{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5422887"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5422887","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Τροποποίηση της ομοιόστασης ερυθροκυττάρων σε αιματολογικά νοσήματα ως συνάρτηση των πρωταρχικών βλαβών και των θεραπευτικών σχημάτων","abstract":"Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (myelodysplastic syndromes, MDS) αποτελούν ομάδα μυελοειδών νεοπλασμάτων που χαρακτηρίζονται από μη-αποτελεσματική ωρίμανση των αιμοποιητικών κυττάρων, με αποτέλεσμα τη μειωμένη παρουσία τους στο περιφερικό αίμα. Η διάγνωση των MDS προϋποθέτει ολοκληρωμένη αξιολόγηση μορφολογικών, κυτταρογενετικών και μοριακών ευρημάτων σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα, καθώς κανένα μεμονωμένο στοιχείο δεν επαρκεί για ασφαλή τεκμηρίωση της νόσου. Βασικό κριτήριο αποτελεί η παρουσία τουλάχιστον μίας κυτταροπενίας, ενώ τουλάχιστον το 10% των κυττάρων σε μία ή περισσότερες αιμοποιητικές σειρές πρέπει να εμφανίζει μορφολογική δυσπλασία. Παράλληλα, απαραίτητη είναι η εκτίμηση του ποσοστού των βλαστών στον μυελό των οστών καθώς και η αναζήτηση πιθανών γενετικών αλλοιώσεων, δεδομένου ότι περίπου στο 50% των ασθενών εντοπίζονται χρωμοσωμικές ανωμαλίες, αριθμητικές ή δομικές. Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης, η ταξινόμηση των μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων πραγματοποιείται σύμφωνα με δύο συστήματα, την αναθεωρημένη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και τη Διεθνή Συναινετική Ταξινόμηση (ICC), τα οποία κατανέμουν τους ασθενείς σε υποτύπους με βάση μορφολογικά και κυτταρογενετικά χαρακτηριστικά. Η σημαντική ετερογένεια στο γενετικό και μοριακό υπόβαθρο των MDS, που αντικατοπτρίζεται και στη διαφορετική ταχύτητα εξέλιξης της νόσου, ανέδειξε την ανάγκη για εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις και για τη χρήση προγνωστικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε το Προγνωστικό Σύστημα Σταδιοποίησης (IPSS), το οποίο εν συνεχεία αναθεωρήθηκε στο IPSS‑R, ενσωματώνοντας παράγοντες όπως οι κυτταρογενετικές ανωμαλίες, το ποσοστό βλαστών και η έκταση των κυτταροπενιών, κατατάσσοντας τους ασθενείς σε πέντε ομάδες κινδύνου, ενώ το 2022 δημιουργήθηκε το IPSS‑M, το οποίο πρόσθεσε μοριακά δεδομένα και ενίσχυσε την προγνωστική ακρίβεια. Στη σύγχρονη κλινική πρακτική, οι ασθενείς κατηγοριοποιούνται σε δύο κύριες ομάδες: χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Οι ασθενείς που κατατάσσονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου παρουσιάζουν επιβαρυμένη κλινική εικόνα, με παρουσία δυσμενών γενετικών αλλοιώσεων και σοβαρού βαθμού κυτταροπενίας, ενώ συνοδεύονται από ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση και περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης (περίπου 1 έτος). Για την ομάδα αυτή, οι βασικοί θεραπευτικοί στόχοι επικεντρώνονται στην παράταση της επιβίωσης, στον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου και στην αποτροπή της εξέλιξής της σε οξεία μυελογενή λευχαιμία. Αντίθετα, οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου εμφανίζουν καλύτερη κλινική εικόνα και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, επομένως η θεραπευτική προσέγγιση σε αυτή την ομάδα στοχεύει κυρίως στη μείωση της εξάρτησης από μεταγγίσεις, στην αντιμετώπιση της κυτταροπενίας, στη σταθεροποίηση της νόσου και στη συνολική βελτίωση της κλινικής εικόνας και της καθημερινότητας των ασθενών. Η ερυθροποιητίνη (EPO) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία παράγεται στους νεφρούς και δεσμεύεται στον υποδοχέα ερυθροποιητίνης (EPO-R), ο οποίος εκφράζεται στα ερυθροειδή πρόδρομα κύτταρα του μυελού των οστών. Έχει κεντρικό ρυθμιστικό ρόλο στην ερυθροποίηση καθώς ενεργοποιεί μονοπάτια που προάγουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την επιβίωση των ερυθροειδών προδρόμων. Για τους ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, η κύρια θεραπευτική πρακτική για την αντιμετώπιση της αναιμίας είναι οι παράγοντες διέγερσης της ερυθροποίησης (erythropoiesis‑stimulating agents, ESAs). Μεταξύ αυτών ανήκει η ανασυνδυασμένη ανθρώπινη ερυθροποιητίνη (rhEPO) η οποία μιμείται τη δράση της ενδογενούς EPO και προσδένεται στον υποδοχέα EPO‑R, ενισχύοντας την παραγωγή ερυθροκυττάρων. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των αιματολογικών, βιοχημικών και παθοφυσιολογικών παραμέτρων που χαρακτηρίζουν τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, καθώς και η εκτίμηση της κλινικής επίδρασης της χορήγησης ερυθροποιητίνης σε βασικούς αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες των ασθενών. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε ένα σύνολο μετρήσεων σε τρεις διακριτές και ισάριθμες ομάδες ατόμων: 15 υγιή άτομα ως ομάδα αναφοράς, 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπευτική αγωγή και 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO. Πέρα από τον βασικό αιματολογικό έλεγχο, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση δεικτών οξειδωτικού στρες μέσω της μέτρησης των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS), της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας πλάσματος και της αντοχής των ερυθροκυττάρων σε οξειδωτική αιμόλυση. