{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5420275"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5420275","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Από την Ανατολή στη Δύση: Η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στη συγκρότηση της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής.","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση των καθοριστικών παραγόντων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής του ελληνικού κράτους από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και τη δεκαετία του 1930. Το επίκεντρο της ανάλυσης εντοπίζεται στη μελέτη της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μικρά Ασία έως το 1922 και, κυρίως, στις πολυσχιδείς αλλαγές που επέφερε η Μικρασιατική Καταστροφή στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας κατά τη μεσοπολεμική περίοδο. Η εργασία εξετάζει τις δομές, τα χαρακτηριστικά και τη βαθιά πολιτισμική σημασία της μικρασιατικής ελληνικής παιδείας εντός του πλαισίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση λειτούργησε ως μέσο ενδυνάμωσης της εθνικής συνείδησης και διατήρησης της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απώλειες που υπέστη η μικρασιατική παιδεία μετά το 1922, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου και πολιτισμικού κεφαλαίου όσο και ως προς την απώλεια σημαντικών εκπαιδευτικών θεσμών, σχολείων και κοινοτικών δομών. Ωστόσο, σημειώνεται, σύμφωνα με σχετική επισήμανση, ότι ελληνικά σχολεία συνέχισαν – και συνεχίζουν – να λειτουργούν σε πόλεις όπως η Σμύρνη, γεγονός που προσφέρει έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα άξονα για περαιτέρω μελέτη της ιστορικής συνέχειας της ελληνικής εκπαίδευσης στη διασπορά. Η καταγραφή και συστηματική μελέτη αυτής της επιβίωσης και συνέχειας καθιστούν την παρούσα εργασία πρωτότυπη και χρήσιμη για τη μελλοντική έρευνα. Κεντρικό ερώτημα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η προσφυγική εμπειρία συνέβαλε στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και πρακτικής του ελληνικού κράτους, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες ένταξης των προσφύγων και κυρίως των παιδιών τους στο εθνικό σχολικό σύστημα. Εξετάζονται οι διοικητικές, παιδαγωγικές και γλωσσικές προσαρμογές που υιοθετήθηκαν ώστε να ανταποκριθεί το εκπαιδευτικό σύστημα στις ανάγκες της μαζικής εισροής περίπου 1.200.000 προσφύγων, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από διαφορετικά πολιτισμικά και γλωσσικά περιβάλλοντα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάλυσης, υπογραμμίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου κοινωνικής ένταξης, εξισορρόπησης των κοινωνικών ανισοτήτων και διατήρησης της πολιτισμικής ταυτότητας των προσφύγων. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετώπισε το ελληνικό κράτος, όπως η έλλειψη υλικοτεχνικών υποδομών, η ανάγκη για κατάλληλα καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και οι θεσμικές αλλαγές που απαιτήθηκαν για την προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στην ιστορική-ερμηνευτική ανάλυση, με αξιοποίηση τόσο πρωτογενών πηγών (αρχεία φιλεκπαιδευτικών συλλόγων, κρατικά έγγραφα, απομνημονεύματα, εφημερίδες της εποχής) όσο και εκτενούς δευτερογενούς βιβλιογραφίας σχετικής με την εκπαίδευση στον ελλαδικό και μικρασιατικό χώρο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συγκριτική προσέγγιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας πριν και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, προκειμένου να εντοπιστούν οι τομές και οι συνέχειες στις δομές και στις ιδεολογικές κατευθύνσεις της εκπαίδευσης. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση των σύνθετων και μακροχρόνιων επιπτώσεων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο πεδίο της ελληνικής εκπαίδευσης. Μέσα από την εστίαση στην ένταξη των προσφύγων στο σχολείο και τη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής σε περιόδους κρίσης και μετάβασης, επιδιώκεται να αναδειχθούν κρίσιμες πτυχές της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, με έμφαση στην πολιτισμική ανθεκτικότητα, τη διαμόρφωση μορφωτικών αντιλήψεων και τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση των καθοριστικών παραγόντων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής του ελληνικού κράτους από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και τη δεκαετία του 1930. Το επίκεντρο της ανάλυσης εντοπίζεται στη μελέτη της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μικρά Ασία έως το 1922 και, κυρίως, στις πολυσχιδείς αλλαγές που επέφερε η Μικρασιατική Καταστροφή στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας κατά τη μεσοπολεμική περίοδο. Η εργασία εξετάζει τις δομές, τα χαρακτηριστικά και τη βαθιά πολιτισμική σημασία της μικρασιατικής