{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5421486"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5421486","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη στο μοντέλο της ICRP: αβεβαιότητες, ειδικοί πληθυσμοί & μοντέλα υπολογισμού","abstract":"Υπόβαθρο: Η ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη αποτελεί βασικό μέγεθος στο σύστημα ακτινοπροστασίας της ICRP καθώς συνδέει την πιθανότητα εμφάνισης στοχαστικών βιολογικών αποτελεσμάτων με τη σοβαρότητα των συνεπειών τους. Στο μοντέλο της ICRP η ακτινική βλάβη υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές ακτινικού ρίσκου και τις παραμέτρους σοβαρότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θνητότητα, τη μείωση ποιότητας ζωής και τη σχετική απώλεια προσδόκιμου ζωής. Το μέγεθος αυτό αφορά πληθυσμιακές εκτιμήσεις για σκοπούς ακτινοπροστασίας και όχι εξατομικευμένη εκτίμηση ρίσκου για μεμονωμένα άτομα. Το μοντέλο αυτό αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των παραγόντων βαρύτητας ιστού και της ενεργού δόσης και συνοδεύεται από αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τις πληθυσμιακές παραδοχές και την επιλογή των παραμέτρων σοβαρότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των βασικών παραγόντων που επηρεάζουν την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης στο μοντέλο της ICRP. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η επίδραση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου, η διαφοροποίηση της ακτινικής βλάβης ως προς το φύλο και την ηλικία και εξετάστηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ενδιάμεσων μοντέλων υπολογισμού με μειωμένη παραμετρική πολυπλοκότητα. Μεθοδολογία: Αρχικά αναπαράχθηκε το μοντέλο ακτινικής βλάβης της ICRP με βάση τις δημοσιευμένες τιμές των συντελεστών ακτινικού ρίσκου και των παραμέτρων σοβαρότητας. Στη συνέχεια, για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα του BEIR VII, με χαμηλή, κεντρική και υψηλή εκτίμηση, κρατώντας σταθερές τις παραμέτρους σοβαρότητας. Η επίδραση του φύλου και της ηλικίας εξετάστηκε με βάση τις διαθέσιμες τιμές της ICRP για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον γενικό πληθυσμό και τον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας. Τέλος, συγκρίθηκε το πλήρες μοντέλο της ICRP με μια προσέγγιση βασισμένη μόνο στο ακτινικό ρίσκο και με δύο ενδιάμεσες προσεγγίσεις, στις οποίες οι παράμετροι σοβαρότητας κατηγοριοποιήθηκαν. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε ότι οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, καθώς οι μεταβολές τους μεταφέρονται άμεσα στην τελική ακτινική βλάβη. Για τους κοινούς ιστούς μεταξύ BEIR VII και ICRP, οι χαμηλές, κεντρικές και υψηλές εκτιμήσεις οδήγησαν σε τιμές ακτινικής βλάβης που παρουσίασαν σημαντική διασπορά σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή της ICRP. Η ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε ότι η συνολική ακτινική βλάβη είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι ίδια σε όλους τους ιστούς. Η ανάλυση ως προς την ηλικία έδειξε ότι ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας εμφανίζει συνολικά χαμηλότερη ακτινική βλάβη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ σε ορισμένα όργανα, όπως ο πνεύμονας, η ουροδόχος κύστη και ο οισοφάγος, παρατηρήθηκε αύξηση. Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων προσεγγίσεων έδειξαν καλή συμφωνία με το πλήρες μοντέλο της ICRP, με μικρές συνολικές αποκλίσεις, σε αντίθεση με την προσέγγιση μόνο με ακτινικό ρίσκο, η οποία υπερεκτίμησε τη βλάβη. Συμπεράσματα: Η ακτινική βλάβη είναι ένα σύνθετο μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από το ακτινικό ρίσκο όσο και από τη σοβαρότητα των συνεπειών κάθε καρκίνου. Οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα και αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Το φύλο και η ηλικία επηρεάζουν επίσης την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης, γεγονός που δείχνει ότι οι μέσες τιμές της ICRP είναι χρήσιμες για την ακτινοπροστασία, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις διαφοροποιήσεις ειδικών πληθυσμιακών ομάδων. Οι παράμετροι σοβαρότητας δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς επιτρέπουν τη διάκριση καρκίνων με