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι μηχανισμοί κυτταρικής γήρανσης και ερυθρόπτωσης, ενώ διερευνήθηκε και η ενζυμική ενεργότητα του πρωτεασώματος στο κυτοσόλιο και στην ερυθροκυτταρική μεμβράνη. Στους ασθενείς με MDS χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπεία, το αιματολογικό προφίλ χαρακτηρίστηκε από μη-αποτελεσματική ερυθροποίηση με γενικευμένη κυτταροπενία και σαφή διαταραχή της ωρίμανσης των ερυθροειδών προδρόμων. Η παραγωγή ερυθροκυττάρων εμφάνισε μορφολογική ανομοιογένεια, αυξημένη ετερογένεια μεγέθους, μειωμένη συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και ατελή βιοχημική ωρίμανση, στοιχεία που συνδέονται με το δυσλειτουργικό μικροπεριβάλλον του μυελού και την αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση. Παρά την παρουσία οξειδωμένων μορφών αιμοσφαιρίνης, τα ερυθροκύτταρα διατήρησαν οριακή σταθερότητα χάρη στην ενεργοποίηση ενδογενών αντιοξειδωτικών μηχανισμών, γεγονός που υποδηλώνει μια κατάσταση λειτουργικής ισορροπίας υπό συνεχή μεταβολική και οξειδωτική πίεση. Στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO, εντοπίστηκε ενίσχυση της ερυθροποίησης με αύξηση των δικτυοερυθροκυττάρων. Ωστόσο, η επιταχυνόμενη παραγωγή οδήγησε σε πρόωρη απελευθέρωση κυττάρων με ατελή ωρίμανση και ακόμη μεγαλύτερη μορφολογική ανομοιογένεια. Η θεραπεία προκάλεσε αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση, η οποία όμως εξισορροπήθηκε από ισχυρή ενεργοποίηση αντισταθμιστικών μηχανισμών, όπως η αύξηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος και η σημαντική ενίσχυση της πρωτεασωμικής δραστηριότητας, η οποία συμβάλλει στην απομάκρυνση των οξειδωμένων ή αλλοιωμένων πρωτεϊνών. Το συνολικό προφίλ υποδηλώνει ότι τα ερυθροκύτταρα υπό την επίδραση της EPO λειτουργούν σε καθεστώς επιταχυνόμενης παραγωγής και αυξημένου στρες, διατηρώντας όμως τη βιωσιμότητά τους μέσω ενισχυμένων μηχανισμών κυτταρικής προσαρμογής.","abstract_html":"Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (myelodysplastic syndromes, MDS) αποτελούν ομάδα μυελοειδών νεοπλασμάτων που χαρακτηρίζονται από μη-αποτελεσματική ωρίμανση των αιμοποιητικών κυττάρων, με αποτέλεσμα τη μειωμένη παρουσία τους στο περιφερικό αίμα. Η διάγνωση των MDS προϋποθέτει ολοκληρωμένη αξιολόγηση μορφολογικών, κυτταρογενετικών και μοριακών ευρημάτων σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα, καθώς κανένα μεμονωμένο στοιχείο δεν επαρκεί για ασφαλή τεκμηρίωση της νόσου. Βασικό κριτήριο αποτελεί η παρουσία τουλάχιστον μίας κυτταροπενίας, ενώ τουλάχιστον το 10% των κυττάρων σε μία ή περισσότερες αιμοποιητικές σειρές πρέπει να εμφανίζει μορφολογική δυσπλασία. Παράλληλα, απαραίτητη είναι η εκτίμηση του ποσοστού των βλαστών στον μυελό των οστών καθώς και η αναζήτηση πιθανών γενετικών αλλοιώσεων, δεδομένου ότι περίπου στο 50% των ασθενών εντοπίζονται χρωμοσωμικές ανωμαλίες, αριθμητικές ή δομικές. Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης, η ταξινόμηση των μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων πραγματοποιείται σύμφωνα με δύο συστήματα, την αναθεωρημένη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και τη Διεθνή Συναινετική Ταξινόμηση (ICC), τα οποία κατανέμουν τους ασθενείς σε υποτύπους με βάση μορφολογικά και κυτταρογενετικά χαρακτηριστικά. Η σημαντική ετερογένεια στο γενετικό και μοριακό υπόβαθρο των MDS, που αντικατοπτρίζεται και στη διαφορετική ταχύτητα εξέλιξης της νόσου, ανέδειξε την ανάγκη για εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις και για τη χρήση προγνωστικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε το Προγνωστικό Σύστημα Σταδιοποίησης (IPSS), το οποίο εν συνεχεία αναθεωρήθηκε στο IPSS‑R, ενσωματώνοντας παράγοντες όπως οι κυτταρογενετικές ανωμαλίες, το ποσοστό βλαστών και η έκταση των κυτταροπενιών, κατατάσσοντας τους ασθενείς σε πέντε ομάδες κινδύνου, ενώ το 2022 δημιουργήθηκε το IPSS‑M, το οποίο πρόσθεσε μοριακά δεδομένα και ενίσχυσε την προγνωστική ακρίβεια. Στη σύγχρονη κλινική πρακτική, οι ασθενείς κατηγοριοποιούνται σε δύο κύριες ομάδες: χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Οι ασθενείς που κατατάσσονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου παρουσιάζουν επιβαρυμένη κλινική εικόνα, με παρουσία δυσμενών γενετικών αλλοιώσεων και σοβαρού βαθμού κυτταροπενίας, ενώ συνοδεύονται από ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση και περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης (περίπου 1 έτος). Για την ομάδα αυτή, οι βασικοί θεραπευτικοί στόχοι επικεντρώνονται στην παράταση της επιβίωσης, στον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου και στην αποτροπή της εξέλιξής της σε οξεία μυελογενή λευχαιμία. Αντίθετα, οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου εμφανίζουν καλύτερη κλινική εικόνα και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, επομένως η θεραπευτική προσέγγιση σε αυτή την ομάδα στοχεύει κυρίως στη μείωση της