ελληνικής παιδείας εντός του πλαισίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση λειτούργησε ως μέσο ενδυνάμωσης της εθνικής συνείδησης και διατήρησης της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απώλειες που υπέστη η μικρασιατική παιδεία μετά το 1922, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου και πολιτισμικού κεφαλαίου όσο και ως προς την απώλεια σημαντικών εκπαιδευτικών θεσμών, σχολείων και κοινοτικών δομών. Ωστόσο, σημειώνεται, σύμφωνα με σχετική επισήμανση, ότι ελληνικά σχολεία συνέχισαν – και συνεχίζουν – να λειτουργούν σε πόλεις όπως η Σμύρνη, γεγονός που προσφέρει έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα άξονα για περαιτέρω μελέτη της ιστορικής συνέχειας της ελληνικής εκπαίδευσης στη διασπορά. Η καταγραφή και συστηματική μελέτη αυτής της επιβίωσης και συνέχειας καθιστούν την παρούσα εργασία πρωτότυπη και χρήσιμη για τη μελλοντική έρευνα. Κεντρικό ερώτημα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η προσφυγική εμπειρία συνέβαλε στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και πρακτικής του ελληνικού κράτους, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες ένταξης των προσφύγων και κυρίως των παιδιών τους στο εθνικό σχολικό σύστημα. Εξετάζονται οι διοικητικές, παιδαγωγικές και γλωσσικές προσαρμογές που υιοθετήθηκαν ώστε να ανταποκριθεί το εκπαιδευτικό σύστημα στις ανάγκες της μαζικής εισροής περίπου 1.200.000 προσφύγων, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από διαφορετικά πολιτισμικά και γλωσσικά περιβάλλοντα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάλυσης, υπογραμμίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου κοινωνικής ένταξης, εξισορρόπησης των κοινωνικών ανισοτήτων και διατήρησης της πολιτισμικής ταυτότητας των προσφύγων. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετώπισε το ελληνικό κράτος, όπως η έλλειψη υλικοτεχνικών υποδομών, η ανάγκη για κατάλληλα καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και οι θεσμικές αλλαγές που απαιτήθηκαν για την προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στην ιστορική-ερμηνευτική ανάλυση, με αξιοποίηση τόσο πρωτογενών πηγών (αρχεία φιλεκπαιδευτικών συλλόγων, κρατικά έγγραφα, απομνημονεύματα, εφημερίδες της εποχής) όσο και εκτενούς δευτερογενούς βιβλιογραφίας σχετικής με την εκπαίδευση στον ελλαδικό και μικρασιατικό χώρο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συγκριτική προσέγγιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας πριν και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, προκειμένου να εντοπιστούν οι τομές και οι συνέχειες στις δομές και στις ιδεολογικές κατευθύνσεις της εκπαίδευσης. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση των σύνθετων και μακροχρόνιων επιπτώσεων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο πεδίο της ελληνικής εκπαίδευσης. Μέσα από την εστίαση στην ένταξη των προσφύγων στο σχολείο και τη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής σε περιόδους κρίσης και μετάβασης, επιδιώκεται να αναδειχθούν κρίσιμες πτυχές της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, με έμφαση στην πολιτισμική ανθεκτικότητα, τη διαμόρφωση μορφωτικών αντιλήψεων και τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο.","abstract_has_math":false,"creators":["Μασούρα Μυρσίνη","Masoura Myrsini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:06Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5420275"],"render_values":[{"text":"uoadl:5420275","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5420275","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5420275","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5420275","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μασούρα Μυρσίνη","Masoura Myrsini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5420275","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5420275"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση των καθοριστικών παραγόντων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής του ελληνικού κράτους από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και τη δεκαετία του 1930. Το επίκεντρο της ανάλυσης εντοπίζεται στη μελέτη της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μικρά Ασία έως το 1922 και, κυρίως, στις πολυσχιδείς αλλαγές που επέφερε η Μικρασιατική Καταστροφή στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας κατά τη μεσοπολεμική περίοδο. Η εργασία εξετάζει τις δομές, τα χαρακτηριστικά και τη βαθιά πολιτισμική σημασία της μικρασιατικής ελληνικής παιδείας εντός του πλαισίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση λειτούργησε ως μέσο ενδυνάμωσης της εθνικής συνείδησης και διατήρησης της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απώλειες που υπέστη η μικρασιατική παιδεία μετά το 