{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423507"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5423507","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εκτίμηση απορροφούμενης δόσης στον φακό του υγιούς οφθαλμού από βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru","abstract":"Η βραχυθεραπεία με πλάκες 106Ru αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική μέθοδο για επιλεγμένους ενδοφθάλμιους όγκους, καθώς επιτρέπει την τοπική εναπόθεση υψηλής δόσης στον όγκο, περιορίζοντας παράλληλα την ακτινική επιβάρυνση των γειτονικών υγιών ιστών. Παρότι η θεραπευτική δράση της πλάκας 106Ru οφείλεται κυρίως β− ακτινοβολία, η οποία έχει περιορισμένο βεληνεκές, η εκτίμηση της δόσης στον αντίπλευ ρο υγιή οφθαλμό παραμένει σημαντική από πλευράς ακτινοπροστασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η συνολική ακτινοβολία που προέρχεται από την πλάκα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη β−- ακτινοβολία. Συγκεκριμένα, κατά τη διάσπαση του 106Rh εκπέμπεται μικρό ποσοστό γ- ακτινοβολίας, ενώ παράλληλα μπορεί να παραχθεί ακτινοβολία πέδησης (Bremsstrahlung) κατά την επιβράδυνση των β− σωματιδίων μέσα στην ύλη. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ποσοτική εκτίμηση της απορ ροφούμενης δόσης στον υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru καθώς και η διερεύνηση της εξάρτησης της δόσης από τη γεωμετρία τοποθέτησης της πηγής. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται δοσίμετρα θερμοφω ταύγειας TLD-100H, τα οποία βαθμονομούνται κατάλληλα, ώστε το μετρούμενο σήμα θερμοφωταύγειας να μετατρέπεται σε απορροφούμενη δόση. Παράλληλα, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε πειραματική διάταξη από PMMA. Η διάταξη αποτελείται από σχεδόν κυβικό δοχείο, στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ειδικά διαμορφωμένη βάση για τη στήριξη της πλάκας 106Ru. Η βάση αυτή επιτρέπει την τοποθέτηση της πλάκας σε προκαθορισμένη θέση και τον ελεγχόμενο προσανατολισμό της σε διαφορετικές γωνίες, ενώ το δοχείο μπορεί να καλυφθεί πλήρως με νερό, ώστε η πλάκα να παραμένει εξ ολοκλήρου βυθισμένη κατά τη διάρκεια των μετρήσεων. Στις εξωτερικές έδρες του δοχείου προσαρμόζονται επιπλέον πλάκες PMMA, στις οποίες έχουν κατασκευαστεί προκαθορισμένα σημεία τοποθέτησης για τα δοσίμετρα. Στα σημεία αυτά τοποθετούνται ζεύγη δοσιμέτρων TLD-100H σε διαφορετικές αποστάσεις από την πηγή, ώστε να καταγραφεί η απορροφούμενη δόση ως συνάρτηση της απόστασης και του προσανατολισμού της πλάκας. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως ομοίωμα του ενδοκογχικού περιβάλλοντος και των παρακείμενων υγιών ιστών, επιτρέποντας τη μελέτη της διάδοσης και της εξασθένησης της ακτινοβολίας σε συνθήκες που προσεγγίζουν την κλινική εφαρμογή. Παράλληλα, κατέστη δυνατή η συστηματική εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης κατά μήκος της διαδρομής από τον πάσχοντα προς τον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό. Για να εξεταστεί κατά πόσο το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ισοδύναμο υλικό προσομοίωσης των μαλακών ιστών, πραγματοποιείται ανάλυση τιμών Hounsfield Units (HU) σε αξονικές τομογραφίες δέκα ασθενών. Από τις τιμές αυτές υπολογίζεται ο λόγος των γραμμικών συντελεστών εξασθένησης µιστού/µνερού, με σκοπό να συγκριθεί η εξασθένηση της ακτινοβολίας στους ιστούς με την αντίστοιχη εξασθένηση στο νερό κατά μήκος της εξεταζόμενης ανατομικής διαδρομής. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται δοσιμετρικές μετρήσεις σε διαφορετικές αποστάσεις και γωνιακούς προσανατολισμούς της πλάκας, τόσο από την ενεργή όσο και από τη θωρακισμένη πλευρά της. Από κάθε μέτρηση προκύπτει η απορροφούμενη δόση D. Οι μετρούμενες δόσεις κανονικοποιούνται ως προς την ενεργότητα της πλάκας και τον χρόνο έκθεσης. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει η κανονικοποιημένη δόση NDose, η οποία καθιστά δυνατή τη σύγκριση μετρήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί υπό δια φορετικές πειραματικές συνθήκες, δηλαδή με διαφορετική ενεργότητα ή διαφορετικό χρόνο ακτινοβόλησης. Επιπλέον, εφαρμόζεται διδιάστατη παρεμβολή, με σκοπό την εκτίμηση της κανονικοποιημένης δόσης και σε ενδιάμεσες αποστάσεις και γωνιακές θέσεις που δεν μετρήθηκαν απευθείας στο πείραμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κανονικοποιημένη δόση μειώνεται με την αύξηση της απόστασης από την πλάκα 106Ru, παρουσιάζοντας συμπεριφορά συμβατή με την ε ξασθένηση της ακτινοβολίας στο μέσο νερού/PMMA. Η ενεργή πλευρά της πλάκας εμφανίζει υψηλότερες τιμές δόσης σε σχέση με τη θωρακισμένη πλευρά, ενώ η γεωμε τρία τοποθέτησης επηρεάζει σημαντικά τη χωρική κατανομή της μετρούμενης δόσης. Επιπλέον, η σύγκριση των πειραματικών αποτελεσμάτων με μετρήσεις από πραγματικό ασθενή επέτρεψε την αξιολόγηση της κλινικής συνάφειας της πειραματικής διάταξης. Συνολικά, η παρούσα εργασία ανέδειξε ότι η δόση στον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία με πλάκα 106Ru είναι χαμηλή και σημαντικά μικρότερη από επίπεδα που σχετίζονται με κλινικά σημαντική ακτινική βλάβη. Η μεθοδολογία που αναπτύχθη κε, συνδυάζοντας βαθμονομημένα TLD-100H, ομοίωμα νερού/PMMA, ανάλυση HU, κανονικοποίηση της δόσης και διδιάστατη παρεμβολή, παρέχει ένα αξιόπιστο πειραμα τικό πλαίσιο για την εκτίμηση της δοσιμετρικής επιβάρυνσης που αναμένεται να λάβει ο αντίπλευρος υγιής οφθαλμός κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου, μέσω της κανονικοποιημένης δόσης NDose, η οποία έχει προσδιοριστεί πειραματικά για τη συ γκεκριμένη γεωμετρία και απόσταση, χρησιμοποιώντας την ενεργότητα της πλάκας 106Ru και τον χρόνο παραμονής της στον ασθενή, όπως αυτά καθορίζονται στο πλάνο θεραπείας.","abstract_html":"Η βραχυθεραπεία με πλάκες 106Ru αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική μέθοδο για επιλεγμένους ενδοφθάλμιους όγκους, καθώς επιτρέπει την τοπική εναπόθεση υψηλής δόσης στον όγκο, περιορίζοντας παράλληλα την ακτινική επιβάρυνση των γειτονικών υγιών ιστών. Παρότι η θεραπευτική δράση της πλάκας 106Ru οφείλεται κυρίως β− ακτινοβολία, η οποία έχει περιορισμένο βεληνεκές, η εκτίμηση της δόσης στον αντίπλευ ρο υγιή οφθαλμό παραμένει σημαντική από πλευράς ακτινοπροστασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η συνολική ακτινοβολία που προέρχεται από την πλάκα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη β−- ακτινοβολία. Συγκεκριμένα, κατά τη διάσπαση του 106Rh εκπέμπεται μικρό ποσοστό γ- ακτινοβολίας, ενώ παράλληλα μπορεί να παραχθεί ακτινοβολία πέδησης (Bremsstrahlung) κατά την επιβράδυνση των β− σωματιδίων μέσα στην ύλη. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ποσοτική εκτίμηση της απορ ροφούμενης δόσης στον υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru καθώς και η διερεύνηση της εξάρτησης της δόσης από τη γεωμετρία τοποθέτησης της πηγής. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται δοσίμετρα θερμοφω ταύγειας TLD-100H, τα οποία βαθμονομούνται κατάλληλα, ώστε το μετρούμενο σήμα θερμοφωταύγειας να μετατρέπεται σε απορροφούμενη δόση. Παράλληλα, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε πειραματική διάταξη από PMMA. Η διάταξη αποτελείται από σχεδόν κυβικό δοχείο, στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ειδικά διαμορφωμένη βάση για τη στήριξη της πλάκας 106Ru. Η βάση αυτή επιτρέπει την τοποθέτηση της πλάκας σε προκαθορισμένη θέση και τον ελεγχόμενο προσανατολισμό της σε διαφορετικές γωνίες, ενώ το δοχείο μπορεί να καλυφθεί πλήρως με νερό, ώστε η πλάκα να παραμένει εξ ολοκλήρου βυθισμένη κατά τη διάρκεια των μετρήσεων. Στις εξωτερικές έδρες του δοχείου προσαρμόζονται επιπλέον πλάκες PMMA, στις οποίες έχουν κατασκευαστεί προκαθορισμένα σημεία τοποθέτησης για τα δοσίμετρα. Στα σημεία αυτά τοποθετούνται ζεύγη δοσιμέτρων TLD-100H σε διαφορετικές αποστάσεις από την πηγή, ώστε να καταγραφεί η απορροφούμενη δόση ως συνάρτηση της απόστασης και του προσανατολισμού της πλάκας. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως ομοίωμα του ενδοκογχικού περιβάλλοντος και των παρακείμενων υγιών ιστών, επιτρέποντας τη μελέτη της διάδοσης και της εξασθένησης της ακτινοβολίας σε συνθήκες που προσεγγίζουν την κλινική εφαρμογή. Παράλληλα, κατέστη δυνατή η συστηματική εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης κατά μήκος της διαδρομής από τον πάσχοντα προς τον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό. Για να εξεταστεί κατά πόσο το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ισοδύναμο υλικό προσομοίωσης των μαλακών ιστών, πραγματοποιείται ανάλυση τιμών Hounsfield Units (HU) σε αξονικές τομογραφίες δέκα ασθενών. Από τις τιμές αυτές υπολογίζεται ο λόγος των γραμμικών συντελεστών εξασθένησης µιστού/µνερού, με σκοπό να συγκριθεί η εξασθένηση της ακτινοβολίας στους ιστούς με την αντίστοιχη εξασθένηση στο νερό κατά μήκος της εξεταζόμενης ανατομικής διαδρομής. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται δοσιμετρικές μετρήσεις σε διαφορετικές αποστάσεις και γωνιακούς προσανατολισμούς της πλάκας, τόσο από την ενεργή όσο και από τη θωρακισμένη πλευρά της. Από κάθε μέτρηση προκύπτει η απορροφούμενη δόση D. Οι μετρούμενες δόσεις κανονικοποιούνται ως προς την ενεργότητα της πλάκας και τον χρόνο έκθεσης. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει η κανονικοποιημένη δόση NDose, η οποία καθιστά δυνατή τη σύγκριση μετρήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί υπό δια φορετικές πειραματικές συνθήκες, δηλαδή με διαφορετική ενεργότητα ή διαφορετικό χρόνο ακτινοβόλησης. Επιπλέον, εφαρμόζεται διδιάστατη παρεμβολή, με σκοπό την εκτίμηση της κανονικοποιημένης δόσης και σε ενδιάμεσες αποστάσεις και γωνιακές θέσεις που δεν μετρήθηκαν απευθείας στο πείραμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κανονικοποιημένη δόση μειώνεται με την αύξηση της απόστασης από την πλάκα 106Ru, παρουσιάζοντας συμπεριφορά συμβατή με την ε ξασθένηση της ακτινοβολίας στο μέσο νερού/PMMA. Η ενεργή πλευρά της πλάκας εμφανίζει υψηλότερες τιμές δόσης σε σχέση με τη θωρακισμένη πλευρά, ενώ η γεωμε τρία τοποθέτησης επηρεάζει σημαντικά τη χωρική κατανομή της μετρούμενης δόσης. Επιπλέον, η σύγκριση των πειραματικών αποτελεσμάτων με μετρήσεις από πραγματικό ασθενή επέτρεψε την αξιολόγηση της κλινικής συνάφειας της πειραματικής διάταξης. Συνολικά, η παρούσα εργασία ανέδειξε ότι η δόση στον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία με πλάκα 106Ru είναι χαμηλή και σημαντικά μικρότερη από επίπεδα που σχετίζονται με κλινικά σημαντική ακτινική βλάβη. Η μεθοδολογία που αναπτύχθη κε, συνδυάζοντας βαθμονομημένα TLD-100H, ομοίωμα νερού/PMMA, ανάλυση HU, κανονικοποίηση της δόσης και διδιάστατη παρεμβολή, παρέχει ένα αξιόπιστο πειραμα τικό πλαίσιο για την εκτίμηση της δοσιμετρικής επιβάρυνσης που αναμένεται να λάβει ο αντίπλευρος υγιής οφθαλμός κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου, μέσω της κανονικοποιημένης δόσης NDose, η οποία έχει προσδιοριστεί πειραματικά για τη συ γκεκριμένη γεωμετρία και απόσταση, χρησιμοποιώντας την ενεργότητα της πλάκας 106Ru και τον χρόνο παραμονής της στον ασθενή, όπως αυτά καθορίζονται στο πλάνο θεραπείας.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλυβιώτη Κατερίνα","Kalyvioti Katerina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423507"],"render_values":[{"text":"uoadl:5423507","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423507","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423507","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5423507","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλυβιώτη Κατερίνα","Kalyvioti Katerina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5423507","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423507"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η βραχυθεραπεία με πλάκες 106Ru αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική μέθοδο για επιλεγμένους ενδοφθάλμιους όγκους, καθώς επιτρέπει την τοπική εναπόθεση υψηλής δόσης στον όγκο, περιορίζοντας παράλληλα την ακτινική επιβάρυνση των γειτονικών υγιών ιστών. Παρότι η θεραπευτική δράση της πλάκας 106Ru οφείλεται κυρίως β− ακτινοβολία, η οποία έχει περιορισμένο βεληνεκές, η εκτίμηση της δόσης στον αντίπλευ ρο υγιή οφθαλμό παραμένει σημαντική από πλευράς ακτινοπροστασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η συνολική ακτινοβολία που προέρχεται από την πλάκα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη β−- ακτινοβολία. Συγκεκριμένα, κατά τη διάσπαση του 106Rh εκπέμπεται μικρό ποσοστό γ- ακτινοβολίας, ενώ παράλληλα μπορεί να παραχθεί ακτινοβολία πέδησης (Bremsstrahlung) κατά την επιβράδυνση των β− σωματιδίων μέσα στην ύλη. