{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5424151"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5424151","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μητρικός θηλασμός και επιγενετική: ανασκόπηση της βιβλιογραφίας","abstract":"Η παρούσα εργασία αποτελεί συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση που διερευνά τη σχέση μεταξύ μητρικού θηλασμού και επιγενετικών μηχανισμών, εστιάζοντας στις επιδράσεις του μητρικού γάλακτος στη γονιδιακή έκφραση και στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών κατά τη διάρκεια της ζωής. Το θεωρητικό υπόβαθρο της μελέτης περιλαμβάνει βασικές αρχές της επιγενετικής και τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων το μητρικό γάλα επηρεάζει την υγεία του βρέφους. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε συστηματική στρατηγική αναζήτησης στις βάσεις PubMed, Scopus, Google Scholar και άλλες επιστημονικές πλατφόρμες. Συνολικά 422 εγγραφές τεκμηριώθηκαν και εισήχθησαν στο στάδιο ελέγχου τίτλου/περίληψης. Μετά τον έλεγχο τίτλων/περιλήψεων και την αξιολόγηση πλήρους κειμένου, 26 πρωτογενείς μελέτες από την κύρια αναζήτηση πληρούσαν τα αναθεωρημένα κριτήρια ένταξης. Επιπλέον, 6 πρωτογενείς μελέτες εντοπίστηκαν μέσω χειροκίνητου ελέγχου των βιβλιογραφικών αναφορών των ανακτηθέντων δευτερογενών δημοσιεύσεων. Συνολικά, 32 πρωτογενείς μελέτες συμπεριλήφθηκαν στην τελική ποιοτική σύνθεση. Οι μελέτες κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με το είδος του επιγενετικού ή μεταγραφικού μηχανισμού (μεθυλίωση DNA, miRNAs, εξωκυτταρικά κυστίδια, γονιδιακή έκφραση) και το επίπεδο βιολογικής επίδρασης (ανοσοποιητικό, εντερικό, μεταβολικό και νευρικό σύστημα). Η παρούσα εργασία αναδεικνύει ότι ο μητρικός θηλασμός επηρεάζει σημαντικά την επιγενετική ρύθμιση του βρέφους μέσω βιοδραστικών συστατικών όπως τα miRNAs, οι ολιγοσακχαρίτες και η λακτοφερρίνη. Τα ευρήματα τεκμηριώνουν τη συμβολή του μητρικού γάλακτος στη μεθυλίωση του DNA, στις τροποποιήσεις των ιστονών και στη ρύθμιση μη κωδικών RNA, με άμεσες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις σε κρίσιμα βιολογικά συστήματα όπως το ανοσοποιητικό, το εντερικό και το νευρικό. Ο θηλασμός φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα αυτοάνοσα και οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, μέσω της διαμόρφωσης του επιγενετικού προφίλ. Ωστόσο, εντοπίζονται σημαντικά ερευνητικά κενά, ιδίως σε σχέση με τις ιστονικές τροποποιήσεις και την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες με σύγχρονες μοριακές τεχνικές.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία αποτελεί συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση που διερευνά τη σχέση μεταξύ μητρικού θηλασμού και επιγενετικών μηχανισμών, εστιάζοντας στις επιδράσεις του μητρικού γάλακτος στη γονιδιακή έκφραση και στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών κατά τη διάρκεια της ζωής. Το θεωρητικό υπόβαθρο της μελέτης περιλαμβάνει βασικές αρχές της επιγενετικής και τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων το μητρικό γάλα επηρεάζει την υγεία του βρέφους. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε συστηματική στρατηγική αναζήτησης στις βάσεις PubMed, Scopus, Google Scholar και άλλες επιστημονικές πλατφόρμες. Συνολικά 422 εγγραφές τεκμηριώθηκαν και εισήχθησαν στο στάδιο ελέγχου τίτλου/περίληψης. Μετά τον έλεγχο τίτλων/περιλήψεων και την αξιολόγηση πλήρους κειμένου, 26 πρωτογενείς μελέτες από την κύρια αναζήτηση πληρούσαν τα αναθεωρημένα κριτήρια ένταξης. Επιπλέον, 6 πρωτογενείς μελέτες εντοπίστηκαν μέσω χειροκίνητου ελέγχου των βιβλιογραφικών αναφορών των ανακτηθέντων δευτερογενών δημοσιεύσεων. Συνολικά, 32 πρωτογενείς μελέτες συμπεριλήφθηκαν στην τελική ποιοτική σύνθεση. Οι μελέτες κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με το είδος του επιγενετικού ή μεταγραφικού μηχανισμού (μεθυλίωση DNA, miRNAs, εξωκυτταρικά κυστίδια, γονιδιακή έκφραση) και το επίπεδο βιολογικής επίδρασης (ανοσοποιητικό, εντερικό, μεταβολικό και νευρικό σύστημα). Η παρούσα εργασία αναδεικνύει ότι ο μητρικός θηλασμός επηρεάζει σημαντικά την επιγενετική ρύθμιση του βρέφους μέσω βιοδραστικών συστατικών όπως τα miRNAs, οι ολιγοσακχαρίτες και η λακτοφερρίνη. Τα ευρήματα τεκμηριώνουν τη συμβολή του μητρικού γάλακτος στη μεθυλίωση του DNA, στις τροποποιήσεις των ιστονών και στη ρύθμιση μη κωδικών RNA, με άμεσες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις σε κρίσιμα βιολογικά συστήματα όπως το ανοσοποιητικό, το εντερικό και το νευρικό. Ο θηλασμός φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα αυτοάνοσα και οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, μέσω της διαμόρφωσης του επιγενετικού προφίλ. Ωστόσο, εντοπίζονται σημαντικά ερευνητικά κενά, ιδίως σε σχέση με τις ιστονικές τροποποιήσεις και την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες με σύγχρονες μοριακές τεχνικές.","abstract_has_math":false,"creators":["Σαραντάρη