{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416392"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5416392","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διαταραχές ύπνου στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) κατά την παιδική και εφηβική ηλικία: βιβλιογραφική ανασκόπηση","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των διαταραχών ύπνου και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στην παιδική και εφηβική ηλικία. Ο ύπνος αποτελεί μια πολύπλοκη νευροβιολογική διαδικα-σία, κρίσιμη για τη σωματική, γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη, ενώ οι διαταρα-χές του ύπνου έχουν τεκμηριωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες στη λειτουργικότητα των ατόμων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τη φυσιολογία του ύπνου, τα στάδια REM και NREM, την εξελικτική πορεία του ύπνου ανά ηλικία, και τις κυριότερες κατηγορίες διαταραχών ύπνου, συμπεριλαμβανομένων της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, της αϋπνίας, της ναρκοληψίας, του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών και του ευρέος φάσματος των παρα-ϋπνιών. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11, αναλύει την αιτιολογία τους και παρουσιάζει τα κλινικά χαρακτηριστικά, τα διαγνωστικά κριτήρια, την επιδημιολογία και την πρόγνωση τόσο της ΔΑΦ όσο και της ΔΕΠΥ. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στις διαταραχές ύπνου στη ΔΑΦ, τεκμηριώνοντας επιπολασμό 40-80% , σημαντικά υ-ψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό. Αναλύονται οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί, ο ρό-λος της μελατονίνης, η αισθητηριακή υπερευαισθησία, η σχέση ύπνου-συμπεριφοράς, οι ηλικιακές μεταβολές και οι διαθέσιμες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Το τέταρτο κεφάλαιο εξετάζει τη σχέση ΔΕΠΥ και ύπνου, η οποία χαρακτηρίζεται ως αμφίδρομη: η ΔΕΠΥ επιδεινώνει τον ύπνο, ενώ ο μη ποιοτικός ύπνος εντείνει τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από υποκειμενικές και αντικειμενικές μεθόδους αξιολόγησης, οι ειδικές διαταραχές ύπνου που συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, οι βιολογικοί μηχανισμοί και οι θεραπευτικές στρατηγικές. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι ο ύπνος δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα στην κλινική εκτίμηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά έναν κεντρικό άξονα αξιο-λόγησης και παρέμβασης με σημαντικές συνέπειες για την ποιότητα ζωής των παιδιών και των οικογενειών τους.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των διαταραχών ύπνου και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στην παιδική και εφηβική ηλικία. Ο ύπνος αποτελεί μια πολύπλοκη νευροβιολογική διαδικα-σία, κρίσιμη για τη σωματική, γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη, ενώ οι διαταρα-χές του ύπνου έχουν τεκμηριωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες στη λειτουργικότητα των ατόμων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τη φυσιολογία του ύπνου, τα στάδια REM και NREM, την εξελικτική πορεία του ύπνου ανά ηλικία, και τις κυριότερες κατηγορίες διαταραχών ύπνου, συμπεριλαμβανομένων της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, της αϋπνίας, της ναρκοληψίας, του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών και του ευρέος φάσματος των παρα-ϋπνιών. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11, αναλύει την αιτιολογία τους και παρουσιάζει τα κλινικά χαρακτηριστικά, τα διαγνωστικά κριτήρια, την επιδημιολογία και την πρόγνωση τόσο της ΔΑΦ όσο και της ΔΕΠΥ. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στις διαταραχές ύπνου στη ΔΑΦ, τεκμηριώνοντας επιπολασμό 40-80% , σημαντικά υ-ψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό. Αναλύονται οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί, ο ρό-λος της μελατονίνης, η αισθητηριακή υπερευαισθησία, η σχέση ύπνου-συμπεριφοράς, οι ηλικιακές μεταβολές και οι διαθέσιμες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Το τέταρτο κεφάλαιο εξετάζει τη σχέση ΔΕΠΥ και ύπνου, η οποία χαρακτηρίζεται ως αμφίδρομη: η ΔΕΠΥ επιδεινώνει τον ύπνο, ενώ ο μη ποιοτικός ύπνος εντείνει τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από υποκειμενικές και αντικειμενικές μεθόδους αξιολόγησης, οι ειδικές διαταραχές ύπνου που συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, οι βιολογικοί μηχανισμοί και οι θεραπευτικές στρατηγικές. