{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5421818"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5421818","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στον υβριδικό πόλεμο: επιχειρισιακή αξία και στρατηγικές προεκτάσεις.","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (UAVs) ως κεντρικού καταλύτη του σύγχρονου υβριδικού πολέμου και αναλύει πως η τεχνολογία αυτή αναδιαμορφώνει τη φύση της ισχύος, της αποτροπής και της ασυμμετρίας στις διεθνείς συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο του υβριδικού πολέμου, βασισμένο στις κλασικές προσεγγίσεις των Frank Hoffman, Mark Galeotti και του Hybrid Center of Excellence. Ο υβριδικός πόλεμος ορίζεται ως πολυδιάστατη στρατηγική που συνδυάζει συμβατικές και μη συμβατικές ενέργειες, πληροφοριακό πόλεμο, οικονομική πίεση, ψυχολογικές επιχειρήσεις και κυβερνο-δραστηριότητες, με στόχο την επίτευξη πολιτικών αποτελεσμάτων χωρίς να διασχίζεται το κατώφλι της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα UAVs εντάσσονται ως ιδανικό όχημα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπουν δράση κάτω από το όριο της «ένοπλης επίθεσης», διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή ακρίβεια, ελάχιστο πολιτικό κόστος και μέγιστη πληροφοριακή/ψυχολογική εκμετάλλευση. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Το πρώτο (Κεφάλαιο 3-4) παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη των UAVs από τα πρώτα πειράματα μέχρι την εποχή των FPV, των loitering munitions και των AI-enabled swarms, και αναλύει την δομική τους διάσταση (MALE/HALE, τακτικά, περιφερόμενα πυρομαχικά). Το δεύτερο μέρος (Κεφάλαιο 4) διεξάγει συγκριτική μελέτη τριών χαρακτηριστικών περιπτώσεων: α) Ναγκόρνο-Καραμπάχ 2020 (ανατροπή συμβατικής υπεροχής μέσω SEAD/DEAD με Bayraktar TB2 και Harop), β) Ουκρανία 2022-2026 (πόλεμος φθοράς με μαζική χρήση FPV, Shahed-136 και Lancet), γ) Μέση Ανατολή (Χούθι και Χεζμπολάχ ως ιρανικά proxies, με επιθέσεις σε Aramco και Ερυθρά Θάλασσα). Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια 5-6) εξετάζει τις στρατηγικές επιπτώσεις: διάβρωση της κλασικής αποτροπής, νέα οικονομική και πληροφοριακή ασυμμετρία, γεωπολιτικός ανταγωνισμός (ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία-Τουρκία-Ιράν), καθώς και οι προκλήσεις για τη συλλογική ασφάλεια (ΝΑΤΟ Άρθρο 5, ΕΕ κανονισμοί). Η εργασία καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής, με έμφαση στην ελληνική στρατηγική. Τα κύρια συμπεράσματα είναι: 1. Τα UAVs έχουν εκδημοκρατίσει την ακρίβεια και την ισχύ, επιτρέποντας σε μικρούς και μη κρατικούς δρώντες να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα με ελάχιστο κόστος. 2. Λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην γκρίζα ζώνη, θολώνοντας τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και δημιουργώντας νέες μορφές αποτροπής μέσω άρνησης και οικονομικής/ψυχολογικής φθοράς. 3. Εισάγουν την ανθρωπότητα σε μία μετά-αποτροπή εποχή, όπου η παραδοσιακή βεβαιότητα τιμωρίας έχει υποχωρήσει και η διαχείριση της ασάφειας αποτελεί τον πυρήνα της ασφάλειας. Για την Ελλάδα, προτείνεται η άμεση εθνική στρατηγική υβριδικής ανθεκτικότητας: εγχώρια παραγωγή τακτικών και αναλώσιμων UAVs, ανάπτυξη πολυεπίπεδων C-UAS θόλων στο Αιγαίο, ενίσχυση πληροφοριακής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές/ΝΑΤΟ πρωτοβουλίες. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η γεωγραφική ευπάθεια της χώρας την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε υβριδικές απειλές. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα UAVs δεν είναι απλώς μία τεχνολογία, αλλά ο νευρικός ιστός του υβριδικού πολέμου. Η πρόκληση του μέλλοντος είναι πολιτική και ηθική: πως θα διατηρηθεί η ανθρώπινη κρίση και ευθύνη σε ένα κόσμο όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα πιο γρήγορες, ακριβείς και αυτόνομες. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναυσμα για εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική συζήτηση και δράση προς αυτή την κατεύθυνση.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (UAVs) ως κεντρικού καταλύτη του σύγχρονου υβριδικού πολέμου και αναλύει πως η τεχνολογία αυτή αναδιαμορφώνει τη φύση της ισχύος, της αποτροπής και της ασυμμετρίας στις διεθνείς συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο του υβριδικού πολέμου, βασισμένο στις κλασικές προσεγγίσεις των Frank Hoffman, Mark Galeotti και του Hybrid Center of Excellence. Ο υβριδικός πόλεμος ορίζεται ως πολυδιάστατη στρατηγική που συνδυάζει συμβατικές και μη συμβατικές ενέργειες, πληροφοριακό πόλεμο, οικονομική πίεση, ψυχολογικές επιχειρήσεις και κυβερνο-δραστηριότητες, με στόχο την επίτευξη πολιτικών αποτελεσμάτων χωρίς να διασχίζεται το κατώφλι της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα UAVs εντάσσονται ως ιδανικό όχημα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπουν δράση κάτω από το όριο της «ένοπλης επίθεσης», διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή ακρίβεια, ελάχιστο πολιτικό κόστος και μέγιστη πληροφοριακή/ψυχολογική εκμετάλλευση. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Το πρώτο (Κεφάλαιο 3-4) παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη των UAVs από τα πρώτα πειράματα μέχρι την εποχή των FPV, των loitering munitions και των AI-enabled swarms, και αναλύει την δομική τους διάσταση (MALE/HALE, τακτικά, περιφερόμενα πυρομαχικά). Το δεύτερο μέρος (Κεφάλαιο 4) διεξάγει συγκριτική μελέτη τριών χαρακτηριστικών περιπτώσεων: α) Ναγκόρνο-Καραμπάχ 2020 (ανατροπή συμβατικής υπεροχής μέσω SEAD/DEAD με Bayraktar TB2 και Harop), β) Ουκρανία 2022-2026 (πόλεμος φθοράς με μαζική χρήση FPV, Shahed-136 και Lancet), γ) Μέση Ανατολή (Χούθι και Χεζμπολάχ ως ιρανικά proxies, με επιθέσεις σε Aramco και Ερυθρά Θάλασσα). Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια 5-6) εξετάζει τις στρατηγικές επιπτώσεις: διάβρωση της κλασικής αποτροπής, νέα οικονομική και πληροφοριακή ασυμμετρία, γεωπολιτικός ανταγωνισμός (ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία-Τουρκία-Ιράν), καθώς και οι προκλήσεις για τη συλλογική ασφάλεια (ΝΑΤΟ Άρθρο 5, ΕΕ κανονισμοί). Η εργασία καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής, με έμφαση στην ελληνική στρατηγική. Τα κύρια συμπεράσματα είναι: 1. Τα UAVs έχουν εκδημοκρατίσει την ακρίβεια και την ισχύ, επιτρέποντας σε μικρούς και μη κρατικούς δρώντες να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα με ελάχιστο κόστος. 2. Λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην γκρίζα ζώνη, θολώνοντας τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και δημιουργώντας νέες μορφές αποτροπής μέσω άρνησης και οικονομικής/ψυχολογικής φθοράς. 3. Εισάγουν την ανθρωπότητα σε μία μετά-αποτροπή εποχή, όπου η παραδοσιακή βεβαιότητα τιμωρίας έχει υποχωρήσει και η διαχείριση της ασάφειας αποτελεί τον πυρήνα της ασφάλειας. Για την Ελλάδα, προτείνεται η άμεση εθνική στρατηγική υβριδικής ανθεκτικότητας: εγχώρια παραγωγή τακτικών και αναλώσιμων UAVs, ανάπτυξη πολυεπίπεδων C-UAS θόλων στο Αιγαίο, ενίσχυση πληροφοριακής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές/ΝΑΤΟ πρωτοβουλίες. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η γεωγραφική ευπάθεια της χώρας την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε υβριδικές απειλές. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα UAVs δεν είναι απλώς μία τεχνολογία, αλλά ο νευρικός ιστός του υβριδικού πολέμου. Η πρόκληση του μέλλοντος είναι πολιτική και ηθική: πως θα διατηρηθεί η ανθρώπινη κρίση και ευθύνη σε ένα κόσμο όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα πιο γρήγορες, ακριβείς και αυτόνομες. