{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431471"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431471","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Φωσφοαιθανολαμίνη και άλλοι σχετικοί διαγνωστικοί βιοδείκτες για την υποφωσφατάσια σε ενήλικες: Μια προσέγγιση με την τεχνίκη LC-MS/MS / Phosphoethanolamine and other related diagnostic biomarkers for hypophosphatasia in adults: An LC-MS/MS approach","abstract":"Οι σπάνιες ασθένειες αποτελούν μια σημαντική παγκόσμια πρόκληση για την υγεία. Λόγω της χαμηλής συχνότητας εμφάνισης και της κλινικής ετερογένειας, συχνά απαιτούν εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές. Η μειωμένη δραστικότητα της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP) και η ανεπαρκής οστεοποίηση είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της υποφωσφατασίας (HPP), μιας σπάνιας κληρονομικής μεταβολικής διαταραχής. Η διάγνωση είναι δύσκολη επειδή τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως και επικαλύπτονται με άλλες παθήσεις. Ενώ οι ετερόζυγες παθογόνες παραλλαγές της ALPL είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν ήπια, μέτρια ή ακόμη και ασυμπτωματική νόσο, οι αλληλόμορφες παθογόνες παραλλαγές του ALPL συνδέονται συχνότερα με σοβαρές μορφές υποφωσφατασίας, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε ενδομήτριο θάνατο. Ανεξάρτητα από τον γονότυπο, πολλοί ασθενείς με HPP βιώνουν πόνο, λειτουργικούς περιορισμούς και μειωμένη ποιότητα ζωής. Έτσι, η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της HPP είναι απαραίτητη για την κατάλληλη κλινική διαχείριση. Η φωσφοαιθανολαμίνη (PEA) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας πολλά υποσχόμενος διαγνωστικός βιοχημικός δείκτης για την HPP σε ασθενείς και βρίσκεται συνήθως σε υψηλές συγκεντρώσεις σε βιολογικά υγρά όπως τα ούρα. Ωστόσο, η ποσοτικοποίηση της PEA παραμένει αναλυτικά δύσκολη λόγω των φυσικοχημικών ιδιοτήτων της και της πολυπλοκότητας της ανίχνευσής της σε βιολογικές μήτρες (π.χ. ούρα ή αίμα). Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης και κριτικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης που αξιολογεί τη διαγνωστική χρησιμότητα, τις μεταβολικές οδούς και τις αναλυτικές προκλήσεις της PEA και της 5'-φωσφορικής πυριδοξάλης (PLP) ως κρίσιμων βιοχημικών βιοδεικτών για την HPP σε ενήλικες πληθυσμούς. Επιπλέον, αυτή η θεωρητική βάση συμπληρώνεται από προκαταρκτικά πειραματικά δεδομένα που εστιάζουν στην ανάπτυξη μιας μεθόδου υγρής χρωματογραφίας- φασματομετρίας μάζας (LC-MS/MS) ως πρακτικού εργαλείου για την παρακολούθηση της PEA στα ανθρώπινα ούρα. Οι υπάρχουσες διαγνωστικές προσεγγίσεις, όπως οι ενζυματικές τεχνικές, ενδέχεται να μην έχουν εξειδίκευση, ενώ οι γενετικές εξετάσεις (gene testing) δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τη βιοχημική κατάσταση του ασθενούς. Έτσι, η LC-MS/MS επιτρέπει την ακριβή και ευαίσθητη μέτρηση των μεταβολιτών, παρέχοντας μια σαφέστερη αναπαράσταση του βιοχημικού φαινοτύπου και υποστηρίζοντας τις υπάρχουσες διαγνωστικές μεθόδους.","abstract_html":"Οι σπάνιες ασθένειες αποτελούν μια σημαντική παγκόσμια πρόκληση για την υγεία. Λόγω της χαμηλής συχνότητας εμφάνισης και της κλινικής ετερογένειας, συχνά απαιτούν εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές. Η μειωμένη δραστικότητα της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP) και η ανεπαρκής οστεοποίηση είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της υποφωσφατασίας (HPP), μιας