{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5422779"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5422779","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα: έννοιες, εργαλεία και προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.","abstract":"Η παρούσα εργασία εξετάζει τις υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα, εστιάζοντας στις έννοιες, τα χαρακτηριστικά, τα εργαλεία και τις προκλήσεις που δημιουργούν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι υβριδικές απειλές αποτελούν ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, όπως κυβερνοεπιθέσεις, πληροφοριακές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση, οικονομική πίεση, ενεργειακό εκβιασμό και εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, με στόχο την αποσταθεροποίηση κρατών και θεσμών χωρίς την εκδήλωση συμβατικού πολέμου. Η αυξανόμενη τεχνολογική διασύνδεση και η εξάρτηση των σύγχρονων κοινωνιών από ψηφιακά συστήματα ενισχύουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα αυτών των απειλών και δημιουργούν νέες προκλήσεις για την ασφάλεια και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της φύσης και της λειτουργίας των υβριδικών απειλών, η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών και μορφών τους, καθώς και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεσμικών αντιδράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών. Παράλληλα, επιδιώκεται η ανάδειξη των προκλήσεων που δημιουργούνται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και η διατύπωση προτάσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε υβριδικές επιχειρήσεις. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, επίσημων εγγράφων διεθνών οργανισμών και στρατηγικών κειμένων πολιτικής, καθώς και στη χρήση μελετών περίπτωσης. Ειδικότερα, εξετάζονται χαρακτηριστικά παραδείγματα υβριδικών ενεργειών, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις στην Εσθονία το 2007, η σύγκρουση στη Γεωργία το 2008, η κρίση στην Ουκρανία το 2014, καθώς και η ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των περιπτώσεων αυτών αναδεικνύονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα, στρατηγικές επιρροής και αδυναμίες των κρατικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών αντίδρασης. Τα ευρήματα της εργασίας καταδεικνύουν ότι οι υβριδικές απειλές χαρακτηρίζονται από ασάφεια, πολυπλοκότητα, ευελιξία και υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας. Η χρήση πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων εργαλείων επιτρέπει στους δρώντες να εκμεταλλεύονται θεσμικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αδυναμίες, δημιουργώντας σημαντικές δυσκολίες στην απόδοση ευθυνών και στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι θεσμικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί που σχετίζονται με την έλλειψη συντονισμού, τις διαφορετικές εθνικές δυνατότητες και τα νομικά κενά.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία εξετάζει τις υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα, εστιάζοντας στις έννοιες, τα χαρακτηριστικά, τα εργαλεία και τις προκλήσεις που δημιουργούν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι υβριδικές απειλές αποτελούν ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, όπως κυβερνοεπιθέσεις, πληροφοριακές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση, οικονομική πίεση, ενεργειακό εκβιασμό και εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, με στόχο την αποσταθεροποίηση κρατών και θεσμών χωρίς την εκδήλωση συμβατικού πολέμου. Η αυξανόμενη τεχνολογική διασύνδεση και η εξάρτηση των σύγχρονων κοινωνιών από ψηφιακά συστήματα ενισχύουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα αυτών των απειλών και δημιουργούν νέες προκλήσεις για την ασφάλεια και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της φύσης και της λειτουργίας των υβριδικών απειλών, η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών και μορφών τους, καθώς και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεσμικών αντιδράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών. Παράλληλα, επιδιώκεται η ανάδειξη των προκλήσεων που δημιουργούνται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και η διατύπωση προτάσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε υβριδικές επιχειρήσεις. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, επίσημων εγγράφων διεθνών οργανισμών και στρατηγικών κειμένων πολιτικής, καθώς και στη χρήση μελετών περίπτωσης. Ειδικότερα, εξετάζονται χαρακτηριστικά παραδείγματα υβριδικών ενεργειών, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις στην Εσθονία το 2007, η σύγκρουση στη Γεωργία το 2008, η κρίση στην Ουκρανία το 2014, καθώς και η ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των περιπτώσεων αυτών αναδεικνύονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα, στρατηγικές επιρροής και αδυναμίες των κρατικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών αντίδρασης. Τα ευρήματα της εργασίας καταδεικνύουν ότι οι υβριδικές απειλές χαρακτηρίζονται από ασάφεια, πολυπλοκότητα, ευελιξία και υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας. Η χρήση πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων εργαλείων επιτρέπει στους δρώντες να εκμεταλλεύονται θεσμικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αδυναμίες, δημιουργώντας σημαντικές δυσκολίες στην απόδοση ευθυνών και στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι θεσμικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί που σχετίζονται με την έλλειψη συντονισμού, τις διαφορετικές εθνικές δυνατότητες και τα νομικά κενά.","abstract_has_math":false,"creators":["Σιτσανλής