διαφορετική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση τους φαίνεται να μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική προσέγγιση του πλήρους μοντέλου, μειώνοντας την παραμετρική πολυπλοκότητα. Μελλοντικά, η ανάλυση μπορεί να επεκταθεί σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και στη σύνδεση της έννοιας της ακτινικής βλάβης με την περιβαλλοντική ακτινοπροστασία.","abstract_html":"Υπόβαθρο: Η ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη αποτελεί βασικό μέγεθος στο σύστημα ακτινοπροστασίας της ICRP καθώς συνδέει την πιθανότητα εμφάνισης στοχαστικών βιολογικών αποτελεσμάτων με τη σοβαρότητα των συνεπειών τους. Στο μοντέλο της ICRP η ακτινική βλάβη υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές ακτινικού ρίσκου και τις παραμέτρους σοβαρότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θνητότητα, τη μείωση ποιότητας ζωής και τη σχετική απώλεια προσδόκιμου ζωής. Το μέγεθος αυτό αφορά πληθυσμιακές εκτιμήσεις για σκοπούς ακτινοπροστασίας και όχι εξατομικευμένη εκτίμηση ρίσκου για μεμονωμένα άτομα. Το μοντέλο αυτό αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των παραγόντων βαρύτητας ιστού και της ενεργού δόσης και συνοδεύεται από αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τις πληθυσμιακές παραδοχές και την επιλογή των παραμέτρων σοβαρότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των βασικών παραγόντων που επηρεάζουν την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης στο μοντέλο της ICRP. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η επίδραση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου, η διαφοροποίηση της ακτινικής βλάβης ως προς το φύλο και την ηλικία και εξετάστηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ενδιάμεσων μοντέλων υπολογισμού με μειωμένη παραμετρική πολυπλοκότητα. Μεθοδολογία: Αρχικά αναπαράχθηκε το μοντέλο ακτινικής βλάβης της ICRP με βάση τις δημοσιευμένες τιμές των συντελεστών ακτινικού ρίσκου και των παραμέτρων σοβαρότητας. Στη συνέχεια, για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα του BEIR VII, με χαμηλή, κεντρική και υψηλή εκτίμηση, κρατώντας σταθερές τις παραμέτρους σοβαρότητας. Η επίδραση του φύλου και της ηλικίας εξετάστηκε με βάση τις διαθέσιμες τιμές της ICRP για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον γενικό πληθυσμό και τον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας. Τέλος, συγκρίθηκε το πλήρες μοντέλο της ICRP με μια προσέγγιση βασισμένη μόνο στο ακτινικό ρίσκο και με δύο ενδιάμεσες προσεγγίσεις, στις οποίες οι παράμετροι σοβαρότητας κατηγοριοποιήθηκαν. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε ότι οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, καθώς οι μεταβολές τους μεταφέρονται άμεσα στην τελική ακτινική βλάβη. Για τους κοινούς ιστούς μεταξύ BEIR VII και ICRP, οι χαμηλές, κεντρικές και υψηλές εκτιμήσεις οδήγησαν σε τιμές ακτινικής βλάβης που παρουσίασαν σημαντική διασπορά σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή της ICRP. Η ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε ότι η συνολική ακτινική βλάβη είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι ίδια σε όλους τους ιστούς. Η ανάλυση ως προς την ηλικία έδειξε ότι ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας εμφανίζει συνολικά χαμηλότερη ακτινική βλάβη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ σε ορισμένα όργανα, όπως ο πνεύμονας, η ουροδόχος κύστη και ο οισοφάγος, παρατηρήθηκε αύξηση. Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων προσεγγίσεων έδειξαν καλή συμφωνία με το πλήρες μοντέλο της ICRP, με μικρές συνολικές αποκλίσεις, σε αντίθεση με την προσέγγιση μόνο με ακτινικό ρίσκο, η οποία υπερεκτίμησε τη βλάβη. Συμπεράσματα: Η ακτινική βλάβη είναι ένα σύνθετο μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από το ακτινικό ρίσκο όσο και από τη σοβαρότητα των συνεπειών κάθε καρκίνου. Οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα και αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Το φύλο και η ηλικία επηρεάζουν επίσης την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης, γεγονός που δείχνει ότι οι μέσες τιμές της ICRP είναι χρήσιμες για την ακτινοπροστασία, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις διαφοροποιήσεις ειδικών πληθυσμιακών ομάδων. Οι παράμετροι σοβαρότητας δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς επιτρέπουν τη διάκριση καρκίνων με διαφορετική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση τους φαίνεται να μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική προσέγγιση του πλήρους μοντέλου, μειώνοντας την παραμετρική πολυπλοκότητα. Μελλοντικά, η ανάλυση μπορεί να επεκταθεί σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και στη σύνδεση της έννοιας της ακτινικής βλάβης με την περιβαλλοντική ακτινοπροστασία.