{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427000"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427000","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"MicroRNAs στο μητρικό γάλα και ανάπτυξη του βρέφους","abstract":"Το ανθρώπινο μητρικό γάλα αποτελεί ένα σύνθετο και δυναμικό βιολογικό υγρό, το οποίο υπερβαίνει τον παραδοσιακό του ρόλο ως πηγή θρεπτικών συστατικών. Εκτός από πρωτεΐνες, λιπίδια, υδατάνθρακες, βιταμίνες και ανοσολογικούς παράγοντες, περιέχει βιοδραστικά μόρια με πιθανή ρυθμιστική δράση στην ανάπτυξη και την υγεία του βρέφους. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα microRNAs (miRNAs), μικρά μη κωδικοποιητικά μόρια RNA που συμμετέχουν στη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και σε επιγενετικούς μηχανισμούς. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την παρουσία, τη σταθερότητα, τη βιοδιαθεσιμότητα και τη βιολογική δράση των miRNAs του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος, καθώς και η διερεύνηση της πιθανής συμβολής τους στην ανοσολογική ωρίμανση, τον μεταβολικό και επιγενετικό προγραμματισμό και τη νευροανάπτυξη του βρέφους. Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Η βιβλιογραφική αναζήτηση διενεργήθηκε στις βάσεις PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science και Google Scholar, για την περίοδο 2010–2024. Μετά την εφαρμογή των προκαθορισμένων κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 47 πρωτογενείς μελέτες στην τελική ποιοτική σύνθεση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μητρικό γάλα περιέχει σταθερό και επαναλαμβανόμενο προφίλ miRNAs, με συχνότερα αναφερόμενα τα miR-148a, miR-21, miR-155, miR-146a, miR-181a και μέλη της οικογένειας let-7. Τα miRNAs αυτά εντοπίζονται κυρίως ενθυλακωμένα σε εξωσώματα και άλλα εξωκυττάρια κυστίδια, γεγονός που φαίνεται να συμβάλλει στη σταθερότητα και πιθανή βιοδιαθεσιμότητά τους. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποστηρίζουν πιθανό ρόλο τους στην ανοσολογική ρύθμιση, στον μεταβολικό προγραμματισμό και, σε μικρότερο βαθμό, στη νευροαναπτυξιακή πορεία του βρέφους. Αντίθετα, τα παρασκευάσματα τεχνητής διατροφής φαίνεται να περιέχουν μειωμένες ή μη ανιχνεύσιμες ποσότητες λειτουργικών miRNAs. Συμπερασματικά, τα miRNAs του μητρικού γάλακτος αποτελούν σημαντικούς βιοδραστικούς μοριακούς παράγοντες, οι οποίοι ενδέχεται να συμμετέχουν στην επικοινωνία μητέρας–βρέφους και στη ρύθμιση κρίσιμων αναπτυξιακών διεργασιών. Παρότι απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές μελέτες σε ανθρώπινους πληθυσμούς, τα υπάρχοντα δεδομένα ενισχύουν τη βιολογική μοναδικότητα του μητρικού γάλακτος και τη σημασία του θηλασμού στην παιδιατρική πράξη και τη δημόσια υγεία.","abstract_html":"Το ανθρώπινο μητρικό γάλα αποτελεί ένα σύνθετο και δυναμικό βιολογικό υγρό, το οποίο υπερβαίνει τον παραδοσιακό του ρόλο ως πηγή θρεπτικών συστατικών. Εκτός από πρωτεΐνες, λιπίδια, υδατάνθρακες, βιταμίνες και ανοσολογικούς παράγοντες, περιέχει βιοδραστικά μόρια με πιθανή ρυθμιστική δράση στην ανάπτυξη και την υγεία του βρέφους. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα microRNAs (miRNAs), μικρά μη κωδικοποιητικά μόρια RNA που συμμετέχουν στη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και σε επιγενετικούς μηχανισμούς. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την παρουσία, τη σταθερότητα, τη βιοδιαθεσιμότητα και τη βιολογική δράση των miRNAs του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος, καθώς και η διερεύνηση της πιθανής συμβολής τους στην ανοσολογική ωρίμανση, τον μεταβολικό και επιγενετικό προγραμματισμό και τη νευροανάπτυξη του βρέφους. Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Η βιβλιογραφική αναζήτηση διενεργήθηκε στις βάσεις PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science και Google Scholar, για την περίοδο 2010–2024. Μετά την εφαρμογή των προκαθορισμένων κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 47 πρωτογενείς μελέτες στην τελική ποιοτική σύνθεση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μητρικό γάλα περιέχει σταθερό και επαναλαμβανόμενο προφίλ miRNAs, με συχνότερα αναφερόμενα τα miR-148a, miR-21, miR-155, miR-146a, miR-181a και μέλη της οικογένειας let-7. Τα miRNAs αυτά εντοπίζονται κυρίως ενθυλακωμένα σε εξωσώματα και άλλα εξωκυττάρια κυστίδια, γεγονός που φαίνεται να συμβάλλει στη σταθερότητα και πιθανή βιοδιαθεσιμότητά τους. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποστηρίζουν πιθανό ρόλο τους στην ανοσολογική ρύθμιση, στον μεταβολικό προγραμματισμό και, σε μικρότερο βαθμό, στη νευροαναπτυξιακή πορεία του βρέφους. Αντίθετα, τα παρασκευάσματα τεχνητής διατροφής φαίνεται να περιέχουν μειωμένες ή μη ανιχνεύσιμες ποσότητες λειτουργικών miRNAs. Συμπερασματικά, τα miRNAs του μητρικού γάλακτος αποτελούν σημαντικούς βιοδραστικούς μοριακούς παράγοντες, οι οποίοι ενδέχεται να συμμετέχουν στην επικοινωνία μητέρας–βρέφους και στη ρύθμιση κρίσιμων αναπτυξιακών διεργασιών. Παρότι απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές μελέτες σε ανθρώπινους πληθυσμούς, τα υπάρχοντα δεδομένα ενισχύουν τη βιολογική μοναδικότητα του μητρικού γάλακτος και τη σημασία του θηλασμού στην παιδιατρική πράξη και τη δημόσια υγεία.","abstract_has_math":false,"creators":["Ντάφλος Ανδρέας","Ntaflos Andreas"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:21Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427000"],"render_values":[{"text":"uoadl:5427000","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427000","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427000","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5427000","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ντάφλος Ανδρέας","Ntaflos Andreas"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427000","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427000"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το ανθρώπινο μητρικό γάλα αποτελεί ένα σύνθετο και δυναμικό βιολογικό υγρό, το οποίο υπερβαίνει τον παραδοσιακό του ρόλο ως πηγή θρεπτικών συστατικών. Εκτός από πρωτεΐνες, λιπίδια, υδατάνθρακες, βιταμίνες και ανοσολογικούς παράγοντες, περιέχει βιοδραστικά μόρια με πιθανή ρυθμιστική δράση στην ανάπτυξη και την υγεία του βρέφους. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα microRNAs (miRNAs), μικρά μη κωδικοποιητικά μόρια RNA που συμμετέχουν στη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και σε επιγενετικούς μηχανισμούς. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την παρουσία, τη σταθερότητα, τη βιοδιαθεσιμότητα και τη βιολογική δράση των miRNAs του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος, καθώς και η διερεύνηση της πιθανής συμβολής τους στην ανοσολογική ωρίμανση, τον μεταβολικό και επιγενετικό προγραμματισμό και τη νευροανάπτυξη του βρέφους. Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Η βιβλιογραφική αναζήτηση διενεργήθηκε στις βάσεις PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science και Google Scholar, για την περίοδο 2010–2024. Μετά την εφαρμογή των προκαθορισμένων κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 47 πρωτογενείς μελέτες στην τελική ποιοτική σύνθεση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μητρικό γάλα περιέχει σταθερό και επαναλαμβανόμενο προφίλ miRNAs, με συχνότερα αναφερόμενα τα miR-148a, miR-21, miR-155, miR-146a, miR-181a και μέλη της οικογένειας let-7. Τα miRNAs αυτά εντοπίζονται κυρίως ενθυλακωμένα σε εξωσώματα και άλλα εξωκυττάρια κυστίδια, γεγονός που φαίνεται να συμβάλλει στη σταθερότητα και πιθανή βιοδιαθεσιμότητά τους. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποστηρίζουν πιθανό ρόλο τους στην ανοσολογική ρύθμιση, στον μεταβολικό προγραμματισμό και, σε μικρότερο βαθμό, στη νευροαναπτυξιακή πορεία του βρέφους. Αντίθετα, τα παρασκευάσματα τεχνητής διατροφής φαίνεται να περιέχουν μειωμένες ή μη ανιχνεύσιμες ποσότητες λειτουργικών miRNAs. Συμπερασματικά, τα miRNAs του μητρικού γάλακτος αποτελούν σημαντικούς βιοδραστικούς μοριακούς παράγοντες, οι οποίοι ενδέχεται να συμμετέχουν στην επικοινωνία μητέρας–βρέφους και στη ρύθμιση κρίσιμων αναπτυξιακών διεργασιών. Παρότι απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές μελέτες σε ανθρώπινους πληθυσμούς, τα υπάρχοντα δεδομένα ενισχύουν τη βιολογική μοναδικότητα του μητρικού γάλακτος και τη σημασία του θηλασμού στην παιδιατρική πράξη και τη δημόσια υγεία.","Human breast milk is a complex and dynamic biological fluid that extends beyond its traditional nutritional role, acting as a source of bioactive molecules with regulatory effects on infant development and long-term health. Among these molecules, microRNAs (miRNAs) have attracted increasing scientific interest due to their ability to regulate gene expression at the post-transcriptional level and to participate in epigenetic mechanisms during critical periods of early life. The aim of the present thesis was to systematically review the international literature regarding the presence, stability, bioavailability and biological function of breast milk-derived miRNAs, with particular emphasis on their potential role in immune maturation, metabolic programming, epigenetic regulation and neurodevelopment in infants. The review was conducted according to the PRISMA guidelines, using predefined inclusion and exclusion criteria. A systematic literature search was performed in PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science and Google Scholar, covering the period from 2010 to 2024. A total of 47 primary studies were included in the final qualitative synthesis. The findings indicate that human breast milk contains a consistent profile of miRNAs, primarily encapsulated within exosomes and other extracellular vesicles, which protect them from degradation and may facilitate their absorption by the infant. Key miRNAs, including miR-148a, miR-21, miR-155, miR-181a and members of the let-7 family, appear to be involved in immune regulation, metabolic pathways and developmental processes. In contrast, infant formula products contain markedly reduced or non-detectable levels of functional miRNAs. In conclusion, breast milk-derived miRNAs may represent important molecular mediators of mother–infant biological communication, supporting the role of breastfeeding as a critical early-life intervention with significant pediatric and public health implications."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["MicroRNAs στο μητρικό γάλα και ανάπτυξη του βρέφους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ντάφλος Ανδρέας","Ntaflos Andreas"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Το ανθρώπινο μητρικό γάλα αποτελεί ένα σύνθετο και δυναμικό βιολογικό υγρό, το οποίο υπερβαίνει τον παραδοσιακό του ρόλο ως πηγή θρεπτικών συστατικών. Εκτός από πρωτεΐνες, λιπίδια, υδατάνθρακες, βιταμίνες και ανοσολογικούς παράγοντες, περιέχει βιοδραστικά μόρια με πιθανή ρυθμιστική δράση στην ανάπτυξη και την υγεία του βρέφους. Μεταξύ αυτών, ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα microRNAs (miRNAs), μικρά μη κωδικοποιητικά μόρια RNA που συμμετέχουν στη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και σε επιγενετικούς μηχανισμούς. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την παρουσία, τη σταθερότητα, τη βιοδιαθεσιμότητα και τη βιολογική δράση των miRNAs του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος, καθώς και η διερεύνηση της πιθανής συμβολής τους στην ανοσολογική ωρίμανση, τον μεταβολικό και επιγενετικό προγραμματισμό και τη νευροανάπτυξη του βρέφους. Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses). Η βιβλιογραφική αναζήτηση διενεργήθηκε στις βάσεις PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science και Google Scholar, για την περίοδο 2010–2024. Μετά την εφαρμογή των προκαθορισμένων κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 47 πρωτογενείς μελέτες στην τελική ποιοτική σύνθεση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μητρικό γάλα περιέχει σταθερό και επαναλαμβανόμενο προφίλ miRNAs, με συχνότερα αναφερόμενα τα miR-148a, miR-21, miR-155, miR-146a, miR-181a και μέλη της οικογένειας let-7. Τα miRNAs αυτά εντοπίζονται κυρίως ενθυλακωμένα σε εξωσώματα και άλλα εξωκυττάρια κυστίδια, γεγονός που φαίνεται να συμβάλλει στη σταθερότητα και πιθανή βιοδιαθεσιμότητά τους. Τα διαθέσιμα δεδομένα υποστηρίζουν πιθανό ρόλο τους στην ανοσολογική ρύθμιση, στον μεταβολικό προγραμματισμό και, σε μικρότερο βαθμό, στη νευροαναπτυξιακή πορεία του βρέφους. Αντίθετα, τα παρασκευάσματα τεχνητής διατροφής φαίνεται να περιέχουν μειωμένες ή μη ανιχνεύσιμες ποσότητες λειτουργικών miRNAs. Συμπερασματικά, τα miRNAs του μητρικού γάλακτος αποτελούν σημαντικούς βιοδραστικούς μοριακούς παράγοντες, οι οποίοι ενδέχεται να συμμετέχουν στην επικοινωνία μητέρας–βρέφους και στη ρύθμιση κρίσιμων αναπτυξιακών διεργασιών. Παρότι απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές μελέτες σε ανθρώπινους πληθυσμούς, τα υπάρχοντα δεδομένα ενισχύουν τη βιολογική μοναδικότητα του μητρικού γάλακτος και τη σημασία του θηλασμού στην παιδιατρική πράξη και τη δημόσια υγεία.","Human breast milk is a complex and dynamic biological fluid that extends beyond its traditional nutritional role, acting as a source of bioactive molecules with regulatory effects on infant development and long-term health. Among these molecules, microRNAs (miRNAs) have attracted increasing scientific interest due to their ability to regulate gene expression at the post-transcriptional level and to participate in epigenetic mechanisms during critical periods of early life. The aim of the present thesis was to systematically review the international literature regarding the presence, stability, bioavailability and biological function of breast milk-derived miRNAs, with particular emphasis on their potential role in immune maturation, metabolic programming, epigenetic regulation and neurodevelopment in infants. The review was conducted according to the PRISMA guidelines, using predefined inclusion and exclusion criteria. A systematic literature search was performed in PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science and Google Scholar, covering the period from 2010 to 2024. A total of 47 primary studies were included in the final qualitative synthesis. The findings indicate that human breast milk contains a consistent profile of miRNAs, primarily encapsulated within exosomes and other extracellular vesicles, which protect them from degradation and may facilitate their absorption by the infant. Key miRNAs, including miR-148a, miR-21, miR-155, miR-181a and members of the let-7 family, appear to be involved in immune regulation, metabolic pathways and developmental processes. In contrast, infant formula products contain markedly reduced or non-detectable levels of functional miRNAs. In conclusion, breast milk-derived miRNAs may represent important molecular mediators of mother–infant biological communication, supporting the role of breastfeeding as a critical early-life intervention with significant pediatric and public health implications."],"dc:identifier":["uoadl:5427000","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427000"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["MicroRNAs στο μητρικό γάλα και ανάπτυξη του βρέφους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:21Z"}