1922, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου και πολιτισμικού κεφαλαίου όσο και ως προς την απώλεια σημαντικών εκπαιδευτικών θεσμών, σχολείων και κοινοτικών δομών. Ωστόσο, σημειώνεται, σύμφωνα με σχετική επισήμανση, ότι ελληνικά σχολεία συνέχισαν – και συνεχίζουν – να λειτουργούν σε πόλεις όπως η Σμύρνη, γεγονός που προσφέρει έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα άξονα για περαιτέρω μελέτη της ιστορικής συνέχειας της ελληνικής εκπαίδευσης στη διασπορά. Η καταγραφή και συστηματική μελέτη αυτής της επιβίωσης και συνέχειας καθιστούν την παρούσα εργασία πρωτότυπη και χρήσιμη για τη μελλοντική έρευνα. Κεντρικό ερώτημα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η προσφυγική εμπειρία συνέβαλε στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και πρακτικής του ελληνικού κράτους, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες ένταξης των προσφύγων και κυρίως των παιδιών τους στο εθνικό σχολικό σύστημα. Εξετάζονται οι διοικητικές, παιδαγωγικές και γλωσσικές προσαρμογές που υιοθετήθηκαν ώστε να ανταποκριθεί το εκπαιδευτικό σύστημα στις ανάγκες της μαζικής εισροής περίπου 1.200.000 προσφύγων, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από διαφορετικά πολιτισμικά και γλωσσικά περιβάλλοντα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάλυσης, υπογραμμίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου κοινωνικής ένταξης, εξισορρόπησης των κοινωνικών ανισοτήτων και διατήρησης της πολιτισμικής ταυτότητας των προσφύγων. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετώπισε το ελληνικό κράτος, όπως η έλλειψη υλικοτεχνικών υποδομών, η ανάγκη για κατάλληλα καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και οι θεσμικές αλλαγές που απαιτήθηκαν για την προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στην ιστορική-ερμηνευτική ανάλυση, με αξιοποίηση τόσο πρωτογενών πηγών (αρχεία φιλεκπαιδευτικών συλλόγων, κρατικά έγγραφα, απομνημονεύματα, εφημερίδες της εποχής) όσο και εκτενούς δευτερογενούς βιβλιογραφίας σχετικής με την εκπαίδευση στον ελλαδικό και μικρασιατικό χώρο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συγκριτική προσέγγιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας πριν και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, προκειμένου να εντοπιστούν οι τομές και οι συνέχειες στις δομές και στις ιδεολογικές κατευθύνσεις της εκπαίδευσης. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση των σύνθετων και μακροχρόνιων επιπτώσεων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο πεδίο της ελληνικής εκπαίδευσης. Μέσα από την εστίαση στην ένταξη των προσφύγων στο σχολείο και τη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής σε περιόδους κρίσης και μετάβασης, επιδιώκεται να αναδειχθούν κρίσιμες πτυχές της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, με έμφαση στην πολιτισμική ανθεκτικότητα, τη διαμόρφωση μορφωτικών αντιλήψεων και τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο.","This thesis aims to conduct an in-depth investigation of the determining factors that contributed to the formation and implementation of the educational policy of the Greek state from the late 19th century to the 1930s. The focus of the analysis is on the study of Greek education in Asia Minor until 1922 and, mainly, on the multifaceted changes that the Asia Minor Catastrophe brought to the educational system of Greece during the interwar period. The thesis examines the structures, characteristics and deep cultural significance of Asia Minor Greek education within the framework of the Ottoman Empire, highlighting the way in which education functioned as a means of strengthening national consciousness and preserving Greek cultural identity. Particular emphasis is placed on the losses suffered by Asia Minor education after 1922, both in terms of human and cultural capital and in terms of the loss of important educational institutions, schools and community structures. However, it is noted, according to a relevant note, that Greek schools continued – and continue – to operate in cities such as Smyrna, a fact that offers a particularly interesting axis for further study of the historical continuity of Greek education in the diaspora. The recording and systematic study of this survival and continuity make the present work original and useful for future research. The central question of the study is the investigation of the way in which the refugee experience contributed to the shaping of the educational policy and practice of the Greek state, with particular emphasis on the processes of integration of refugees and mainly their children into the national school system. The administrative, pedagogical and linguistic adjustments adopted to respond to the needs of the education system to the mass influx