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ποσοτική εκτίμηση της απορ ροφούμενης δόσης στον υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru καθώς και η διερεύνηση της εξάρτησης της δόσης από τη γεωμετρία τοποθέτησης της πηγής. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται δοσίμετρα θερμοφω ταύγειας TLD-100H, τα οποία βαθμονομούνται κατάλληλα, ώστε το μετρούμενο σήμα θερμοφωταύγειας να μετατρέπεται σε απορροφούμενη δόση. Παράλληλα, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε πειραματική διάταξη από PMMA. Η διάταξη αποτελείται από σχεδόν κυβικό δοχείο, στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ειδικά διαμορφωμένη βάση για τη στήριξη της πλάκας 106Ru. Η βάση αυτή επιτρέπει την τοποθέτηση της πλάκας σε προκαθορισμένη θέση και τον ελεγχόμενο προσανατολισμό της σε διαφορετικές γωνίες, ενώ το δοχείο μπορεί να καλυφθεί πλήρως με νερό, ώστε η πλάκα να παραμένει εξ ολοκλήρου βυθισμένη κατά τη διάρκεια των μετρήσεων. Στις εξωτερικές έδρες του δοχείου προσαρμόζονται επιπλέον πλάκες PMMA, στις οποίες έχουν κατασκευαστεί προκαθορισμένα σημεία τοποθέτησης για τα δοσίμετρα. Στα σημεία αυτά τοποθετούνται ζεύγη δοσιμέτρων TLD-100H σε διαφορετικές αποστάσεις από την πηγή, ώστε να καταγραφεί η απορροφούμενη δόση ως συνάρτηση της απόστασης και του προσανατολισμού της πλάκας. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως ομοίωμα του ενδοκογχικού περιβάλλοντος και των παρακείμενων υγιών ιστών, επιτρέποντας τη μελέτη της διάδοσης και της εξασθένησης της ακτινοβολίας σε συνθήκες που προσεγγίζουν την κλινική εφαρμογή. Παράλληλα, κατέστη δυνατή η συστηματική εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης κατά μήκος της διαδρομής από τον πάσχοντα προς τον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό. Για να εξεταστεί κατά πόσο το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ισοδύναμο υλικό προσομοίωσης των μαλακών ιστών, πραγματοποιείται ανάλυση τιμών Hounsfield Units (HU) σε αξονικές τομογραφίες δέκα ασθενών. Από τις τιμές αυτές υπολογίζεται ο λόγος των γραμμικών συντελεστών εξασθένησης µιστού/µνερού, με σκοπό να συγκριθεί η εξασθένηση της ακτινοβολίας στους ιστούς με την αντίστοιχη εξασθένηση στο νερό κατά μήκος της εξεταζόμενης ανατομικής διαδρομής. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται δοσιμετρικές μετρήσεις σε διαφορετικές αποστάσεις και γωνιακούς προσανατολισμούς της πλάκας, τόσο από την ενεργή όσο και από τη θωρακισμένη πλευρά της. Από κάθε μέτρηση προκύπτει η απορροφούμενη δόση D. Οι μετρούμενες δόσεις κανονικοποιούνται ως προς την ενεργότητα της πλάκας και τον χρόνο έκθεσης. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει η κανονικοποιημένη δόση NDose, η οποία καθιστά δυνατή τη σύγκριση μετρήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί υπό δια φορετικές πειραματικές συνθήκες, δηλαδή με διαφορετική ενεργότητα ή διαφορετικό χρόνο ακτινοβόλησης. Επιπλέον, εφαρμόζεται διδιάστατη παρεμβολή, με σκοπό την εκτίμηση της κανονικοποιημένης δόσης και σε ενδιάμεσες αποστάσεις και γωνιακές θέσεις που δεν μετρήθηκαν απευθείας στο πείραμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κανονικοποιημένη δόση μειώνεται με την αύξηση της απόστασης από την πλάκα 106Ru, παρουσιάζοντας συμπεριφορά συμβατή με την ε ξασθένηση της ακτινοβολίας στο μέσο νερού/PMMA. Η ενεργή πλευρά της πλάκας εμφανίζει υψηλότερες τιμές δόσης σε σχέση με τη θωρακισμένη πλευρά, ενώ η γεωμε τρία τοποθέτησης επηρεάζει σημαντικά τη χωρική κατανομή της μετρούμενης δόσης. Επιπλέον, η σύγκριση των πειραματικών αποτελεσμάτων με μετρήσεις από πραγματικό ασθενή επέτρεψε την αξιολόγηση της κλινικής συνάφειας της πειραματικής διάταξης. Συνολικά, η παρούσα εργασία ανέδειξε ότι η δόση στον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία με πλάκα 106Ru είναι χαμηλή και σημαντικά μικρότερη από επίπεδα που σχετίζονται με κλινικά σημαντική ακτινική βλάβη. Η