{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423033"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423033","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ασθενείς με HIV υπό αγωγή και προδιάθεση για εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, ΣΔ","abstract":"Η λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus – HIV) εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χρόνια λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως. Η εφαρμογή της αντιρετροϊκής θεραπείας (antiretroviral therapy – ART) έχει βελτιώσει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών, μετατρέποντας τον HIV σε χρόνια ελεγχόμενη νόσο. Παράλληλα, όμως, η μακροχρόνια επιβίωση συνοδεύεται από αυξημένη εμφάνιση νοσημάτων και ιδιαίτερα μεταβολικών και καρδιομεταβολικών επιπλοκών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ HIV λοίμωξης, αντιρετροϊκής θεραπείας και ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου και σακχαρώδους διαβήτη. Επιπλέον, εξετάστηκαν οι βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών, καθώς και οι σύγχρονες στρατηγικές πρόληψης και κλινικής διαχείρισης. Για τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση σε διεθνείς ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα άτομα που ζουν με HIV εμφανίζουν αυξημένο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου, δυσλιπιδαιμίας, ινσουλινοαντίστασης και σακχαρώδους διαβήτη συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, ακόμη και υπό επιτυχή ιολογική καταστολή υπό ART. Η χρόνια ανοσολογική ενεργοποίηση και η επίμονη φλεγμονή φαίνεται να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών. Παράλληλα, η διαταραχή του εντερικού φραγμού και η μικροβιακή διαμετάθεση συμβάλλουν στη διατήρηση ενός χρόνιου προφλεγμονώδους περιβάλλοντος που επιβαρύνει σημαντικά το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Ακόμη, η ίδια η αντιρετροϊκή θεραπεία φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση μεταβολικών επιπλοκών. Παλαιότερες κατηγορίες αντιρετροϊκών φαρμάκων έχουν συσχετισθεί με λιποδυστροφία, δυσλιπιδαιμία και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης, ενώ νεότερα θεραπευτικά σχήματα και ιδιαίτερα οι αναστολείς ιντεγκράσης σχετίζονται με αυξημένη πρόσληψη σωματικού βάρους και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Παρά τη βελτίωση της ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της σύγχρονης ART, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη μεταβολική παρακολούθηση και συνολική διαχείριση των ασθενών. Συμπερασματικά, το μεταβολικό σύνδρομο και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν σημαντικές επιπλοκές στους HIV-θετικούς ασθενείς υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Η συστηματική παρακολούθηση του μεταβολικού προφίλ, η εξατομίκευση της θεραπείας και η έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων τροποποίησης τρόπου ζωής αποτελούν βασικά στοιχεία της σύγχρονης κλινικής διαχείρισης των ατόμων που ζουν με HIV.","abstract_html":"Η λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus – HIV) εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χρόνια λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως. Η εφαρμογή της αντιρετροϊκής θεραπείας (antiretroviral therapy – ART) έχει βελτιώσει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών, μετατρέποντας τον HIV σε χρόνια ελεγχόμενη νόσο. Παράλληλα, όμως, η μακροχρόνια επιβίωση συνοδεύεται από αυξημένη εμφάνιση νοσημάτων και ιδιαίτερα μεταβολικών και καρδιομεταβολικών επιπλοκών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ HIV λοίμωξης, αντιρετροϊκής θεραπείας και ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου και σακχαρώδους διαβήτη. Επιπλέον, εξετάστηκαν οι βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών, καθώς και οι σύγχρονες στρατηγικές πρόληψης και κλινικής διαχείρισης. Για τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση σε διεθνείς ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα άτομα που ζουν με HIV εμφανίζουν αυξημένο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου, δυσλιπιδαιμίας, ινσουλινοαντίστασης και σακχαρώδους διαβήτη συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, ακόμη και υπό επιτυχή ιολογική καταστολή υπό ART. Η χρόνια ανοσολογική ενεργοποίηση και η επίμονη φλεγμονή φαίνεται