{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427749"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5427749","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Καρδιοτοξικότητα επαγόμενη από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος σε ασθενείς με καρκίνο / Cardiotoxicity induced by immune checkpoint inhibitors in cancer patients","abstract":"Οι αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (immune checkpoint inhibitors, ICIs) έχουν μεταβάλει σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών κακοηθειών, προσφέροντας σημαντικό όφελος στην επιβίωση, αλλά παράλληλα έχουν συσχετιστεί με ένα ευρύ φάσμα ανοσομεσολαβούμενων καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συνολική αποτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την συχνότητα, τις κλινικές εκδηλώσεις, τους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς, τους παράγοντες κινδύνου, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της καρδιοτοξικότητας που σχετίζεται με τους αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar έως τις 31 Οκτωβρίου 2025 και αφορούσε αναστολείς CTLA-4, PD-1, PD-L1 και LAG-3. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η καρδιοτοξικότητα από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνει μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, επιτάχυνση της αθηροσκλήρωσης, ισχαιμικά και θρομβωτικά συμβάματα, καθώς και έμμεσες ανοσομεσολαβο΄υμένες ενδοκρινοπάθειες με καρδιαγγειακές επιπτώσεις.Η μυοκαρδίτιδα αποτελεί την πλέον σοβαρή εκδήλωση, εμφανίζεται συνήθως πρώιμα μετά την έναρξη της θεραπείας και, παρά τη σχετικά χαμηλή συχνότητα, συνοδεύεται από υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα. Η συνδυαστική αναστολή διαφορετικών ανοσολογικών μονοπατιών φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο και τη βαρύτητα των καρδιακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι κύριοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, Τ-κυτταρική αυτοανοσία, ενεργοποίηση μακροφάγων, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και προθρομβωτικές διεργασίες. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι καθοριστική και η αντιμετώπιση βασίζεται στη διακοπή της ανοσοθεραπείας, στη χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών και, σε ανθεκτικές περιπτώσεις, σε στοχευμένη ανοσοτροποποιητική θεραπεία. Η εξατομικευμένη διαστρωμάτωση καρδιαγγειακού κινδύνου, η πρώιμη καρδιολογική παρακολούθηση και η στενή συνεργασία ογκολόγων και καρδιολόγων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή ενσωμάτωση των αναστολέων σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος στην καθημερινή κλινική πράξη.","abstract_html":"Οι αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (immune checkpoint inhibitors, ICIs) έχουν μεταβάλει σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών κακοηθειών, προσφέροντας σημαντικό όφελος στην επιβίωση, αλλά παράλληλα έχουν συσχετιστεί με ένα ευρύ φάσμα ανοσομεσολαβούμενων καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συνολική αποτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την συχνότητα, τις κλινικές εκδηλώσεις, τους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς, τους παράγοντες κινδύνου, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της καρδιοτοξικότητας που σχετίζεται με τους αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar έως τις 31 Οκτωβρίου 2025 και αφορούσε αναστολείς CTLA-4, PD-1, PD-L1 και LAG-3. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η καρδιοτοξικότητα από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνει μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, επιτάχυνση της αθηροσκλήρωσης, ισχαιμικά και θρομβωτικά συμβάματα, καθώς και έμμεσες ανοσομεσολαβο΄υμένες ενδοκρινοπάθειες με καρδιαγγειακές επιπτώσεις.Η μυοκαρδίτιδα αποτελεί την πλέον σοβαρή εκδήλωση, εμφανίζεται συνήθως πρώιμα μετά την έναρξη της θεραπείας και, παρά τη σχετικά χαμηλή συχνότητα, συνοδεύεται από υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα. Η συνδυαστική αναστολή διαφορετικών ανοσολογικών μονοπατιών φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο και τη βαρύτητα των καρδιακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι κύριοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, Τ-κυτταρική αυτοανοσία, ενεργοποίηση μακροφάγων, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και προθρομβωτικές διεργασίες. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι καθοριστική και η αντιμετώπιση βασίζεται στη διακοπή της ανοσοθεραπείας, στη χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών και, σε ανθεκτικές περιπτώσεις, σε στοχευμένη ανοσοτροποποιητική θεραπεία. Η εξατομικευμένη διαστρωμάτωση καρδιαγγειακού κινδύνου, η πρώιμη καρδιολογική παρακολούθηση και η στενή συνεργασία ογκολόγων και καρδιολόγων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή ενσωμάτωση των αναστολέων σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος στην καθημερινή κλινική πράξη.