μεθοδολογία που αναπτύχθη κε, συνδυάζοντας βαθμονομημένα TLD-100H, ομοίωμα νερού/PMMA, ανάλυση HU, κανονικοποίηση της δόσης και διδιάστατη παρεμβολή, παρέχει ένα αξιόπιστο πειραμα τικό πλαίσιο για την εκτίμηση της δοσιμετρικής επιβάρυνσης που αναμένεται να λάβει ο αντίπλευρος υγιής οφθαλμός κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου, μέσω της κανονικοποιημένης δόσης NDose, η οποία έχει προσδιοριστεί πειραματικά για τη συ γκεκριμένη γεωμετρία και απόσταση, χρησιμοποιώντας την ενεργότητα της πλάκας 106Ru και τον χρόνο παραμονής της στον ασθενή, όπως αυτά καθορίζονται στο πλάνο θεραπείας.","Abstract Brachytherapy with 106Ru plaques is an established treatment modality for selected intraocular tumors, as it enables the delivery of a high radiation dose to the tumor, while simultaneously limiting the radiation exposure to the neighboring healthy tissues. Although the therapeutic action of the 106Ru plaque is mainly attributed to β−-radiation, which has a limited range in tissue, the assessment of the dose delivered to the contralateral healthy eye remains important from the standpoint of radiation protection. This is because the total radiation emitted by the plaque is not limited exclusively to β−-radiation. Specifically, during the decay of 106Rh, a small percentage of γ-radiation is emitted, while bremsstrahlung radiation may also be produced during the deceleration of β−-particles within matter. The aim of the present diploma thesis is the quantitative estimation of the absor bed dose to the healthy eye during brachytherapy of an ocular tumor with a 106Ru plaque, as well as the investigation of the dependence of the dose on the placement geometry of the source. For this purpose, thermoluminescent dosimeters TLD-100H are used, which are appropriately calibrated so that the measured thermolumine scence signal can be converted into absorbed dose. At the same time, an experimental setup made of PMMA was designed and con structed. The setup consists of an almost cubic container, inside which there is a specially designed base for supporting the 106Ru plaque. This base allows the plaque to be placed in a predefined position and to be oriented in a controlled manner at different angles, while the container can be completely filled with water, so that the plaque remains fully immersed during the measurements. Additional PMMA plates are attached to the external faces of the container, on which predefined placement points for the dosimeters have been constructed. At these points, pairs of TLD-100H dosimeters are placed at different distances from the source, in order to record the absorbed dose as a function of distance and plaque orientation. This setup functions as a phantom of the intraorbital environment and the adjacent healthy tissues, allowing the study of radiation propagation and attenuation under conditions that approximate the clinical application. At the same time, it enabled the systematic estimation of the absorbed dose along the path from the affected eye to the contralateral healthy eye. In order to examine whether water can be used as an equivalent material for the simulation of soft tissues, an analysis of Hounsfield Units (HU) values is performed on computed tomography scans of ten patients. From these values, the ratio of the linear attenuation coefficients µtissue/µwater is calculated, with the aim of comparing radiation attenuation in tissues with the corresponding attenuation in water along the examined anatomical path. Subsequently, dosimetric measurements are performed at different distances and angular orientations of the plaque, both from its active and shielded side. From each measurement, the absorbed dose D is obtained. The measured doses are normalized with respect to the activity of the plaque and the exposure time. In this way, the normalized dose NDose is obtained, which allows the comparison of measurements performed under different experimental conditions, namely with different activity or different irradiation time. In addition, two-dimensional interpo lation is applied, with the aim of estimating