{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5413564"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5413564","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ρευματοειδή αυτοάνοσα νοσήματα και στρες σε παιδιά και εφήβους","abstract":"Τα ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ερευνητικό ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ των βιολογικών μηχανισμών των αυτοάνοσων νοσημάτων και των ψυχολογικών παραγόντων, όπως το άγχος και το ψυχολογικό στρες. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ρευματικών αυτοάνοσων νοσημάτων και αγχωδών συμπτωμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς και η εξέταση των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών με τα νοσήματα αυτά. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε σε διεθνείς επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus, Web of Science και Google Scholar, χρησιμοποιώντας συνδυασμούς λέξεων-κλειδιών σχετικών με το στρες, το άγχος, τα αυτοάνοσα νοσήματα και τους παιδιατρικούς πληθυσμούς. Συμπεριλήφθηκαν επιστημονικές δημοσιεύσεις που αφορούσαν παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα και εξέταζαν τη σχέση μεταξύ ψυχολογικών παραγόντων και ανοσολογικών ή νευροβιολογικών μηχανισμών. Τα ευρήματα της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους και ψυχολογικής επιβάρυνσης σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η ψυχική αυτή επιβάρυνση φαίνεται να σχετίζεται με παράγοντες όπως ο χρόνιος πόνος, οι λειτουργικοί περιορισμοί, οι συχνές ιατρικές παρεμβάσεις και η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της νόσου. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω νευροενδοκρινικών μηχανισμών, όπως η ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και η αυξημένη παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών. Επιπλέον, η βιβλιογραφία αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των ψυχοκοινωνικών και οικογενειακών παραγόντων στην προσαρμογή των παιδιών στη νόσο. Η ύπαρξη υποστηρικτικού οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στην ψυχολογική επιβάρυνση, ενώ παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι πρακτικές mindfulness και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας ανασκόπησης υπογραμμίζουν τη σύνθετη και αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχολογικού στρες, φλεγμονώδους δραστηριότητας και ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής αξιολόγησης και υποστήριξης στην κλινική διαχείριση των ασθενών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της συνολικής υγείας και της ποιότητας ζωής τους.","abstract_html":"Τα ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ερευνητικό ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ των βιολογικών μηχανισμών των αυτοάνοσων νοσημάτων και των ψυχολογικών παραγόντων, όπως το άγχος και το ψυχολογικό στρες. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ρευματικών αυτοάνοσων νοσημάτων και αγχωδών συμπτωμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς και η εξέταση των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών με τα νοσήματα αυτά. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε σε διεθνείς επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus, Web of Science και Google Scholar, χρησιμοποιώντας συνδυασμούς λέξεων-κλειδιών σχετικών με το στρες, το άγχος, τα αυτοάνοσα νοσήματα και τους παιδιατρικούς πληθυσμούς. Συμπεριλήφθηκαν επιστημονικές δημοσιεύσεις που αφορούσαν παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα και εξέταζαν τη σχέση μεταξύ ψυχολογικών παραγόντων και ανοσολογικών ή νευροβιολογικών μηχανισμών. Τα ευρήματα της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους και ψυχολογικής επιβάρυνσης σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η ψυχική αυτή επιβάρυνση φαίνεται να σχετίζεται με παράγοντες όπως ο χρόνιος πόνος, οι λειτουργικοί περιορισμοί, οι συχνές ιατρικές παρεμβάσεις και η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της νόσου. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω νευροενδοκρινικών μηχανισμών, όπως η ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και η αυξημένη παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών. Επιπλέον, η βιβλιογραφία αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των ψυχοκοινωνικών και οικογενειακών παραγόντων στην προσαρμογή των παιδιών στη νόσο. Η ύπαρξη υποστηρικτικού οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στην ψυχολογική επιβάρυνση, ενώ παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι πρακτικές mindfulness και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας ανασκόπησης υπογραμμίζουν τη σύνθετη και αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχολογικού στρες, φλεγμονώδους δραστηριότητας και ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής αξιολόγησης και υποστήριξης στην κλινική διαχείριση των ασθενών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της συνολικής υγείας και της ποιότητας ζωής τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουτρουμπά Μαρία Εμμανουέλα","Koutroumpa Maria Emmanouela"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:57Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5413564"],"render_values":[{"text":"uoadl:5413564","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5413564","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5413564","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5413564","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουτρουμπά Μαρία Εμμανουέλα","Koutroumpa Maria Emmanouela"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5413564","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5413564"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ερευνητικό ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ των βιολογικών μηχανισμών των αυτοάνοσων νοσημάτων και των ψυχολογικών παραγόντων, όπως το άγχος και το ψυχολογικό στρες. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ρευματικών αυτοάνοσων νοσημάτων και αγχωδών συμπτωμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς και η εξέταση των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών με τα νοσήματα αυτά. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε σε διεθνείς επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus, Web of Science και Google Scholar, χρησιμοποιώντας συνδυασμούς λέξεων-κλειδιών σχετικών με το στρες, το άγχος, τα αυτοάνοσα νοσήματα και τους παιδιατρικούς πληθυσμούς. Συμπεριλήφθηκαν επιστημονικές δημοσιεύσεις που αφορούσαν παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα και εξέταζαν τη σχέση μεταξύ ψυχολογικών παραγόντων και ανοσολογικών ή νευροβιολογικών μηχανισμών. Τα ευρήματα της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους και ψυχολογικής επιβάρυνσης σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η ψυχική αυτή επιβάρυνση φαίνεται να σχετίζεται με παράγοντες όπως ο χρόνιος πόνος, οι λειτουργικοί περιορισμοί, οι συχνές ιατρικές παρεμβάσεις και η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της νόσου. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω νευροενδοκρινικών μηχανισμών, όπως η ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και η αυξημένη παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών. Επιπλέον, η βιβλιογραφία αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των ψυχοκοινωνικών και οικογενειακών παραγόντων στην προσαρμογή των παιδιών στη νόσο. Η ύπαρξη υποστηρικτικού οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στην ψυχολογική επιβάρυνση, ενώ παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι πρακτικές mindfulness και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας ανασκόπησης υπογραμμίζουν τη σύνθετη και αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχολογικού στρες, φλεγμονώδους δραστηριότητας και ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής αξιολόγησης και υποστήριξης στην κλινική διαχείριση των ασθενών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της συνολικής υγείας και της ποιότητας ζωής τους.","Rheumatic autoimmune diseases are chronic inflammatory conditions that can significantly affect the quality of life of pediatric patients. In recent years, growing research interest has focused on the relationship between the biological mechanisms of autoimmune diseases and psychological factors such as anxiety and psychological stress. The aim of this literature review is to investigate the association between rheumatic autoimmune diseases and anxiety symptoms in childhood and adolescence, as well as to examine the biological, psychological, and social factors that influence the mental health of children affected by these conditions. The literature search was conducted using international scientific databases, including PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar, employing combinations of keywords related to stress, anxiety, autoimmune diseases, and pediatric populations. Scientific publications involving children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases and examining the relationship between psychological factors and immunological or neurobiological mechanisms were included. The findings of the literature indicate that children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases present higher levels of anxiety and psychological burden compared to the general population. This psychological burden appears to be associated with factors such as chronic pain, functional limitations, frequent medical interventions, and uncertainty regarding the course of the disease. At the same time, research evidence suggests that psychological stress may influence immune system functioning through neuroendocrine mechanisms, such as the activation of the hypothalamic–pituitary–adrenal (HPA) axis and the increased production of pro- inflammatory cytokines. Furthermore, the literature highlights the significant role of psychosocial and family- related factors in children’s adaptation to chronic illness. The presence of a supportive family and social environment appears to have a protective effect against psychological distress, while interventions such as cognitive-behavioral therapy, mindfulness practices, and physical activity may contribute to improving mental health and quality of life in pediatric patients. Overall, the findings of this review underline the complex and bidirectional relationship between psychological stress, inflammatory activity, and mental health in children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases. The integration of psychological assessment and support into the clinical management of these patients may significantly contribute to improving their overall health and quality of life."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ρευματοειδή αυτοάνοσα νοσήματα και στρες σε παιδιά και εφήβους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουτρουμπά Μαρία Εμμανουέλα","Koutroumpa Maria Emmanouela"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Τα ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ερευνητικό ενδιαφέρον για τη σχέση μεταξύ των βιολογικών μηχανισμών των αυτοάνοσων νοσημάτων και των ψυχολογικών παραγόντων, όπως το άγχος και το ψυχολογικό στρες. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ρευματικών αυτοάνοσων νοσημάτων και αγχωδών συμπτωμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία, καθώς και η εξέταση των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών με τα νοσήματα αυτά. Η αναζήτηση της βιβλιογραφίας πραγματοποιήθηκε σε διεθνείς επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus, Web of Science και Google Scholar, χρησιμοποιώντας συνδυασμούς λέξεων-κλειδιών σχετικών με το στρες, το άγχος, τα αυτοάνοσα νοσήματα και τους παιδιατρικούς πληθυσμούς. Συμπεριλήφθηκαν επιστημονικές δημοσιεύσεις που αφορούσαν παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα και εξέταζαν τη σχέση μεταξύ ψυχολογικών παραγόντων και ανοσολογικών ή νευροβιολογικών μηχανισμών. Τα ευρήματα της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους και ψυχολογικής επιβάρυνσης σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Η ψυχική αυτή επιβάρυνση φαίνεται να σχετίζεται με παράγοντες όπως ο χρόνιος πόνος, οι λειτουργικοί περιορισμοί, οι συχνές ιατρικές παρεμβάσεις και η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία της νόσου. Παράλληλα, ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι το ψυχολογικό στρες μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω νευροενδοκρινικών μηχανισμών, όπως η ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και η αυξημένη παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών. Επιπλέον, η βιβλιογραφία αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των ψυχοκοινωνικών και οικογενειακών παραγόντων στην προσαρμογή των παιδιών στη νόσο. Η ύπαρξη υποστηρικτικού οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στην ψυχολογική επιβάρυνση, ενώ παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, οι πρακτικές mindfulness και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των παιδιατρικών ασθενών. Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας ανασκόπησης υπογραμμίζουν τη σύνθετη και αμφίδρομη σχέση μεταξύ ψυχολογικού στρες, φλεγμονώδους δραστηριότητας και ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους με ρευματικά αυτοάνοσα νοσήματα. Η ενσωμάτωση της ψυχολογικής αξιολόγησης και υποστήριξης στην κλινική διαχείριση των ασθενών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της συνολικής υγείας και της ποιότητας ζωής τους.","Rheumatic autoimmune diseases are chronic inflammatory conditions that can significantly affect the quality of life of pediatric patients. In recent years, growing research interest has focused on the relationship between the biological mechanisms of autoimmune diseases and psychological factors such as anxiety and psychological stress. The aim of this literature review is to investigate the association between rheumatic autoimmune diseases and anxiety symptoms in childhood and adolescence, as well as to examine the biological, psychological, and social factors that influence the mental health of children affected by these conditions. The literature search was conducted using international scientific databases, including PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar, employing combinations of keywords related to stress, anxiety, autoimmune diseases, and pediatric populations. Scientific publications involving children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases and examining the relationship between psychological factors and immunological or neurobiological mechanisms were included. The findings of the literature indicate that children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases present higher levels of anxiety and psychological burden compared to the general population. This psychological burden appears to be associated with factors such as chronic pain, functional limitations, frequent medical interventions, and uncertainty regarding the course of the disease. At the same time, research evidence suggests that psychological stress may influence immune system functioning through neuroendocrine mechanisms, such as the activation of the hypothalamic–pituitary–adrenal (HPA) axis and the increased production of pro- inflammatory cytokines. Furthermore, the literature highlights the significant role of psychosocial and family- related factors in children’s adaptation to chronic illness. The presence of a supportive family and social environment appears to have a protective effect against psychological distress, while interventions such as cognitive-behavioral therapy, mindfulness practices, and physical activity may contribute to improving mental health and quality of life in pediatric patients. Overall, the findings of this review underline the complex and bidirectional relationship between psychological stress, inflammatory activity, and mental health in children and adolescents with rheumatic autoimmune diseases. The integration of psychological assessment and support into the clinical management of these patients may significantly contribute to improving their overall health and quality of life."],"dc:identifier":["uoadl:5413564","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5413564"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ρευματοειδή αυτοάνοσα νοσήματα και στρες σε παιδιά και εφήβους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:57Z"}