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι ο ύπνος δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα στην κλινική εκτίμηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά έναν κεντρικό άξονα αξιο-λόγησης και παρέμβασης με σημαντικές συνέπειες για την ποιότητα ζωής των παιδιών και των οικογενειών τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Δριτσώνα Αδελαΐς","Dritsona Adelais"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416392"],"render_values":[{"text":"uoadl:5416392","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416392","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416392","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5416392","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δριτσώνα Αδελαΐς","Dritsona Adelais"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5416392","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416392"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των διαταραχών ύπνου και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στην παιδική και εφηβική ηλικία. Ο ύπνος αποτελεί μια πολύπλοκη νευροβιολογική διαδικα-σία, κρίσιμη για τη σωματική, γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη, ενώ οι διαταρα-χές του ύπνου έχουν τεκμηριωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες στη λειτουργικότητα των ατόμων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τη φυσιολογία του ύπνου, τα στάδια REM και NREM, την εξελικτική πορεία του ύπνου ανά ηλικία, και τις κυριότερες κατηγορίες διαταραχών ύπνου, συμπεριλαμβανομένων της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, της αϋπνίας, της ναρκοληψίας, του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών και του ευρέος φάσματος των παρα-ϋπνιών. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11, αναλύει την αιτιολογία τους και παρουσιάζει τα κλινικά χαρακτηριστικά, τα διαγνωστικά κριτήρια, την επιδημιολογία και την πρόγνωση τόσο της ΔΑΦ όσο και της ΔΕΠΥ. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στις διαταραχές ύπνου στη ΔΑΦ, τεκμηριώνοντας επιπολασμό 40-80% , σημαντικά υ-ψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό. Αναλύονται οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί, ο ρό-λος της μελατονίνης, η αισθητηριακή υπερευαισθησία, η σχέση ύπνου-συμπεριφοράς, οι ηλικιακές μεταβολές και οι διαθέσιμες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Το τέταρτο κεφάλαιο εξετάζει τη σχέση ΔΕΠΥ και ύπνου, η οποία χαρακτηρίζεται ως αμφίδρομη: η ΔΕΠΥ επιδεινώνει τον ύπνο, ενώ ο μη ποιοτικός ύπνος εντείνει τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από υποκειμενικές και αντικειμενικές μεθόδους αξιολόγησης, οι ειδικές διαταραχές ύπνου που συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, οι βιολογικοί μηχανισμοί και οι θεραπευτικές στρατηγικές. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι ο ύπνος δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα στην κλινική εκτίμηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά έναν κεντρικό άξονα αξιο-λόγησης και παρέμβασης με σημαντικές συνέπειες για την ποιότητα ζωής των παιδιών και των οικογενειών τους.","This thesis investigates the relationship between sleep disorders and neurodevelopmental disorders, with emphasis on Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) in childhood and adolescence. Sleep constitutes a complex neurobiological process, critical for physical, cognitive and emotional devel-opment, while sleep disorders have been documented as one of the most significant con-tributing factors affecting the functioning of individuals with neurodevelopmental disor-ders. The first chapter presents the physiology of sleep, the REM and NREM stages, the de-velopmental trajectory of sleep across age groups, and the major categories of sleep dis-orders, including obstructive sleep apnea, insomnia, narcolepsy, restless legs syndrome and the broad spectrum of parasomnias. The second chapter examines neurodevelopmen-tal disorders according to the international diagnostic systems DSM-5-TR and ICD-11, analyzes their etiology and presents the clinical characteristics, diagnostic criteria, epi-demiology and prognosis of both ASD and ADHD. The third chapter focuses on sleep disorders in ASD, documenting a prevalence of 40–80%, significantly higher than in the general population. The neurobiological mechanisms, the role of melatonin, sensory hy-persensitivity, the sleep-behavior relationship, age-related changes and available thera-peutic interventions are analyzed. The fourth chapter examines the relationship between ADHD and sleep, which is characterized as bidirectional: ADHD worsens sleep, while poor sleep exacerbates the characteristics of ADHD. Data from subjective and objective assessment methods are presented, along with the specific sleep disorders associated with ADHD, the biological mechanisms and therapeutic strategies. Overall, this thesis highlights that sleep does not constitute a secondary issue in the clin-ical assessment of neurodevelopmental disorders, but rather a central component of clin-ical assessment and intervention with significant implications for the quality of life of children and their families."