Αχιλλέας","Sitsanlis Achilleas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:12Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5422779"],"render_values":[{"text":"uoadl:5422779","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422779","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422779","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5422779","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σιτσανλής Αχιλλέας","Sitsanlis Achilleas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5422779","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422779"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία εξετάζει τις υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα, εστιάζοντας στις έννοιες, τα χαρακτηριστικά, τα εργαλεία και τις προκλήσεις που δημιουργούν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι υβριδικές απειλές αποτελούν ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, όπως κυβερνοεπιθέσεις, πληροφοριακές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση, οικονομική πίεση, ενεργειακό εκβιασμό και εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, με στόχο την αποσταθεροποίηση κρατών και θεσμών χωρίς την εκδήλωση συμβατικού πολέμου. Η αυξανόμενη τεχνολογική διασύνδεση και η εξάρτηση των σύγχρονων κοινωνιών από ψηφιακά συστήματα ενισχύουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα αυτών των απειλών και δημιουργούν νέες προκλήσεις για την ασφάλεια και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της φύσης και της λειτουργίας των υβριδικών απειλών, η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών και μορφών τους, καθώς και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεσμικών αντιδράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών. Παράλληλα, επιδιώκεται η ανάδειξη των προκλήσεων που δημιουργούνται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και η διατύπωση προτάσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε υβριδικές επιχειρήσεις. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, επίσημων εγγράφων διεθνών οργανισμών και στρατηγικών κειμένων πολιτικής, καθώς και στη χρήση μελετών περίπτωσης. Ειδικότερα, εξετάζονται χαρακτηριστικά παραδείγματα υβριδικών ενεργειών, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις στην Εσθονία το 2007, η σύγκρουση στη Γεωργία το 2008, η κρίση στην Ουκρανία το 2014, καθώς και η ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των περιπτώσεων αυτών αναδεικνύονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα, στρατηγικές επιρροής και αδυναμίες των κρατικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών αντίδρασης. Τα ευρήματα της εργασίας καταδεικνύουν ότι οι υβριδικές απειλές χαρακτηρίζονται από ασάφεια, πολυπλοκότητα, ευελιξία και υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας. Η χρήση πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων εργαλείων επιτρέπει στους δρώντες να εκμεταλλεύονται θεσμικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αδυναμίες, δημιουργώντας σημαντικές δυσκολίες στην απόδοση ευθυνών και στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι θεσμικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί που σχετίζονται με την έλλειψη συντονισμού, τις διαφορετικές εθνικές δυνατότητες και τα νομικά κενά.","This paper examines hybrid threats in the 21st century, focusing on the concepts, characteristics, tools and challenges they pose for European security. Hybrid threats are a complex and multidimensional phenomenon, which combines military and non-military means, such as cyberattacks, information operations, disinformation, economic pressure, energy blackmail and the instrumentalization of migratory flows, with the aim of destabilizing states and institutions without resorting to conventional warfare. The increasing technological interconnection and the dependence of modern societies on digital systems significantly enhance the effectiveness of these threats and create new challenges for security and the maintenance of social cohesion. The purpose of the work is to investigate the nature and functioning of hybrid threats, to analyze their main characteristics and forms, as well as to evaluate the effectiveness of the institutional responses of the European Union and its member states. At the same time, it seeks to highlight the challenges that are created for European security and to formulate proposals for strengthening resilience against hybrid operations. The research methodology is based on a systematic bibliographic review of international scientific literature, official documents of international organizations and strategic policy texts, as well as the use of case studies. In particular, typical examples of hybrid actions are examined, such as the cyberattacks in Estonia in 2007, the conflict in Georgia in 2008, the crisis in Ukraine in 2014, as well as the Greek-Turkish crisis of 2020. Through the comparative analysis of these cases, recurring patterns, influence strategies and weaknesses of state and European response mechanisms are highlighted. The findings of the paper demonstrate that hybrid threats are characterized by ambiguity, complexity, flexibility and a high degree of adaptability. The use of multiple and interconnected tools allows actors to exploit institutional, social and technological weaknesses, creating significant difficulties in attributing responsibilities and in formulating effective response policies. Furthermore, it is found that the European Union's institutional initiatives constitute an important step towards strengthening European resilience, however, there are still limitations related to the lack of coordination, different national capabilities and legal gaps."