{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5429859"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5429859","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Detector Response Modelling and Characterisation of Proton Pitch-Angle Distributions above the South Atlantic Anomaly","abstract":"Η μέτρηση φορτισμένων σωματιδίων στο διαστημικό περιβάλλον κοντά Γης είναι θεμελιώδης για τη μελέτη της φυσικής της μαγνητόσφαιρας και του διαστημικού καιρού, καθώς και για την εκτίμηση των κινδύνων ακτινοβολίας σε διαστημικά συστήματα και ανθρώπινες δραστηριότητες στο διάστημα. Η γνώση των χωρικών, χρονικών και γωνιακών κατανομών των ενεργητικών σωματιδίων συμβάλλει στην κατανόηση των μηχανισμών επιτάχυνσης, μεταφοράς και απωλειών στις ζώνες ακτινοβολίας της Γης, ενώ παράλληλα βελτιώνει την αξιοπιστία των μοντέλων του περιβάλλοντος. Οι ανιχνευτές σωματιδίων παρέχουν επιτόπιες μετρήσεις ροών σε ευρύ φάσμα ενεργειών και κατευθύνσεων. Η ερμηνεία των μετρήσεων αυτών βασίζεται στον ακριβή προσδιορισμό της γωνιακής συνάρτησης απόκρισης του ανιχνευτή, η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο το όργανο μετατρέπει τα προσπίπτοντα σωματίδια σε καταμέτρηση. Η απόκριση εξαρτάται από τη γεωμετρία, τα υλικά, τη θωράκιση, τα ηλεκτρονικά κατώφλια, τη λογική καταμέτρησης, αλλά και από τις ενεργειακές και γωνιακές κατανομές των σωματιδίων. Συνεπώς, αβεβαιότητες στη μοντελοποίηση της απόκρισης μεταφέρονται στις εκτιμήσεις των ροών, των ενεργειακών φασμάτων και των κατανομών γωνίας κλίσης. Συχνά, οι συναρτήσεις απόκρισης προσεγγίζονται με απλουστευμένα μοντέλα για λόγους υπολογιστικής ευχέρειας. Αν και αυτό μπορεί να είναι επαρκές για ισότροπες κατανομές σωματιδίων, σε περιβάλλοντα με έντονες ανισοτροπίες οι προσεγγίσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για αποστολές διαστημικής φυσικής, και κατ' επέκταση μελέτης των ζωνών ακτινοβολίας, όπου ο προσανατολισμός του διαστημοπλοίου επιβάλλει σημαντικούς γεωμετρικούς περιορισμούς. Η αποστολή Sentinel-6 (S6) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πρόκειται για δορυφόρο παρατήρησης της Γης, με κύριο στόχο την ακριβή μέτρηση του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας και την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Έτσι, ο προσανατολισμός του είναι βελτιστοποιημένος για όργανα παρατήρησης της Γης και όχι για πανκατευθυντικές μετρήσεις σωματιδίων των ζωνών ακτινοβολίας. Ο ανιχνευτής Next Generation Radiation Monitor (NGRM) είναι τοποθετημένος σε σταθερό προσανατολισμό ως προς το διαστημόπλοιο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους προσδιορισμού των κατανομών γωνίας κλίσης. Σε αντίθεση με αποστολές αφιερωμένες στις ζώνες ακτινοβολίας, το NGRM μετρά το περιβάλλον σωματιδίων σε περιορισμένο εύρος γωνιών κλίσης καθώς το διαστημόπλοιο διαγράφει στην τροχιά του. Αυτό σημαίνει ότι οι μετρούμενες ροές επηρεάζονται έντονα από τη θέση του δορυφόρου, τον προσανατολισμό του ανιχνευτή και την τοπική γωνιακή κατανομή των σωματιδίων. Οι δυσκολίες αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην ανάλυση των κατανομών γωνίας κλίσης (Pitch Angle Distributions – PADs), οι οποίες παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τις διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά των σωματιδίων στην εσωτερική μαγνητόσφαιρα. Απλουστευμένες προσεγγίσεις της γωνιακής απόκρισης μπορούν να εισαγάγουν σημαντικά σφάλματα στις εκτιμήσεις των παραμέτρων των PADs, ιδιαίτερα σε περιοχές μετάβασης μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων. Στην περίπτωση του S6, η περιορισμένη γεωμετρία του NGRM καθιστά απαραίτητη την ακριβή μοντελοποίηση της ενεργειακής και γωνιακής απόκρισης για αξιόπιστη ανακατασκευή των PADs. Μία περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η Ανωμαλία του Νοτίου Ατλαντικού (South Atlantic Anomaly – SAA), όπου τα σωματίδια των ζωνών ακτινοβολίας <<κατεβαίνουν>> σε χαμηλότερα υψόμετρα λόγω της μετατόπισης του γεωμαγνητικού πεδίου. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από αυξημένες ροές ενεργητικών πρωτονίων και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (Low Earth Orbit - LEO). Η σχεδόν πολική τροχιά του S6 επιτρέπει εκτενή κάλυψη της SAA, καθιστώντας το κατάλληλο για τη μελέτη χωρικών μεταβολών των πρωτονικών PADs. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία αναπτύσσει ένα υψηλής πιστότητας μοντέλο απόκρισης του ανιχνευτή NGRM μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo. Χρησιμοποιούμε το λογισμικό GRAS (GEANT4 Radiation Analysis for Space) της European Space Agency, βασισμένο στην εργαλειοθήκη GEANT4, ώστε να αναπαρασταθούν με λεπτομέρεια η γεωμετρία, τα υλικά και τα ηλεκτρονικά του ανιχνευτή. Μέσω προσομοιώσεων πρωτονικών αλληλεπιδράσεων σε ευρύ φάσμα ενεργειών και γωνιών, παράγεται μια πλήρης γωνιακή συνάρτηση απόκρισης. Στη συνέχεια, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στην ανάλυση των δεδομένων του S6 και συγκρίνεται με μια απλοποιημένη top-hat συνάρτηση γωνιακής απόκρισης, ώστε να εκτιμηθούν οι αβεβαιότητες που εισάγει η απλούστευση. Οι πρωτονικές PADs παραμετροποιούνται ως μια συνάρτηση sin^n(α), όπου n ο δείκτης ανισοτροπίας και α η γωνία κλίσης, επιτρέποντας τη μετατροπή των μετρήσεων σε πανκατευθυντικές (omnidirectional) ροές. Παράγονται υψηλής ανάλυσης χωρικοί χάρτες των εκθετών των ροών, με στόχο την αποτύπωση των χωρικών και χρονικών μεταβολών, ιδιαίτερα στην περιοχή της SAA. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της ζώνη πρωτονίων που παρατηρήθηκε μετά τη γεωμαγνητική καταιγίδα του Μαΐου 2024, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ακριβούς μοντελοποίησης της απόκρισης των ανιχνευτών σε συνθήκες έντονου διαστημικού καιρού. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βελτιώσουν την ακρίβεια του χαρακτηρισμού του ακτινοβολιακού περιβάλλοντος, να ενισχύσουν την κατανόηση της δυναμικής των σωματιδίων στη SAA και να προσφέρουν ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μοντελοποίηση της απόκρισης ανιχνευτών σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές.","abstract_html":"Η μέτρηση φορτισμένων σωματιδίων στο διαστημικό περιβάλλον κοντά Γης είναι θεμελιώδης για τη μελέτη της φυσικής της μαγνητόσφαιρας και του διαστημικού καιρού, καθώς και για την εκτίμηση των κινδύνων ακτινοβολίας σε διαστημικά συστήματα και ανθρώπινες δραστηριότητες στο διάστημα. Η γνώση των χωρικών, χρονικών και γωνιακών κατανομών των ενεργητικών σωματιδίων συμβάλλει στην κατανόηση των μηχανισμών επιτάχυνσης, μεταφοράς και απωλειών στις ζώνες ακτινοβολίας της Γης, ενώ παράλληλα βελτιώνει την αξιοπιστία των μοντέλων του περιβάλλοντος. Οι ανιχνευτές σωματιδίων παρέχουν επιτόπιες μετρήσεις ροών σε ευρύ φάσμα ενεργειών και κατευθύνσεων. Η ερμηνεία των μετρήσεων αυτών βασίζεται στον ακριβή προσδιορισμό της γωνιακής συνάρτησης απόκρισης του ανιχνευτή, η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο το όργανο μετατρέπει τα προσπίπτοντα σωματίδια σε καταμέτρηση. Η απόκριση εξαρτάται από τη γεωμετρία, τα υλικά, τη θωράκιση, τα ηλεκτρονικά κατώφλια, τη λογική καταμέτρησης, αλλά και από τις ενεργειακές και γωνιακές κατανομές των σωματιδίων. Συνεπώς, αβεβαιότητες στη μοντελοποίηση της απόκρισης μεταφέρονται στις εκτιμήσεις των ροών, των ενεργειακών φασμάτων και των κατανομών γωνίας κλίσης. Συχνά, οι συναρτήσεις απόκρισης