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διαταραχές ύπνου στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) κατά την παιδική και εφηβική ηλικία: βιβλιογραφική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δριτσώνα Αδελαΐς","Dritsona Adelais"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ των διαταραχών ύπνου και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με έμφαση στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στην παιδική και εφηβική ηλικία. Ο ύπνος αποτελεί μια πολύπλοκη νευροβιολογική διαδικα-σία, κρίσιμη για τη σωματική, γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη, ενώ οι διαταρα-χές του ύπνου έχουν τεκμηριωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες στη λειτουργικότητα των ατόμων με νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τη φυσιολογία του ύπνου, τα στάδια REM και NREM, την εξελικτική πορεία του ύπνου ανά ηλικία, και τις κυριότερες κατηγορίες διαταραχών ύπνου, συμπεριλαμβανομένων της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, της αϋπνίας, της ναρκοληψίας, του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών και του ευρέος φάσματος των παρα-ϋπνιών. Το δεύτερο κεφάλαιο εξετάζει τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές σύμφωνα με τα διεθνή διαγνωστικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11, αναλύει την αιτιολογία τους και παρουσιάζει τα κλινικά χαρακτηριστικά, τα διαγνωστικά κριτήρια, την επιδημιολογία και την πρόγνωση τόσο της ΔΑΦ όσο και της ΔΕΠΥ. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στις διαταραχές ύπνου στη ΔΑΦ, τεκμηριώνοντας επιπολασμό 40-80% , σημαντικά υ-ψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό. Αναλύονται οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί, ο ρό-λος της μελατονίνης, η αισθητηριακή υπερευαισθησία, η σχέση ύπνου-συμπεριφοράς, οι ηλικιακές μεταβολές και οι διαθέσιμες θεραπευτικές παρεμβάσεις. Το τέταρτο κεφάλαιο εξετάζει τη σχέση ΔΕΠΥ και ύπνου, η οποία χαρακτηρίζεται ως αμφίδρομη: η ΔΕΠΥ επιδεινώνει τον ύπνο, ενώ ο μη ποιοτικός ύπνος εντείνει τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ. Παρουσιάζονται δεδομένα από υποκειμενικές και αντικειμενικές μεθόδους αξιολόγησης, οι ειδικές διαταραχές ύπνου που συνδέονται με τη ΔΕΠΥ, οι βιολογικοί μηχανισμοί και οι θεραπευτικές στρατηγικές. Συνολικά, η εργασία υπογραμμίζει ότι ο ύπνος δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα στην κλινική εκτίμηση των νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά έναν κεντρικό άξονα αξιο-λόγησης και παρέμβασης με σημαντικές συνέπειες για την ποιότητα ζωής των παιδιών και των οικογενειών τους.","This thesis investigates the relationship between sleep disorders and neurodevelopmental disorders, with emphasis on Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) in childhood and adolescence. Sleep constitutes a complex neurobiological process, critical for physical, cognitive and emotional devel-opment, while sleep disorders have been documented as one of the most significant con-tributing factors affecting the functioning of individuals with neurodevelopmental disor-ders. The first chapter presents the physiology of sleep, the REM and NREM stages, the de-velopmental trajectory of sleep across age groups, and the major categories of sleep dis-orders, including obstructive sleep apnea, insomnia, narcolepsy, restless legs syndrome and the broad spectrum of parasomnias. The second chapter examines neurodevelopmen-tal disorders according to the international diagnostic systems DSM-5-TR and ICD-11, analyzes their etiology and presents the clinical characteristics, diagnostic criteria, epi-demiology and prognosis of both ASD and ADHD. The third chapter focuses on sleep disorders in ASD, documenting a prevalence of 40–80%, significantly higher than in the general population. The neurobiological mechanisms, the role of melatonin, sensory hy-persensitivity, the sleep-behavior relationship, age-related changes and available thera-peutic interventions are analyzed. The fourth chapter examines the relationship between ADHD and sleep, which is characterized as bidirectional: ADHD worsens sleep, while poor sleep exacerbates the characteristics of ADHD. Data from subjective and objective assessment methods are presented, along with the specific sleep disorders associated with ADHD, the biological mechanisms and therapeutic strategies. Overall, this thesis highlights that sleep does not constitute a secondary issue in the clin-ical assessment of neurodevelopmental disorders, but rather a central component of clin-ical assessment and intervention with significant implications for the quality of life of children and their families."],"dc:identifier":["uoadl:5416392","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416392"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διαταραχές ύπνου στη Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) κατά την παιδική και εφηβική ηλικία: βιβλιογραφική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:04Z"}