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσακλιάδου Χριστίνα","Tsakliadou Christina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:23Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427749"],"render_values":[{"text":"uoadl:5427749","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427749","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427749","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5427749","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσακλιάδου Χριστίνα","Tsakliadou Christina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5427749","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427749"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (immune checkpoint inhibitors, ICIs) έχουν μεταβάλει σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών κακοηθειών, προσφέροντας σημαντικό όφελος στην επιβίωση, αλλά παράλληλα έχουν συσχετιστεί με ένα ευρύ φάσμα ανοσομεσολαβούμενων καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συνολική αποτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την συχνότητα, τις κλινικές εκδηλώσεις, τους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς, τους παράγοντες κινδύνου, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της καρδιοτοξικότητας που σχετίζεται με τους αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar έως τις 31 Οκτωβρίου 2025 και αφορούσε αναστολείς CTLA-4, PD-1, PD-L1 και LAG-3. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η καρδιοτοξικότητα από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνει μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, επιτάχυνση της αθηροσκλήρωσης, ισχαιμικά και θρομβωτικά συμβάματα, καθώς και έμμεσες ανοσομεσολαβο΄υμένες ενδοκρινοπάθειες με καρδιαγγειακές επιπτώσεις.Η μυοκαρδίτιδα αποτελεί την πλέον σοβαρή εκδήλωση, εμφανίζεται συνήθως πρώιμα μετά την έναρξη της θεραπείας και, παρά τη σχετικά χαμηλή συχνότητα, συνοδεύεται από υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα. Η συνδυαστική αναστολή διαφορετικών ανοσολογικών μονοπατιών φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο και τη βαρύτητα των καρδιακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι κύριοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, Τ-κυτταρική αυτοανοσία, ενεργοποίηση μακροφάγων, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και προθρομβωτικές διεργασίες. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι καθοριστική και η αντιμετώπιση βασίζεται στη διακοπή της ανοσοθεραπείας, στη χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών και, σε ανθεκτικές περιπτώσεις, σε στοχευμένη ανοσοτροποποιητική θεραπεία. Η εξατομικευμένη διαστρωμάτωση καρδιαγγειακού κινδύνου, η πρώιμη καρδιολογική παρακολούθηση και η στενή συνεργασία ογκολόγων και καρδιολόγων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή ενσωμάτωση των αναστολέων σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος στην καθημερινή κλινική πράξη.","Immune checkpoint inhibitors (ICIs) have significantly changed the treatment of many cancers, improving survival for a growing number of patients. At the same time, their increasing use has been associated with a broad range of immune-mediated cardiovascular adverse events. This literature review aimed to summarize the available evidence on the frequency, clinical presentation, pathophysiological mechanisms, risk factors, diagnosis, and management of ICI-associated cardiotoxicity. A literature search was conducted in PubMed, Scopus, and Google Scholar up to October 31, 2025, focusing on CTLA-4, PD-1, PD-L1, and LAG-3 inhibitors. The available evidence shows that ICI-associated cardiotoxicity may include myocarditis, pericarditis, arrhythmias, heart failure, accelerated atherosclerosis, ischemic and thrombotic events, as well as indirect cardiovascular effects related to immune-mediated endocrinopathies. Among these complications, myocarditis is considered the most serious, as it often develops early after treatment initiation and, despite being relatively uncommon, is associated with substantial morbidity and mortality. Combination treatment targeting more than one immune checkpoint pathway appears to increase both the risk and severity of cardiovascular toxicity. The mechanisms involved are complex and include loss of immune tolerance, T-cell-mediated autoimmunity, macrophage activation, endothelial dysfunction, and prothrombotic inflammatory processes. Early recognition is essential, and management generally involves discontinuation of immunotherapy, administration of high-dose corticosteroids, and, in refractory cases, the use of targeted immunomodulatory therapy. Careful cardiovascular risk assessment, early cardiac monitoring, and close collaboration between oncologists and cardiologists are therefore important for the safe use of ICIs in routine clinical practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Καρδιοτοξικότητα