εξάρτησης από μεταγγίσεις, στην αντιμετώπιση της κυτταροπενίας, στη σταθεροποίηση της νόσου και στη συνολική βελτίωση της κλινικής εικόνας και της καθημερινότητας των ασθενών. Η ερυθροποιητίνη (EPO) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία παράγεται στους νεφρούς και δεσμεύεται στον υποδοχέα ερυθροποιητίνης (EPO-R), ο οποίος εκφράζεται στα ερυθροειδή πρόδρομα κύτταρα του μυελού των οστών. Έχει κεντρικό ρυθμιστικό ρόλο στην ερυθροποίηση καθώς ενεργοποιεί μονοπάτια που προάγουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την επιβίωση των ερυθροειδών προδρόμων. Για τους ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, η κύρια θεραπευτική πρακτική για την αντιμετώπιση της αναιμίας είναι οι παράγοντες διέγερσης της ερυθροποίησης (erythropoiesis‑stimulating agents, ESAs). Μεταξύ αυτών ανήκει η ανασυνδυασμένη ανθρώπινη ερυθροποιητίνη (rhEPO) η οποία μιμείται τη δράση της ενδογενούς EPO και προσδένεται στον υποδοχέα EPO‑R, ενισχύοντας την παραγωγή ερυθροκυττάρων. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των αιματολογικών, βιοχημικών και παθοφυσιολογικών παραμέτρων που χαρακτηρίζουν τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, καθώς και η εκτίμηση της κλινικής επίδρασης της χορήγησης ερυθροποιητίνης σε βασικούς αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες των ασθενών. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε ένα σύνολο μετρήσεων σε τρεις διακριτές και ισάριθμες ομάδες ατόμων: 15 υγιή άτομα ως ομάδα αναφοράς, 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπευτική αγωγή και 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO. Πέρα από τον βασικό αιματολογικό έλεγχο, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση δεικτών οξειδωτικού στρες μέσω της μέτρησης των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS), της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας πλάσματος και της αντοχής των ερυθροκυττάρων σε οξειδωτική αιμόλυση. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι μηχανισμοί κυτταρικής γήρανσης και ερυθρόπτωσης, ενώ διερευνήθηκε και η ενζυμική ενεργότητα του πρωτεασώματος στο κυτοσόλιο και στην ερυθροκυτταρική μεμβράνη. Στους ασθενείς με MDS χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπεία, το αιματολογικό προφίλ χαρακτηρίστηκε από μη-αποτελεσματική ερυθροποίηση με γενικευμένη κυτταροπενία και σαφή διαταραχή της ωρίμανσης των ερυθροειδών προδρόμων. Η παραγωγή ερυθροκυττάρων εμφάνισε μορφολογική ανομοιογένεια, αυξημένη ετερογένεια μεγέθους, μειωμένη συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και ατελή βιοχημική ωρίμανση, στοιχεία που συνδέονται με το δυσλειτουργικό μικροπεριβάλλον του μυελού και την αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση. Παρά την παρουσία οξειδωμένων μορφών αιμοσφαιρίνης, τα ερυθροκύτταρα διατήρησαν οριακή σταθερότητα χάρη στην ενεργοποίηση ενδογενών αντιοξειδωτικών μηχανισμών, γεγονός που υποδηλώνει μια κατάσταση λειτουργικής ισορροπίας υπό συνεχή μεταβολική και οξειδωτική πίεση. Στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO, εντοπίστηκε ενίσχυση της ερυθροποίησης με αύξηση των δικτυοερυθροκυττάρων. Ωστόσο, η επιταχυνόμενη παραγωγή οδήγησε σε πρόωρη απελευθέρωση κυττάρων με ατελή ωρίμανση και ακόμη μεγαλύτερη μορφολογική ανομοιογένεια. Η θεραπεία προκάλεσε αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση, η οποία όμως εξισορροπήθηκε από ισχυρή ενεργοποίηση αντισταθμιστικών μηχανισμών, όπως η αύξηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος και η σημαντική ενίσχυση της πρωτεασωμικής δραστηριότητας, η οποία συμβάλλει στην απομάκρυνση των οξειδωμένων ή αλλοιωμένων πρωτεϊνών. Το συνολικό προφίλ υποδηλώνει ότι τα ερυθροκύτταρα υπό την επίδραση της EPO λειτουργούν σε καθεστώς επιταχυνόμενης παραγωγής και αυξημένου στρες, διατηρώντας όμως τη βιωσιμότητά τους μέσω ενισχυμένων μηχανισμών κυτταρικής προσαρμογής.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζάφα Γεωργία","Tzafa Georgia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5422887"],"render_values":[{"text":"uoadl:5422887","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422887","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422887","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5422887","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζάφα Γεωργία","Tzafa Georgia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5422887","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422887"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (myelodysplastic syndromes, MDS) αποτελούν ομάδα μυελοειδών νεοπλασμάτων που χαρακτηρίζονται από μη-αποτελεσματική ωρίμανση των αιμοποιητικών κυττάρων, με αποτέλεσμα τη μειωμένη παρουσία τους στο περιφερικό αίμα. Η διάγνωση των MDS προϋποθέτει ολοκληρωμένη αξιολόγηση μορφολογικών, κυτταρογενετικών και μοριακών ευρημάτων σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα, καθώς κανένα μεμονωμένο στοιχείο δεν επαρκεί για ασφαλή τεκμηρίωση της νόσου. Βασικό κριτήριο αποτελεί η παρουσία τουλάχιστον μίας κυτταροπενίας, ενώ τουλάχιστον το 10% των κυττάρων σε μία ή περισσότερες αιμοποιητικές σειρές πρέπει να εμφανίζει μορφολογική δυσπλασία. Παράλληλα, απαραίτητη είναι η εκτίμηση του ποσοστού των βλαστών στον μυελό των οστών καθώς και η αναζήτηση πιθανών γενετικών αλλοιώσεων, δεδομένου ότι περίπου στο 50% των ασθενών εντοπίζονται χρωμοσωμικές ανωμαλίες, αριθμητικές ή δομικές. Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης, η ταξινόμηση των μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων πραγματοποιείται σύμφωνα με δύο συστήματα, την αναθεωρημένη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και τη Διεθνή Συναινετική Ταξινόμηση (ICC), τα οποία κατανέμουν τους ασθενείς σε υποτύπους με βάση μορφολογικά και κυτταρογενετικά χαρακτηριστικά. Η σημαντική ετερογένεια στο γενετικό και μοριακό υπόβαθρο των MDS, που αντικατοπτρίζεται και στη διαφορετική ταχύτητα εξέλιξης της νόσου, ανέδειξε την ανάγκη για εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις και για τη χρήση προγνωστικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε το Προγνωστικό Σύστημα Σταδιοποίησης (IPSS), το οποίο εν συνεχεία αναθεωρήθηκε στο IPSS‑R, ενσωματώνοντας παράγοντες όπως οι κυτταρογενετικές ανωμαλίες, το ποσοστό βλαστών και η έκταση των κυτταροπενιών, κατατάσσοντας τους ασθενείς σε πέντε ομάδες κινδύνου, ενώ το 2022 δημιουργήθηκε το IPSS‑M, το οποίο πρόσθεσε μοριακά δεδομένα και ενίσχυσε την προγνωστική ακρίβεια. Στη σύγχρονη κλινική πρακτική, οι ασθενείς κατηγοριοποιούνται σε δύο κύριες ομάδες: χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Οι ασθενείς που κατατάσσονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου παρουσιάζουν επιβαρυμένη κλινική εικόνα, με παρουσία δυσμενών γενετικών αλλοιώσεων και σοβαρού βαθμού κυτταροπενίας, ενώ συνοδεύονται από ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση και περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης (περίπου 1 έτος). Για την ομάδα αυτή, οι βασικοί θεραπευτικοί στόχοι επικεντρώνονται στην παράταση της επιβίωσης, στον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου και στην αποτροπή της εξέλιξής της σε οξεία μυελογενή λευχαιμία. Αντίθετα, οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου εμφανίζουν καλύτερη κλινική εικόνα και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, επομένως η θεραπευτική προσέγγιση σε αυτή την ομάδα στοχεύει κυρίως στη μείωση της εξάρτησης από μεταγγίσεις, στην αντιμετώπιση της κυτταροπενίας, στη σταθεροποίηση της νόσου και στη συνολική βελτίωση της κλινικής εικόνας και της καθημερινότητας των ασθενών. Η ερυθροποιητίνη (EPO) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία παράγεται στους νεφρούς και δεσμεύεται στον υποδοχέα ερυθροποιητίνης (EPO-R), ο οποίος εκφράζεται στα ερυθροειδή πρόδρομα κύτταρα του μυελού των οστών. Έχει κεντρικό ρυθμιστικό ρόλο στην ερυθροποίηση καθώς ενεργοποιεί μονοπάτια που προάγουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την επιβίωση των ερυθροειδών προδρόμων. Για τους ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, η κύρια θεραπευτική πρακτική για την αντιμετώπιση της αναιμίας είναι οι παράγοντες διέγερσης της ερυθροποίησης (erythropoiesis‑stimulating agents, ESAs). Μεταξύ αυτών ανήκει η ανασυνδυασμένη ανθρώπινη ερυθροποιητίνη (rhEPO) η οποία μιμείται τη δράση της ενδογενούς EPO και προσδένεται στον υποδοχέα EPO‑R, ενισχύοντας την παραγωγή ερυθροκυττάρων. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των αιματολογικών, βιοχημικών και παθοφυσιολογικών παραμέτρων που χαρακτηρίζουν τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, καθώς και η εκτίμηση της κλινικής επίδρασης της χορήγησης ερυθροποιητίνης σε βασικούς αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες των ασθενών. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε ένα σύνολο μετρήσεων σε τρεις διακριτές και ισάριθμες ομάδες ατόμων: 15 υγιή άτομα ως ομάδα αναφοράς, 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπευτική αγωγή και 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO. Πέρα από τον βασικό αιματολογικό έλεγχο, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση δεικτών οξειδωτικού στρες μέσω της μέτρησης των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS), της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας πλάσματος και της αντοχής των ερυθροκυττάρων σε οξειδωτική αιμόλυση. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι μηχανισμοί κυτταρικής γήρανσης και ερυθρόπτωσης, ενώ διερευνήθηκε και η ενζυμική ενεργότητα του πρωτεασώματος στο κυτοσόλιο και στην ερυθροκυτταρική μεμβράνη. Στους ασθενείς με MDS χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπεία, το αιματολογικό προφίλ χαρακτηρίστηκε από μη-αποτελεσματική ερυθροποίηση με γενικευμένη κυτταροπενία και σαφή διαταραχή της ωρίμανσης των ερυθροειδών προδρόμων. Η παραγωγή ερυθροκυττάρων εμφάνισε μορφολογική ανομοιογένεια, αυξημένη ετερογένεια μεγέθους, μειωμένη συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και ατελή βιοχημική ωρίμανση, στοιχεία που συνδέονται με το δυσλειτουργικό μικροπεριβάλλον του μυελού και την αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση. Παρά