προσεγγίζονται με απλουστευμένα μοντέλα για λόγους υπολογιστικής ευχέρειας. Αν και αυτό μπορεί να είναι επαρκές για ισότροπες κατανομές σωματιδίων, σε περιβάλλοντα με έντονες ανισοτροπίες οι προσεγγίσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για αποστολές διαστημικής φυσικής, και κατ&#x27; επέκταση μελέτης των ζωνών ακτινοβολίας, όπου ο προσανατολισμός του διαστημοπλοίου επιβάλλει σημαντικούς γεωμετρικούς περιορισμούς. Η αποστολή Sentinel-6 (S6) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πρόκειται για δορυφόρο παρατήρησης της Γης, με κύριο στόχο την ακριβή μέτρηση του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας και την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Έτσι, ο προσανατολισμός του είναι βελτιστοποιημένος για όργανα παρατήρησης της Γης και όχι για πανκατευθυντικές μετρήσεις σωματιδίων των ζωνών ακτινοβολίας. Ο ανιχνευτής Next Generation Radiation Monitor (NGRM) είναι τοποθετημένος σε σταθερό προσανατολισμό ως προς το διαστημόπλοιο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους προσδιορισμού των κατανομών γωνίας κλίσης. Σε αντίθεση με αποστολές αφιερωμένες στις ζώνες ακτινοβολίας, το NGRM μετρά το περιβάλλον σωματιδίων σε περιορισμένο εύρος γωνιών κλίσης καθώς το διαστημόπλοιο διαγράφει στην τροχιά του. Αυτό σημαίνει ότι οι μετρούμενες ροές επηρεάζονται έντονα από τη θέση του δορυφόρου, τον προσανατολισμό του ανιχνευτή και την τοπική γωνιακή κατανομή των σωματιδίων. Οι δυσκολίες αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην ανάλυση των κατανομών γωνίας κλίσης (Pitch Angle Distributions – PADs), οι οποίες παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τις διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά των σωματιδίων στην εσωτερική μαγνητόσφαιρα. Απλουστευμένες προσεγγίσεις της γωνιακής απόκρισης μπορούν να εισαγάγουν σημαντικά σφάλματα στις εκτιμήσεις των παραμέτρων των PADs, ιδιαίτερα σε περιοχές μετάβασης μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων. Στην περίπτωση του S6, η περιορισμένη γεωμετρία του NGRM καθιστά απαραίτητη την ακριβή μοντελοποίηση της ενεργειακής και γωνιακής απόκρισης για αξιόπιστη ανακατασκευή των PADs. Μία περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η Ανωμαλία του Νοτίου Ατλαντικού (South Atlantic Anomaly – SAA), όπου τα σωματίδια των ζωνών ακτινοβολίας &lt;&lt;κατεβαίνουν&gt;&gt; σε χαμηλότερα υψόμετρα λόγω της μετατόπισης του γεωμαγνητικού πεδίου. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από αυξημένες ροές ενεργητικών πρωτονίων και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (Low Earth Orbit - LEO). Η σχεδόν πολική τροχιά του S6 επιτρέπει εκτενή κάλυψη της SAA, καθιστώντας το κατάλληλο για τη μελέτη χωρικών μεταβολών των πρωτονικών PADs. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία αναπτύσσει ένα υψηλής πιστότητας μοντέλο απόκρισης του ανιχνευτή NGRM μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo. Χρησιμοποιούμε το λογισμικό GRAS (GEANT4 Radiation Analysis for Space) της European Space Agency, βασισμένο στην εργαλειοθήκη GEANT4, ώστε να αναπαρασταθούν με λεπτομέρεια η γεωμετρία, τα υλικά και τα ηλεκτρονικά του ανιχνευτή. Μέσω προσομοιώσεων πρωτονικών αλληλεπιδράσεων σε ευρύ φάσμα ενεργειών και γωνιών, παράγεται μια πλήρης γωνιακή συνάρτηση απόκρισης. Στη συνέχεια, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στην ανάλυση των δεδομένων του S6 και συγκρίνεται με μια απλοποιημένη top-hat συνάρτηση γωνιακής απόκρισης, ώστε να εκτιμηθούν οι αβεβαιότητες που εισάγει η απλούστευση. Οι πρωτονικές PADs παραμετροποιούνται ως μια συνάρτηση sin^n(α), όπου n ο δείκτης ανισοτροπίας και α η γωνία κλίσης, επιτρέποντας τη μετατροπή των μετρήσεων σε πανκατευθυντικές (omnidirectional) ροές. Παράγονται υψηλής ανάλυσης χωρικοί χάρτες των εκθετών των ροών, με στόχο την αποτύπωση των χωρικών και χρονικών μεταβολών, ιδιαίτερα στην περιοχή της SAA. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της ζώνη πρωτονίων που παρατηρήθηκε μετά τη γεωμαγνητική καταιγίδα του Μαΐου 2024, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ακριβούς μοντελοποίησης της απόκρισης των ανιχνευτών σε συνθήκες έντονου διαστημικού καιρού. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βελτιώσουν την ακρίβεια του χαρακτηρισμού του ακτινοβολιακού περιβάλλοντος, να ενισχύσουν την κατανόηση της δυναμικής των σωματιδίων στη SAA και να προσφέρουν ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μοντελοποίηση της απόκρισης ανιχνευτών σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές.","abstract_has_math":false,"creators":["ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","CHRISTODOULOU EVANGELIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:26Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5429859"],"render_values":[{"text":"uoadl:5429859","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429859","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429859","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5429859","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","CHRISTODOULOU EVANGELIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5429859","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429859"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η μέτρηση φορτισμένων σωματιδίων στο διαστημικό περιβάλλον κοντά Γης είναι θεμελιώδης για τη μελέτη της φυσικής της μαγνητόσφαιρας και του διαστημικού καιρού, καθώς και για την εκτίμηση των κινδύνων ακτινοβολίας σε διαστημικά συστήματα και ανθρώπινες δραστηριότητες στο διάστημα. Η γνώση των χωρικών, χρονικών και γωνιακών κατανομών των ενεργητικών σωματιδίων συμβάλλει στην κατανόηση των μηχανισμών επιτάχυνσης, μεταφοράς και απωλειών στις ζώνες ακτινοβολίας της Γης, ενώ παράλληλα βελτιώνει την αξιοπιστία των μοντέλων του περιβάλλοντος. Οι ανιχνευτές σωματιδίων παρέχουν επιτόπιες μετρήσεις ροών σε ευρύ φάσμα ενεργειών και κατευθύνσεων. Η ερμηνεία των μετρήσεων αυτών βασίζεται στον ακριβή προσδιορισμό της γωνιακής συνάρτησης απόκρισης του ανιχνευτή, η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο το όργανο μετατρέπει τα προσπίπτοντα σωματίδια σε καταμέτρηση. Η απόκριση εξαρτάται από τη γεωμετρία, τα υλικά, τη θωράκιση, τα ηλεκτρονικά κατώφλια, τη λογική καταμέτρησης, αλλά και από τις ενεργειακές και γωνιακές κατανομές των σωματιδίων. Συνεπώς, αβεβαιότητες στη μοντελοποίηση της απόκρισης μεταφέρονται στις εκτιμήσεις των ροών, των ενεργειακών φασμάτων και των κατανομών γωνίας κλίσης. Συχνά, οι συναρτήσεις απόκρισης προσεγγίζονται με απλουστευμένα μοντέλα για λόγους υπολογιστικής ευχέρειας. Αν και αυτό μπορεί να είναι επαρκές για ισότροπες κατανομές σωματιδίων, σε περιβάλλοντα με έντονες ανισοτροπίες οι προσεγγίσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για αποστολές διαστημικής φυσικής, και κατ' επέκταση μελέτης των ζωνών ακτινοβολίας, όπου ο προσανατολισμός του διαστημοπλοίου επιβάλλει σημαντικούς γεωμετρικούς περιορισμούς. Η αποστολή Sentinel-6 (S6) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πρόκειται για δορυφόρο παρατήρησης της Γης, με κύριο στόχο την ακριβή μέτρηση του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας και την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Έτσι, ο προσανατολισμός του είναι βελτιστοποιημένος για όργανα παρατήρησης της Γης και όχι για πανκατευθυντικές μετρήσεις σωματιδίων