{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5419685"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5419685","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση του σχολικού εκφοβισμού στην ψυχική και σωματική υγεία των μαθητών","abstract":"Η παρούσα βιβλιογραφική εργασία εξετάζει τις επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους που έχουν εμπλακεί σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, προσεγγίζοντας το φαινόμενο υπό το πρίσμα της σύγχρονης επιστημονικής κοινότητας. Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στην ευημερία των μαθητών, σε ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, και οδηγεί στη δημιουργία ενός ανασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος όπου κυριαρχούν το άγχος και ο φόβος. Στην εργασία παρουσιάζονται οι διαφορετικές ομάδες εμπλεκόμενων, όπως αυτές των μαθητών-θυμάτων, των θυτών και των παρατηρητών. Τα θύματα αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και επιβαρύνονται σημαντικά, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά. Συχνές δυσκολίες ψυχοσυναισθηματικού χαρακτήρα που εντοπίζονται είναι τα υψηλά επίπεδα άγχους, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η μειωμένη αυτοεκτίμηση και η κοινωνική απόσυρση. Παράλληλα, εμφανίζονται και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, κοιλιακά άλγη και διαταραχές ύπνου, τα οποία σχετίζονται με την ψυχική ένταση και επιδρούν αρνητικά στη συνολική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Όσον αφορά τους θύτες, ενώ έχουν έναν επιθετικό ρόλο στα περιστατικά, δεν απαλλάσσονται από ψυχολογικά προβλήματα. Συχνά χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα ενσυναίσθησης και αντικοινωνική συμπεριφορά, ενώ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης παραβατικών συμπεριφορών και στην ενήλικη ζωή τους. Οι παρατηρητές, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, παρουσιάζουν συχνά συναισθηματικές δυσκολίες, φόβο ή και ενοχές, γεγονός το οποίο επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο φαινόμενο. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την αναγκαιότητα για ενημέρωση και για ολιστική και συστηματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού στο σχολικό πλαίσιο. Οι ενέργειες αυτές οφείλουν να πραγματοποιούνται μέσα από συντονισμένες δράσεις παρέμβασης, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν την έγκυρη εκπαίδευση και επιμόρφωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών, καθώς και την ενεργή συμμετοχή των οικογενειών τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία εκπαιδευτικών, γονέων, κηδεμόνων, μαθητών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, με στόχο την ενίσχυση και αποκατάσταση της ψυχικής υγείας των μαθητών που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού. Επιπλέον, η εργασία τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης προγραμμάτων πρόληψης που να βασίζονται στην καλλιέργεια θετικού, φιλικού κλίματος εντός του σχολικού πλαισίου, στην ενίσχυση των αξιών όπως η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, καθώς και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος που θα αγκαλιάζει τους μαθητές και θα τους επιτρέπει να αναπτύσσονται μαθησιακά, ψυχολογικά και κοινωνικά. Τέλος, επισημαίνεται η σημασία της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των παρεμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητά τους και η προσαρμογή τους στις ανάγκες κάθε σχολικής κοινότητας.","abstract_html":"Η παρούσα βιβλιογραφική εργασία εξετάζει τις επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους που έχουν εμπλακεί σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, προσεγγίζοντας το φαινόμενο υπό το πρίσμα της σύγχρονης επιστημονικής κοινότητας. Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στην ευημερία των μαθητών, σε ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, και οδηγεί στη δημιουργία ενός ανασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος όπου κυριαρχούν το άγχος και ο φόβος. Στην εργασία παρουσιάζονται οι διαφορετικές ομάδες εμπλεκόμενων, όπως αυτές των μαθητών-θυμάτων, των θυτών και των παρατηρητών. Τα θύματα αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και επιβαρύνονται σημαντικά, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά. Συχνές δυσκολίες ψυχοσυναισθηματικού χαρακτήρα που εντοπίζονται είναι τα υψηλά επίπεδα άγχους, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η μειωμένη αυτοεκτίμηση και η κοινωνική απόσυρση. Παράλληλα, εμφανίζονται και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, κοιλιακά άλγη και διαταραχές ύπνου, τα οποία σχετίζονται με την ψυχική ένταση και επιδρούν αρνητικά στη συνολική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Όσον αφορά τους θύτες, ενώ έχουν έναν επιθετικό ρόλο στα περιστατικά, δεν απαλλάσσονται από ψυχολογικά προβλήματα. Συχνά χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα ενσυναίσθησης και αντικοινωνική συμπεριφορά, ενώ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης παραβατικών συμπεριφορών και στην ενήλικη ζωή τους. Οι παρατηρητές, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, παρουσιάζουν συχνά συναισθηματικές δυσκολίες, φόβο ή και ενοχές, γεγονός το οποίο επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο φαινόμενο. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την αναγκαιότητα για ενημέρωση και για ολιστική και συστηματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού στο σχολικό πλαίσιο. Οι ενέργειες αυτές οφείλουν να πραγματοποιούνται μέσα από συντονισμένες δράσεις παρέμβασης, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν την έγκυρη εκπαίδευση και επιμόρφωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών, καθώς και την ενεργή συμμετοχή των οικογενειών τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία εκπαιδευτικών, γονέων, κηδεμόνων, μαθητών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, με στόχο την ενίσχυση και αποκατάσταση της ψυχικής υγείας των μαθητών που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού. Επιπλέον, η εργασία τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης προγραμμάτων πρόληψης που να βασίζονται στην καλλιέργεια θετικού, φιλικού κλίματος εντός του σχολικού πλαισίου, στην ενίσχυση των αξιών όπως η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, καθώς και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος που θα αγκαλιάζει τους μαθητές και θα τους επιτρέπει να αναπτύσσονται μαθησιακά, ψυχολογικά και κοινωνικά. Τέλος, επισημαίνεται η σημασία της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των παρεμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητά τους και η προσαρμογή τους στις ανάγκες κάθε σχολικής κοινότητας.","abstract_has_math":false,"creators":["Τερζή Βασιλική","Terzi Vasiliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:06Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5419685"],"render_values":[{"text":"uoadl:5419685","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5419685","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5419685","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5419685","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τερζή Βασιλική","Terzi Vasiliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5419685","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5419685"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα βιβλιογραφική εργασία εξετάζει τις επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους που έχουν εμπλακεί σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, προσεγγίζοντας το φαινόμενο υπό το πρίσμα της σύγχρονης επιστημονικής κοινότητας. Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στην ευημερία των μαθητών, σε ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, και οδηγεί στη δημιουργία ενός ανασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος όπου κυριαρχούν το άγχος και ο φόβος. Στην εργασία παρουσιάζονται οι διαφορετικές ομάδες εμπλεκόμενων, όπως αυτές των μαθητών-θυμάτων, των θυτών και των παρατηρητών. Τα θύματα αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και επιβαρύνονται σημαντικά, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά. Συχνές δυσκολίες ψυχοσυναισθηματικού χαρακτήρα που εντοπίζονται είναι τα υψηλά επίπεδα άγχους, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η μειωμένη αυτοεκτίμηση και η κοινωνική απόσυρση. Παράλληλα, εμφανίζονται και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, κοιλιακά άλγη και διαταραχές ύπνου, τα οποία σχετίζονται με την ψυχική ένταση και επιδρούν αρνητικά στη συνολική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Όσον αφορά τους θύτες, ενώ έχουν έναν επιθετικό ρόλο στα περιστατικά, δεν απαλλάσσονται από ψυχολογικά προβλήματα. Συχνά χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα ενσυναίσθησης και αντικοινωνική συμπεριφορά, ενώ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης παραβατικών συμπεριφορών και στην ενήλικη ζωή τους. Οι παρατηρητές, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, παρουσιάζουν συχνά συναισθηματικές δυσκολίες, φόβο ή και ενοχές, γεγονός το οποίο επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο φαινόμενο. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την αναγκαιότητα για ενημέρωση και για ολιστική και συστηματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού στο σχολικό πλαίσιο. Οι ενέργειες αυτές οφείλουν να πραγματοποιούνται μέσα από συντονισμένες δράσεις παρέμβασης, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν την έγκυρη εκπαίδευση και επιμόρφωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών, καθώς και την ενεργή συμμετοχή των οικογενειών τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία εκπαιδευτικών, γονέων, κηδεμόνων, μαθητών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, με στόχο την ενίσχυση και αποκατάσταση της ψυχικής υγείας των μαθητών που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού. Επιπλέον, η εργασία τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης προγραμμάτων πρόληψης που να