την παρουσία οξειδωμένων μορφών αιμοσφαιρίνης, τα ερυθροκύτταρα διατήρησαν οριακή σταθερότητα χάρη στην ενεργοποίηση ενδογενών αντιοξειδωτικών μηχανισμών, γεγονός που υποδηλώνει μια κατάσταση λειτουργικής ισορροπίας υπό συνεχή μεταβολική και οξειδωτική πίεση. Στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO, εντοπίστηκε ενίσχυση της ερυθροποίησης με αύξηση των δικτυοερυθροκυττάρων. Ωστόσο, η επιταχυνόμενη παραγωγή οδήγησε σε πρόωρη απελευθέρωση κυττάρων με ατελή ωρίμανση και ακόμη μεγαλύτερη μορφολογική ανομοιογένεια. Η θεραπεία προκάλεσε αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση, η οποία όμως εξισορροπήθηκε από ισχυρή ενεργοποίηση αντισταθμιστικών μηχανισμών, όπως η αύξηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος και η σημαντική ενίσχυση της πρωτεασωμικής δραστηριότητας, η οποία συμβάλλει στην απομάκρυνση των οξειδωμένων ή αλλοιωμένων πρωτεϊνών. Το συνολικό προφίλ υποδηλώνει ότι τα ερυθροκύτταρα υπό την επίδραση της EPO λειτουργούν σε καθεστώς επιταχυνόμενης παραγωγής και αυξημένου στρες, διατηρώντας όμως τη βιωσιμότητά τους μέσω ενισχυμένων μηχανισμών κυτταρικής προσαρμογής.","Myelodysplastic syndromes (MDS) constitute a group of myeloid neoplasms characterized by ineffective maturation of hematopoietic cells, resulting in their reduced presence in peripheral blood. The diagnosis of MDS requires a comprehensive evaluation of morphological, cytogenetic, and molecular findings in combination with the clinical presentation, as no single feature is sufficient for a secure confirmation of the disease. A fundamental criterion is the presence of at least one cytopenia, while at least 10% of cells in one or more hematopoietic lineages must exhibit morphological dysplasia. In parallel, the assessment of the percentage of blasts in the bone marrow and the screening for potential genetic alterations are essential, given that chromosomal abnormalities, either numerical or structural, are detected in approximately 50% of patients. Following diagnostic confirmation, the classification of myelodysplastic syndromes is performed according to two systems: the revised World Health Organization (WHO) classification and the International Consensus Classification (ICC), which categorize patients into subtypes based on morphological and cytogenetic characteristics. The significant heterogeneity in the genetic and molecular background of MDS, which is also reflected in the variable rate of disease progression, highlighted the need for individualized therapeutic approaches and the utilization of prognostic scoring systems. Within this framework, the International Prognostic Scoring System (IPSS) was developed and subsequently revised as the IPSS-R, incorporating factors such as cytogenetic abnormalities, blast percentage, and the severity of cytopenias, classifying patients into five risk groups. In 2022, the IPSS-M (IPSS-Molecular) was established, introducing molecular data and further enhancing prognostic accuracy. In contemporary clinical practice, patients are categorized into two main groups: low-risk and high-risk. Patients classified in the high-risk category present with a more severe clinical profile, the presence of adverse genetic alterations, and severe cytopenias, and are associated with a particularly poor prognosis and a limited life expectancy (approximately 1 year). For this group, the primary therapeutic goals focus on prolonging survival, achieving effective disease control, and preventing progression to acute myeloid leukemia. In contrast, low-risk patients display a superior clinical presentation and a longer life expectancy; therefore, the therapeutic approach in this group primarily aims to reduce transfusion dependency, manage cytopenias, stabilize the disease, and improve overall clinical presentation and the patients' daily quality of life. Erythropoietin (EPO) is a glycoprotein produced by the kidneys that binds to the erythropoietin receptor (EPO-R), which is expressed on erythroid progenitor cells in the bone marrow. It plays a central regulatory role in erythropoiesis by activating pathways that promote the proliferation, differentiation, and survival of erythroid progenitors. For patients with low-risk myelodysplastic syndromes, the primary therapeutic practice for managing anemia involves erythropoiesis-stimulating agents (ESAs). Among these is recombinant human erythropoietin (rhEPO), which mimics the action of endogenous EPO and binds to the EPO-R receptor, thereby enhancing erythrocyte production. The aim of the present study was to investigate the hematological, biochemical, and pathophysiological parameters characterizing low-risk myelodysplastic syndromes, as well as to evaluate the clinical impact of erythropoietin administration on key hematological and biochemical indices of the patients. To this end, a series of measurements was conducted in three distinct and equally sized groups of individuals: 15 healthy individuals as a reference group, 15 untreated low-risk patients, and 15 low-risk patients