{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416055"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416055","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εξερεύνηση των αιτίων για τις ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά φαρμακεία - Μια μικτή μελέτη","abstract":"Οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν ένα διαρκώς εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη ένταση στην ελληνική φαρμακευτική αγορά τα τελευταία χρόνια. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη συστηματική διερεύνηση των αιτίων που οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά κοινοτικά φαρμακεία, καθώς και στην αποτύπωση των επιπτώσεών τους τόσο στη φαρμακευτική πρακτική όσο και στην πρόσβαση των ασθενών σε θεραπεία. Για την επίτευξη του σκοπού της έρευνας υιοθετήθηκε μικτός ερευνητικός σχεδιασμός, ο οποίος συνδυάζει ποσοτική και ποιοτική προσέγγιση. Στο ποσοτικό σκέλος, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου από δείγμα 126 κοινοτικών φαρμακοποιών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ στο ποιοτικό σκέλος πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με έμπειρους φαρμακοποιούς. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS, ενώ τα ποιοτικά δεδομένα αναλύθηκαν μέσω ανάλυσης περιεχομένου. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν καθημερινή πρόκληση για τα ελληνικά φαρμακεία, με την πλειονότητα των συμμετεχόντων να αναφέρει επιδείνωση ή στασιμότητα του προβλήματος. Οι συχνότερες ελλείψεις εντοπίζονται σε κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες, όπως οι ορμόνες, τα εμβόλια, τα φάρμακα του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος. Παράλληλα, αναδεικνύονται σημαντικές επιπτώσεις στους ασθενείς, όπως καθυστερήσεις στη θεραπεία, αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή και αυξημένη ανασφάλεια. Ως βασικά αίτια των ελλείψεων αναγνωρίζονται οι παράλληλες εξαγωγές, οι δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι χαμηλές τιμές φαρμάκων στην Ελλάδα και η ανεπαρκής ρυθμιστική παρέμβαση. Επιπλέον, η έλλειψη ενιαίου ορισμού και η περιορισμένη αξιοποίηση συστημάτων καταγραφής εντείνουν το πρόβλημα. Ιδιαίτερα σημαντικός αναδεικνύεται ο ρόλος των κοινοτικών φαρμακοποιών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τις ελλείψεις σε καθημερινή βάση, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας. Συμπερασματικά, οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ελλάδα συνιστούν ένα πολυπαραγοντικό και συστημικό φαινόμενο που απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενίσχυση των μηχανισμών καταγραφής, η βελτίωση της διαφάνειας, η αναθεώρηση της τιμολογιακής πολιτικής και η ενεργή συμμετοχή των φαρμακοποιών στη λήψη αποφάσεων κρίνονται απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.","abstract_html":"Οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν ένα διαρκώς εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη ένταση στην ελληνική φαρμακευτική αγορά τα τελευταία χρόνια. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη συστηματική διερεύνηση των αιτίων που οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά κοινοτικά φαρμακεία, καθώς και στην αποτύπωση των επιπτώσεών τους τόσο στη φαρμακευτική πρακτική όσο και στην πρόσβαση των ασθενών σε θεραπεία. Για την επίτευξη του σκοπού της έρευνας υιοθετήθηκε μικτός ερευνητικός σχεδιασμός, ο οποίος συνδυάζει ποσοτική και ποιοτική προσέγγιση. Στο ποσοτικό σκέλος, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου από δείγμα 126 κοινοτικών φαρμακοποιών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ στο ποιοτικό σκέλος πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με έμπειρους φαρμακοποιούς. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS, ενώ τα ποιοτικά δεδομένα αναλύθηκαν μέσω ανάλυσης περιεχομένου. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν καθημερινή πρόκληση για τα ελληνικά φαρμακεία, με την πλειονότητα των συμμετεχόντων να αναφέρει επιδείνωση ή στασιμότητα του προβλήματος. Οι συχνότερες ελλείψεις εντοπίζονται σε κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες, όπως οι ορμόνες, τα εμβόλια, τα φάρμακα του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος. Παράλληλα, αναδεικνύονται σημαντικές επιπτώσεις στους ασθενείς, όπως καθυστερήσεις στη θεραπεία, αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή και αυξημένη ανασφάλεια. Ως βασικά αίτια των ελλείψεων αναγνωρίζονται οι παράλληλες εξαγωγές, οι δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι χαμηλές τιμές φαρμάκων στην Ελλάδα και η ανεπαρκής ρυθμιστική παρέμβαση. Επιπλέον, η έλλειψη ενιαίου ορισμού και η περιορισμένη αξιοποίηση συστημάτων καταγραφής εντείνουν το πρόβλημα. Ιδιαίτερα σημαντικός αναδεικνύεται ο ρόλος των κοινοτικών φαρμακοποιών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τις ελλείψεις σε καθημερινή βάση, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας. Συμπερασματικά, οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ελλάδα συνιστούν ένα πολυπαραγοντικό και συστημικό φαινόμενο που απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενίσχυση των μηχανισμών καταγραφής, η βελτίωση της διαφάνειας, η αναθεώρηση της τιμολογιακής πολιτικής και η ενεργή συμμετοχή των φαρμακοποιών στη λήψη αποφάσεων κρίνονται απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουνινιώτης Χρήστος","Kouniniotis Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:19:59Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416055"],"render_values":[{"text":"uoadl:5416055","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416055","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416055","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5416055","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουνινιώτης Χρήστος","Kouniniotis Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416055","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416055"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν ένα διαρκώς εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη ένταση στην ελληνική φαρμακευτική αγορά τα τελευταία χρόνια. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη συστηματική διερεύνηση των αιτίων που οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά κοινοτικά φαρμακεία, καθώς και στην αποτύπωση των επιπτώσεών τους τόσο στη φαρμακευτική πρακτική όσο και στην πρόσβαση των ασθενών σε θεραπεία. Για την επίτευξη του σκοπού της έρευνας υιοθετήθηκε μικτός ερευνητικός σχεδιασμός, ο οποίος συνδυάζει ποσοτική και ποιοτική προσέγγιση. Στο ποσοτικό σκέλος, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου από δείγμα 126 κοινοτικών φαρμακοποιών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ στο ποιοτικό σκέλος πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με έμπειρους φαρμακοποιούς. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS, ενώ τα ποιοτικά δεδομένα αναλύθηκαν μέσω ανάλυσης περιεχομένου. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν καθημερινή πρόκληση για τα ελληνικά φαρμακεία, με την πλειονότητα των συμμετεχόντων να αναφέρει επιδείνωση ή στασιμότητα του προβλήματος. Οι συχνότερες ελλείψεις εντοπίζονται σε κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες, όπως οι ορμόνες, τα εμβόλια, τα φάρμακα του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος. Παράλληλα, αναδεικνύονται σημαντικές επιπτώσεις στους ασθενείς, όπως καθυστερήσεις στη θεραπεία, αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή και αυξημένη ανασφάλεια. Ως βασικά αίτια των ελλείψεων αναγνωρίζονται οι παράλληλες εξαγωγές, οι δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι χαμηλές τιμές φαρμάκων στην Ελλάδα και η ανεπαρκής ρυθμιστική παρέμβαση. Επιπλέον, η έλλειψη ενιαίου ορισμού και η περιορισμένη αξιοποίηση συστημάτων καταγραφής εντείνουν το πρόβλημα. Ιδιαίτερα σημαντικός αναδεικνύεται ο ρόλος των κοινοτικών φαρμακοποιών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τις ελλείψεις σε καθημερινή βάση, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας. Συμπερασματικά, οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ελλάδα συνιστούν ένα πολυπαραγοντικό και συστημικό φαινόμενο που απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενίσχυση των μηχανισμών καταγραφής, η βελτίωση της διαφάνειας, η αναθεώρηση της τιμολογιακής πολιτικής και η ενεργή συμμετοχή των φαρμακοποιών στη λήψη αποφάσεων κρίνονται απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.","Drug shortages constitute an increasingly serious public health challenge at both European and global levels, with particularly significant impact on the Greek pharmaceutical market in recent years. The present study aims to systematically investigate the factors contributing to drug shortages in Greek community pharmacies and to assess their effects on pharmaceutical practice and patients’ access to treatment. A mixed-methods research design was employed, combining quantitative and qualitative approaches. In the quantitative phase, data were collected through an electronic questionnaire completed by 126 community pharmacists from various regions of Greece. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with experienced pharmacists. Quantitative data were analyzed using SPSS statistical software, while qualitative findings were examined through content analysis. The results demonstrate that drug shortages represent a daily challenge for Greek pharmacies, with most participants reporting either deterioration or persistence of the problem. The most frequent shortages were identified in critical therapeutic categories, including hormones, vaccines, respiratory medications, and cardiovascular drugs. Significant consequences for patients were also reported, such as treatment delays, modifications of prescribed therapy, and increased insecurity regarding medication availability. The main causes of shortages were identified as parallel exports, supply chain disruptions, low medicine prices in Greece, and insufficient regulatory intervention. Furthermore, the absence of a unified definition and the limited use of monitoring systems appear to exacerbate the problem. Community pharmacists play a crucial role in managing shortages and ensuring continuity of pharmaceutical care. In conclusion, drug shortages in Greece constitute a multifactorial and systemic phenomenon requiring coordinated interventions at both national and European levels. Strengthening monitoring mechanisms, improving transparency, revising pricing policies, and promoting pharmacists’ active participation in decision-making are considered essential for effectively addressing the issue."