the normalized dose also at intermediate distances and angular positions that were not directly measured in the experiment. The results show that the normalized dose decreases with increasing distance from the 106Ru plaque, exhibiting behavior compatible with radiation attenuation in the water/PMMA medium. The active side of the plaque shows higher dose values compared with the shielded side, while the placement geometry significantly affects the spatial distribution of the measured dose. In addition, the comparison of the experimental results with measurements from a real patient allowed the evaluation of the clinical relevance of the experimental setup. Overall, the present work demonstrated that the dose to the contralateral healthy eye during brachytherapy with a 106Ru plaque is low and significantly lower than levels associated with clinically significant radiation damage. The developed metho dology, combining calibrated TLD-100H dosimeters, a water/PMMA phantom, HU analysis, dose normalization, and two-dimensional interpolation, provides a reliable experimental framework for the estimation of the dosimetric burden expected to be received by the contralateral healthy eye during brachytherapy of an ocular tumor, through the normalized dose NDose, which has been experimentally determined for the specific geometry and distance, using the activity of the 106Ru plaque and its residence time in the patient, as these are defined in the treatment plan."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εκτίμηση απορροφούμενης δόσης στον φακό του υγιούς οφθαλμού από βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλυβιώτη Κατερίνα","Kalyvioti Katerina"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η βραχυθεραπεία με πλάκες 106Ru αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική μέθοδο για επιλεγμένους ενδοφθάλμιους όγκους, καθώς επιτρέπει την τοπική εναπόθεση υψηλής δόσης στον όγκο, περιορίζοντας παράλληλα την ακτινική επιβάρυνση των γειτονικών υγιών ιστών. Παρότι η θεραπευτική δράση της πλάκας 106Ru οφείλεται κυρίως β− ακτινοβολία, η οποία έχει περιορισμένο βεληνεκές, η εκτίμηση της δόσης στον αντίπλευ ρο υγιή οφθαλμό παραμένει σημαντική από πλευράς ακτινοπροστασίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η συνολική ακτινοβολία που προέρχεται από την πλάκα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη β−- ακτινοβολία. Συγκεκριμένα, κατά τη διάσπαση του 106Rh εκπέμπεται μικρό ποσοστό γ- ακτινοβολίας, ενώ παράλληλα μπορεί να παραχθεί ακτινοβολία πέδησης (Bremsstrahlung) κατά την επιβράδυνση των β− σωματιδίων μέσα στην ύλη. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ποσοτική εκτίμηση της απορ ροφούμενης δόσης στον υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru καθώς και η διερεύνηση της εξάρτησης της δόσης από τη γεωμετρία τοποθέτησης της πηγής. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται δοσίμετρα θερμοφω ταύγειας TLD-100H, τα οποία βαθμονομούνται κατάλληλα, ώστε το μετρούμενο σήμα θερμοφωταύγειας να μετατρέπεται σε απορροφούμενη δόση. Παράλληλα, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε πειραματική διάταξη από PMMA. Η διάταξη αποτελείται από σχεδόν κυβικό δοχείο, στο εσωτερικό του οποίου υπάρχει ειδικά διαμορφωμένη βάση για τη στήριξη της πλάκας 106Ru. Η βάση αυτή επιτρέπει την τοποθέτηση της πλάκας σε προκαθορισμένη θέση και τον ελεγχόμενο προσανατολισμό της σε διαφορετικές γωνίες, ενώ το δοχείο μπορεί να καλυφθεί πλήρως με νερό, ώστε η πλάκα να παραμένει εξ ολοκλήρου βυθισμένη κατά τη διάρκεια των μετρήσεων. Στις εξωτερικές έδρες του δοχείου προσαρμόζονται επιπλέον πλάκες PMMA, στις οποίες έχουν κατασκευαστεί προκαθορισμένα σημεία τοποθέτησης για τα δοσίμετρα. Στα σημεία αυτά τοποθετούνται ζεύγη δοσιμέτρων TLD-100H σε διαφορετικές αποστάσεις από την πηγή, ώστε να καταγραφεί η απορροφούμενη δόση ως συνάρτηση της απόστασης και του προσανατολισμού της πλάκας. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως ομοίωμα του ενδοκογχικού περιβάλλοντος και των παρακείμενων υγιών ιστών, επιτρέποντας τη μελέτη της διάδοσης και της εξασθένησης της ακτινοβολίας σε συνθήκες που προσεγγίζουν την κλινική εφαρμογή. Παράλληλα, κατέστη δυνατή η συστηματική εκτίμηση της απορροφούμενης δόσης κατά μήκος της διαδρομής από τον πάσχοντα προς τον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό. Για να εξεταστεί κατά πόσο το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ισοδύναμο υλικό προσομοίωσης των μαλακών ιστών, πραγματοποιείται ανάλυση τιμών Hounsfield Units (HU) σε αξονικές τομογραφίες δέκα ασθενών. Από τις τιμές αυτές υπολογίζεται ο λόγος των γραμμικών συντελεστών εξασθένησης µιστού/µνερού, με σκοπό να συγκριθεί η εξασθένηση της ακτινοβολίας στους ιστούς με την αντίστοιχη εξασθένηση στο νερό κατά μήκος της εξεταζόμενης ανατομικής διαδρομής. Στη συνέχεια πραγματοποιούνται δοσιμετρικές μετρήσεις σε διαφορετικές αποστάσεις και γωνιακούς προσανατολισμούς της πλάκας, τόσο από την ενεργή όσο και από τη θωρακισμένη πλευρά της. Από κάθε μέτρηση προκύπτει η απορροφούμενη δόση D. Οι μετρούμενες δόσεις κανονικοποιούνται ως προς την ενεργότητα της πλάκας και τον χρόνο έκθεσης. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει η κανονικοποιημένη δόση NDose, η οποία καθιστά δυνατή τη σύγκριση μετρήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί υπό δια φορετικές πειραματικές συνθήκες, δηλαδή με διαφορετική ενεργότητα ή διαφορετικό χρόνο ακτινοβόλησης. Επιπλέον, εφαρμόζεται διδιάστατη παρεμβολή, με σκοπό την εκτίμηση της κανονικοποιημένης δόσης και σε ενδιάμεσες αποστάσεις και γωνιακές θέσεις που δεν μετρήθηκαν απευθείας στο πείραμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κανονικοποιημένη δόση μειώνεται με την αύξηση της απόστασης από την πλάκα 106Ru, παρουσιάζοντας συμπεριφορά συμβατή με την ε ξασθένηση της ακτινοβολίας στο μέσο νερού/PMMA. Η ενεργή πλευρά της πλάκας εμφανίζει υψηλότερες τιμές δόσης σε σχέση με τη θωρακισμένη πλευρά, ενώ η γεωμε τρία τοποθέτησης επηρεάζει σημαντικά τη χωρική κατανομή της μετρούμενης δόσης. Επιπλέον, η σύγκριση των πειραματικών αποτελεσμάτων με μετρήσεις από πραγματικό ασθενή επέτρεψε την αξιολόγηση της κλινικής συνάφειας της πειραματικής διάταξης. Συνολικά, η παρούσα εργασία ανέδειξε ότι η δόση στον αντίπλευρο υγιή οφθαλμό κατά τη βραχυθεραπεία με πλάκα 106Ru είναι χαμηλή και σημαντικά μικρότερη από επίπεδα που σχετίζονται με κλινικά σημαντική ακτινική βλάβη. Η μεθοδολογία που αναπτύχθη κε, συνδυάζοντας βαθμονομημένα TLD-100H, ομοίωμα νερού/PMMA, ανάλυση HU, κανονικοποίηση της δόσης και διδιάστατη παρεμβολή, παρέχει ένα αξιόπιστο πειραμα τικό πλαίσιο για την εκτίμηση της δοσιμετρικής επιβάρυνσης που αναμένεται να λάβει ο αντίπλευρος υγιής οφθαλμός κατά τη βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου, μέσω της κανονικοποιημένης δόσης NDose, η οποία έχει προσδιοριστεί πειραματικά για τη συ γκεκριμένη γεωμετρία και απόσταση, χρησιμοποιώντας την ενεργότητα της πλάκας 106Ru και τον χρόνο παραμονής της στον ασθενή, όπως αυτά καθορίζονται στο πλάνο θεραπείας.","Abstract Brachytherapy with 106Ru plaques is an established treatment modality for selected intraocular tumors, as it enables the delivery of a high radiation dose to the tumor, while simultaneously limiting the radiation exposure to the neighboring healthy tissues. Although the therapeutic action of the 106Ru plaque is mainly attributed to β−-radiation, which has a limited range in tissue, the assessment of the dose delivered to the contralateral healthy eye remains important from the standpoint of radiation protection. This is because the total radiation emitted by the plaque is not limited exclusively to β−-radiation. Specifically, during the decay of 106Rh, a small percentage of γ-radiation is emitted, while bremsstrahlung radiation may also be produced during the deceleration of β−-particles within matter. The aim of the present diploma thesis is the quantitative estimation of the absor bed dose to the healthy eye during brachytherapy of an ocular tumor with a 106Ru plaque, as well as the investigation of the dependence of the dose on the placement geometry of the source. For this purpose, thermoluminescent dosimeters TLD-100H are used, which are appropriately