undergoing EPO therapy. Beyond basic hematological testing, oxidative stress biomarkers were evaluated by measuring intracellular reactive oxygen species (ROS), total plasma antioxidant capacity, and erythrocyte resistance to oxidative hemolysis. Additionally, the mechanisms of cellular senescence and eryptosis were examined, and proteasome enzymatic activity was evaluated in both the cytosol and the erythrocyte membrane. In untreated low-risk MDS patients, the hematological profile was characterized by ineffective erythropoiesis with generalized cytopenia and a distinct impairment in the maturation of erythroid progenitors. Erythrocyte production demonstrated morphological heterogeneity, increased size variation, reduced hemoglobin concentration, and incomplete biochemical maturation, features linked to the dysfunctional bone marrow microenvironment and elevated oxidative burden. Despite the presence of oxidized hemoglobin forms, erythrocytes maintained marginal stability through the activation of endogenous antioxidant mechanisms, indicating a state of functional equilibrium under continuous metabolic and oxidative stress. In low-risk patients under EPO therapy, an enhancement of erythropoiesis was identified, accompanied by an increase in reticulocytes. However, this accelerated production led to the premature release of cells with incomplete maturation and even greater morphological heterogeneity. The treatment induced an elevated oxidative burden, which was counterbalanced balanced by strong activation of compensatory mechanisms, such as an increase in total plasma antioxidant capacity and a significant upregulation of proteasomal activity, which contributes to the clearance of oxidized or damaged proteins. The overall profile suggests that under the influence of EPO, erythrocytes function in a state of accelerated production and heightened stress, while maintaining their viability through enhanced cellular adaptation mechanisms."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Τροποποίηση της ομοιόστασης ερυθροκυττάρων σε αιματολογικά νοσήματα ως συνάρτηση των πρωταρχικών βλαβών και των θεραπευτικών σχημάτων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζάφα Γεωργία","Tzafa Georgia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (myelodysplastic syndromes, MDS) αποτελούν ομάδα μυελοειδών νεοπλασμάτων που χαρακτηρίζονται από μη-αποτελεσματική ωρίμανση των αιμοποιητικών κυττάρων, με αποτέλεσμα τη μειωμένη παρουσία τους στο περιφερικό αίμα. Η διάγνωση των MDS προϋποθέτει ολοκληρωμένη αξιολόγηση μορφολογικών, κυτταρογενετικών και μοριακών ευρημάτων σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα, καθώς κανένα μεμονωμένο στοιχείο δεν επαρκεί για ασφαλή τεκμηρίωση της νόσου. Βασικό κριτήριο αποτελεί η παρουσία τουλάχιστον μίας κυτταροπενίας, ενώ τουλάχιστον το 10% των κυττάρων σε μία ή περισσότερες αιμοποιητικές σειρές πρέπει να εμφανίζει μορφολογική δυσπλασία. Παράλληλα, απαραίτητη είναι η εκτίμηση του ποσοστού των βλαστών στον μυελό των οστών καθώς και η αναζήτηση πιθανών γενετικών αλλοιώσεων, δεδομένου ότι περίπου στο 50% των ασθενών εντοπίζονται χρωμοσωμικές ανωμαλίες, αριθμητικές ή δομικές. Μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης, η ταξινόμηση των μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων πραγματοποιείται σύμφωνα με δύο συστήματα, την αναθεωρημένη ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και τη Διεθνή Συναινετική Ταξινόμηση (ICC), τα οποία κατανέμουν τους ασθενείς σε υποτύπους με βάση μορφολογικά και κυτταρογενετικά χαρακτηριστικά. Η σημαντική ετερογένεια στο γενετικό και μοριακό υπόβαθρο των MDS, που αντικατοπτρίζεται και στη διαφορετική ταχύτητα εξέλιξης της νόσου, ανέδειξε την ανάγκη για εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις και για τη χρήση προγνωστικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε το Προγνωστικό Σύστημα Σταδιοποίησης (IPSS), το οποίο εν συνεχεία αναθεωρήθηκε στο IPSS‑R, ενσωματώνοντας παράγοντες όπως οι κυτταρογενετικές ανωμαλίες, το ποσοστό βλαστών και η έκταση των κυτταροπενιών, κατατάσσοντας τους ασθενείς σε πέντε ομάδες κινδύνου, ενώ το 2022 δημιουργήθηκε το IPSS‑M, το οποίο πρόσθεσε μοριακά δεδομένα και ενίσχυσε την προγνωστική ακρίβεια. Στη σύγχρονη κλινική πρακτική, οι ασθενείς κατηγοριοποιούνται σε δύο κύριες ομάδες: χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Οι ασθενείς που κατατάσσονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου παρουσιάζουν επιβαρυμένη κλινική εικόνα, με παρουσία δυσμενών γενετικών αλλοιώσεων και σοβαρού βαθμού κυτταροπενίας, ενώ συνοδεύονται από ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση και περιορισμένο προσδόκιμο επιβίωσης (περίπου 1 έτος). Για την ομάδα αυτή, οι βασικοί θεραπευτικοί στόχοι επικεντρώνονται στην παράταση της επιβίωσης, στον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου και στην αποτροπή της εξέλιξής της σε οξεία μυελογενή λευχαιμία. Αντίθετα, οι ασθενείς χαμηλού κινδύνου εμφανίζουν καλύτερη κλινική εικόνα και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, επομένως