{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5429582"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5429582","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"The role of NR5A2 in neuronal stress responses and oligodendrocyte lineage progression","abstract":"Το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή θεωρούνται βασικοί παθολογικοί παράγοντες των νευροεκφυλιστικών και απομυελινωτικών διαταραχών. Ωστόσο, οι κλινικά αποτελεσματικές νευροπροστατευτικές στρατηγικές παραμένουν περιορισμένες. Προηγούμενες πειραματικές μελέτες έχουν αναδείξει τον πυρηνικό υποδοχέα NR5A2 (LRH-1) ως φαρμακολογικά στοχεύσιμο παράγοντα για παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), καθώς και ως σημαντικό ρυθμιστή του καθορισμού της τύχης των νευρικών βλαστικών κυττάρων (ΝΒΚ) και της ενήλικης νευρογένεσης στον ιππόκαμπο. Η παρούσα διατριβή διερευνά τη λειτουργία του NR5A2 στο γενικό πλαίσιο της νευροπροστασίας, χρησιμοποιώντας δύο ανεξάρτητα πειραματικά συστήματα: πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων και καλλιέργειες νευρικών βλαστικών κυττάρων ποντικού. Σε πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων, τόσο υπό φυσιολογικές συνθήκες όσο και υπό συνθήκες οξειδωτικού στρες, η φαρμακολογική ενεργοποίηση του NR5A2 μειώνει τη βασική και τη σχετιζόμενη με το στρες έκφραση μεταγράφων που εμπλέκονται σε προφλεγμονώδεις διεργασίες (Tlr2, S1pr3) και τη σηματοδότηση μέσω του PI3K (Pik3ca), χωρίς να επηρεάζει τις οδούς που ανταποκρίνονται στο στρες και σχετίζονται με τα Egr1 και Ccl2. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει μια επιλεκτική δράση σε συγκεκριμένες σηματοδοτικές οδούς και όχι μια γενικευμένη αντιφλεγμονώδη δράση. Επιπλέον, τα επίπεδα των μεταγράφων των Nr5a2 και Prox1 παραμένουν αμετάβλητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι παρατηρούμενες επιδράσεις δεν περιλαμβάνουν μεταγραφική ενεργοποίηση του άξονα NR5A2–PROX1. Παράλληλα, στις καλλιέργειες ΝΒΚ, η ενεργοποίηση του NR5A2 καταστέλλει τους δείκτες που χαρακτηρίζουν τα πρώιμα έως και τα ώριμα στάδια της ολιγοδενδροκυτταρικής σειράς (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) και οδηγεί σε συσσώρευση PDGFRα⁺ προγονικών κυττάρων, συνοδευόμενη από μείωση των O4⁺ ολιγοδενδροκυττάρων. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν παρεμπόδιση της μετάβασης από τα προγονικά κύτταρα στα ανώριμα ολιγοδενδροκύτταρα. Η ποσοτικοποίηση της κασπάσης-3 έδειξε μια μέτρια, αλλά μη στατιστικά σημαντική μείωση υπό συνθήκες στρες. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τον NR5A2 ως έναν ρυθμιστή των αποκρίσεων των νευρώνων στο στρες και της εξέλιξης της γλοιακής κυτταρικής σειράς, του οποίου η δράση εξαρτάται από το κυτταρικό και πειραματικό πλαίσιο.","abstract_html":"Το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή θεωρούνται βασικοί παθολογικοί παράγοντες των νευροεκφυλιστικών και απομυελινωτικών διαταραχών. Ωστόσο, οι κλινικά αποτελεσματικές νευροπροστατευτικές στρατηγικές παραμένουν περιορισμένες. Προηγούμενες πειραματικές μελέτες έχουν αναδείξει τον πυρηνικό υποδοχέα NR5A2 (LRH-1) ως φαρμακολογικά στοχεύσιμο παράγοντα για παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), καθώς και ως σημαντικό ρυθμιστή του καθορισμού της τύχης των νευρικών βλαστικών κυττάρων (ΝΒΚ) και της ενήλικης νευρογένεσης στον ιππόκαμπο. Η παρούσα διατριβή διερευνά τη λειτουργία του NR5A2 στο γενικό πλαίσιο της νευροπροστασίας, χρησιμοποιώντας δύο ανεξάρτητα πειραματικά συστήματα: πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων και καλλιέργειες νευρικών βλαστικών κυττάρων ποντικού. Σε πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων, τόσο υπό φυσιολογικές συνθήκες όσο και υπό συνθήκες οξειδωτικού στρες, η φαρμακολογική ενεργοποίηση του NR5A2 μειώνει τη βασική και τη σχετιζόμενη με το στρες έκφραση μεταγράφων που εμπλέκονται σε προφλεγμονώδεις διεργασίες (Tlr2, S1pr3) και τη σηματοδότηση μέσω του PI3K (Pik3ca), χωρίς να επηρεάζει τις οδούς που ανταποκρίνονται στο στρες και σχετίζονται με τα Egr1 και Ccl2. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει μια επιλεκτική δράση σε συγκεκριμένες σηματοδοτικές οδούς και όχι μια γενικευμένη αντιφλεγμονώδη δράση. Επιπλέον, τα επίπεδα των μεταγράφων των Nr5a2 και Prox1 παραμένουν αμετάβλητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι παρατηρούμενες επιδράσεις δεν περιλαμβάνουν μεταγραφική ενεργοποίηση του άξονα NR5A2–PROX1. Παράλληλα, στις καλλιέργειες ΝΒΚ, η ενεργοποίηση του NR5A2 καταστέλλει τους δείκτες που χαρακτηρίζουν τα πρώιμα έως και τα ώριμα στάδια της ολιγοδενδροκυτταρικής σειράς (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) και οδηγεί σε συσσώρευση PDGFRα⁺ προγονικών κυττάρων, συνοδευόμενη από μείωση των O4⁺ ολιγοδενδροκυττάρων. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν παρεμπόδιση της μετάβασης από τα προγονικά κύτταρα στα ανώριμα ολιγοδενδροκύτταρα. Η ποσοτικοποίηση της κασπάσης-3 έδειξε μια μέτρια, αλλά μη στατιστικά σημαντική μείωση υπό συνθήκες στρες. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τον NR5A2 ως έναν ρυθμιστή των αποκρίσεων των νευρώνων στο στρες και της εξέλιξης της γλοιακής κυτταρικής σειράς, του οποίου η δράση εξαρτάται από το κυτταρικό και πειραματικό πλαίσιο.","abstract_has_math":false,"creators":["ΜΑΣΤΟΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","MASTORI KONSTANTINA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:26Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5429582"],"render_values":[{"text":"uoadl:5429582","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429582","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429582","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5429582","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΜΑΣΤΟΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","MASTORI KONSTANTINA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5429582","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429582"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή θεωρούνται βασικοί παθολογικοί παράγοντες των νευροεκφυλιστικών και απομυελινωτικών διαταραχών. Ωστόσο, οι κλινικά αποτελεσματικές νευροπροστατευτικές στρατηγικές παραμένουν περιορισμένες. Προηγούμενες πειραματικές μελέτες έχουν αναδείξει τον πυρηνικό υποδοχέα NR5A2 (LRH-1) ως φαρμακολογικά στοχεύσιμο παράγοντα για παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), καθώς και ως σημαντικό ρυθμιστή του καθορισμού της τύχης των νευρικών βλαστικών κυττάρων (ΝΒΚ) και της ενήλικης νευρογένεσης στον ιππόκαμπο. Η παρούσα διατριβή διερευνά τη λειτουργία του NR5A2 στο γενικό πλαίσιο της νευροπροστασίας, χρησιμοποιώντας δύο ανεξάρτητα πειραματικά συστήματα: πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων και καλλιέργειες νευρικών βλαστικών κυττάρων ποντικού. Σε πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων, τόσο υπό φυσιολογικές συνθήκες όσο και υπό συνθήκες οξειδωτικού στρες, η φαρμακολογική ενεργοποίηση του NR5A2 μειώνει τη βασική και τη σχετιζόμενη με το στρες έκφραση μεταγράφων που εμπλέκονται σε προφλεγμονώδεις διεργασίες (Tlr2, S1pr3) και τη σηματοδότηση μέσω του PI3K (Pik3ca), χωρίς να επηρεάζει τις οδούς που ανταποκρίνονται στο στρες και σχετίζονται με τα Egr1 και Ccl2. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει μια επιλεκτική δράση σε συγκεκριμένες σηματοδοτικές οδούς και όχι μια γενικευμένη αντιφλεγμονώδη δράση. Επιπλέον, τα επίπεδα των μεταγράφων των Nr5a2 και Prox1 παραμένουν αμετάβλητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι παρατηρούμενες επιδράσεις δεν περιλαμβάνουν μεταγραφική ενεργοποίηση του άξονα NR5A2–PROX1. Παράλληλα, στις καλλιέργειες ΝΒΚ, η ενεργοποίηση του NR5A2 καταστέλλει τους δείκτες που χαρακτηρίζουν τα πρώιμα έως και τα ώριμα στάδια της ολιγοδενδροκυτταρικής σειράς (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) και οδηγεί σε συσσώρευση PDGFRα⁺ προγονικών κυττάρων, συνοδευόμενη από μείωση των O4⁺ ολιγοδενδροκυττάρων. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν παρεμπόδιση της μετάβασης από τα προγονικά κύτταρα στα ανώριμα ολιγοδενδροκύτταρα. Η ποσοτικοποίηση της κασπάσης-3 έδειξε μια μέτρια, αλλά μη στατιστικά σημαντική μείωση υπό συνθήκες στρες. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τον NR5A2 ως έναν ρυθμιστή των αποκρίσεων των νευρώνων στο στρες και της εξέλιξης της γλοιακής κυτταρικής σειράς, του οποίου η δράση εξαρτάται από το κυτταρικό και πειραματικό πλαίσιο.","Oxidative stress and neuroinflammation are considered central pathological drivers of neurodegenerative and demyelinating disorders; however, clinically effective neuroprotective strategies remain limited. Prior experimental work has introduced the orphan nuclear receptor NR5A2 (LRH-1) as a druggable target for CNS diseases, as well as a critical regulator of neural stem cell (NSC) fate specification and adult hippocampal neurogenesis, with its downstream target Prox1 being required for oligodendrocyte differentiation from adult NSCs. This thesis investigates NR5A2 function in the general context of neuroprotection using two independent experimental systems, mouse primary neuronal cultures and mouse NSC cultures. In primary murine cortical neurons both in basal and under oxidative stress conditions, pharmacological activation of NR5A2 reduces basal and stress-associated expression of pro-inflammatory (Tlr2, S1pr3) and PI3K-signalling (Pik3ca) transcripts, without influencing the stress-responsive pathways of Egr1 and Ccl2, indicating a pathway-selective, rather than global anti-inflammatory action. Moreover, Nr5a2 and Prox1 transcript levels remain unchanged, suggesting that the observed effects do not involve transcriptional activation of the NR5A2–PROX1 axis. In parallel NSC cultures, activation of NR5A2 suppresses early-to-mature oligodendrocyte-lineage markers (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) and leads to accumulation of PDGFRα⁺ progenitor cells, with O4⁺ oligodendrocyte depletion, suggesting a blockade of the progenitor-to-immature oligodendrocyte transition. Caspase-3 quantification showed a modest, non-significant reduction under stress. Together, these findings identify NR5A2 as a context-dependent, cell-type-specific modulator of neuronal stress responses and glial lineage progression."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["The role of NR5A2 in neuronal stress responses and oligodendrocyte lineage progression"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΜΑΣΤΟΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","MASTORI KONSTANTINA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Το οξειδωτικό στρες και η φλεγμονή θεωρούνται βασικοί παθολογικοί παράγοντες των νευροεκφυλιστικών και απομυελινωτικών διαταραχών. Ωστόσο, οι κλινικά αποτελεσματικές νευροπροστατευτικές στρατηγικές παραμένουν περιορισμένες. Προηγούμενες πειραματικές μελέτες έχουν αναδείξει τον πυρηνικό υποδοχέα NR5A2 (LRH-1) ως φαρμακολογικά στοχεύσιμο παράγοντα για παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), καθώς και ως σημαντικό ρυθμιστή του καθορισμού της τύχης των νευρικών βλαστικών κυττάρων (ΝΒΚ) και της ενήλικης νευρογένεσης στον ιππόκαμπο. Η παρούσα διατριβή διερευνά τη λειτουργία του NR5A2 στο γενικό πλαίσιο της νευροπροστασίας, χρησιμοποιώντας δύο ανεξάρτητα πειραματικά συστήματα: πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων και καλλιέργειες νευρικών βλαστικών κυττάρων ποντικού. Σε πρωτογενείς καλλιέργειες νευρώνων, τόσο υπό φυσιολογικές συνθήκες όσο και υπό συνθήκες οξειδωτικού στρες, η φαρμακολογική ενεργοποίηση του NR5A2 μειώνει τη βασική και τη σχετιζόμενη με το στρες έκφραση μεταγράφων που εμπλέκονται σε προφλεγμονώδεις διεργασίες (Tlr2, S1pr3) και τη σηματοδότηση μέσω του PI3K (Pik3ca), χωρίς να επηρεάζει τις οδούς που ανταποκρίνονται στο στρες και σχετίζονται με τα Egr1 και Ccl2. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει μια επιλεκτική δράση σε συγκεκριμένες σηματοδοτικές οδούς και όχι μια γενικευμένη αντιφλεγμονώδη δράση. Επιπλέον, τα επίπεδα των μεταγράφων των Nr5a2 και Prox1 παραμένουν αμετάβλητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι παρατηρούμενες επιδράσεις δεν περιλαμβάνουν μεταγραφική ενεργοποίηση του άξονα NR5A2–PROX1. Παράλληλα, στις καλλιέργειες ΝΒΚ, η ενεργοποίηση του NR5A2 καταστέλλει τους δείκτες που χαρακτηρίζουν τα πρώιμα έως και τα ώριμα στάδια της ολιγοδενδροκυτταρικής σειράς (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) και οδηγεί σε συσσώρευση PDGFRα⁺ προγονικών κυττάρων, συνοδευόμενη από μείωση των O4⁺ ολιγοδενδροκυττάρων. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν παρεμπόδιση της μετάβασης από τα προγονικά κύτταρα στα ανώριμα ολιγοδενδροκύτταρα. Η ποσοτικοποίηση της κασπάσης-3 έδειξε μια μέτρια, αλλά μη στατιστικά σημαντική μείωση υπό συνθήκες στρες. Συνολικά, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τον NR5A2 ως έναν ρυθμιστή των αποκρίσεων των νευρώνων στο στρες και της εξέλιξης της γλοιακής κυτταρικής σειράς, του οποίου η δράση εξαρτάται από το κυτταρικό και πειραματικό πλαίσιο.","Oxidative stress and neuroinflammation are considered central pathological drivers of neurodegenerative and demyelinating disorders; however, clinically effective neuroprotective strategies remain limited. Prior experimental work has introduced the orphan nuclear receptor NR5A2 (LRH-1) as a druggable target for CNS diseases, as well as a critical regulator of neural stem cell (NSC) fate specification and adult hippocampal neurogenesis, with its downstream target Prox1 being required for oligodendrocyte differentiation from adult NSCs. This thesis investigates NR5A2 function in the general context of neuroprotection using two independent experimental systems, mouse primary neuronal cultures and mouse NSC cultures. In primary murine cortical neurons both in basal and under oxidative stress conditions, pharmacological activation of NR5A2 reduces basal and stress-associated expression of pro-inflammatory (Tlr2, S1pr3) and PI3K-signalling (Pik3ca) transcripts, without influencing the stress-responsive pathways of Egr1 and Ccl2, indicating a pathway-selective, rather than global anti-inflammatory action. Moreover, Nr5a2 and Prox1 transcript levels remain unchanged, suggesting that the observed effects do not involve transcriptional activation of the NR5A2–PROX1 axis. In parallel NSC cultures, activation of NR5A2 suppresses early-to-mature oligodendrocyte-lineage markers (Sox8/10, Gpr17, Enpp6, Bcas1, Mag, Mbp) and leads to accumulation of PDGFRα⁺ progenitor cells, with O4⁺ oligodendrocyte depletion, suggesting a blockade of the progenitor-to-immature oligodendrocyte transition. Caspase-3 quantification showed a modest, non-significant reduction under stress. Together, these findings identify NR5A2 as a context-dependent, cell-type-specific modulator of neuronal stress responses and glial lineage progression."],"dc:identifier":["uoadl:5429582","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429582"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["The role of NR5A2 in neuronal stress responses and oligodendrocyte lineage progression"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:26Z"}