βασίζονται στην καλλιέργεια θετικού, φιλικού κλίματος εντός του σχολικού πλαισίου, στην ενίσχυση των αξιών όπως η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, καθώς και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος που θα αγκαλιάζει τους μαθητές και θα τους επιτρέπει να αναπτύσσονται μαθησιακά, ψυχολογικά και κοινωνικά. Τέλος, επισημαίνεται η σημασία της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των παρεμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητά τους και η προσαρμογή τους στις ανάγκες κάθε σχολικής κοινότητας.","The present literature review examines the effects on children and adolescents who have been involved in incidents of school bullying and approaches the phenomenon through the lens of the contemporary scientific community. School bullying constitutes a multidimensional social phenomenon with significant negative impacts on students’ well- being at both psychological and social levels and leads to the creation of an unsafe school environment dominated by anxiety and fear. The study presents the different groups involved, namely the victims, the perpetrators, and the bystanders. The victims face serious psychological problems and are significantly burdened, both mentally and physically. Common psycho-emotional difficulties include high levels of anxiety, depression, low self-confidence, reduced self-esteem, and social withdrawal. At the same time, physical symptoms, which are associated with psychological distress and negatively affect the overall health of children and adolescents, such as headaches, abdominal pain, and sleep disturbances are observed. As for the perpetrators, although they assume an aggressive role in bullying incidents, they are not free from psychological difficulties. They are often characterized by low levels of empathy and antisocial behavior, while there is an increased risk of them developing delinquent behaviors in adulthood. The bystanders, who constitute the largest group, frequently experience emotional difficulties, fear, and feelings of guilt, which negatively affect their psychological state, as well as their attitudes and behavior toward the phenomenon. This study highlights the necessity for awareness, as well as for holistic and systematic prevention and intervention in addressing school bullying within the educational context. Such actions should be implemented through coordinated intervention strategies, including proper education and training of the members of the school community, raising awareness among all students, and the active involvement of their families. The collaboration among teachers, parents, guardians, students, and mental health professionals is particularly important, in order to strengthen and restore the mental health of the students involved in bullying incidents. Furthermore, the study emphasizes the need to adopt prevention programs which will be based on fostering a positive and friendly school environment, promoting values such as solidarity, empathy, and respect, and creating a safe and supportive environment that embraces students and enables their academic, psychological, and social development. Finally, the importance of continuous monitoring and evaluation of such interventions is highlighted, in order to ensure their effectiveness and their adaptation to the needs of each school community."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση του σχολικού εκφοβισμού στην ψυχική και σωματική υγεία των μαθητών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τερζή Βασιλική","Terzi Vasiliki"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα βιβλιογραφική εργασία εξετάζει τις επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους που έχουν εμπλακεί σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, προσεγγίζοντας το φαινόμενο υπό το πρίσμα της σύγχρονης επιστημονικής κοινότητας. Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στην ευημερία των μαθητών, σε ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, και οδηγεί στη δημιουργία ενός ανασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος όπου κυριαρχούν το άγχος και ο φόβος. Στην εργασία παρουσιάζονται οι διαφορετικές ομάδες εμπλεκόμενων, όπως αυτές των μαθητών-θυμάτων, των θυτών και των παρατηρητών. Τα θύματα αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα και επιβαρύνονται σημαντικά, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά. Συχνές δυσκολίες ψυχοσυναισθηματικού χαρακτήρα που εντοπίζονται είναι τα υψηλά επίπεδα άγχους, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοπεποίθηση, η μειωμένη αυτοεκτίμηση και η κοινωνική απόσυρση. Παράλληλα, εμφανίζονται και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, κοιλιακά άλγη και διαταραχές ύπνου, τα οποία σχετίζονται με την ψυχική ένταση και επιδρούν αρνητικά στη συνολική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Όσον αφορά τους θύτες, ενώ έχουν έναν επιθετικό ρόλο στα περιστατικά, δεν απαλλάσσονται από ψυχολογικά προβλήματα. Συχνά χαρακτηρίζονται από χαμηλά επίπεδα ενσυναίσθησης και αντικοινωνική συμπεριφορά, ενώ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης παραβατικών συμπεριφορών και στην ενήλικη ζωή τους. Οι παρατηρητές, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, παρουσιάζουν συχνά συναισθηματικές δυσκολίες, φόβο ή και ενοχές, γεγονός το οποίο επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό, τη στάση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στο φαινόμενο. Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την αναγκαιότητα για ενημέρωση και για ολιστική και συστηματική πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού στο σχολικό πλαίσιο. Οι ενέργειες αυτές οφείλουν να πραγματοποιούνται μέσα από συντονισμένες δράσεις παρέμβασης, οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν την έγκυρη εκπαίδευση και επιμόρφωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, την ευαισθητοποίηση όλων των μαθητών, καθώς και την ενεργή συμμετοχή των οικογενειών τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεργασία εκπαιδευτικών, γονέων, κηδεμόνων, μαθητών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, με στόχο την ενίσχυση και αποκατάσταση της ψυχικής υγείας των μαθητών που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού. Επιπλέον, η εργασία τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης προγραμμάτων πρόληψης που να βασίζονται στην καλλιέργεια θετικού, φιλικού κλίματος εντός του σχολικού πλαισίου, στην ενίσχυση των αξιών όπως η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, καθώς και στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος που θα αγκαλιάζει τους μαθητές και θα τους επιτρέπει να αναπτύσσονται μαθησιακά, ψυχολογικά και κοινωνικά. Τέλος, επισημαίνεται η σημασία της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των παρεμβάσεων ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητά τους και η προσαρμογή τους στις ανάγκες κάθε σχολικής κοινότητας.","The present literature review examines the effects on children and adolescents who have been involved in incidents of school bullying and approaches the phenomenon through the lens of the contemporary scientific community. School bullying constitutes a multidimensional social phenomenon with significant negative impacts on students’ well- being at both psychological and social levels and leads to the creation of an unsafe school environment dominated by anxiety and fear. The study presents the different groups involved, namely the victims, the perpetrators, and the bystanders. The victims face serious psychological problems and are significantly burdened, both mentally and physically. Common psycho-emotional difficulties include high levels of anxiety, depression, low self-confidence, reduced self-esteem, and social withdrawal. At the same time, physical symptoms, which are associated with psychological distress and negatively affect the overall health of children and adolescents, such as headaches, abdominal pain, and sleep disturbances are observed. As for the perpetrators, although they assume an aggressive role in bullying incidents, they are not free from psychological difficulties. They are often characterized by low levels of empathy and antisocial behavior, while there is an increased risk of them developing delinquent behaviors in adulthood. The bystanders, who constitute the largest group, frequently experience emotional difficulties, fear, and feelings of guilt, which negatively affect their psychological state, as well as their attitudes and behavior toward the phenomenon. This study highlights the necessity for awareness, as well as for holistic and systematic prevention and intervention in addressing school bullying within the educational context. Such actions should be implemented through coordinated intervention strategies, including proper education and training of the members of the school community, raising awareness among all students, and the active involvement of their families. The collaboration among teachers, parents, guardians, students, and mental health professionals is particularly important, in order to strengthen and restore the mental health of the students involved in bullying incidents. Furthermore, the study emphasizes the need to adopt prevention programs which will be based on fostering a positive and friendly school environment, promoting values such as solidarity, empathy, and respect, and creating a safe and supportive environment that embraces students and enables their academic, psychological, and social development. Finally, the importance of continuous monitoring and evaluation of such interventions is highlighted, in order to ensure their effectiveness and their adaptation to the needs of each school community."],"dc:identifier":["uoadl:5419685","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5419685"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η επίδραση του σχολικού εκφοβισμού στην ψυχική και σωματική υγεία των μαθητών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:06Z"}