{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416340"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416340","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τις σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες, εστιάζοντας στη μη συνδρομική επικρατή οπτική ατροφία (DOA) και την κληρονομική οπτική νευροπάθεια του Leber (LHON). Οι παθήσεις αυτές οφείλονται σε μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, η οποία προκαλεί προοδευτική εκφύλιση των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς και οδηγεί σε σοβαρή, αμφοτερόπλευρη απώλεια της κεντρικής όρασης. Στο τρέχον κλινικό πλαίσιο, η ιδεβενόνη αποτελεί τη μοναδική εγκεκριμένη φαρμακευτική επιλογή για τη LHON. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα στενό χρονικό παράθυρο παρέμβασης στην οξεία φάση, αφήνοντας ακάλυπτη τη μακροχρόνια σταθεροποίηση της νόσου. Την απάντηση στο θεραπευτικό αυτό κενό έρχεται να δώσει η ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας μέσω του ιικού φορέα lenadogene nolparvovec. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στην αλλοτοπική έκφραση του γονιδίου ND4, επιτυγχάνοντας στατιστικά και κλινικά σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας (81% CRR) και υπερέχει σαφώς της φυσικής ιστορίας της νόσου. Παράλληλα, οι μελέτες επιβεβαιώνουν τη σταθερότητα του αποτελέσματος σε βάθος πενταετίας, καθώς και το φαινόμενο της αμφίπλευρης βελτίωσης μέσω της διάχυσης του υλικού στον μη ενιέμενο οφθαλμό (contralateral effect). Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά δεδομένα, η τρέχουσα έρευνα εμφανίζει μια δυσανάλογη επικέντρωση στην επικρατούσα μετάλλαξη m.11778G>A. Η παρούσα εργασία αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη διεύρυνσης του ερευνητικού σχεδιασμού και διεξαγωγής νέων κλινικών δοκιμών που θα συμπεριλαμβάνουν τις λιγότερο συχνές, αλλά εξίσου σοβαρές πρωτογενείς μεταλλάξεις, όπως οι G3460A και T14484C. Εν κατακλείδι, η επιτυχία του lenadogene nolparvovec δεν προσφέρει απλώς μια εξειδικευμένη λύση, αλλά θέτει τις βάσεις για την εφαρμογή ανάλογων εναλλακτικών γονιδιακής θεραπείας σε ένα ευρύτερο φάσμα μιτοχονδριακών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων του οπτικού νεύρου, επαναπροσδιορίζοντας το μέλλον γενετικής στην οφθαλμολογία.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τις σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες, εστιάζοντας στη μη συνδρομική επικρατή οπτική ατροφία (DOA) και την κληρονομική οπτική νευροπάθεια του Leber (LHON). Οι παθήσεις αυτές οφείλονται σε μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, η οποία προκαλεί προοδευτική εκφύλιση των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς και οδηγεί σε σοβαρή, αμφοτερόπλευρη απώλεια της κεντρικής όρασης. Στο τρέχον κλινικό πλαίσιο, η ιδεβενόνη αποτελεί τη μοναδική εγκεκριμένη φαρμακευτική επιλογή για τη LHON. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα στενό χρονικό παράθυρο παρέμβασης στην οξεία φάση, αφήνοντας ακάλυπτη τη μακροχρόνια σταθεροποίηση της νόσου. Την απάντηση στο θεραπευτικό αυτό κενό έρχεται να δώσει η ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας μέσω του ιικού φορέα lenadogene nolparvovec. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στην αλλοτοπική έκφραση του γονιδίου ND4, επιτυγχάνοντας στατιστικά και κλινικά σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας (81% CRR) και υπερέχει σαφώς της φυσικής ιστορίας της νόσου. Παράλληλα, οι μελέτες επιβεβαιώνουν τη σταθερότητα του αποτελέσματος σε βάθος πενταετίας, καθώς και το φαινόμενο της αμφίπλευρης βελτίωσης μέσω της διάχυσης του υλικού στον μη ενιέμενο οφθαλμό (contralateral effect). Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά δεδομένα, η τρέχουσα έρευνα εμφανίζει μια δυσανάλογη επικέντρωση στην επικρατούσα μετάλλαξη m.11778G&gt;A. Η παρούσα εργασία αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη διεύρυνσης του ερευνητικού σχεδιασμού και διεξαγωγής νέων κλινικών δοκιμών που θα συμπεριλαμβάνουν τις λιγότερο συχνές, αλλά εξίσου σοβαρές πρωτογενείς μεταλλάξεις, όπως οι G3460A και T14484C. Εν κατακλείδι, η επιτυχία του lenadogene nolparvovec δεν προσφέρει απλώς μια εξειδικευμένη λύση, αλλά θέτει τις βάσεις για την εφαρμογή ανάλογων εναλλακτικών γονιδιακής θεραπείας σε ένα ευρύτερο φάσμα μιτοχονδριακών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων του οπτικού νεύρου, επαναπροσδιορίζοντας το μέλλον γενετικής στην οφθαλμολογία.","abstract_has_math":false,"creators":["Ατματζίδου Παναγιώτα-Αναστασία","Atmatzidou Panagiota-Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416340"],"render_values":[{"text":"uoadl:5416340","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416340","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416340","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5416340","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ατματζίδου Παναγιώτα-Αναστασία","Atmatzidou Panagiota-Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416340","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416340"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τις σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες, εστιάζοντας στη μη συνδρομική επικρατή οπτική ατροφία (DOA) και την κληρονομική οπτική νευροπάθεια του Leber (LHON). Οι παθήσεις αυτές οφείλονται σε μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, η οποία προκαλεί προοδευτική εκφύλιση των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς και οδηγεί σε σοβαρή, αμφοτερόπλευρη απώλεια της κεντρικής όρασης. Στο τρέχον κλινικό πλαίσιο, η ιδεβενόνη αποτελεί τη μοναδική εγκεκριμένη φαρμακευτική επιλογή για τη LHON. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα στενό χρονικό παράθυρο παρέμβασης στην οξεία φάση, αφήνοντας ακάλυπτη τη μακροχρόνια σταθεροποίηση της νόσου. Την απάντηση στο θεραπευτικό αυτό κενό έρχεται να δώσει η ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας μέσω του ιικού φορέα lenadogene nolparvovec. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στην αλλοτοπική έκφραση του γονιδίου ND4, επιτυγχάνοντας στατιστικά και κλινικά σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας (81% CRR) και υπερέχει σαφώς της φυσικής ιστορίας της νόσου. Παράλληλα, οι μελέτες επιβεβαιώνουν τη σταθερότητα του αποτελέσματος σε βάθος πενταετίας, καθώς και το φαινόμενο της αμφίπλευρης βελτίωσης μέσω της διάχυσης του υλικού στον μη ενιέμενο οφθαλμό (contralateral effect). Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά δεδομένα, η τρέχουσα έρευνα εμφανίζει μια δυσανάλογη επικέντρωση στην επικρατούσα μετάλλαξη m.11778G>A. Η παρούσα εργασία αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη διεύρυνσης του ερευνητικού σχεδιασμού και διεξαγωγής νέων κλινικών δοκιμών που θα συμπεριλαμβάνουν τις λιγότερο συχνές, αλλά εξίσου σοβαρές πρωτογενείς μεταλλάξεις, όπως οι G3460A και T14484C. Εν κατακλείδι, η επιτυχία του lenadogene nolparvovec δεν προσφέρει απλώς μια εξειδικευμένη λύση, αλλά θέτει τις βάσεις για την εφαρμογή ανάλογων εναλλακτικών γονιδιακής θεραπείας σε ένα ευρύτερο φάσμα μιτοχονδριακών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων του οπτικού νεύρου, επαναπροσδιορίζοντας το μέλλον γενετικής στην οφθαλμολογία.","The present study examines the evolving therapeutic landscape of inherited optic neuropathies, with a primary focus on non-syndromic dominant optic atrophy (DOA) and Leber hereditary optic neuropathy (LHON). The common underlying pathophysiology of these disorders involves mitochondrial dysfunction, which leads to the selective degeneration of retinal ganglion cells, resulting in progressive and severe loss of central vision. In clinical practice, idebenone represents the only approved pharmaceutical option for LHON; however, its efficacy is limited by the necessity of immediate administration during the acute phase of the disease. This therapeutic gap is addressed by gene therapy using the viral vector lenadogene nolparvovec. By utilizing the allotopic expression of the ND4 gene, this approach achieves clinically significant visual recovery (81% CRR) and long-term stability over a five-year period. Furthermore, the phenomenon of bilateral improvement (contralateral effect) has been documented, suggesting the vector's diffusion into the non-injected eye as well. The current research remains almost exclusively oriented toward the globally prevalent m.11778G>A mutation. This study highlights the necessity of broadening clinical trials to encompass less frequent primary mutations, such as G3460A and T14484C. In conclusion, the success of lenadogene nolparvovec extends beyond the isolated treatment of a single variant, laying the foundations for the development of similar gene therapy models across a wider spectrum of mitochondrial and neurodegenerative disorders of the optic nerve."