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναυσμα για εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική συζήτηση και δράση προς αυτή την κατεύθυνση.","abstract_has_math":false,"creators":["Ανάγνος Θεόδωρος","Anagnos Theodoros"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:09Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5421818"],"render_values":[{"text":"uoadl:5421818","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421818","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421818","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5421818","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ανάγνος Θεόδωρος","Anagnos Theodoros"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5421818","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421818"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (UAVs) ως κεντρικού καταλύτη του σύγχρονου υβριδικού πολέμου και αναλύει πως η τεχνολογία αυτή αναδιαμορφώνει τη φύση της ισχύος, της αποτροπής και της ασυμμετρίας στις διεθνείς συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο του υβριδικού πολέμου, βασισμένο στις κλασικές προσεγγίσεις των Frank Hoffman, Mark Galeotti και του Hybrid Center of Excellence. Ο υβριδικός πόλεμος ορίζεται ως πολυδιάστατη στρατηγική που συνδυάζει συμβατικές και μη συμβατικές ενέργειες, πληροφοριακό πόλεμο, οικονομική πίεση, ψυχολογικές επιχειρήσεις και κυβερνο-δραστηριότητες, με στόχο την επίτευξη πολιτικών αποτελεσμάτων χωρίς να διασχίζεται το κατώφλι της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα UAVs εντάσσονται ως ιδανικό όχημα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπουν δράση κάτω από το όριο της «ένοπλης επίθεσης», διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή ακρίβεια, ελάχιστο πολιτικό κόστος και μέγιστη πληροφοριακή/ψυχολογική εκμετάλλευση. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Το πρώτο (Κεφάλαιο 3-4) παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη των UAVs από τα πρώτα πειράματα μέχρι την εποχή των FPV, των loitering munitions και των AI-enabled swarms, και αναλύει την δομική τους διάσταση (MALE/HALE, τακτικά, περιφερόμενα πυρομαχικά). Το δεύτερο μέρος (Κεφάλαιο 4) διεξάγει συγκριτική μελέτη τριών χαρακτηριστικών περιπτώσεων: α) Ναγκόρνο-Καραμπάχ 2020 (ανατροπή συμβατικής υπεροχής μέσω SEAD/DEAD με Bayraktar TB2 και Harop), β) Ουκρανία 2022-2026 (πόλεμος φθοράς με μαζική χρήση FPV, Shahed-136 και Lancet), γ) Μέση Ανατολή (Χούθι και Χεζμπολάχ ως ιρανικά proxies, με επιθέσεις σε Aramco και Ερυθρά Θάλασσα). Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια 5-6) εξετάζει τις στρατηγικές επιπτώσεις: διάβρωση της κλασικής αποτροπής, νέα οικονομική και πληροφοριακή ασυμμετρία, γεωπολιτικός ανταγωνισμός (ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία-Τουρκία-Ιράν), καθώς και οι προκλήσεις για τη συλλογική ασφάλεια (ΝΑΤΟ Άρθρο 5, ΕΕ κανονισμοί). Η εργασία καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής, με έμφαση στην ελληνική στρατηγική. Τα κύρια συμπεράσματα είναι: 1. Τα UAVs έχουν εκδημοκρατίσει την ακρίβεια και την ισχύ, επιτρέποντας σε μικρούς και μη κρατικούς δρώντες να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα με ελάχιστο κόστος. 2. Λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην γκρίζα ζώνη, θολώνοντας τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και δημιουργώντας νέες μορφές αποτροπής μέσω άρνησης και οικονομικής/ψυχολογικής φθοράς. 3. Εισάγουν την ανθρωπότητα σε μία μετά-αποτροπή εποχή, όπου η παραδοσιακή βεβαιότητα τιμωρίας έχει υποχωρήσει και η διαχείριση της ασάφειας αποτελεί τον πυρήνα της ασφάλειας. Για την Ελλάδα, προτείνεται η άμεση εθνική στρατηγική υβριδικής ανθεκτικότητας: εγχώρια παραγωγή τακτικών και αναλώσιμων UAVs, ανάπτυξη πολυεπίπεδων C-UAS θόλων στο Αιγαίο, ενίσχυση πληροφοριακής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές/ΝΑΤΟ πρωτοβουλίες. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η γεωγραφική ευπάθεια της χώρας την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε υβριδικές απειλές. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα UAVs δεν είναι απλώς μία τεχνολογία, αλλά ο νευρικός ιστός του υβριδικού πολέμου. Η πρόκληση του μέλλοντος είναι πολιτική και ηθική: πως θα διατηρηθεί η ανθρώπινη κρίση και ευθύνη σε ένα κόσμο όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα πιο γρήγορες, ακριβείς και αυτόνομες. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναυσμα για εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική συζήτηση και δράση προς αυτή την κατεύθυνση.","This thesis examines the role of Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) as a central catalyst in contemporary hybrid warfare and analyzes how this technology is reshaping the nature of power, deterrence and asymmetry in 21st century international conflicts. Chapter 2 presents the theoretical framework of hybrid warfare, drawing on the classic approaches of Frank Hoffman, Mark Galeotti and the Hybrid Center of Excellence. Hybrid warfare is defined as a multi-conventional action, information warfare, economic pressure, psychological operations and cyber activities, aiming to achieve political objectives without crossing the threshold of open military confrontation. UAVs are positioned as the ideal vehicle for this strategy, as they enable operations below the threshold of “armed attack”, while maintaining high precision, minimal political cost and maximum information and psychological exploitation. The thesis is divided into three main parts. The first part (Chapter 3-4) traces the historical evolution of UAVs from early experiments to the era of FPV drones, loitering munitions and AI-enabled swarms, and analyzes their structural dimensions (MALE/HALE, tactical and loitering munitions). The second part (Chapter 4) conducts a comparative study of three characteristic cases: a) The Nagorno-Karabakh war (2020), where the UAVs overturned conventional superiority through SEAD/DEAD operations using Bayraktar TB2 and Harop. b) The Ukrainian conflict (2022-2026), characterized by a war of attrition with massive use of FPV DRONES, Shahed-136, and Lancet. c) The Middle East, where Houthis and Hezbollah act as Iranian proxies, employing UAVs in attacks on Aramco and the Red Sea. The third part (Chapter 5-6) explores the strategic implications: the erosion of classic deterrence, the emerge of new economic and informational asymmetry, geopolitical competition (USA-China-Russia-Iran-Turkey), and challenges to collective security (NATO Article 5, EU regulations). The thesis concludes with policy recommendations, with particular emphasis on Greece’s strategy. The main findings are: 1) UAVs have democratized precision and power, enabling small and non-state actors to achieve strategic effects at minimal cost. 2) They function as force multipliers in the grey zone, blurring the lines between peace and war and creating new forms of deterrence by denial and economic/psychological attrition. 3) The usher humanity into a post-deterrence era, where traditional certainty of punishment has receded and the management of ambiguity has become the core of security. For Greece, the thesis proposes an immediate national strategy of hybrid resilience: domestic production of tactical and expendable UAVs, development of multi-layered C-UAS domes in the Aegean, enhancement of the informational and societal resilience and active participation in European and NATO initiatives. Without these adaptations, Greece’s geographical vulnerability makes it particularly exposed to hybrid threats. The research concludes that UAVs are not merely technology; they constitute the nervous system of hybrid warfare. The challenge of the future is political and ethical: how to preserve human judgment and responsibility in a world where machines are becoming increasingly faster, more precise and more autonomous. This thesis aspires to serve as a starting point for national and European strategic discussion and action in this direction."