Χρυσούλα","Sarantari Chrysoula"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5424151"],"render_values":[{"text":"uoadl:5424151","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5424151","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5424151","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5424151","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σαραντάρη Χρυσούλα","Sarantari Chrysoula"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5424151","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5424151"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία αποτελεί συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση που διερευνά τη σχέση μεταξύ μητρικού θηλασμού και επιγενετικών μηχανισμών, εστιάζοντας στις επιδράσεις του μητρικού γάλακτος στη γονιδιακή έκφραση και στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών κατά τη διάρκεια της ζωής. Το θεωρητικό υπόβαθρο της μελέτης περιλαμβάνει βασικές αρχές της επιγενετικής και τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων το μητρικό γάλα επηρεάζει την υγεία του βρέφους. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε συστηματική στρατηγική αναζήτησης στις βάσεις PubMed, Scopus, Google Scholar και άλλες επιστημονικές πλατφόρμες. Συνολικά 422 εγγραφές τεκμηριώθηκαν και εισήχθησαν στο στάδιο ελέγχου τίτλου/περίληψης. Μετά τον έλεγχο τίτλων/περιλήψεων και την αξιολόγηση πλήρους κειμένου, 26 πρωτογενείς μελέτες από την κύρια αναζήτηση πληρούσαν τα αναθεωρημένα κριτήρια ένταξης. Επιπλέον, 6 πρωτογενείς μελέτες εντοπίστηκαν μέσω χειροκίνητου ελέγχου των βιβλιογραφικών αναφορών των ανακτηθέντων δευτερογενών δημοσιεύσεων. Συνολικά, 32 πρωτογενείς μελέτες συμπεριλήφθηκαν στην τελική ποιοτική σύνθεση. Οι μελέτες κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με το είδος του επιγενετικού ή μεταγραφικού μηχανισμού (μεθυλίωση DNA, miRNAs, εξωκυτταρικά κυστίδια, γονιδιακή έκφραση) και το επίπεδο βιολογικής επίδρασης (ανοσοποιητικό, εντερικό, μεταβολικό και νευρικό σύστημα). Η παρούσα εργασία αναδεικνύει ότι ο μητρικός θηλασμός επηρεάζει σημαντικά την επιγενετική ρύθμιση του βρέφους μέσω βιοδραστικών συστατικών όπως τα miRNAs, οι ολιγοσακχαρίτες και η λακτοφερρίνη. Τα ευρήματα τεκμηριώνουν τη συμβολή του μητρικού γάλακτος στη μεθυλίωση του DNA, στις τροποποιήσεις των ιστονών και στη ρύθμιση μη κωδικών RNA, με άμεσες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις σε κρίσιμα βιολογικά συστήματα όπως το ανοσοποιητικό, το εντερικό και το νευρικό. Ο θηλασμός φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα αυτοάνοσα και οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, μέσω της διαμόρφωσης του επιγενετικού προφίλ. Ωστόσο, εντοπίζονται σημαντικά ερευνητικά κενά, ιδίως σε σχέση με τις ιστονικές τροποποιήσεις και την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες με σύγχρονες μοριακές τεχνικές.","This study is a systematic literature review that explores the relationship between breastfeeding and epigenetic mechanisms, focusing on the effects of breast milk on gene expression and the prevention of chronic diseases across the lifespan. The theoretical framework includes fundamental principles of epigenetics and the biological mechanisms through which breast milk influences infant health. Data collection was based on a systematic search strategy across databases such as PubMed, Scopus, Google Scholar, and other scientific platforms. A total of 422 records were documented and went through the title/abstract screening. Following title/abstract screening and full-text eligibility assessment, 26 primary studies from the main search met the revised inclusion criteria. In addition, 6 primary studies were identified through manual checking of the reference lists of retrieved secondary publications. Overall, 32 primary studies were included in the final qualitative synthesis. The studies were categorized according to the type of epigenetic or transcriptional mechanism (DNA methylation, microRNAs, extracellular vesicles, gene expression) and the level of biological effect (immune, intestinal, metabolic, and nervous systems). This study highlights that breastfeeding significantly influences the infant’s epigenetic regulation through bioactive components such as miRNAs, human milk oligosaccharides (HMOs), and lactoferrin. The findings support the role of breast milk in modulating DNA methylation, histone modifications, and non-coding RNA activity, with both immediate and long-term effects on key biological systems such as the immune, intestinal, and nervous systems. Breastfeeding appears to reduce the risk of chronic diseases, including obesity, autoimmune conditions, and neurodevelopmental disorders, by shaping the epigenetic profile. However, significant research gaps remain, particularly concerning histone modifications and gene–environment interactions, underlining the need for further studies employing advanced molecular technologies."