the calibration of GafChromic EBT4 films and the characterization of the EPSON V850 and V750 scanners. Through the extraction of the dose-response curve, the characterization of a series of effects, and their clinical application, an evaluation and comparison of dosimetry protocols for the two scanners was performed within the framework of radiochromic film dosimetry. Materials and Methods: Measurements were obtained by digitizing EBT4 films using the V850 and V750 scanners. ImageJ software was utilized for the analysis and extraction of results from the scans. All necessary film irradiations were performed on a calibrated clinical linear accelerator with 6MV photon beam quality. Calibration curves for the EBT4 films were extracted at various time intervals for both scanners in the red channel, with delivered doses ranging from 0-15 Gy. To fully characterize response dependencies for both scanners a series of effects were evaluated, Lateral Response Artifact (LRA), scanning orientation, warm-up effect, scanner noise, influence of scanner lamp on film, and ambient light contamination. Simultaneously, a triple-channel calibration was performed using appropriate software. A comprehensive dosimetry protocol was developed, and the relative experimental uncertainties were estimated. This protocol was pilot-tested on films irradiated at reference doses (square fields) and clinical stereotactic radiotherapy plans within a suitable phantom. Analysis and comparison with the calculated dose were conducted using Radiochromic.com software. Results: The calibration curves revealed that V750 scanner exhibits higher dosimetric sensitivity, as it measures greater optical density for the same dose. The gradient of the dose-response curves is steeper, and the calibration coefficients are lower. The LRA and scanning orientation effect were found to have a stronger impact on V850, with the maximum deviation for the former being observed at 2 Gy (-6%) and for the latter at 8 Gy (13.3%). The warm-up effect was found to be negligible for the newer model but significant for V750, with dose deviations from the initial scan reaching up to 1.4%. Noise levels were found to be higher on the V750, particularly from 3 Gy onwards, while the direct influence of V850 light source on film was minimal. The ambient light contamination effect showed no significant impact on the measurements for either scanner. The dosimetric results and dose profiles obtained in the clinical application initially demonstrated an unquestionable superiority of V750, showing excellent accuracy compared to the TPS data with deviations below 1%, in contrast to V850 where deviations reached 2% for films irradiated at reference doses (square field). Similar behaviour was observed for films irradiated with clinical stereotactic radiotherapy plans, with deviations on V850 reaching up to 10%. However, after applying LRA corrections, V850 results improved significantly, exhibiting performance similar to that of V750. Conclusions: This study developed a comprehensive dosimetry protocol with the total experimental uncertainty not exceeding ±2%. Concurrently, EBT4 film calibration was performed, along with an evaluation of the impact of various effects on the response of V850 and V750 scanners. The results demonstrated that both scanners are capable of performing equally well within the framework of radiochromic film dosimetry, offering reliable and clinically acceptable results, provided that specific procedural practices are strictly maintained and followed."],"dc:identifier":["uoadl:5412898","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5412898"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Βαθμονόμηση και αξιολόγηση αβεβαιοτήτων σε διαδικασίες πειραματικής δοσιμετρίας με χρήση EBT4 φιλμ και επίπεδου σαρωτή για κλινικές εφαρμογές Ακτινοθεραπείας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:55Z"}