επαγόμενη από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος σε ασθενείς με καρκίνο / Cardiotoxicity induced by immune checkpoint inhibitors in cancer patients"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσακλιάδου Χριστίνα","Tsakliadou Christina"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (immune checkpoint inhibitors, ICIs) έχουν μεταβάλει σημαντικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών κακοηθειών, προσφέροντας σημαντικό όφελος στην επιβίωση, αλλά παράλληλα έχουν συσχετιστεί με ένα ευρύ φάσμα ανοσομεσολαβούμενων καρδιαγγειακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συνολική αποτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με την συχνότητα, τις κλινικές εκδηλώσεις, τους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς, τους παράγοντες κινδύνου, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της καρδιοτοξικότητας που σχετίζεται με τους αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις PubMed, Scopus και Google Scholar έως τις 31 Οκτωβρίου 2025 και αφορούσε αναστολείς CTLA-4, PD-1, PD-L1 και LAG-3. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η καρδιοτοξικότητα από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνει μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα, αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια, επιτάχυνση της αθηροσκλήρωσης, ισχαιμικά και θρομβωτικά συμβάματα, καθώς και έμμεσες ανοσομεσολαβο΄υμένες ενδοκρινοπάθειες με καρδιαγγειακές επιπτώσεις.Η μυοκαρδίτιδα αποτελεί την πλέον σοβαρή εκδήλωση, εμφανίζεται συνήθως πρώιμα μετά την έναρξη της θεραπείας και, παρά τη σχετικά χαμηλή συχνότητα, συνοδεύεται από υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα. Η συνδυαστική αναστολή διαφορετικών ανοσολογικών μονοπατιών φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο και τη βαρύτητα των καρδιακών ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι κύριοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, Τ-κυτταρική αυτοανοσία, ενεργοποίηση μακροφάγων, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και προθρομβωτικές διεργασίες. Η έγκαιρη αναγνώριση είναι καθοριστική και η αντιμετώπιση βασίζεται στη διακοπή της ανοσοθεραπείας, στη χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών και, σε ανθεκτικές περιπτώσεις, σε στοχευμένη ανοσοτροποποιητική θεραπεία. Η εξατομικευμένη διαστρωμάτωση καρδιαγγειακού κινδύνου, η πρώιμη καρδιολογική παρακολούθηση και η στενή συνεργασία ογκολόγων και καρδιολόγων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή ενσωμάτωση των αναστολέων σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος στην καθημερινή κλινική πράξη.","Immune checkpoint inhibitors (ICIs) have significantly changed the treatment of many cancers, improving survival for a growing number of patients. At the same time, their increasing use has been associated with a broad range of immune-mediated cardiovascular adverse events. This literature review aimed to summarize the available evidence on the frequency, clinical presentation, pathophysiological mechanisms, risk factors, diagnosis, and management of ICI-associated cardiotoxicity. A literature search was conducted in PubMed, Scopus, and Google Scholar up to October 31, 2025, focusing on CTLA-4, PD-1, PD-L1, and LAG-3 inhibitors. The available evidence shows that ICI-associated cardiotoxicity may include myocarditis, pericarditis, arrhythmias, heart failure, accelerated atherosclerosis, ischemic and thrombotic events, as well as indirect cardiovascular effects related to immune-mediated endocrinopathies. Among these complications, myocarditis is considered the most serious, as it often develops early after treatment initiation and, despite being relatively uncommon, is associated with substantial morbidity and mortality. Combination treatment targeting more than one immune checkpoint pathway appears to increase both the risk and severity of cardiovascular toxicity. The mechanisms involved are complex and include loss of immune tolerance, T-cell-mediated autoimmunity, macrophage activation, endothelial dysfunction, and prothrombotic inflammatory processes. Early recognition is essential, and management generally involves discontinuation of immunotherapy, administration of high-dose corticosteroids, and, in refractory cases, the use of targeted immunomodulatory therapy. Careful cardiovascular risk assessment, early cardiac monitoring, and close collaboration between oncologists and cardiologists are therefore important for the safe use of ICIs in routine clinical practice."],"dc:identifier":["uoadl:5427749","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427749"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Καρδιοτοξικότητα επαγόμενη από αναστολείς σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος σε ασθενείς με καρκίνο / Cardiotoxicity induced by immune checkpoint inhibitors in cancer patients"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:23Z"}