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μητρικός θηλασμός και επιγενετική: ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σαραντάρη Χρυσούλα","Sarantari Chrysoula"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία αποτελεί συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση που διερευνά τη σχέση μεταξύ μητρικού θηλασμού και επιγενετικών μηχανισμών, εστιάζοντας στις επιδράσεις του μητρικού γάλακτος στη γονιδιακή έκφραση και στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών κατά τη διάρκεια της ζωής. Το θεωρητικό υπόβαθρο της μελέτης περιλαμβάνει βασικές αρχές της επιγενετικής και τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων το μητρικό γάλα επηρεάζει την υγεία του βρέφους. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε συστηματική στρατηγική αναζήτησης στις βάσεις PubMed, Scopus, Google Scholar και άλλες επιστημονικές πλατφόρμες. Συνολικά 422 εγγραφές τεκμηριώθηκαν και εισήχθησαν στο στάδιο ελέγχου τίτλου/περίληψης. Μετά τον έλεγχο τίτλων/περιλήψεων και την αξιολόγηση πλήρους κειμένου, 26 πρωτογενείς μελέτες από την κύρια αναζήτηση πληρούσαν τα αναθεωρημένα κριτήρια ένταξης. Επιπλέον, 6 πρωτογενείς μελέτες εντοπίστηκαν μέσω χειροκίνητου ελέγχου των βιβλιογραφικών αναφορών των ανακτηθέντων δευτερογενών δημοσιεύσεων. Συνολικά, 32 πρωτογενείς μελέτες συμπεριλήφθηκαν στην τελική ποιοτική σύνθεση. Οι μελέτες κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με το είδος του επιγενετικού ή μεταγραφικού μηχανισμού (μεθυλίωση DNA, miRNAs, εξωκυτταρικά κυστίδια, γονιδιακή έκφραση) και το επίπεδο βιολογικής επίδρασης (ανοσοποιητικό, εντερικό, μεταβολικό και νευρικό σύστημα). Η παρούσα εργασία αναδεικνύει ότι ο μητρικός θηλασμός επηρεάζει σημαντικά την επιγενετική ρύθμιση του βρέφους μέσω βιοδραστικών συστατικών όπως τα miRNAs, οι ολιγοσακχαρίτες και η λακτοφερρίνη. Τα ευρήματα τεκμηριώνουν τη συμβολή του μητρικού γάλακτος στη μεθυλίωση του DNA, στις τροποποιήσεις των ιστονών και στη ρύθμιση μη κωδικών RNA, με άμεσες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις σε κρίσιμα βιολογικά συστήματα όπως το ανοσοποιητικό, το εντερικό και το νευρικό. Ο θηλασμός φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα αυτοάνοσα και οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, μέσω της διαμόρφωσης του επιγενετικού προφίλ. Ωστόσο, εντοπίζονται σημαντικά ερευνητικά κενά, ιδίως σε σχέση με τις ιστονικές τροποποιήσεις και την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες με σύγχρονες μοριακές τεχνικές.","This study is a systematic literature review that explores the relationship between breastfeeding and epigenetic mechanisms, focusing on the effects of breast milk on gene expression and the prevention of chronic diseases across the lifespan. The theoretical framework includes fundamental principles of epigenetics and the biological mechanisms through which breast milk influences infant health. Data collection was based on a systematic search strategy across databases such as PubMed, Scopus, Google Scholar, and other scientific platforms. A total of 422 records were documented and went through the title/abstract screening. Following title/abstract screening and full-text eligibility assessment, 26 primary studies from the main search met the revised inclusion criteria. In addition, 6 primary studies were identified through manual checking of the reference lists of retrieved secondary publications. Overall, 32 primary studies were included in the final qualitative synthesis. The studies were categorized according to the type of epigenetic or transcriptional mechanism (DNA methylation, microRNAs, extracellular vesicles, gene expression) and the level of biological effect (immune, intestinal, metabolic, and nervous systems). This study highlights that breastfeeding significantly influences the infant’s epigenetic regulation through bioactive components such as miRNAs, human milk oligosaccharides (HMOs), and lactoferrin. The findings support the role of breast milk in modulating DNA methylation, histone modifications, and non-coding RNA activity, with both immediate and long-term effects on key biological systems such as the immune, intestinal, and nervous systems. Breastfeeding appears to reduce the risk of chronic diseases, including obesity, autoimmune conditions, and neurodevelopmental disorders, by shaping the epigenetic profile. However, significant research gaps remain, particularly concerning histone modifications and gene–environment interactions, underlining the need for further studies employing advanced molecular technologies."],"dc:identifier":["uoadl:5424151","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5424151"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μητρικός θηλασμός και επιγενετική: ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:14Z"}