{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416317"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416317","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διαπραγμάτευση τιμών και αποζημίωση φαρμάκων στην Ελλάδα και την Ε.Ε.","abstract":"Η εργασία αυτή εξετάζει τη διερεύνηση του πλαισίου τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμακευτικών σκευασμάτων, με επίκεντρο το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και την ελληνική πραγματικότητα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στους θεσμικούς μηχανισμούς και τις oικονομικές συνιστώσες που καθορίζουν τη λειτουργία της αγοράς. Δεδομένου ότι η φαρμακευτική πολιτική καλείται να συγκεράσει την προάσπιση της δημόσιας υγείας με την αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών ορίων, η κρατική παρέμβαση καθίσταται επιβεβλημένη [1, 2]. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο καθορισμός των τιμών διατηρεί τον εθνικό του χαρακτήρα. Τα περισσότερα κράτη-μέλη καταφεύγουν σε συστήματα εξωτερικής αναφοράς (External Reference Pricing - ERP). Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο των χαμηλότερων ευρωπαϊκών τιμών, μια επιλογή που αποσκοπεί πρωτίστως στη συμπίεση της φαρμακευτικής δαπάνης [6, 56]. Εντούτοις, διεθνείς αναφορές από φορείς όπως ο ΟΟΣΑ και ο ΠΟΥ, υποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία συχνά αποτυγχάνει να αντανακλά την πραγματική κλινική αξία της καινοτομίας, δημιουργώντας ενίοτε εμπόδια στην έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες [33, 45]. Αναφορικά με την αποζημίωση των σκευασμάτων στην εγχώρια αγορά, κεντρικό εργαλείο αποτελεί η θετική λίστα, η οποία διαμορφώνεται βάσει της κλινικής αποδοτικότητας και της σχέσης κόστους-οφέλους. Η ενσωμάτωση διαδικασιών Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA) έχει προσδώσει μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση στον τρόπο με τον οποίο αποφασίζεται η κάλυψη νέων φαρμάκων από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ταυτόχρονα, ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών υλοποιείται μέσα από αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα, όπως οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και οι εκπτώσεις (rebates). Οι μηχανισμοί αυτοί, πρακτικά, μετακυλίουν το οικονομικό βάρος των υπερβάσεων στη φαρμακοβιομηχανία. Μολονότι εξασφαλίζουν βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στους προϋπολογισμούς, εγείρουν σοβαρούς προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα και τις παρενέργειές τους στον κλάδο. Στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, η έμφαση μετατοπίζεται πλέον σε διακρατικές συμπράξεις και στην εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης (Joint Clinical Assessment), επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και απρόσκοπτη ροή καινοτόμων θεραπειών [28]. Παρά ταύτα, το μεγάλο στοίχημα για συστήματα με περιορισμένη ρευστότητα, όπως το ελληνικό, παραμένει η εξεύρεση της χρυσής τομής ανάμεσα στον ασφυκτικό έλεγχο των δαπανών και την κλινική πρόοδο. Ανακεφαλαιώνοντας τα ευρήματα, διαπιστώνεται πως το ελληνικό σύστημα, παρά τις σαφείς μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έχουν προηγηθεί, παραμένει σε φάση μετάβασης. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα εγγυάται τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ισότιμη και άμεση πρόσβαση στη θεραπεία για κάθε πολίτη.","abstract_html":"Η εργασία αυτή εξετάζει τη διερεύνηση του πλαισίου τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμακευτικών σκευασμάτων, με επίκεντρο το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και την ελληνική πραγματικότητα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στους θεσμικούς μηχανισμούς και τις oικονομικές συνιστώσες που καθορίζουν τη λειτουργία της αγοράς. Δεδομένου ότι η φαρμακευτική πολιτική καλείται να συγκεράσει την προάσπιση της δημόσιας υγείας με την αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών ορίων, η κρατική παρέμβαση καθίσταται επιβεβλημένη [1, 2]. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο καθορισμός των τιμών διατηρεί τον εθνικό του χαρακτήρα. Τα περισσότερα κράτη-μέλη καταφεύγουν σε συστήματα εξωτερικής αναφοράς (External Reference Pricing - ERP). Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο των χαμηλότερων ευρωπαϊκών τιμών, μια επιλογή που αποσκοπεί πρωτίστως στη συμπίεση της φαρμακευτικής δαπάνης [6, 56]. Εντούτοις, διεθνείς αναφορές από φορείς όπως ο ΟΟΣΑ και ο ΠΟΥ, υποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία συχνά αποτυγχάνει να αντανακλά την πραγματική κλινική αξία της καινοτομίας, δημιουργώντας ενίοτε εμπόδια στην έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες [33, 45]. Αναφορικά με την αποζημίωση των σκευασμάτων στην εγχώρια αγορά, κεντρικό εργαλείο αποτελεί η θετική λίστα, η οποία διαμορφώνεται βάσει της κλινικής αποδοτικότητας και της σχέσης κόστους-οφέλους. Η ενσωμάτωση διαδικασιών Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA) έχει προσδώσει μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση στον τρόπο με τον οποίο αποφασίζεται η κάλυψη νέων φαρμάκων από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ταυτόχρονα, ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών υλοποιείται μέσα από αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα, όπως οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και οι εκπτώσεις (rebates). Οι μηχανισμοί αυτοί, πρακτικά, μετακυλίουν το οικονομικό βάρος των υπερβάσεων στη φαρμακοβιομηχανία. Μολονότι εξασφαλίζουν βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στους προϋπολογισμούς, εγείρουν σοβαρούς προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα και τις παρενέργειές τους στον κλάδο. Στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, η έμφαση μετατοπίζεται πλέον σε διακρατικές συμπράξεις και στην εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης (Joint Clinical Assessment), επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και απρόσκοπτη ροή καινοτόμων θεραπειών [28]. Παρά ταύτα, το μεγάλο στοίχημα για συστήματα με περιορισμένη ρευστότητα, όπως το ελληνικό, παραμένει η εξεύρεση της χρυσής τομής ανάμεσα στον ασφυκτικό έλεγχο των δαπανών και την κλινική πρόοδο. Ανακεφαλαιώνοντας τα ευρήματα, διαπιστώνεται πως το ελληνικό σύστημα, παρά τις σαφείς μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έχουν προηγηθεί, παραμένει σε φάση μετάβασης. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα εγγυάται τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ισότιμη και άμεση πρόσβαση στη θεραπεία για κάθε πολίτη.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσιαλέμη Ζωή","Tsialemi Zoi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416317"],"render_values":[{"text":"uoadl:5416317","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416317","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416317","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5416317","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσιαλέμη Ζωή","Tsialemi Zoi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416317"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εργασία αυτή εξετάζει τη διερεύνηση του πλαισίου τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμακευτικών σκευασμάτων, με επίκεντρο το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και την ελληνική πραγματικότητα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στους θεσμικούς μηχανισμούς και τις oικονομικές συνιστώσες που καθορίζουν τη λειτουργία της αγοράς. Δεδομένου ότι η φαρμακευτική πολιτική καλείται να συγκεράσει την προάσπιση της δημόσιας υγείας με την αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών ορίων, η κρατική παρέμβαση καθίσταται επιβεβλημένη [1, 2]. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο καθορισμός των τιμών διατηρεί τον εθνικό του χαρακτήρα. Τα περισσότερα κράτη-μέλη καταφεύγουν σε συστήματα εξωτερικής αναφοράς (External Reference Pricing - ERP). Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο των χαμηλότερων ευρωπαϊκών τιμών, μια επιλογή που αποσκοπεί πρωτίστως στη συμπίεση της φαρμακευτικής δαπάνης [6, 56]. Εντούτοις, διεθνείς αναφορές από φορείς όπως ο ΟΟΣΑ και ο ΠΟΥ, υποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία συχνά αποτυγχάνει να αντανακλά την πραγματική κλινική αξία της καινοτομίας, δημιουργώντας ενίοτε εμπόδια στην έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες [33, 45]. Αναφορικά με την αποζημίωση των σκευασμάτων στην εγχώρια αγορά, κεντρικό εργαλείο αποτελεί η θετική λίστα, η οποία διαμορφώνεται βάσει της κλινικής αποδοτικότητας και της σχέσης κόστους-οφέλους. Η ενσωμάτωση διαδικασιών Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA) έχει προσδώσει μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση στον τρόπο με τον οποίο αποφασίζεται η κάλυψη νέων φαρμάκων από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ταυτόχρονα, ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών υλοποιείται μέσα από αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα, όπως οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και οι εκπτώσεις (rebates). Οι μηχανισμοί αυτοί, πρακτικά, μετακυλίουν το