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα: έννοιες, εργαλεία και προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σιτσανλής Αχιλλέας","Sitsanlis Achilleas"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία εξετάζει τις υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα, εστιάζοντας στις έννοιες, τα χαρακτηριστικά, τα εργαλεία και τις προκλήσεις που δημιουργούν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Οι υβριδικές απειλές αποτελούν ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο συνδυάζει στρατιωτικά και μη στρατιωτικά μέσα, όπως κυβερνοεπιθέσεις, πληροφοριακές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση, οικονομική πίεση, ενεργειακό εκβιασμό και εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, με στόχο την αποσταθεροποίηση κρατών και θεσμών χωρίς την εκδήλωση συμβατικού πολέμου. Η αυξανόμενη τεχνολογική διασύνδεση και η εξάρτηση των σύγχρονων κοινωνιών από ψηφιακά συστήματα ενισχύουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα αυτών των απειλών και δημιουργούν νέες προκλήσεις για την ασφάλεια και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της φύσης και της λειτουργίας των υβριδικών απειλών, η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών και μορφών τους, καθώς και η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεσμικών αντιδράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών. Παράλληλα, επιδιώκεται η ανάδειξη των προκλήσεων που δημιουργούνται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και η διατύπωση προτάσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε υβριδικές επιχειρήσεις. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, επίσημων εγγράφων διεθνών οργανισμών και στρατηγικών κειμένων πολιτικής, καθώς και στη χρήση μελετών περίπτωσης. Ειδικότερα, εξετάζονται χαρακτηριστικά παραδείγματα υβριδικών ενεργειών, όπως οι κυβερνοεπιθέσεις στην Εσθονία το 2007, η σύγκρουση στη Γεωργία το 2008, η κρίση στην Ουκρανία το 2014, καθώς και η ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των περιπτώσεων αυτών αναδεικνύονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα, στρατηγικές επιρροής και αδυναμίες των κρατικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών αντίδρασης. Τα ευρήματα της εργασίας καταδεικνύουν ότι οι υβριδικές απειλές χαρακτηρίζονται από ασάφεια, πολυπλοκότητα, ευελιξία και υψηλό βαθμό προσαρμοστικότητας. Η χρήση πολλαπλών και αλληλοσυνδεόμενων εργαλείων επιτρέπει στους δρώντες να εκμεταλλεύονται θεσμικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αδυναμίες, δημιουργώντας σημαντικές δυσκολίες στην απόδοση ευθυνών και στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι θεσμικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν περιορισμοί που σχετίζονται με την έλλειψη συντονισμού, τις διαφορετικές εθνικές δυνατότητες και τα νομικά κενά.","This paper examines hybrid threats in the 21st century, focusing on the concepts, characteristics, tools and challenges they pose for European security. Hybrid threats are a complex and multidimensional phenomenon, which combines military and non-military means, such as cyberattacks, information operations, disinformation, economic pressure, energy blackmail and the instrumentalization of migratory flows, with the aim of destabilizing states and institutions without resorting to conventional warfare. The increasing technological interconnection and the dependence of modern societies on digital systems significantly enhance the effectiveness of these threats and create new challenges for security and the maintenance of social cohesion. The purpose of the work is to investigate the nature and functioning of hybrid threats, to analyze their main characteristics and forms, as well as to evaluate the effectiveness of the institutional responses of the European Union and its member states. At the same time, it seeks to highlight the challenges that are created for European security and to formulate proposals for strengthening resilience against hybrid operations. The research methodology is based on a systematic bibliographic review of international scientific literature, official documents of international organizations and strategic policy texts, as well as the use of case studies. In particular, typical examples of hybrid actions are examined, such as the cyberattacks in Estonia in 2007, the conflict in Georgia in 2008, the crisis in Ukraine in 2014, as well as the Greek-Turkish crisis of 2020. Through the comparative analysis of these cases, recurring patterns, influence strategies and weaknesses of state and European response mechanisms are highlighted. The findings of the paper demonstrate that hybrid threats are characterized by ambiguity, complexity, flexibility and a high degree of adaptability. The use of multiple and interconnected tools allows actors to exploit institutional, social and technological weaknesses, creating significant difficulties in attributing responsibilities and in formulating effective response policies. Furthermore, it is found that the European Union's institutional initiatives constitute an important step towards strengthening European resilience, however, there are still limitations related to the lack of coordination, different national capabilities and legal gaps."],"dc:identifier":["uoadl:5422779","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422779"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Υβριδικές απειλές στον 21ο αιώνα: έννοιες, εργαλεία και προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:12Z"}