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσελεκίδου Ευτυχία","Tselekidou Eftychia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:09Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5421486"],"render_values":[{"text":"uoadl:5421486","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421486","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421486","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5421486","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσελεκίδου Ευτυχία","Tselekidou Eftychia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5421486","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421486"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Υπόβαθρο: Η ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη αποτελεί βασικό μέγεθος στο σύστημα ακτινοπροστασίας της ICRP καθώς συνδέει την πιθανότητα εμφάνισης στοχαστικών βιολογικών αποτελεσμάτων με τη σοβαρότητα των συνεπειών τους. Στο μοντέλο της ICRP η ακτινική βλάβη υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές ακτινικού ρίσκου και τις παραμέτρους σοβαρότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θνητότητα, τη μείωση ποιότητας ζωής και τη σχετική απώλεια προσδόκιμου ζωής. Το μέγεθος αυτό αφορά πληθυσμιακές εκτιμήσεις για σκοπούς ακτινοπροστασίας και όχι εξατομικευμένη εκτίμηση ρίσκου για μεμονωμένα άτομα. Το μοντέλο αυτό αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των παραγόντων βαρύτητας ιστού και της ενεργού δόσης και συνοδεύεται από αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τις πληθυσμιακές παραδοχές και την επιλογή των παραμέτρων σοβαρότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των βασικών παραγόντων που επηρεάζουν την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης στο μοντέλο της ICRP. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η επίδραση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου, η διαφοροποίηση της ακτινικής βλάβης ως προς το φύλο και την ηλικία και εξετάστηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ενδιάμεσων μοντέλων υπολογισμού με μειωμένη παραμετρική πολυπλοκότητα. Μεθοδολογία: Αρχικά αναπαράχθηκε το μοντέλο ακτινικής βλάβης της ICRP με βάση τις δημοσιευμένες τιμές των συντελεστών ακτινικού ρίσκου και των παραμέτρων σοβαρότητας. Στη συνέχεια, για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα του BEIR VII, με χαμηλή, κεντρική και υψηλή εκτίμηση, κρατώντας σταθερές τις παραμέτρους σοβαρότητας. Η επίδραση του φύλου και της ηλικίας εξετάστηκε με βάση τις διαθέσιμες τιμές της ICRP για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον γενικό πληθυσμό και τον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας. Τέλος, συγκρίθηκε το πλήρες μοντέλο της ICRP με μια προσέγγιση βασισμένη μόνο στο ακτινικό ρίσκο και με δύο ενδιάμεσες προσεγγίσεις, στις οποίες οι παράμετροι σοβαρότητας κατηγοριοποιήθηκαν. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε ότι οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, καθώς οι μεταβολές τους μεταφέρονται άμεσα στην τελική ακτινική βλάβη. Για τους κοινούς ιστούς μεταξύ BEIR VII και ICRP, οι χαμηλές, κεντρικές και υψηλές εκτιμήσεις οδήγησαν σε τιμές ακτινικής βλάβης που παρουσίασαν σημαντική διασπορά σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή της ICRP. Η ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε ότι η συνολική ακτινική βλάβη είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι ίδια σε όλους τους ιστούς. Η ανάλυση ως προς την ηλικία έδειξε ότι ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας εμφανίζει συνολικά χαμηλότερη ακτινική βλάβη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ σε ορισμένα όργανα, όπως ο πνεύμονας, η ουροδόχος κύστη και ο οισοφάγος, παρατηρήθηκε αύξηση. Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων προσεγγίσεων έδειξαν καλή συμφωνία με το πλήρες μοντέλο της ICRP, με μικρές συνολικές αποκλίσεις, σε αντίθεση με την προσέγγιση μόνο με ακτινικό ρίσκο, η οποία υπερεκτίμησε τη βλάβη. Συμπεράσματα: Η ακτινική βλάβη είναι ένα σύνθετο μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από το ακτινικό ρίσκο όσο και από τη σοβαρότητα των συνεπειών κάθε καρκίνου. Οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα και αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Το φύλο και η ηλικία επηρεάζουν επίσης την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης, γεγονός που δείχνει ότι οι μέσες τιμές της ICRP είναι χρήσιμες για την ακτινοπροστασία, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις διαφοροποιήσεις ειδικών πληθυσμιακών ομάδων. Οι παράμετροι σοβαρότητας δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς επιτρέπουν τη διάκριση καρκίνων με διαφορετική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση τους φαίνεται να μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική προσέγγιση του πλήρους μοντέλου, μειώνοντας την παραμετρική πολυπλοκότητα. Μελλοντικά, η ανάλυση μπορεί να επεκταθεί σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και στη σύνδεση της έννοιας της ακτινικής βλάβης με την περιβαλλοντική ακτινοπροστασία.","Background: Radiation-induced stochastic detriment is a key quantity in the radiological protection system of the International Commission on Radiological Protection (ICRP). It combines the probability of stochastic health effects with the severity of their consequences. In the ICRP model, radiation detriment is calculated using radiation risk coefficients and severity parameters, including lethality, reduction in quality of life and relative loss of life expectancy. This quantity refers to population-based estimates for radiological protection purposes and not to individual risk prediction. Purpose: The purpose of this thesis was to investigate the main factors affecting the estimation of radiation detriment in the ICRP model. Specifically, the study examined the effect of uncertainties in radiation risk coefficients, the variation of radiation detriment with sex and age and the possibility of developing intermediate calculation models with reduced parametric complexity. Methods: The ICRP radiation detriment model was first reproduced using published values of radiation risk coefficients and severity parameters. The uncertainty of radiation risk coefficients was then examined using BEIR VII data including low, central and high estimates, while keeping the severity parameters constant. Sex- and age-related differences were investigated using available ICRP data for males and females, as well as for the whole population and the working-age population. Finally, the full ICRP model was compared with an approach based only on radiation risk and with two intermediate approaches in which the severity parameters were categorized. Results: The analysis showed that radiation risk coefficients are a major source of uncertainty as their variations are directly propagated to the final detriment values. For the tissues common to BEIR VII and ICRP, the low, central and high estimates led to a wide range of detriment values compared with the corresponding ICRP value. The sex-based analysis showed higher total radiation detriment in females than in males, although the difference was not uniform across tissues. The age-based analysis showed that the working-age population had a lower total radiation detriment than the whole population, while some organs showed an increase. The intermediate approaches showed good agreement with the full ICRP model, with small overall deviations, whereas the approach based only on radiation risk overestimated detriment. Conclusions: Radiation detriment is a complex quantity affected by both radiation risk and the severity of cancer outcomes. Radiation risk coefficients represent an important source of uncertainty. Sex and age also influence detriment estimates, showing that ICRP average values are useful for radiological protection but do not fully describe differences between specific population groups. Severity parameters should not be ignored, as they allow cancers of different clinical impact to be distinguished. However, their categorization may provide a satisfactory approximation of the full model while reducing parametric complexity. Future work could extend the analysis to specific population groups and explore the conceptual link between radiation detriment and environmental radiological protection."