να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών. Παράλληλα, η διαταραχή του εντερικού φραγμού και η μικροβιακή διαμετάθεση συμβάλλουν στη διατήρηση ενός χρόνιου προφλεγμονώδους περιβάλλοντος που επιβαρύνει σημαντικά το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Ακόμη, η ίδια η αντιρετροϊκή θεραπεία φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση μεταβολικών επιπλοκών. Παλαιότερες κατηγορίες αντιρετροϊκών φαρμάκων έχουν συσχετισθεί με λιποδυστροφία, δυσλιπιδαιμία και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης, ενώ νεότερα θεραπευτικά σχήματα και ιδιαίτερα οι αναστολείς ιντεγκράσης σχετίζονται με αυξημένη πρόσληψη σωματικού βάρους και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Παρά τη βελτίωση της ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της σύγχρονης ART, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη μεταβολική παρακολούθηση και συνολική διαχείριση των ασθενών. Συμπερασματικά, το μεταβολικό σύνδρομο και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν σημαντικές επιπλοκές στους HIV-θετικούς ασθενείς υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Η συστηματική παρακολούθηση του μεταβολικού προφίλ, η εξατομίκευση της θεραπείας και η έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων τροποποίησης τρόπου ζωής αποτελούν βασικά στοιχεία της σύγχρονης κλινικής διαχείρισης των ατόμων που ζουν με HIV.","abstract_has_math":false,"creators":["Νίκας Αναστάσιος","Nikas Anastasios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423033"],"render_values":[{"text":"uoadl:5423033","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423033","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423033","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5423033","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νίκας Αναστάσιος","Nikas Anastasios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423033","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423033"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus – HIV) εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χρόνια λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως. Η εφαρμογή της αντιρετροϊκής θεραπείας (antiretroviral therapy – ART) έχει βελτιώσει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών, μετατρέποντας τον HIV σε χρόνια ελεγχόμενη νόσο. Παράλληλα, όμως, η μακροχρόνια επιβίωση συνοδεύεται από αυξημένη εμφάνιση νοσημάτων και ιδιαίτερα μεταβολικών και καρδιομεταβολικών επιπλοκών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ HIV λοίμωξης, αντιρετροϊκής θεραπείας και ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου και σακχαρώδους διαβήτη. Επιπλέον, εξετάστηκαν οι βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών, καθώς και οι σύγχρονες στρατηγικές πρόληψης και κλινικής διαχείρισης. Για τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση σε διεθνείς ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα άτομα που ζουν με HIV εμφανίζουν αυξημένο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου, δυσλιπιδαιμίας, ινσουλινοαντίστασης και σακχαρώδους διαβήτη συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, ακόμη και υπό επιτυχή ιολογική καταστολή υπό ART. Η χρόνια ανοσολογική ενεργοποίηση και η επίμονη φλεγμονή φαίνεται να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών. Παράλληλα, η διαταραχή του εντερικού φραγμού και η μικροβιακή διαμετάθεση συμβάλλουν στη διατήρηση ενός χρόνιου προφλεγμονώδους περιβάλλοντος που επιβαρύνει σημαντικά το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Ακόμη, η ίδια η αντιρετροϊκή θεραπεία φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση μεταβολικών επιπλοκών. Παλαιότερες κατηγορίες αντιρετροϊκών φαρμάκων έχουν συσχετισθεί με λιποδυστροφία, δυσλιπιδαιμία και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης, ενώ νεότερα θεραπευτικά σχήματα και ιδιαίτερα οι αναστολείς ιντεγκράσης σχετίζονται με αυξημένη πρόσληψη σωματικού βάρους και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Παρά τη βελτίωση της ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της σύγχρονης ART, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη μεταβολική παρακολούθηση και συνολική διαχείριση των ασθενών. Συμπερασματικά, το μεταβολικό σύνδρομο και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν σημαντικές επιπλοκές στους HIV-θετικούς ασθενείς υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Η συστηματική παρακολούθηση του μεταβολικού προφίλ, η εξατομίκευση της θεραπείας και η έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων τροποποίησης τρόπου ζωής αποτελούν βασικά στοιχεία της σύγχρονης κλινικής διαχείρισης των ατόμων που ζουν με HIV.","Human Immunodeficiency Virus (HIV) infection remains one of the most significant chronic infectious diseases worldwide. The widespread use of antiretroviral therapy (ART) has substantially improved survival rates and transformed HIV infection into a chronic manageable condition. Nevertheless, prolonged survival has been accompanied by an increased prevalence of non- communicable diseases, particularly metabolic and cardiometabolic disorders such as metabolic syndrome and type 2 diabetes mellitus. The aim of the present literature review was to investigate the association between HIV infection, antiretroviral therapy and the development of metabolic syndrome and diabetes mellitus. In addition, the major pathophysiological mechanisms involved in the development of metabolic abnormalities, as well as current prevention and management strategies, were examined. A literature search was conducted using international electronic databases and scientific articles related to chronic inflammation, immune activation, gut microbiome dysfunction, metabolic effects of ART and cardiometabolic risk in people living with HIV. Current evidence demonstrates that HIV-positive individuals present increased prevalence of metabolic syndrome, dyslipidemia, insulin resistance and type 2 diabetes compared with the general population. Persistent immune activation and chronic inflammation appear to play a central role in the development of metabolic abnormalities, even in patients with successful viral suppression under ART. Furthermore, disruption of the intestinal barrier and microbial translocation contribute to the maintenance of a chronic pro- inflammatory environment that negatively affects metabolic homeostasis. Antiretroviral therapy itself also appears to contribute to metabolic complications. Older antiretroviral drug classes have been associated with lipodystrophy, dyslipidemia and glucose metabolism disorders, whereas newer therapeutic regimens, particularly integrase strand transfer inhibitors, have been linked to weight gain and increased cardiometabolic risk. Despite the improved safety and efficacy of contemporary antiretroviral therapy (ART), significant challenges persist regarding the metabolic monitoring and overall management of patients. In conclusion, metabolic syndrome and diabetes mellitus represent significant complications among HIV-infected patients receiving antiretroviral therapy. Regular metabolic monitoring, individualized treatment approaches and lifestyle modification interventions are essential components of modern HIV clinical management."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ασθενείς με HIV υπό αγωγή και προδιάθεση για εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, ΣΔ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νίκας Αναστάσιος","Nikas Anastasios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η λοίμωξη από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus – HIV) εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χρόνια λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως. Η εφαρμογή της αντιρετροϊκής θεραπείας (antiretroviral therapy – ART) έχει βελτιώσει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών, μετατρέποντας τον HIV σε χρόνια ελεγχόμενη νόσο. Παράλληλα, όμως, η μακροχρόνια επιβίωση συνοδεύεται από αυξημένη εμφάνιση νοσημάτων και ιδιαίτερα μεταβολικών και καρδιομεταβολικών επιπλοκών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ HIV λοίμωξης, αντιρετροϊκής θεραπείας και ανάπτυξης μεταβολικού συνδρόμου και σακχαρώδους διαβήτη. Επιπλέον, εξετάστηκαν οι βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών, καθώς και οι σύγχρονες στρατηγικές πρόληψης και κλινικής διαχείρισης. Για τη συγγραφή της εργασίας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική αναζήτηση σε διεθνείς ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα άτομα που ζουν με HIV εμφανίζουν αυξημένο επιπολασμό μεταβολικού συνδρόμου, δυσλιπιδαιμίας, ινσουλινοαντίστασης και σακχαρώδους διαβήτη συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, ακόμη