of approximately 1,200,000 refugees, many of whom came from different cultural and linguistic backgrounds, are examined. Throughout the analysis, the role of education as a key tool for social integration, balancing social inequalities and preserving the cultural identity of refugees is underlined. At the same time, the paper highlights the challenges faced by the Greek state, such as the lack of logistical infrastructure, the need for appropriately trained educational staff and the institutional changes required to adapt to the new conditions. The methodological approach is based on historical-interpretive analysis, utilizing both primary sources (archives of educational associations, state documents, memoirs, newspapers of the time) and extensive secondary bibliography related to education in Greece and Asia Minor. Particular emphasis is given to the comparative approach of the educational reality before and after the Asia Minor Catastrophe, in order to identify the intersections and continuities in the structures and ideological directions of education. The work aspires to contribute substantially to the understanding of the complex and long-term effects of the Asia Minor Catastrophe in the field of Greek education. Through a focus on the integration of refugees into school and the management of educational policy in times of crisis and transition, it seeks to highlight critical aspects of the historical course of Hellenism, with an emphasis on cultural resilience, the formation of educational perceptions and the construction of national identity in an ever-changing historical and social context."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Από την Ανατολή στη Δύση: Η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στη συγκρότηση της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μασούρα Μυρσίνη","Masoura Myrsini"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στην εις βάθος διερεύνηση των καθοριστικών παραγόντων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση και εφαρμογή της εκπαιδευτικής πολιτικής του ελληνικού κράτους από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και τη δεκαετία του 1930. Το επίκεντρο της ανάλυσης εντοπίζεται στη μελέτη της ελληνικής εκπαίδευσης στη Μικρά Ασία έως το 1922 και, κυρίως, στις πολυσχιδείς αλλαγές που επέφερε η Μικρασιατική Καταστροφή στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας κατά τη μεσοπολεμική περίοδο. Η εργασία εξετάζει τις δομές, τα χαρακτηριστικά και τη βαθιά πολιτισμική σημασία της μικρασιατικής ελληνικής παιδείας εντός του πλαισίου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση λειτούργησε ως μέσο ενδυνάμωσης της εθνικής συνείδησης και διατήρησης της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις απώλειες που υπέστη η μικρασιατική παιδεία μετά το 1922, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου και πολιτισμικού κεφαλαίου όσο και ως προς την απώλεια σημαντικών εκπαιδευτικών θεσμών, σχολείων και κοινοτικών δομών. Ωστόσο, σημειώνεται, σύμφωνα με σχετική επισήμανση, ότι ελληνικά σχολεία συνέχισαν – και συνεχίζουν – να λειτουργούν σε πόλεις όπως η Σμύρνη, γεγονός που προσφέρει έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα άξονα για περαιτέρω μελέτη της ιστορικής συνέχειας της ελληνικής εκπαίδευσης στη διασπορά. Η καταγραφή και συστηματική μελέτη αυτής της επιβίωσης και συνέχειας καθιστούν την παρούσα εργασία πρωτότυπη και χρήσιμη για τη μελλοντική έρευνα. Κεντρικό ερώτημα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η προσφυγική εμπειρία συνέβαλε στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και πρακτικής του ελληνικού κράτους, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες ένταξης των προσφύγων και κυρίως των παιδιών τους στο εθνικό σχολικό σύστημα. Εξετάζονται οι διοικητικές, παιδαγωγικές και γλωσσικές προσαρμογές που υιοθετήθηκαν ώστε να ανταποκριθεί το εκπαιδευτικό σύστημα στις ανάγκες της μαζικής εισροής περίπου 1.200.000 προσφύγων, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από διαφορετικά πολιτισμικά και γλωσσικά περιβάλλοντα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανάλυσης, υπογραμμίζεται ο ρόλος της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου κοινωνικής ένταξης, εξισορρόπησης των κοινωνικών ανισοτήτων και διατήρησης της πολιτισμικής ταυτότητας των προσφύγων. Παράλληλα, η εργασία αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετώπισε το ελληνικό κράτος, όπως η έλλειψη υλικοτεχνικών υποδομών, η ανάγκη για κατάλληλα καταρτισμένο εκπαιδευτικό προσωπικό και οι θεσμικές αλλαγές που απαιτήθηκαν για την προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται στην ιστορική-ερμηνευτική ανάλυση, με αξιοποίηση τόσο πρωτογενών πηγών (αρχεία φιλεκπαιδευτικών συλλόγων, κρατικά