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εξερεύνηση των αιτίων για τις ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά φαρμακεία - Μια μικτή μελέτη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουνινιώτης Χρήστος","Kouniniotis Christos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν ένα διαρκώς εντεινόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη ένταση στην ελληνική φαρμακευτική αγορά τα τελευταία χρόνια. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη συστηματική διερεύνηση των αιτίων που οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά κοινοτικά φαρμακεία, καθώς και στην αποτύπωση των επιπτώσεών τους τόσο στη φαρμακευτική πρακτική όσο και στην πρόσβαση των ασθενών σε θεραπεία. Για την επίτευξη του σκοπού της έρευνας υιοθετήθηκε μικτός ερευνητικός σχεδιασμός, ο οποίος συνδυάζει ποσοτική και ποιοτική προσέγγιση. Στο ποσοτικό σκέλος, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου από δείγμα 126 κοινοτικών φαρμακοποιών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ενώ στο ποιοτικό σκέλος πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις με έμπειρους φαρμακοποιούς. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS, ενώ τα ποιοτικά δεδομένα αναλύθηκαν μέσω ανάλυσης περιεχομένου. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν καθημερινή πρόκληση για τα ελληνικά φαρμακεία, με την πλειονότητα των συμμετεχόντων να αναφέρει επιδείνωση ή στασιμότητα του προβλήματος. Οι συχνότερες ελλείψεις εντοπίζονται σε κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες, όπως οι ορμόνες, τα εμβόλια, τα φάρμακα του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος. Παράλληλα, αναδεικνύονται σημαντικές επιπτώσεις στους ασθενείς, όπως καθυστερήσεις στη θεραπεία, αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή και αυξημένη ανασφάλεια. Ως βασικά αίτια των ελλείψεων αναγνωρίζονται οι παράλληλες εξαγωγές, οι δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι χαμηλές τιμές φαρμάκων στην Ελλάδα και η ανεπαρκής ρυθμιστική παρέμβαση. Επιπλέον, η έλλειψη ενιαίου ορισμού και η περιορισμένη αξιοποίηση συστημάτων καταγραφής εντείνουν το πρόβλημα. Ιδιαίτερα σημαντικός αναδεικνύεται ο ρόλος των κοινοτικών φαρμακοποιών, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τις ελλείψεις σε καθημερινή βάση, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας. Συμπερασματικά, οι ελλείψεις φαρμάκων στην Ελλάδα συνιστούν ένα πολυπαραγοντικό και συστημικό φαινόμενο που απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενίσχυση των μηχανισμών καταγραφής, η βελτίωση της διαφάνειας, η αναθεώρηση της τιμολογιακής πολιτικής και η ενεργή συμμετοχή των φαρμακοποιών στη λήψη αποφάσεων κρίνονται απαραίτητες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.","Drug shortages constitute an increasingly serious public health challenge at both European and global levels, with particularly significant impact on the Greek pharmaceutical market in recent years. The present study aims to systematically investigate the factors contributing to drug shortages in Greek community pharmacies and to assess their effects on pharmaceutical practice and patients’ access to treatment. A mixed-methods research design was employed, combining quantitative and qualitative approaches. In the quantitative phase, data were collected through an electronic questionnaire completed by 126 community pharmacists from various regions of Greece. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with experienced pharmacists. Quantitative data were analyzed using SPSS statistical software, while qualitative findings were examined through content analysis. The results demonstrate that drug shortages represent a daily challenge for Greek pharmacies, with most participants reporting either deterioration or persistence of the problem. The most frequent shortages were identified in critical therapeutic categories, including hormones, vaccines, respiratory medications, and cardiovascular drugs. Significant consequences for patients were also reported, such as treatment delays, modifications of prescribed therapy, and increased insecurity regarding medication availability. The main causes of shortages were identified as parallel exports, supply chain disruptions, low medicine prices in Greece, and insufficient regulatory intervention. Furthermore, the absence of a unified definition and the limited use of monitoring systems appear to exacerbate the problem. Community pharmacists play a crucial role in managing shortages and ensuring continuity of pharmaceutical care. In conclusion, drug shortages in Greece constitute a multifactorial and systemic phenomenon requiring coordinated interventions at both national and European levels. Strengthening monitoring mechanisms, improving transparency, revising pricing policies, and promoting pharmacists’ active participation in decision-making are considered essential for effectively addressing the issue."],"dc:identifier":["uoadl:5416055","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416055"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Εξερεύνηση των αιτίων για τις ελλείψεις φαρμάκων στα ελληνικά φαρμακεία - Μια μικτή μελέτη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:19:59Z"}