και υπό επιτυχή ιολογική καταστολή υπό ART. Η χρόνια ανοσολογική ενεργοποίηση και η επίμονη φλεγμονή φαίνεται να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών. Παράλληλα, η διαταραχή του εντερικού φραγμού και η μικροβιακή διαμετάθεση συμβάλλουν στη διατήρηση ενός χρόνιου προφλεγμονώδους περιβάλλοντος που επιβαρύνει σημαντικά το μεταβολικό προφίλ των ασθενών. Ακόμη, η ίδια η αντιρετροϊκή θεραπεία φαίνεται να εμπλέκεται στην εμφάνιση μεταβολικών επιπλοκών. Παλαιότερες κατηγορίες αντιρετροϊκών φαρμάκων έχουν συσχετισθεί με λιποδυστροφία, δυσλιπιδαιμία και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης, ενώ νεότερα θεραπευτικά σχήματα και ιδιαίτερα οι αναστολείς ιντεγκράσης σχετίζονται με αυξημένη πρόσληψη σωματικού βάρους και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Παρά τη βελτίωση της ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της σύγχρονης ART, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη μεταβολική παρακολούθηση και συνολική διαχείριση των ασθενών. Συμπερασματικά, το μεταβολικό σύνδρομο και ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν σημαντικές επιπλοκές στους HIV-θετικούς ασθενείς υπό αντιρετροϊκή θεραπεία. Η συστηματική παρακολούθηση του μεταβολικού προφίλ, η εξατομίκευση της θεραπείας και η έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων τροποποίησης τρόπου ζωής αποτελούν βασικά στοιχεία της σύγχρονης κλινικής διαχείρισης των ατόμων που ζουν με HIV.","Human Immunodeficiency Virus (HIV) infection remains one of the most significant chronic infectious diseases worldwide. The widespread use of antiretroviral therapy (ART) has substantially improved survival rates and transformed HIV infection into a chronic manageable condition. Nevertheless, prolonged survival has been accompanied by an increased prevalence of non- communicable diseases, particularly metabolic and cardiometabolic disorders such as metabolic syndrome and type 2 diabetes mellitus. The aim of the present literature review was to investigate the association between HIV infection, antiretroviral therapy and the development of metabolic syndrome and diabetes mellitus. In addition, the major pathophysiological mechanisms involved in the development of metabolic abnormalities, as well as current prevention and management strategies, were examined. A literature search was conducted using international electronic databases and scientific articles related to chronic inflammation, immune activation, gut microbiome dysfunction, metabolic effects of ART and cardiometabolic risk in people living with HIV. Current evidence demonstrates that HIV-positive individuals present increased prevalence of metabolic syndrome, dyslipidemia, insulin resistance and type 2 diabetes compared with the general population. Persistent immune activation and chronic inflammation appear to play a central role in the development of metabolic abnormalities, even in patients with successful viral suppression under ART. Furthermore, disruption of the intestinal barrier and microbial translocation contribute to the maintenance of a chronic pro- inflammatory environment that negatively affects metabolic homeostasis. Antiretroviral therapy itself also appears to contribute to metabolic complications. Older antiretroviral drug classes have been associated with lipodystrophy, dyslipidemia and glucose metabolism disorders, whereas newer therapeutic regimens, particularly integrase strand transfer inhibitors, have been linked to weight gain and increased cardiometabolic risk. Despite the improved safety and efficacy of contemporary antiretroviral therapy (ART), significant challenges persist regarding the metabolic monitoring and overall management of patients. In conclusion, metabolic syndrome and diabetes mellitus represent significant complications among HIV-infected patients receiving antiretroviral therapy. Regular metabolic monitoring, individualized treatment approaches and lifestyle modification interventions are essential components of modern HIV clinical management."],"dc:identifier":["uoadl:5423033","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423033"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ασθενείς με HIV υπό αγωγή και προδιάθεση για εμφάνιση μεταβολικού συνδρόμου, ΣΔ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z"}