έγγραφα, απομνημονεύματα, εφημερίδες της εποχής) όσο και εκτενούς δευτερογενούς βιβλιογραφίας σχετικής με την εκπαίδευση στον ελλαδικό και μικρασιατικό χώρο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συγκριτική προσέγγιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας πριν και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, προκειμένου να εντοπιστούν οι τομές και οι συνέχειες στις δομές και στις ιδεολογικές κατευθύνσεις της εκπαίδευσης. Η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση των σύνθετων και μακροχρόνιων επιπτώσεων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο πεδίο της ελληνικής εκπαίδευσης. Μέσα από την εστίαση στην ένταξη των προσφύγων στο σχολείο και τη διαχείριση της εκπαιδευτικής πολιτικής σε περιόδους κρίσης και μετάβασης, επιδιώκεται να αναδειχθούν κρίσιμες πτυχές της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, με έμφαση στην πολιτισμική ανθεκτικότητα, τη διαμόρφωση μορφωτικών αντιλήψεων και τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο.","This thesis aims to conduct an in-depth investigation of the determining factors that contributed to the formation and implementation of the educational policy of the Greek state from the late 19th century to the 1930s. The focus of the analysis is on the study of Greek education in Asia Minor until 1922 and, mainly, on the multifaceted changes that the Asia Minor Catastrophe brought to the educational system of Greece during the interwar period. The thesis examines the structures, characteristics and deep cultural significance of Asia Minor Greek education within the framework of the Ottoman Empire, highlighting the way in which education functioned as a means of strengthening national consciousness and preserving Greek cultural identity. Particular emphasis is placed on the losses suffered by Asia Minor education after 1922, both in terms of human and cultural capital and in terms of the loss of important educational institutions, schools and community structures. However, it is noted, according to a relevant note, that Greek schools continued – and continue – to operate in cities such as Smyrna, a fact that offers a particularly interesting axis for further study of the historical continuity of Greek education in the diaspora. The recording and systematic study of this survival and continuity make the present work original and useful for future research. The central question of the study is the investigation of the way in which the refugee experience contributed to the shaping of the educational policy and practice of the Greek state, with particular emphasis on the processes of integration of refugees and mainly their children into the national school system. The administrative, pedagogical and linguistic adjustments adopted to respond to the needs of the education system to the mass influx of approximately 1,200,000 refugees, many of whom came from different cultural and linguistic backgrounds, are examined. Throughout the analysis, the role of education as a key tool for social integration, balancing social inequalities and preserving the cultural identity of refugees is underlined. At the same time, the paper highlights the challenges faced by the Greek state, such as the lack of logistical infrastructure, the need for appropriately trained educational staff and the institutional changes required to adapt to the new conditions. The methodological approach is based on historical-interpretive analysis, utilizing both primary sources (archives of educational associations, state documents, memoirs, newspapers of the time) and extensive secondary bibliography related to education in Greece and Asia Minor. Particular emphasis is given to the comparative approach of the educational reality before and after the Asia Minor Catastrophe, in order to identify the intersections and continuities in the structures and ideological directions of education. The work aspires to contribute substantially to the understanding of the complex and long-term effects of the Asia Minor Catastrophe in the field of Greek education. Through a focus on the integration of refugees into school and the management of educational policy in times of crisis and transition, it seeks to highlight critical aspects of the historical course of Hellenism, with an emphasis on cultural resilience, the formation of educational perceptions and the construction of national identity in an ever-changing historical and social context."],"dc:identifier":["uoadl:5420275","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5420275"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Από την Ανατολή στη Δύση: Η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στη συγκρότηση της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:06Z"}