οικονομικό βάρος των υπερβάσεων στη φαρμακοβιομηχανία. Μολονότι εξασφαλίζουν βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στους προϋπολογισμούς, εγείρουν σοβαρούς προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα και τις παρενέργειές τους στον κλάδο. Στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, η έμφαση μετατοπίζεται πλέον σε διακρατικές συμπράξεις και στην εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης (Joint Clinical Assessment), επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και απρόσκοπτη ροή καινοτόμων θεραπειών [28]. Παρά ταύτα, το μεγάλο στοίχημα για συστήματα με περιορισμένη ρευστότητα, όπως το ελληνικό, παραμένει η εξεύρεση της χρυσής τομής ανάμεσα στον ασφυκτικό έλεγχο των δαπανών και την κλινική πρόοδο. Ανακεφαλαιώνοντας τα ευρήματα, διαπιστώνεται πως το ελληνικό σύστημα, παρά τις σαφείς μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έχουν προηγηθεί, παραμένει σε φάση μετάβασης. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα εγγυάται τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ισότιμη και άμεση πρόσβαση στη θεραπεία για κάθε πολίτη.","This thesis examines the framework governing the pricing and reimbursement of pharmaceutical products, with a particular focus on the European Union and the Greek healthcare system. The analysis focuses on the institutional mechanisms and economic factors that shape the operation of the pharmaceutical market. As pharmaceutical policy must balance public health protection with fiscal constraints, state intervention is considered necessary [1, 2]. Within the European Union, pricing remains largely a national responsibility, with most member states applying external reference pricing (ERP) systems. In Greece, pricing is mainly based on lower price levels observed in other European countries, contributing to the control of pharmaceutical expenditure [6, 56]. However, according to international organizations such as the OECD and the WHO, this approach does not always reflect the actual therapeutic value of innovative medicines and, in some cases, may lead to delays in patient access [33, 45]. Regarding reimbursement, the positive list is the main tool used in Greece, with inclusion based on clinical effectiveness and cost–benefit evaluation. The introduction of Health Technology Assessment (HTA) has strengthened the decision-making process, making it more evidence-based. At the same time, public pharmaceutical expenditure is controlled through mechanisms such as clawbacks and rebates, which shift a significant part of the financial burden to pharmaceutical companies. Although these measures contribute to short-term fiscal stability, concerns have been raised about their long-term sustainability and their impact on the market. At the European level, recent initiatives, such as Joint Clinical Assessment (JCA), aim to enhance cooperation among member states and improve access to innovative treatments [28]. Nevertheless, balancing cost control with timely patient access remains a key challenge, particularly for countries with limited financial resources, such as Greece. Overall, despite recent reforms, the Greek system continues to adapt, with the goal of ensuring sustainability while maintaining equitable access to effective treatments."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διαπραγμάτευση τιμών και αποζημίωση φαρμάκων στην Ελλάδα και την Ε.Ε."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσιαλέμη Ζωή","Tsialemi Zoi"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η εργασία αυτή εξετάζει τη διερεύνηση του πλαισίου τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμακευτικών σκευασμάτων, με επίκεντρο το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και την ελληνική πραγματικότητα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στους θεσμικούς μηχανισμούς και τις oικονομικές συνιστώσες που καθορίζουν τη λειτουργία της αγοράς. Δεδομένου ότι η φαρμακευτική πολιτική καλείται να συγκεράσει την προάσπιση της δημόσιας υγείας με την αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών ορίων, η κρατική παρέμβαση καθίσταται επιβεβλημένη [1, 2]. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο καθορισμός των τιμών διατηρεί τον εθνικό του χαρακτήρα. Τα περισσότερα κράτη-μέλη καταφεύγουν σε συστήματα εξωτερικής αναφοράς (External Reference Pricing - ERP). Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο των χαμηλότερων ευρωπαϊκών τιμών, μια επιλογή που αποσκοπεί πρωτίστως στη συμπίεση της φαρμακευτικής δαπάνης [6, 56]. Εντούτοις, διεθνείς αναφορές από φορείς όπως ο ΟΟΣΑ και ο ΠΟΥ, υποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη μεθοδολογία συχνά αποτυγχάνει να αντανακλά την πραγματική κλινική αξία της καινοτομίας, δημιουργώντας ενίοτε εμπόδια στην έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες [33, 45]. Αναφορικά με την αποζημίωση των σκευασμάτων στην εγχώρια αγορά, κεντρικό εργαλείο αποτελεί η θετική λίστα, η οποία διαμορφώνεται βάσει της κλινικής αποδοτικότητας και της σχέσης κόστους-οφέλους. Η ενσωμάτωση διαδικασιών Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA) έχει προσδώσει μεγαλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση στον τρόπο με τον οποίο αποφασίζεται η κάλυψη νέων φαρμάκων από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ταυτόχρονα, ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών υλοποιείται μέσα από αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα, όπως οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) και οι εκπτώσεις (rebates). Οι μηχανισμοί αυτοί, πρακτικά, μετακυλίουν το οικονομικό βάρος των υπερβάσεων στη φαρμακοβιομηχανία. Μολονότι εξασφαλίζουν βραχυπρόθεσμη σταθερότητα στους προϋπολογισμούς, εγείρουν σοβαρούς προβληματισμούς για τη βιωσιμότητα και τις παρενέργειές τους στον κλάδο. Στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, η έμφαση μετατοπίζεται πλέον σε διακρατικές συμπράξεις και στην εφαρμογή της Κοινής Κλινικής Αξιολόγησης (Joint Clinical Assessment), επιδιώκοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και απρόσκοπτη ροή καινοτόμων θεραπειών [28]. Παρά ταύτα, το μεγάλο στοίχημα για συστήματα με περιορισμένη ρευστότητα, όπως το ελληνικό, παραμένει η εξεύρεση της χρυσής τομής ανάμεσα στον ασφυκτικό έλεγχο των δαπανών και την κλινική πρόοδο. Ανακεφαλαιώνοντας τα ευρήματα, διαπιστώνεται πως το ελληνικό σύστημα, παρά τις σαφείς μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έχουν προηγηθεί, παραμένει σε φάση μετάβασης. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα εγγυάται τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του συστήματος υγείας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ισότιμη και άμεση πρόσβαση στη θεραπεία για κάθε πολίτη.","This thesis examines the framework governing the pricing and reimbursement of pharmaceutical products, with a particular focus on the European Union and the Greek healthcare system. The analysis focuses on the institutional mechanisms and economic factors that shape the operation of the pharmaceutical market. As pharmaceutical policy must balance public health protection with fiscal constraints, state intervention is considered necessary [1, 2]. Within the European Union, pricing remains largely a national responsibility, with most member states applying external reference pricing (ERP) systems. In Greece, pricing is mainly based on lower price levels observed in other European countries, contributing to the control of pharmaceutical expenditure [6, 56]. However, according to international organizations such as the OECD and the WHO, this approach does not always reflect the actual therapeutic value of innovative medicines and, in some cases, may lead to delays in patient access [33, 45]. Regarding reimbursement, the positive list is the main tool used in Greece, with inclusion based on clinical effectiveness and cost–benefit evaluation. The introduction of Health Technology Assessment (HTA) has strengthened the decision-making process, making it more evidence-based. At the same time, public pharmaceutical expenditure is controlled through mechanisms such as clawbacks and rebates, which shift a significant part of the financial burden to pharmaceutical companies. Although these measures contribute to short-term fiscal stability, concerns have been raised about their long-term sustainability and their impact on the market. At the European level, recent initiatives, such as Joint Clinical Assessment (JCA), aim to enhance cooperation among member states and improve access to innovative treatments [28]. Nevertheless, balancing cost control with timely patient access remains a key challenge, particularly for countries with limited financial resources, such as Greece. Overall, despite recent reforms, the Greek system continues to adapt, with the goal of ensuring sustainability while maintaining equitable access to effective treatments."],"dc:identifier":["uoadl:5416317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416317"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διαπραγμάτευση τιμών και αποζημίωση φαρμάκων στην Ελλάδα και την Ε.Ε."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z"}