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ατματζίδου Παναγιώτα-Αναστασία","Atmatzidou Panagiota-Anastasia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τις σύγχρονες θεραπευτικές εξελίξεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες, εστιάζοντας στη μη συνδρομική επικρατή οπτική ατροφία (DOA) και την κληρονομική οπτική νευροπάθεια του Leber (LHON). Οι παθήσεις αυτές οφείλονται σε μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, η οποία προκαλεί προοδευτική εκφύλιση των γαγγλιακών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς και οδηγεί σε σοβαρή, αμφοτερόπλευρη απώλεια της κεντρικής όρασης. Στο τρέχον κλινικό πλαίσιο, η ιδεβενόνη αποτελεί τη μοναδική εγκεκριμένη φαρμακευτική επιλογή για τη LHON. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα στενό χρονικό παράθυρο παρέμβασης στην οξεία φάση, αφήνοντας ακάλυπτη τη μακροχρόνια σταθεροποίηση της νόσου. Την απάντηση στο θεραπευτικό αυτό κενό έρχεται να δώσει η ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας μέσω του ιικού φορέα lenadogene nolparvovec. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στην αλλοτοπική έκφραση του γονιδίου ND4, επιτυγχάνοντας στατιστικά και κλινικά σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας (81% CRR) και υπερέχει σαφώς της φυσικής ιστορίας της νόσου. Παράλληλα, οι μελέτες επιβεβαιώνουν τη σταθερότητα του αποτελέσματος σε βάθος πενταετίας, καθώς και το φαινόμενο της αμφίπλευρης βελτίωσης μέσω της διάχυσης του υλικού στον μη ενιέμενο οφθαλμό (contralateral effect). Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά δεδομένα, η τρέχουσα έρευνα εμφανίζει μια δυσανάλογη επικέντρωση στην επικρατούσα μετάλλαξη m.11778G>A. Η παρούσα εργασία αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη διεύρυνσης του ερευνητικού σχεδιασμού και διεξαγωγής νέων κλινικών δοκιμών που θα συμπεριλαμβάνουν τις λιγότερο συχνές, αλλά εξίσου σοβαρές πρωτογενείς μεταλλάξεις, όπως οι G3460A και T14484C. Εν κατακλείδι, η επιτυχία του lenadogene nolparvovec δεν προσφέρει απλώς μια εξειδικευμένη λύση, αλλά θέτει τις βάσεις για την εφαρμογή ανάλογων εναλλακτικών γονιδιακής θεραπείας σε ένα ευρύτερο φάσμα μιτοχονδριακών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων του οπτικού νεύρου, επαναπροσδιορίζοντας το μέλλον γενετικής στην οφθαλμολογία.","The present study examines the evolving therapeutic landscape of inherited optic neuropathies, with a primary focus on non-syndromic dominant optic atrophy (DOA) and Leber hereditary optic neuropathy (LHON). The common underlying pathophysiology of these disorders involves mitochondrial dysfunction, which leads to the selective degeneration of retinal ganglion cells, resulting in progressive and severe loss of central vision. In clinical practice, idebenone represents the only approved pharmaceutical option for LHON; however, its efficacy is limited by the necessity of immediate administration during the acute phase of the disease. This therapeutic gap is addressed by gene therapy using the viral vector lenadogene nolparvovec. By utilizing the allotopic expression of the ND4 gene, this approach achieves clinically significant visual recovery (81% CRR) and long-term stability over a five-year period. Furthermore, the phenomenon of bilateral improvement (contralateral effect) has been documented, suggesting the vector's diffusion into the non-injected eye as well. The current research remains almost exclusively oriented toward the globally prevalent m.11778G>A mutation. This study highlights the necessity of broadening clinical trials to encompass less frequent primary mutations, such as G3460A and T14484C. In conclusion, the success of lenadogene nolparvovec extends beyond the isolated treatment of a single variant, laying the foundations for the development of similar gene therapy models across a wider spectrum of mitochondrial and neurodegenerative disorders of the optic nerve."],"dc:identifier":["uoadl:5416340","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416340"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις στις κληρονομικές οπτικές νευροπάθειες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z"}