{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427177"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427177","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση της κόπωσης της μητέρας στο θηλασμό και η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με αυτήν: συστηματική ανασκόπηση","abstract":"Εισαγωγή: Η επιλόχεια κόπωση αποτελεί ένα συχνό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, καθώς επηρεάζει περίπου το 60% των γυναικών μετά τον τοκετό. Χαρακτηρίζεται από αίσθημα έντονης εξάντλησης, σωματικής και ψυχικής, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αλληλεπίδραση μητέρας–βρέφους, να συμβάλει στην εμφάνιση επιλόχειας κατάθλιψης και να επηρεάσει τη συνέχιση του θηλασμού. Παράγοντες όπως οι σωματικές αλλαγές, η ποιότητα ύπνου, η μέθοδος τοκετού, και το επίπεδο υποστήριξης φαίνεται να σχετίζονται με την ένταση της κόπωσης. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της κόπωσης των λεχωίδων στον μητρικό θηλασμό και ο εντοπισμός των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωσή της. Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση έγινε στη βάση δεδομένων PubMed έως τις 31 Αυγούστου 2025, με χρήση λέξεων-κλειδιών σχετικών με την επιλόχεια περίοδο, την κόπωση και τον θηλασμό. Συμπεριλήφθηκαν πρωτογενείς ποσοτικές μελέτες (συγχρονικές, προοπτικές, παρεμβατικές) και γραμμένες στην αγγλική γλώσσα, οι οποίες αφορούσαν σε γυναίκες στη λοχεία. Αξιολογήθηκε η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών με την κλίμακα New Castle Ottawa. Αποτελέσματα: Έξι μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης – αποκλεισμού και συμπεριελήφθησαν στην ανασκόπηση. Οι μελέτες έδειξαν ποικίλα επίπεδα κόπωσης κατά την επιλόχεια περίοδο, με τα υψηλότερα επίπεδα να παρατηρούνται την πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό. Η κόπωση φάνηκε να σχετίζεται με χαρακτηριστικά όπως δύσκολος τοκετός, κακή ποιότητα ύπνου, ψυχολογική επιβάρυνση, αλλά και με την πρακτική του θηλασμού. Σε αρκετές μελέτες, υψηλά επίπεδα κόπωσης συσχετίστηκαν με καθυστερημένη έναρξη θηλασμού, μη αποκλειστικό θηλασμό ή ανάγκη υποστήριξης. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, η κόπωση δεν φάνηκε να επηρεάζει άμεσα τη διάρκεια ή την πρόθεση για θηλασμό. Η κακή ποιότητα ύπνου αναδείχθηκε ως σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της κόπωσης, ανεξαρτήτως του τρόπου σίτισης. Συμπεράσματα: Η επιλόχεια κόπωση είναι συχνή και πολυδιάστατη, με ποικίλες επιπτώσεις στο θηλασμό και τη συνολική ευημερία της μητέρας. Παρότι δεν τεκμηριώνεται απόλυτη συσχέτιση με τη διακοπή του θηλασμού, υψηλά επίπεδα κόπωσης ενδέχεται να επηρεάζουν τη συχνότητα, την ποιότητα και την εμπειρία θηλασμού. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της κόπωσης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της μητρικής φροντίδας και στη στήριξη του μητρικού θηλασμού. Κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση υποστηρικτικών παρεμβάσεων από επαγγελματίες υγείας, με στόχο τη μείωση της κόπωσης και την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας των λεχωίδων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η επιλόχεια κόπωση αποτελεί ένα συχνό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, καθώς επηρεάζει περίπου το 60% των γυναικών μετά τον τοκετό. Χαρακτηρίζεται από αίσθημα έντονης εξάντλησης, σωματικής και ψυχικής, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αλληλεπίδραση μητέρας–βρέφους, να συμβάλει στην εμφάνιση επιλόχειας κατάθλιψης και να επηρεάσει τη συνέχιση του θηλασμού. Παράγοντες όπως οι σωματικές αλλαγές, η ποιότητα ύπνου, η μέθοδος τοκετού, και το επίπεδο υποστήριξης φαίνεται να σχετίζονται με την ένταση της κόπωσης. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της κόπωσης των λεχωίδων στον μητρικό θηλασμό και ο εντοπισμός των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωσή της. Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση έγινε στη βάση δεδομένων PubMed έως τις 31 Αυγούστου 2025, με χρήση λέξεων-κλειδιών σχετικών με την επιλόχεια περίοδο, την κόπωση και τον θηλασμό. Συμπεριλήφθηκαν πρωτογενείς ποσοτικές μελέτες (συγχρονικές, προοπτικές, παρεμβατικές) και γραμμένες στην αγγλική γλώσσα, οι οποίες αφορούσαν σε γυναίκες στη λοχεία. Αξιολογήθηκε η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών με την κλίμακα New Castle Ottawa. Αποτελέσματα: Έξι μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης – αποκλεισμού και συμπεριελήφθησαν στην ανασκόπηση. Οι μελέτες έδειξαν ποικίλα επίπεδα κόπωσης κατά την επιλόχεια περίοδο, με τα υψηλότερα επίπεδα να παρατηρούνται την πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό. Η κόπωση φάνηκε να σχετίζεται με χαρακτηριστικά όπως δύσκολος τοκετός, κακή ποιότητα ύπνου, ψυχολογική επιβάρυνση, αλλά και με την πρακτική του θηλασμού. Σε αρκετές μελέτες, υψηλά επίπεδα κόπωσης συσχετίστηκαν με καθυστερημένη έναρξη θηλασμού, μη αποκλειστικό θηλασμό ή ανάγκη υποστήριξης. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, η κόπωση δεν φάνηκε να επηρεάζει άμεσα τη διάρκεια ή την πρόθεση για θηλασμό. Η κακή ποιότητα ύπνου αναδείχθηκε ως σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της κόπωσης, ανεξαρτήτως του τρόπου σίτισης. Συμπεράσματα: Η επιλόχεια κόπωση είναι συχνή και πολυδιάστατη, με ποικίλες επιπτώσεις στο θηλασμό και τη συνολική ευημερία της μητέρας. Παρότι δεν τεκμηριώνεται απόλυτη συσχέτιση με τη διακοπή του θηλασμού, υψηλά επίπεδα κόπωσης ενδέχεται να επηρεάζουν τη συχνότητα, την ποιότητα και την εμπειρία θηλασμού. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της κόπωσης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της μητρικής φροντίδας και στη στήριξη του μητρικού θηλασμού. Κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση υποστηρικτικών παρεμβάσεων από επαγγελματίες υγείας, με στόχο τη μείωση της κόπωσης και την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας των λεχωίδων.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζανουλίνου Μαρία Δαλιδά","Tzanoulinou Maria Dalida"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:23Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427177"],"render_values":[{"text":"uoadl:5427177","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427177","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427177","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5427177","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζανουλίνου Μαρία Δαλιδά","Tzanoulinou Maria Dalida"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427177","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427177"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η επιλόχεια κόπωση αποτελεί ένα συχνό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, καθώς επηρεάζει περίπου το 60% των γυναικών μετά τον τοκετό. Χαρακτηρίζεται από αίσθημα έντονης εξάντλησης, σωματικής και ψυχικής, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αλληλεπίδραση μητέρας–βρέφους, να συμβάλει στην εμφάνιση επιλόχειας κατάθλιψης και να επηρεάσει τη συνέχιση του θηλασμού. Παράγοντες όπως οι σωματικές αλλαγές, η ποιότητα ύπνου, η μέθοδος τοκετού, και το επίπεδο υποστήριξης φαίνεται να σχετίζονται με την ένταση της κόπωσης. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της κόπωσης των λεχωίδων στον μητρικό θηλασμό και ο εντοπισμός των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωσή της. Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση έγινε στη βάση δεδομένων PubMed έως τις 31 Αυγούστου 2025, με χρήση λέξεων-κλειδιών σχετικών με την επιλόχεια περίοδο, την κόπωση και τον θηλασμό. Συμπεριλήφθηκαν πρωτογενείς ποσοτικές μελέτες (συγχρονικές, προοπτικές, παρεμβατικές) και γραμμένες στην αγγλική γλώσσα, οι οποίες αφορούσαν σε γυναίκες στη λοχεία. Αξιολογήθηκε η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών με την κλίμακα New Castle Ottawa. Αποτελέσματα: Έξι μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης – αποκλεισμού και συμπεριελήφθησαν στην ανασκόπηση. Οι μελέτες έδειξαν ποικίλα επίπεδα κόπωσης κατά την επιλόχεια περίοδο, με τα υψηλότερα επίπεδα να παρατηρούνται την πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό. Η κόπωση φάνηκε να σχετίζεται με χαρακτηριστικά όπως δύσκολος τοκετός, κακή ποιότητα ύπνου, ψυχολογική επιβάρυνση, αλλά και με την πρακτική του θηλασμού. Σε αρκετές μελέτες, υψηλά επίπεδα κόπωσης συσχετίστηκαν με καθυστερημένη έναρξη θηλασμού, μη αποκλειστικό θηλασμό ή ανάγκη υποστήριξης. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, η κόπωση δεν φάνηκε να επηρεάζει άμεσα τη διάρκεια ή την πρόθεση για θηλασμό. Η κακή ποιότητα ύπνου αναδείχθηκε ως σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της κόπωσης, ανεξαρτήτως του τρόπου σίτισης. Συμπεράσματα: Η επιλόχεια κόπωση είναι συχνή και πολυδιάστατη, με ποικίλες επιπτώσεις στο θηλασμό και τη συνολική ευημερία της μητέρας. Παρότι δεν τεκμηριώνεται απόλυτη συσχέτιση με τη διακοπή του θηλασμού, υψηλά επίπεδα κόπωσης ενδέχεται να επηρεάζουν τη συχνότητα, την ποιότητα και την εμπειρία θηλασμού. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της κόπωσης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της μητρικής φροντίδας και στη στήριξη του μητρικού θηλασμού. Κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση υποστηρικτικών παρεμβάσεων από επαγγελματίες υγείας, με στόχο τη μείωση της κόπωσης και την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας των λεχωίδων.","Introduction: Postpartum fatigue is a common and multifactorial phenomenon, affecting approximately 60% of women after childbirth. It is characterized by intense physical and mental exhaustion, which can negatively impact mother–infant interaction, contribute to the development of postpartum depression, and affect breastfeeding continuation. Factors such as physical changes, sleep quality, method of delivery, and level of support appear to be associated with the severity of fatigue. Aim: To investigate the impact of postpartum fatigue on maternal breastfeeding and to identify factors that contribute to its onset or aggravation. Method: The review was conducted in accordance with the PRISMA guidelines. The literature search was performed in the PubMed database up to August 31, 2025, using keywords related to the postpartum period, fatigue, and breastfeeding. Primary quantitative studies (cross-sectional, prospective, and interventional) written in English and involving postpartum women were included. The methodological quality of the studies was assessed using the Newcastle–Ottawa Scale. Results: Six studies met the inclusion and exclusion criteria and were included in the review. The studies reported varying levels of postpartum fatigue, with the highest levels observed during the first week after childbirth. Fatigue appeared to be associated with factors such as difficult labor, poor sleep quality, psychological stress, and breastfeeding practices. In several studies, high levels of fatigue were linked to delayed breastfeeding initiation, non-exclusive breastfeeding, or the need for support. However, in other cases, fatigue did not seem to directly affect breastfeeding duration or intention. Poor sleep quality emerged as a significant predictor of fatigue, regardless of the infant feeding method. Conclusions: Postpartum fatigue is common and multifaceted, with various implications for breastfeeding and maternal well-being. Although no absolute link was established between fatigue and breastfeeding discontinuation, high fatigue levels may influence breastfeeding frequency, quality, and experience. Early recognition and management of fatigue could contribute to improved maternal care and support for breastfeeding. Strengthening supportive interventions by healthcare professionals is essential for reducing fatigue and promoting the psychosomatic health of postpartum women."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση της κόπωσης της μητέρας στο θηλασμό και η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με αυτήν: συστηματική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζανουλίνου Μαρία Δαλιδά","Tzanoulinou Maria Dalida"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η επιλόχεια κόπωση αποτελεί ένα συχνό και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, καθώς επηρεάζει περίπου το 60% των γυναικών μετά τον τοκετό. Χαρακτηρίζεται από αίσθημα έντονης εξάντλησης, σωματικής και ψυχικής, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αλληλεπίδραση μητέρας–βρέφους, να συμβάλει στην εμφάνιση επιλόχειας κατάθλιψης και να επηρεάσει τη συνέχιση του θηλασμού. Παράγοντες όπως οι σωματικές αλλαγές, η ποιότητα ύπνου, η μέθοδος τοκετού, και το επίπεδο υποστήριξης φαίνεται να σχετίζονται με την ένταση της κόπωσης. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της κόπωσης των λεχωίδων στον μητρικό θηλασμό και ο εντοπισμός των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωσή της. Μέθοδος: Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση έγινε στη βάση δεδομένων PubMed έως τις 31 Αυγούστου 2025, με χρήση λέξεων-κλειδιών σχετικών με την επιλόχεια περίοδο, την κόπωση και τον θηλασμό. Συμπεριλήφθηκαν πρωτογενείς ποσοτικές μελέτες (συγχρονικές, προοπτικές, παρεμβατικές) και γραμμένες στην αγγλική γλώσσα, οι οποίες αφορούσαν σε γυναίκες στη λοχεία. Αξιολογήθηκε η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών με την κλίμακα New Castle Ottawa. Αποτελέσματα: Έξι μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης – αποκλεισμού και συμπεριελήφθησαν στην ανασκόπηση. Οι μελέτες έδειξαν ποικίλα επίπεδα κόπωσης κατά την επιλόχεια περίοδο, με τα υψηλότερα επίπεδα να παρατηρούνται την πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό. Η κόπωση φάνηκε να σχετίζεται με χαρακτηριστικά όπως δύσκολος τοκετός, κακή ποιότητα ύπνου, ψυχολογική επιβάρυνση, αλλά και με την πρακτική του θηλασμού. Σε αρκετές μελέτες, υψηλά επίπεδα κόπωσης συσχετίστηκαν με καθυστερημένη έναρξη θηλασμού, μη αποκλειστικό θηλασμό ή ανάγκη υποστήριξης. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις, η κόπωση δεν φάνηκε να επηρεάζει άμεσα τη διάρκεια ή την πρόθεση για θηλασμό. Η κακή ποιότητα ύπνου αναδείχθηκε ως σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της κόπωσης, ανεξαρτήτως του τρόπου σίτισης. Συμπεράσματα: Η επιλόχεια κόπωση είναι συχνή και πολυδιάστατη, με ποικίλες επιπτώσεις στο θηλασμό και τη συνολική ευημερία της μητέρας. Παρότι δεν τεκμηριώνεται απόλυτη συσχέτιση με τη διακοπή του θηλασμού, υψηλά επίπεδα κόπωσης ενδέχεται να επηρεάζουν τη συχνότητα, την ποιότητα και την εμπειρία θηλασμού. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση της κόπωσης θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της μητρικής φροντίδας και στη στήριξη του μητρικού θηλασμού. Κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση υποστηρικτικών παρεμβάσεων από επαγγελματίες υγείας, με στόχο τη μείωση της κόπωσης και την προαγωγή της ψυχοσωματικής υγείας των λεχωίδων.","Introduction: Postpartum fatigue is a common and multifactorial phenomenon, affecting approximately 60% of women after childbirth. It is characterized by intense physical and mental exhaustion, which can negatively impact mother–infant interaction, contribute to the development of postpartum depression, and affect breastfeeding continuation. Factors such as physical changes, sleep quality, method of delivery, and level of support appear to be associated with the severity of fatigue. Aim: To investigate the impact of postpartum fatigue on maternal breastfeeding and to identify factors that contribute to its onset or aggravation. Method: The review was conducted in accordance with the PRISMA guidelines. The literature search was performed in the PubMed database up to August 31, 2025, using keywords related to the postpartum period, fatigue, and breastfeeding. Primary quantitative studies (cross-sectional, prospective, and interventional) written in English and involving postpartum women were included. The methodological quality of the studies was assessed using the Newcastle–Ottawa Scale. Results: Six studies met the inclusion and exclusion criteria and were included in the review. The studies reported varying levels of postpartum fatigue, with the highest levels observed during the first week after childbirth. Fatigue appeared to be associated with factors such as difficult labor, poor sleep quality, psychological stress, and breastfeeding practices. In several studies, high levels of fatigue were linked to delayed breastfeeding initiation, non-exclusive breastfeeding, or the need for support. However, in other cases, fatigue did not seem to directly affect breastfeeding duration or intention. Poor sleep quality emerged as a significant predictor of fatigue, regardless of the infant feeding method. Conclusions: Postpartum fatigue is common and multifaceted, with various implications for breastfeeding and maternal well-being. Although no absolute link was established between fatigue and breastfeeding discontinuation, high fatigue levels may influence breastfeeding frequency, quality, and experience. Early recognition and management of fatigue could contribute to improved maternal care and support for breastfeeding. Strengthening supportive interventions by healthcare professionals is essential for reducing fatigue and promoting the psychosomatic health of postpartum women."],"dc:identifier":["uoadl:5427177","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427177"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η επίδραση της κόπωσης της μητέρας στο θηλασμό και η διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με αυτήν: συστηματική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:23Z"}