των ζωνών ακτινοβολίας. Ο ανιχνευτής Next Generation Radiation Monitor (NGRM) είναι τοποθετημένος σε σταθερό προσανατολισμό ως προς το διαστημόπλοιο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους προσδιορισμού των κατανομών γωνίας κλίσης. Σε αντίθεση με αποστολές αφιερωμένες στις ζώνες ακτινοβολίας, το NGRM μετρά το περιβάλλον σωματιδίων σε περιορισμένο εύρος γωνιών κλίσης καθώς το διαστημόπλοιο διαγράφει στην τροχιά του. Αυτό σημαίνει ότι οι μετρούμενες ροές επηρεάζονται έντονα από τη θέση του δορυφόρου, τον προσανατολισμό του ανιχνευτή και την τοπική γωνιακή κατανομή των σωματιδίων. Οι δυσκολίες αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην ανάλυση των κατανομών γωνίας κλίσης (Pitch Angle Distributions – PADs), οι οποίες παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τις διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά των σωματιδίων στην εσωτερική μαγνητόσφαιρα. Απλουστευμένες προσεγγίσεις της γωνιακής απόκρισης μπορούν να εισαγάγουν σημαντικά σφάλματα στις εκτιμήσεις των παραμέτρων των PADs, ιδιαίτερα σε περιοχές μετάβασης μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων. Στην περίπτωση του S6, η περιορισμένη γεωμετρία του NGRM καθιστά απαραίτητη την ακριβή μοντελοποίηση της ενεργειακής και γωνιακής απόκρισης για αξιόπιστη ανακατασκευή των PADs. Μία περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η Ανωμαλία του Νοτίου Ατλαντικού (South Atlantic Anomaly – SAA), όπου τα σωματίδια των ζωνών ακτινοβολίας <<κατεβαίνουν>> σε χαμηλότερα υψόμετρα λόγω της μετατόπισης του γεωμαγνητικού πεδίου. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από αυξημένες ροές ενεργητικών πρωτονίων και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (Low Earth Orbit - LEO). Η σχεδόν πολική τροχιά του S6 επιτρέπει εκτενή κάλυψη της SAA, καθιστώντας το κατάλληλο για τη μελέτη χωρικών μεταβολών των πρωτονικών PADs. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία αναπτύσσει ένα υψηλής πιστότητας μοντέλο απόκρισης του ανιχνευτή NGRM μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo. Χρησιμοποιούμε το λογισμικό GRAS (GEANT4 Radiation Analysis for Space) της European Space Agency, βασισμένο στην εργαλειοθήκη GEANT4, ώστε να αναπαρασταθούν με λεπτομέρεια η γεωμετρία, τα υλικά και τα ηλεκτρονικά του ανιχνευτή. Μέσω προσομοιώσεων πρωτονικών αλληλεπιδράσεων σε ευρύ φάσμα ενεργειών και γωνιών, παράγεται μια πλήρης γωνιακή συνάρτηση απόκρισης. Στη συνέχεια, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στην ανάλυση των δεδομένων του S6 και συγκρίνεται με μια απλοποιημένη top-hat συνάρτηση γωνιακής απόκρισης, ώστε να εκτιμηθούν οι αβεβαιότητες που εισάγει η απλούστευση. Οι πρωτονικές PADs παραμετροποιούνται ως μια συνάρτηση sin^n(α), όπου n ο δείκτης ανισοτροπίας και α η γωνία κλίσης, επιτρέποντας τη μετατροπή των μετρήσεων σε πανκατευθυντικές (omnidirectional) ροές. Παράγονται υψηλής ανάλυσης χωρικοί χάρτες των εκθετών των ροών, με στόχο την αποτύπωση των χωρικών και χρονικών μεταβολών, ιδιαίτερα στην περιοχή της SAA. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της ζώνη πρωτονίων που παρατηρήθηκε μετά τη γεωμαγνητική καταιγίδα του Μαΐου 2024, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ακριβούς μοντελοποίησης της απόκρισης των ανιχνευτών σε συνθήκες έντονου διαστημικού καιρού. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βελτιώσουν την ακρίβεια του χαρακτηρισμού του ακτινοβολιακού περιβάλλοντος, να ενισχύσουν την κατανόηση της δυναμικής των σωματιδίων στη SAA και να προσφέρουν ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μοντελοποίηση της απόκρισης ανιχνευτών σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές.","Accurate detector response modelling is essential for interpreting particle flux measurements in space radiation environments and for improving the characterisation of the low-Earth-orbit proton radiation environment. In this work, we derive a high-fidelity angular response function for the Next Generation Radiation Monitor (NGRM) unit on-board Sentinel-6 Michael Freilich (S6-MF) using Monte Carlo simulations implemented within ESA’s GEANT4 Radiation Analysis for Space (GRAS) toolkit. The response function is used to reconstruct proton pitch-angle distributions (PADs) and to derive accurate S6-MF/NGRM omnidirectional fluxes using the Level 1 Version 1 directional proton differential flux measurements. The PADs are parametrised using a sin^n(α) functional form, enabling retrieval of the anisotropy index n. For comparison, we also implement a smoothed top-hat response function to quantify the uncertainties introduced by simplified angular response models. We show that S6-MF/NGRM observations are strongly directional, and that uncorrected directional fluxes can substantially underestimate omnidirectional fluxes. Moreover, we highlight that realistic detector response modelling is critical for robust radiation belt characterisation, particularly under strongly anisotropic conditions. These refined methods are applied to study the PAD anisotropy and generate omnidirectional flux maps, enabling a detailed examination of spatial gradients and temporal variability within the South Atlantic Anomaly (SAA). A central focus of this work is the analysis of the enhancement of the outer edge of the inner radiation proton belt observed following the extreme geomagnetic superstorm of May 2024. Our results demonstrate a dramatic enhancement of 9 MeV proton fluxes in the 1.5 < L < 2.5 region, which remained stably trapped for several months. By examining Ultra-Low Frequency (ULF) wave activity and the first adiabatic invariant (μ) conservation, we show that this new population likely originated from solar energetic protons that were transported inward via ULF-driven radial diffusion and subsequently energised through adiabatic acceleration. These findings highlight the dynamic nature of the outer edge of the inner proton belt in response to extreme geomagnetic activity and proton injections from SEPs."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Detector Response Modelling and Characterisation of Proton Pitch-Angle Distributions above the South Atlantic Anomaly"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","CHRISTODOULOU EVANGELIA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η μέτρηση φορτισμένων σωματιδίων στο διαστημικό περιβάλλον κοντά Γης είναι θεμελιώδης για τη μελέτη της φυσικής της μαγνητόσφαιρας και του διαστημικού καιρού, καθώς και για την εκτίμηση των κινδύνων ακτινοβολίας σε διαστημικά συστήματα και ανθρώπινες δραστηριότητες στο διάστημα. Η γνώση των χωρικών, χρονικών και γωνιακών κατανομών των ενεργητικών σωματιδίων συμβάλλει στην κατανόηση των μηχανισμών επιτάχυνσης, μεταφοράς και απωλειών στις ζώνες ακτινοβολίας της Γης, ενώ παράλληλα βελτιώνει την αξιοπιστία των μοντέλων του περιβάλλοντος. Οι ανιχνευτές σωματιδίων παρέχουν επιτόπιες μετρήσεις ροών σε ευρύ φάσμα ενεργειών και κατευθύνσεων. Η ερμηνεία των μετρήσεων αυτών βασίζεται στον ακριβή προσδιορισμό της γωνιακής συνάρτησης απόκρισης του ανιχνευτή, η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο το όργανο μετατρέπει τα προσπίπτοντα σωματίδια σε καταμέτρηση. Η απόκριση εξαρτάται από τη γεωμετρία, τα υλικά, τη θωράκιση, τα ηλεκτρονικά κατώφλια, τη λογική καταμέτρησης, αλλά και από τις