η θεραπευτική προσέγγιση σε αυτή την ομάδα στοχεύει κυρίως στη μείωση της εξάρτησης από μεταγγίσεις, στην αντιμετώπιση της κυτταροπενίας, στη σταθεροποίηση της νόσου και στη συνολική βελτίωση της κλινικής εικόνας και της καθημερινότητας των ασθενών. Η ερυθροποιητίνη (EPO) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία παράγεται στους νεφρούς και δεσμεύεται στον υποδοχέα ερυθροποιητίνης (EPO-R), ο οποίος εκφράζεται στα ερυθροειδή πρόδρομα κύτταρα του μυελού των οστών. Έχει κεντρικό ρυθμιστικό ρόλο στην ερυθροποίηση καθώς ενεργοποιεί μονοπάτια που προάγουν τον πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την επιβίωση των ερυθροειδών προδρόμων. Για τους ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, η κύρια θεραπευτική πρακτική για την αντιμετώπιση της αναιμίας είναι οι παράγοντες διέγερσης της ερυθροποίησης (erythropoiesis‑stimulating agents, ESAs). Μεταξύ αυτών ανήκει η ανασυνδυασμένη ανθρώπινη ερυθροποιητίνη (rhEPO) η οποία μιμείται τη δράση της ενδογενούς EPO και προσδένεται στον υποδοχέα EPO‑R, ενισχύοντας την παραγωγή ερυθροκυττάρων. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των αιματολογικών, βιοχημικών και παθοφυσιολογικών παραμέτρων που χαρακτηρίζουν τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλού κινδύνου, καθώς και η εκτίμηση της κλινικής επίδρασης της χορήγησης ερυθροποιητίνης σε βασικούς αιματολογικούς και βιοχημικούς δείκτες των ασθενών. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε ένα σύνολο μετρήσεων σε τρεις διακριτές και ισάριθμες ομάδες ατόμων: 15 υγιή άτομα ως ομάδα αναφοράς, 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπευτική αγωγή και 15 ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO. Πέρα από τον βασικό αιματολογικό έλεγχο, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση δεικτών οξειδωτικού στρες μέσω της μέτρησης των ενδοκυττάριων δραστικών μορφών οξυγόνου (ROS), της ολικής αντιοξειδωτικής ικανότητας πλάσματος και της αντοχής των ερυθροκυττάρων σε οξειδωτική αιμόλυση. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι μηχανισμοί κυτταρικής γήρανσης και ερυθρόπτωσης, ενώ διερευνήθηκε και η ενζυμική ενεργότητα του πρωτεασώματος στο κυτοσόλιο και στην ερυθροκυτταρική μεμβράνη. Στους ασθενείς με MDS χαμηλού κινδύνου χωρίς θεραπεία, το αιματολογικό προφίλ χαρακτηρίστηκε από μη-αποτελεσματική ερυθροποίηση με γενικευμένη κυτταροπενία και σαφή διαταραχή της ωρίμανσης των ερυθροειδών προδρόμων. Η παραγωγή ερυθροκυττάρων εμφάνισε μορφολογική ανομοιογένεια, αυξημένη ετερογένεια μεγέθους, μειωμένη συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και ατελή βιοχημική ωρίμανση, στοιχεία που συνδέονται με το δυσλειτουργικό μικροπεριβάλλον του μυελού και την αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση. Παρά την παρουσία οξειδωμένων μορφών αιμοσφαιρίνης, τα ερυθροκύτταρα διατήρησαν οριακή σταθερότητα χάρη στην ενεργοποίηση ενδογενών αντιοξειδωτικών μηχανισμών, γεγονός που υποδηλώνει μια κατάσταση λειτουργικής ισορροπίας υπό συνεχή μεταβολική και οξειδωτική πίεση. Στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου υπό θεραπεία με EPO, εντοπίστηκε ενίσχυση της ερυθροποίησης με αύξηση των δικτυοερυθροκυττάρων. Ωστόσο, η επιταχυνόμενη παραγωγή οδήγησε σε πρόωρη απελευθέρωση κυττάρων με ατελή ωρίμανση και ακόμη μεγαλύτερη μορφολογική ανομοιογένεια. Η θεραπεία προκάλεσε αυξημένη οξειδωτική επιβάρυνση, η οποία όμως εξισορροπήθηκε από ισχυρή ενεργοποίηση αντισταθμιστικών μηχανισμών, όπως η αύξηση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του πλάσματος και η σημαντική ενίσχυση της πρωτεασωμικής δραστηριότητας, η οποία συμβάλλει στην απομάκρυνση των οξειδωμένων ή αλλοιωμένων πρωτεϊνών. Το συνολικό προφίλ υποδηλώνει ότι τα ερυθροκύτταρα υπό την επίδραση της EPO λειτουργούν σε καθεστώς επιταχυνόμενης παραγωγής και αυξημένου στρες, διατηρώντας όμως τη βιωσιμότητά τους μέσω ενισχυμένων μηχανισμών κυτταρικής προσαρμογής.","Myelodysplastic syndromes (MDS) constitute a group of myeloid neoplasms characterized by ineffective maturation of hematopoietic cells, resulting in their reduced presence in peripheral blood. The diagnosis of MDS requires a comprehensive evaluation of morphological, cytogenetic, and molecular findings in combination with the clinical presentation, as no single feature is sufficient for a secure confirmation of the disease. A fundamental criterion is the presence of at least one cytopenia, while at least 10% of cells in one or more hematopoietic lineages must exhibit morphological dysplasia. In parallel, the assessment of the percentage of blasts in the bone marrow and the screening for potential genetic alterations are essential, given that chromosomal abnormalities, either numerical or structural, are detected in approximately 50% of patients. Following diagnostic confirmation, the classification of myelodysplastic syndromes is performed according to two systems: the revised World Health Organization (WHO) classification and the International Consensus Classification (ICC), which categorize patients into subtypes based on morphological and