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη στο μοντέλο της ICRP: αβεβαιότητες, ειδικοί πληθυσμοί & μοντέλα υπολογισμού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσελεκίδου Ευτυχία","Tselekidou Eftychia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Υπόβαθρο: Η ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη αποτελεί βασικό μέγεθος στο σύστημα ακτινοπροστασίας της ICRP καθώς συνδέει την πιθανότητα εμφάνισης στοχαστικών βιολογικών αποτελεσμάτων με τη σοβαρότητα των συνεπειών τους. Στο μοντέλο της ICRP η ακτινική βλάβη υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές ακτινικού ρίσκου και τις παραμέτρους σοβαρότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θνητότητα, τη μείωση ποιότητας ζωής και τη σχετική απώλεια προσδόκιμου ζωής. Το μέγεθος αυτό αφορά πληθυσμιακές εκτιμήσεις για σκοπούς ακτινοπροστασίας και όχι εξατομικευμένη εκτίμηση ρίσκου για μεμονωμένα άτομα. Το μοντέλο αυτό αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των παραγόντων βαρύτητας ιστού και της ενεργού δόσης και συνοδεύεται από αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τις πληθυσμιακές παραδοχές και την επιλογή των παραμέτρων σοβαρότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των βασικών παραγόντων που επηρεάζουν την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης στο μοντέλο της ICRP. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η επίδραση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου, η διαφοροποίηση της ακτινικής βλάβης ως προς το φύλο και την ηλικία και εξετάστηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ενδιάμεσων μοντέλων υπολογισμού με μειωμένη παραμετρική πολυπλοκότητα. Μεθοδολογία: Αρχικά αναπαράχθηκε το μοντέλο ακτινικής βλάβης της ICRP με βάση τις δημοσιευμένες τιμές των συντελεστών ακτινικού ρίσκου και των παραμέτρων σοβαρότητας. Στη συνέχεια, για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα του BEIR VII, με χαμηλή, κεντρική και υψηλή εκτίμηση, κρατώντας σταθερές τις παραμέτρους σοβαρότητας. Η επίδραση του φύλου και της ηλικίας εξετάστηκε με βάση τις διαθέσιμες τιμές της ICRP για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον γενικό πληθυσμό και τον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας. Τέλος, συγκρίθηκε το πλήρες μοντέλο της ICRP με μια προσέγγιση βασισμένη μόνο στο ακτινικό ρίσκο και με δύο ενδιάμεσες προσεγγίσεις, στις οποίες οι παράμετροι σοβαρότητας κατηγοριοποιήθηκαν. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε ότι οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, καθώς οι μεταβολές τους μεταφέρονται άμεσα στην τελική ακτινική βλάβη. Για τους κοινούς ιστούς μεταξύ BEIR VII και ICRP, οι χαμηλές, κεντρικές και υψηλές εκτιμήσεις οδήγησαν σε τιμές ακτινικής βλάβης που παρουσίασαν σημαντική διασπορά σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή της ICRP. Η ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε ότι η συνολική ακτινική βλάβη είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι ίδια σε όλους τους ιστούς. Η ανάλυση ως προς την ηλικία έδειξε ότι ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας εμφανίζει συνολικά χαμηλότερη ακτινική βλάβη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ σε ορισμένα όργανα, όπως ο πνεύμονας, η ουροδόχος κύστη και ο οισοφάγος, παρατηρήθηκε αύξηση. Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων προσεγγίσεων έδειξαν καλή συμφωνία με το πλήρες μοντέλο της ICRP, με μικρές συνολικές αποκλίσεις, σε αντίθεση με την προσέγγιση μόνο με ακτινικό ρίσκο, η οποία υπερεκτίμησε τη βλάβη. Συμπεράσματα: Η ακτινική βλάβη είναι ένα σύνθετο μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από το ακτινικό ρίσκο όσο και από τη σοβαρότητα των συνεπειών κάθε καρκίνου. Οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα και αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Το φύλο και η ηλικία επηρεάζουν επίσης την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης, γεγονός που δείχνει ότι οι μέσες τιμές της ICRP είναι χρήσιμες για την ακτινοπροστασία, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις διαφοροποιήσεις ειδικών πληθυσμιακών ομάδων. Οι παράμετροι σοβαρότητας δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς επιτρέπουν τη διάκριση καρκίνων με διαφορετική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση τους φαίνεται να μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική προσέγγιση του πλήρους μοντέλου, μειώνοντας την παραμετρική πολυπλοκότητα. Μελλοντικά, η ανάλυση μπορεί να επεκταθεί σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και στη σύνδεση της έννοιας της ακτινικής βλάβης με την περιβαλλοντική ακτινοπροστασία.","Background: Radiation-induced stochastic detriment is a key quantity in the radiological protection system of the International Commission on Radiological Protection (ICRP). It combines the probability of stochastic health effects with the severity of their consequences. In the ICRP model, radiation detriment is calculated using radiation risk coefficients and severity parameters, including lethality, reduction in quality of life and relative loss of life expectancy. This quantity refers to population-based estimates for radiological protection purposes and not to individual risk prediction. Purpose: The purpose of this thesis was to investigate the main factors affecting the estimation of radiation detriment in the ICRP model. Specifically, the study examined the effect of uncertainties in radiation risk coefficients, the variation of radiation detriment with sex and age and the possibility of developing intermediate calculation models with reduced parametric complexity. Methods: The ICRP radiation detriment model was first reproduced using published values of radiation risk coefficients and severity parameters. The uncertainty of radiation risk coefficients was then examined using BEIR VII data including low, central and high estimates, while keeping the severity parameters constant. Sex- and age-related differences were investigated using available ICRP data for males and females, as well as for the whole population and the working-age population. Finally, the full ICRP model was compared with an approach based only on radiation risk and with two intermediate approaches in which the severity parameters were categorized. Results: The analysis showed that radiation risk coefficients are a major source of uncertainty as their variations are directly propagated to the final detriment values. For the tissues common to BEIR VII and ICRP, the low, central and high estimates led to a wide range of detriment values compared with the corresponding ICRP value. The sex-based analysis showed higher total radiation detriment in females than in males, although the difference was not uniform across tissues. The age-based analysis showed that the working-age population had a lower total radiation detriment than the whole population, while some organs showed an increase. The intermediate approaches showed good agreement with the full ICRP model, with small overall deviations, whereas the approach based only on radiation risk overestimated detriment. Conclusions: Radiation detriment is a complex quantity affected by both radiation risk and the severity of cancer outcomes. Radiation risk coefficients represent an important source of uncertainty. Sex and age also influence detriment estimates, showing that ICRP average values are useful for radiological protection but do not fully describe differences between specific population groups. Severity parameters should not be ignored, as they allow cancers of different clinical impact to be distinguished. However, their categorization may provide a satisfactory approximation of the full model while reducing parametric complexity. Future work could extend the analysis to specific population groups and explore the conceptual link between radiation detriment and environmental radiological protection."],"dc:identifier":["uoadl:5421486","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421486"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη στο μοντέλο της ICRP: αβεβαιότητες, ειδικοί πληθυσμοί & μοντέλα υπολογισμού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:09Z"}