ενεργειακές και γωνιακές κατανομές των σωματιδίων. Συνεπώς, αβεβαιότητες στη μοντελοποίηση της απόκρισης μεταφέρονται στις εκτιμήσεις των ροών, των ενεργειακών φασμάτων και των κατανομών γωνίας κλίσης. Συχνά, οι συναρτήσεις απόκρισης προσεγγίζονται με απλουστευμένα μοντέλα για λόγους υπολογιστικής ευχέρειας. Αν και αυτό μπορεί να είναι επαρκές για ισότροπες κατανομές σωματιδίων, σε περιβάλλοντα με έντονες ανισοτροπίες οι προσεγγίσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για αποστολές διαστημικής φυσικής, και κατ' επέκταση μελέτης των ζωνών ακτινοβολίας, όπου ο προσανατολισμός του διαστημοπλοίου επιβάλλει σημαντικούς γεωμετρικούς περιορισμούς. Η αποστολή Sentinel-6 (S6) αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πρόκειται για δορυφόρο παρατήρησης της Γης, με κύριο στόχο την ακριβή μέτρηση του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας και την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Έτσι, ο προσανατολισμός του είναι βελτιστοποιημένος για όργανα παρατήρησης της Γης και όχι για πανκατευθυντικές μετρήσεις σωματιδίων των ζωνών ακτινοβολίας. Ο ανιχνευτής Next Generation Radiation Monitor (NGRM) είναι τοποθετημένος σε σταθερό προσανατολισμό ως προς το διαστημόπλοιο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους προσδιορισμού των κατανομών γωνίας κλίσης. Σε αντίθεση με αποστολές αφιερωμένες στις ζώνες ακτινοβολίας, το NGRM μετρά το περιβάλλον σωματιδίων σε περιορισμένο εύρος γωνιών κλίσης καθώς το διαστημόπλοιο διαγράφει στην τροχιά του. Αυτό σημαίνει ότι οι μετρούμενες ροές επηρεάζονται έντονα από τη θέση του δορυφόρου, τον προσανατολισμό του ανιχνευτή και την τοπική γωνιακή κατανομή των σωματιδίων. Οι δυσκολίες αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην ανάλυση των κατανομών γωνίας κλίσης (Pitch Angle Distributions – PADs), οι οποίες παρέχουν κρίσιμες πληροφορίες για τις διεργασίες που διέπουν τη συμπεριφορά των σωματιδίων στην εσωτερική μαγνητόσφαιρα. Απλουστευμένες προσεγγίσεις της γωνιακής απόκρισης μπορούν να εισαγάγουν σημαντικά σφάλματα στις εκτιμήσεις των παραμέτρων των PADs, ιδιαίτερα σε περιοχές μετάβασης μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων. Στην περίπτωση του S6, η περιορισμένη γεωμετρία του NGRM καθιστά απαραίτητη την ακριβή μοντελοποίηση της ενεργειακής και γωνιακής απόκρισης για αξιόπιστη ανακατασκευή των PADs. Μία περιοχή ιδιαίτερου ενδιαφέροντος είναι η Ανωμαλία του Νοτίου Ατλαντικού (South Atlantic Anomaly – SAA), όπου τα σωματίδια των ζωνών ακτινοβολίας <<κατεβαίνουν>> σε χαμηλότερα υψόμετρα λόγω της μετατόπισης του γεωμαγνητικού πεδίου. Η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται από αυξημένες ροές ενεργητικών πρωτονίων και αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (Low Earth Orbit - LEO). Η σχεδόν πολική τροχιά του S6 επιτρέπει εκτενή κάλυψη της SAA, καθιστώντας το κατάλληλο για τη μελέτη χωρικών μεταβολών των πρωτονικών PADs. Με βάση τα παραπάνω, η παρούσα εργασία αναπτύσσει ένα υψηλής πιστότητας μοντέλο απόκρισης του ανιχνευτή NGRM μέσω προσομοιώσεων Monte Carlo. Χρησιμοποιούμε το λογισμικό GRAS (GEANT4 Radiation Analysis for Space) της European Space Agency, βασισμένο στην εργαλειοθήκη GEANT4, ώστε να αναπαρασταθούν με λεπτομέρεια η γεωμετρία, τα υλικά και τα ηλεκτρονικά του ανιχνευτή. Μέσω προσομοιώσεων πρωτονικών αλληλεπιδράσεων σε ευρύ φάσμα ενεργειών και γωνιών, παράγεται μια πλήρης γωνιακή συνάρτηση απόκρισης. Στη συνέχεια, το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται στην ανάλυση των δεδομένων του S6 και συγκρίνεται με μια απλοποιημένη top-hat συνάρτηση γωνιακής απόκρισης, ώστε να εκτιμηθούν οι αβεβαιότητες που εισάγει η απλούστευση. Οι πρωτονικές PADs παραμετροποιούνται ως μια συνάρτηση sin^n(α), όπου n ο δείκτης ανισοτροπίας και α η γωνία κλίσης, επιτρέποντας τη μετατροπή των μετρήσεων σε πανκατευθυντικές (omnidirectional) ροές. Παράγονται υψηλής ανάλυσης χωρικοί χάρτες των εκθετών των ροών, με στόχο την αποτύπωση των χωρικών και χρονικών μεταβολών, ιδιαίτερα στην περιοχή της SAA. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση της ζώνη πρωτονίων που παρατηρήθηκε μετά τη γεωμαγνητική καταιγίδα του Μαΐου 2024, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ακριβούς μοντελοποίησης της απόκρισης των ανιχνευτών σε συνθήκες έντονου διαστημικού καιρού. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βελτιώσουν την ακρίβεια του χαρακτηρισμού του ακτινοβολιακού περιβάλλοντος, να ενισχύσουν την κατανόηση της δυναμικής των σωματιδίων στη SAA και να προσφέρουν ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μοντελοποίηση της απόκρισης ανιχνευτών σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές.","Accurate detector response modelling is essential for interpreting particle flux measurements in space radiation environments and for improving the characterisation of the low-Earth-orbit proton radiation environment. In this work, we derive a high-fidelity angular response function for the Next Generation Radiation Monitor (NGRM) unit on-board Sentinel-6 Michael Freilich (S6-MF) using Monte Carlo simulations implemented within ESA’s GEANT4 Radiation Analysis for Space (GRAS) toolkit. The response function is used to reconstruct proton pitch-angle distributions (PADs) and to derive accurate S6-MF/NGRM omnidirectional fluxes using the Level 1 Version 1 directional proton differential flux measurements. The PADs are parametrised using a sin^n(α) functional form, enabling retrieval of the anisotropy index n. For comparison, we also implement a smoothed top-hat response function to quantify the uncertainties introduced by simplified angular response models. We show that S6-MF/NGRM observations are strongly directional, and that uncorrected directional fluxes can substantially underestimate omnidirectional fluxes. Moreover, we highlight that realistic detector response modelling is critical for robust radiation belt characterisation, particularly under strongly anisotropic conditions. These refined methods are applied to study the PAD anisotropy and generate omnidirectional flux maps, enabling a detailed examination of spatial gradients and temporal variability within the South Atlantic Anomaly (SAA). A central focus of this work is the analysis of the enhancement of the outer edge of the inner radiation proton belt observed following the extreme geomagnetic superstorm of May 2024. Our results demonstrate a dramatic enhancement of 9 MeV proton fluxes in the 1.5 < L < 2.5 region, which remained stably trapped for several months. By examining Ultra-Low Frequency (ULF) wave activity and the first adiabatic invariant (μ) conservation, we show that this new population likely originated from solar energetic protons that were transported inward via ULF-driven radial diffusion and subsequently energised through adiabatic acceleration. These findings highlight the dynamic nature of the outer edge of the inner proton belt in response to extreme geomagnetic activity and proton injections from SEPs."],"dc:identifier":["uoadl:5429859","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5429859"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Detector Response Modelling and Characterisation of Proton Pitch-Angle Distributions above the South Atlantic Anomaly"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:26Z"}