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στον υβριδικό πόλεμο: επιχειρισιακή αξία και στρατηγικές προεκτάσεις."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ανάγνος Θεόδωρος","Anagnos Theodoros"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (UAVs) ως κεντρικού καταλύτη του σύγχρονου υβριδικού πολέμου και αναλύει πως η τεχνολογία αυτή αναδιαμορφώνει τη φύση της ισχύος, της αποτροπής και της ασυμμετρίας στις διεθνείς συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο του υβριδικού πολέμου, βασισμένο στις κλασικές προσεγγίσεις των Frank Hoffman, Mark Galeotti και του Hybrid Center of Excellence. Ο υβριδικός πόλεμος ορίζεται ως πολυδιάστατη στρατηγική που συνδυάζει συμβατικές και μη συμβατικές ενέργειες, πληροφοριακό πόλεμο, οικονομική πίεση, ψυχολογικές επιχειρήσεις και κυβερνο-δραστηριότητες, με στόχο την επίτευξη πολιτικών αποτελεσμάτων χωρίς να διασχίζεται το κατώφλι της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα UAVs εντάσσονται ως ιδανικό όχημα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπουν δράση κάτω από το όριο της «ένοπλης επίθεσης», διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή ακρίβεια, ελάχιστο πολιτικό κόστος και μέγιστη πληροφοριακή/ψυχολογική εκμετάλλευση. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Το πρώτο (Κεφάλαιο 3-4) παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη των UAVs από τα πρώτα πειράματα μέχρι την εποχή των FPV, των loitering munitions και των AI-enabled swarms, και αναλύει την δομική τους διάσταση (MALE/HALE, τακτικά, περιφερόμενα πυρομαχικά). Το δεύτερο μέρος (Κεφάλαιο 4) διεξάγει συγκριτική μελέτη τριών χαρακτηριστικών περιπτώσεων: α) Ναγκόρνο-Καραμπάχ 2020 (ανατροπή συμβατικής υπεροχής μέσω SEAD/DEAD με Bayraktar TB2 και Harop), β) Ουκρανία 2022-2026 (πόλεμος φθοράς με μαζική χρήση FPV, Shahed-136 και Lancet), γ) Μέση Ανατολή (Χούθι και Χεζμπολάχ ως ιρανικά proxies, με επιθέσεις σε Aramco και Ερυθρά Θάλασσα). Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια 5-6) εξετάζει τις στρατηγικές επιπτώσεις: διάβρωση της κλασικής αποτροπής, νέα οικονομική και πληροφοριακή ασυμμετρία, γεωπολιτικός ανταγωνισμός (ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία-Τουρκία-Ιράν), καθώς και οι προκλήσεις για τη συλλογική ασφάλεια (ΝΑΤΟ Άρθρο 5, ΕΕ κανονισμοί). Η εργασία καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής, με έμφαση στην ελληνική στρατηγική. Τα κύρια συμπεράσματα είναι: 1. Τα UAVs έχουν εκδημοκρατίσει την ακρίβεια και την ισχύ, επιτρέποντας σε μικρούς και μη κρατικούς δρώντες να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα με ελάχιστο κόστος. 2. Λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην γκρίζα ζώνη, θολώνοντας τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και δημιουργώντας νέες μορφές αποτροπής μέσω άρνησης και οικονομικής/ψυχολογικής φθοράς. 3. Εισάγουν την ανθρωπότητα σε μία μετά-αποτροπή εποχή, όπου η παραδοσιακή βεβαιότητα τιμωρίας έχει υποχωρήσει και η διαχείριση της ασάφειας αποτελεί τον πυρήνα της ασφάλειας. Για την Ελλάδα, προτείνεται η άμεση εθνική στρατηγική υβριδικής ανθεκτικότητας: εγχώρια παραγωγή τακτικών και αναλώσιμων UAVs, ανάπτυξη πολυεπίπεδων C-UAS θόλων στο Αιγαίο, ενίσχυση πληροφοριακής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές/ΝΑΤΟ πρωτοβουλίες. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η γεωγραφική ευπάθεια της χώρας την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε υβριδικές απειλές. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα UAVs δεν είναι απλώς μία τεχνολογία, αλλά ο νευρικός ιστός του υβριδικού πολέμου. Η πρόκληση του μέλλοντος είναι πολιτική και ηθική: πως θα διατηρηθεί η ανθρώπινη κρίση και ευθύνη σε ένα κόσμο όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα πιο γρήγορες, ακριβείς και αυτόνομες. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναυσμα για εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική συζήτηση και δράση προς αυτή την κατεύθυνση.","This thesis examines the role of Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) as a central catalyst in contemporary hybrid warfare and analyzes how this technology is reshaping the nature of power, deterrence and asymmetry in 21st century international conflicts. Chapter 2 presents the theoretical framework of hybrid warfare, drawing on the classic approaches of Frank Hoffman, Mark Galeotti and the Hybrid Center of Excellence. Hybrid warfare is defined as a multi-conventional action, information warfare, economic pressure, psychological operations and cyber activities, aiming to achieve political objectives without crossing the threshold of open military confrontation. UAVs are positioned as the ideal vehicle for this strategy, as they enable operations below the threshold of “armed attack”, while maintaining high precision, minimal political cost and maximum information and psychological exploitation. The thesis is divided into three main parts. The first part (Chapter 3-4) traces the historical evolution of UAVs from early experiments to the era of FPV drones, loitering munitions and AI-enabled swarms, and analyzes their structural dimensions (MALE/HALE, tactical and loitering munitions). The second part (Chapter 4) conducts a comparative study of three characteristic cases: a) The Nagorno-Karabakh war (2020), where the UAVs overturned conventional superiority through SEAD/DEAD operations using Bayraktar TB2 and Harop. b) The Ukrainian conflict (2022-2026), characterized by a war of attrition with massive use of FPV DRONES, Shahed-136, and Lancet. c) The Middle East, where Houthis and Hezbollah act as Iranian proxies, employing UAVs in attacks on Aramco and the Red Sea. The third part (Chapter 5-6) explores the strategic implications: the erosion of classic deterrence, the emerge of new economic and informational asymmetry, geopolitical competition (USA-China-Russia-Iran-Turkey), and challenges to collective security (NATO Article 5, EU regulations). The thesis concludes with policy recommendations, with particular emphasis on Greece’s strategy. The main findings are: 1) UAVs have democratized precision and power, enabling small and non-state actors to achieve strategic effects at minimal cost. 2) They function as force multipliers in the grey zone, blurring the lines between peace and war and creating new forms of deterrence by denial and economic/psychological attrition. 3) The usher humanity into a post-deterrence era, where traditional certainty of punishment has receded and the management of ambiguity has become the core of security. For Greece, the thesis proposes an immediate national strategy of hybrid resilience: domestic production of tactical and expendable UAVs, development of multi-layered C-UAS domes in the Aegean, enhancement of the informational and societal resilience and active participation in European and NATO initiatives. Without these adaptations, Greece’s geographical vulnerability makes it particularly exposed to hybrid threats. The research concludes that UAVs are not merely technology; they constitute the nervous system of hybrid warfare. The challenge of the future is political and ethical: how to preserve human judgment and responsibility in a world where machines are becoming increasingly faster, more precise and more autonomous. This thesis aspires to serve as a starting point for national and European strategic discussion and action in this direction."],"dc:identifier":["uoadl:5421818","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421818"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στον υβριδικό πόλεμο: επιχειρισιακή αξία και στρατηγικές προεκτάσεις."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:09Z"}