calibrated so that the measured thermolumine scence signal can be converted into absorbed dose. At the same time, an experimental setup made of PMMA was designed and con structed. The setup consists of an almost cubic container, inside which there is a specially designed base for supporting the 106Ru plaque. This base allows the plaque to be placed in a predefined position and to be oriented in a controlled manner at different angles, while the container can be completely filled with water, so that the plaque remains fully immersed during the measurements. Additional PMMA plates are attached to the external faces of the container, on which predefined placement points for the dosimeters have been constructed. At these points, pairs of TLD-100H dosimeters are placed at different distances from the source, in order to record the absorbed dose as a function of distance and plaque orientation. This setup functions as a phantom of the intraorbital environment and the adjacent healthy tissues, allowing the study of radiation propagation and attenuation under conditions that approximate the clinical application. At the same time, it enabled the systematic estimation of the absorbed dose along the path from the affected eye to the contralateral healthy eye. In order to examine whether water can be used as an equivalent material for the simulation of soft tissues, an analysis of Hounsfield Units (HU) values is performed on computed tomography scans of ten patients. From these values, the ratio of the linear attenuation coefficients µtissue/µwater is calculated, with the aim of comparing radiation attenuation in tissues with the corresponding attenuation in water along the examined anatomical path. Subsequently, dosimetric measurements are performed at different distances and angular orientations of the plaque, both from its active and shielded side. From each measurement, the absorbed dose D is obtained. The measured doses are normalized with respect to the activity of the plaque and the exposure time. In this way, the normalized dose NDose is obtained, which allows the comparison of measurements performed under different experimental conditions, namely with different activity or different irradiation time. In addition, two-dimensional interpo lation is applied, with the aim of estimating the normalized dose also at intermediate distances and angular positions that were not directly measured in the experiment. The results show that the normalized dose decreases with increasing distance from the 106Ru plaque, exhibiting behavior compatible with radiation attenuation in the water/PMMA medium. The active side of the plaque shows higher dose values compared with the shielded side, while the placement geometry significantly affects the spatial distribution of the measured dose. In addition, the comparison of the experimental results with measurements from a real patient allowed the evaluation of the clinical relevance of the experimental setup. Overall, the present work demonstrated that the dose to the contralateral healthy eye during brachytherapy with a 106Ru plaque is low and significantly lower than levels associated with clinically significant radiation damage. The developed metho dology, combining calibrated TLD-100H dosimeters, a water/PMMA phantom, HU analysis, dose normalization, and two-dimensional interpolation, provides a reliable experimental framework for the estimation of the dosimetric burden expected to be received by the contralateral healthy eye during brachytherapy of an ocular tumor, through the normalized dose NDose, which has been experimentally determined for the specific geometry and distance, using the activity of the 106Ru plaque and its residence time in the patient, as these are defined in the treatment plan."],"dc:identifier":["uoadl:5423507","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5423507"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Εκτίμηση απορροφούμενης δόσης στον φακό του υγιούς οφθαλμού από βραχυθεραπεία οφθαλμικού όγκου με πλάκα 106Ru"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z"}