cytogenetic characteristics. The significant heterogeneity in the genetic and molecular background of MDS, which is also reflected in the variable rate of disease progression, highlighted the need for individualized therapeutic approaches and the utilization of prognostic scoring systems. Within this framework, the International Prognostic Scoring System (IPSS) was developed and subsequently revised as the IPSS-R, incorporating factors such as cytogenetic abnormalities, blast percentage, and the severity of cytopenias, classifying patients into five risk groups. In 2022, the IPSS-M (IPSS-Molecular) was established, introducing molecular data and further enhancing prognostic accuracy. In contemporary clinical practice, patients are categorized into two main groups: low-risk and high-risk. Patients classified in the high-risk category present with a more severe clinical profile, the presence of adverse genetic alterations, and severe cytopenias, and are associated with a particularly poor prognosis and a limited life expectancy (approximately 1 year). For this group, the primary therapeutic goals focus on prolonging survival, achieving effective disease control, and preventing progression to acute myeloid leukemia. In contrast, low-risk patients display a superior clinical presentation and a longer life expectancy; therefore, the therapeutic approach in this group primarily aims to reduce transfusion dependency, manage cytopenias, stabilize the disease, and improve overall clinical presentation and the patients' daily quality of life. Erythropoietin (EPO) is a glycoprotein produced by the kidneys that binds to the erythropoietin receptor (EPO-R), which is expressed on erythroid progenitor cells in the bone marrow. It plays a central regulatory role in erythropoiesis by activating pathways that promote the proliferation, differentiation, and survival of erythroid progenitors. For patients with low-risk myelodysplastic syndromes, the primary therapeutic practice for managing anemia involves erythropoiesis-stimulating agents (ESAs). Among these is recombinant human erythropoietin (rhEPO), which mimics the action of endogenous EPO and binds to the EPO-R receptor, thereby enhancing erythrocyte production. The aim of the present study was to investigate the hematological, biochemical, and pathophysiological parameters characterizing low-risk myelodysplastic syndromes, as well as to evaluate the clinical impact of erythropoietin administration on key hematological and biochemical indices of the patients. To this end, a series of measurements was conducted in three distinct and equally sized groups of individuals: 15 healthy individuals as a reference group, 15 untreated low-risk patients, and 15 low-risk patients undergoing EPO therapy. Beyond basic hematological testing, oxidative stress biomarkers were evaluated by measuring intracellular reactive oxygen species (ROS), total plasma antioxidant capacity, and erythrocyte resistance to oxidative hemolysis. Additionally, the mechanisms of cellular senescence and eryptosis were examined, and proteasome enzymatic activity was evaluated in both the cytosol and the erythrocyte membrane. In untreated low-risk MDS patients, the hematological profile was characterized by ineffective erythropoiesis with generalized cytopenia and a distinct impairment in the maturation of erythroid progenitors. Erythrocyte production demonstrated morphological heterogeneity, increased size variation, reduced hemoglobin concentration, and incomplete biochemical maturation, features linked to the dysfunctional bone marrow microenvironment and elevated oxidative burden. Despite the presence of oxidized hemoglobin forms, erythrocytes maintained marginal stability through the activation of endogenous antioxidant mechanisms, indicating a state of functional equilibrium under continuous metabolic and oxidative stress. In low-risk patients under EPO therapy, an enhancement of erythropoiesis was identified, accompanied by an increase in reticulocytes. However, this accelerated production led to the premature release of cells with incomplete maturation and even greater morphological heterogeneity. The treatment induced an elevated oxidative burden, which was counterbalanced balanced by strong activation of compensatory mechanisms, such as an increase in total plasma antioxidant capacity and a significant upregulation of proteasomal activity, which contributes to the clearance of oxidized or damaged proteins. The overall profile suggests that under the influence of EPO, erythrocytes function in a state of accelerated production and heightened stress, while maintaining their viability through enhanced cellular adaptation mechanisms."],"dc:identifier":["uoadl:5422887","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422887"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Τροποποίηση της ομοιόστασης ερυθροκυττάρων σε αιματολογικά νοσήματα ως συνάρτηση των πρωταρχικών βλαβών και των θεραπευτικών σχημάτων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z"}