σπάνιας κληρονομικής μεταβολικής διαταραχής. Η διάγνωση είναι δύσκολη επειδή τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως και επικαλύπτονται με άλλες παθήσεις. Ενώ οι ετερόζυγες παθογόνες παραλλαγές της ALPL είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν ήπια, μέτρια ή ακόμη και ασυμπτωματική νόσο, οι αλληλόμορφες παθογόνες παραλλαγές του ALPL συνδέονται συχνότερα με σοβαρές μορφές υποφωσφατασίας, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε ενδομήτριο θάνατο. Ανεξάρτητα από τον γονότυπο, πολλοί ασθενείς με HPP βιώνουν πόνο, λειτουργικούς περιορισμούς και μειωμένη ποιότητα ζωής. Έτσι, η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της HPP είναι απαραίτητη για την κατάλληλη κλινική διαχείριση. Η φωσφοαιθανολαμίνη (PEA) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας πολλά υποσχόμενος διαγνωστικός βιοχημικός δείκτης για την HPP σε ασθενείς και βρίσκεται συνήθως σε υψηλές συγκεντρώσεις σε βιολογικά υγρά όπως τα ούρα. Ωστόσο, η ποσοτικοποίηση της PEA παραμένει αναλυτικά δύσκολη λόγω των φυσικοχημικών ιδιοτήτων της και της πολυπλοκότητας της ανίχνευσής της σε βιολογικές μήτρες (π.χ. ούρα ή αίμα). Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης και κριτικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης που αξιολογεί τη διαγνωστική χρησιμότητα, τις μεταβολικές οδούς και τις αναλυτικές προκλήσεις της PEA και της 5&#x27;-φωσφορικής πυριδοξάλης (PLP) ως κρίσιμων βιοχημικών βιοδεικτών για την HPP σε ενήλικες πληθυσμούς. Επιπλέον, αυτή η θεωρητική βάση συμπληρώνεται από προκαταρκτικά πειραματικά δεδομένα που εστιάζουν στην ανάπτυξη μιας μεθόδου υγρής χρωματογραφίας- φασματομετρίας μάζας (LC-MS/MS) ως πρακτικού εργαλείου για την παρακολούθηση της PEA στα ανθρώπινα ούρα. Οι υπάρχουσες διαγνωστικές προσεγγίσεις, όπως οι ενζυματικές τεχνικές, ενδέχεται να μην έχουν εξειδίκευση, ενώ οι γενετικές εξετάσεις (gene testing) δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τη βιοχημική κατάσταση του ασθενούς. Έτσι, η LC-MS/MS επιτρέπει την ακριβή και ευαίσθητη μέτρηση των μεταβολιτών, παρέχοντας μια σαφέστερη αναπαράσταση του βιοχημικού φαινοτύπου και υποστηρίζοντας τις υπάρχουσες διαγνωστικές μεθόδους.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαύρου Ελένη","Mavrou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431471"],"render_values":[{"text":"uoadl:5431471","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431471","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431471","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5431471","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαύρου Ελένη","Mavrou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431471","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431471"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι σπάνιες ασθένειες αποτελούν μια σημαντική παγκόσμια πρόκληση για την υγεία. Λόγω της χαμηλής συχνότητας εμφάνισης και της κλινικής ετερογένειας, συχνά απαιτούν εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές. Η μειωμένη δραστικότητα της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP) και η ανεπαρκής οστεοποίηση είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της υποφωσφατασίας (HPP), μιας σπάνιας κληρονομικής μεταβολικής διαταραχής. Η διάγνωση είναι δύσκολη επειδή τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως και επικαλύπτονται με άλλες παθήσεις. Ενώ οι ετερόζυγες παθογόνες παραλλαγές της ALPL είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν ήπια, μέτρια ή ακόμη και ασυμπτωματική νόσο, οι αλληλόμορφες παθογόνες παραλλαγές του ALPL συνδέονται συχνότερα με σοβαρές μορφές υποφωσφατασίας, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε ενδομήτριο θάνατο. Ανεξάρτητα από τον γονότυπο, πολλοί ασθενείς με HPP βιώνουν πόνο, λειτουργικούς περιορισμούς και μειωμένη ποιότητα ζωής. Έτσι, η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της HPP είναι απαραίτητη για την κατάλληλη κλινική διαχείριση. Η φωσφοαιθανολαμίνη (PEA) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας πολλά υποσχόμενος διαγνωστικός βιοχημικός δείκτης για την HPP σε ασθενείς και βρίσκεται συνήθως σε υψηλές συγκεντρώσεις σε βιολογικά υγρά όπως τα ούρα. Ωστόσο, η ποσοτικοποίηση της PEA παραμένει αναλυτικά δύσκολη λόγω των φυσικοχημικών ιδιοτήτων της και της πολυπλοκότητας της ανίχνευσής της σε βιολογικές μήτρες (π.χ. ούρα ή αίμα). Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης και κριτικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης που αξιολογεί τη διαγνωστική χρησιμότητα, τις μεταβολικές οδούς και τις αναλυτικές προκλήσεις της PEA και της 5'-φωσφορικής πυριδοξάλης (PLP) ως κρίσιμων βιοχημικών βιοδεικτών για την HPP σε ενήλικες πληθυσμούς. Επιπλέον, αυτή η θεωρητική βάση συμπληρώνεται από προκαταρκτικά πειραματικά δεδομένα που εστιάζουν στην ανάπτυξη μιας μεθόδου υγρής χρωματογραφίας- φασματομετρίας μάζας (LC-MS/MS) ως πρακτικού εργαλείου για την παρακολούθηση της PEA στα ανθρώπινα ούρα. Οι υπάρχουσες διαγνωστικές προσεγγίσεις, όπως οι ενζυματικές τεχνικές, ενδέχεται να μην έχουν εξειδίκευση, ενώ οι γενετικές εξετάσεις (gene testing) δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τη βιοχημική κατάσταση του ασθενούς. Έτσι, η LC-MS/MS επιτρέπει την ακριβή και ευαίσθητη μέτρηση των μεταβολιτών, παρέχοντας μια σαφέστερη αναπαράσταση του βιοχημικού φαινοτύπου και υποστηρίζοντας τις υπάρχουσες διαγνωστικές μεθόδους.","Rare diseases pose a significant global health challenge. Due to their low prevalence and clinical heterogeneity, they often require specialized diagnostic techniques. Reduced serum alkaline phosphatase (ALP) and poor bone and/or tooth mineralization are the hallmarks of hypophosphatasia (HPP), a rare inherited metabolic disorder. Diagnosis is difficult because symptoms vary widely and overlap with other conditions. While heterozygous ALPL pathogenic variants are more likely to present mild, moderate or even asymptomatic disease, biallelic ALPL pathogenic variants frequently cause severe HPP also, which can lead to stillbirth without mineralized bone. Independent of genotype, many patients with HPP experience pain, functional limitations and a reduced quality of life. Thus, early and accurate diagnosis of HPP is essential for appropriate clinical management. Phosphoethanolamine (PEA) has been shown to be a promising diagnostic biochemical marker for HPP in patients and is commonly found at high concentrations in biological fluids such as urine. However, PEA’s quantification remains analytically challenging due to its physicochemical properties and the complexity of its detection in biological matrices (e.g. urine or blood). The aim of this study is to conduct a comprehensive and critical literature review evaluating the diagnostic utility, metabolic pathways, and analytical challenges of PEA and pyridoxal 5′-phosphate (PLP) as critical biochemical biomarkers for HPP in adult populations. Furthermore, this theoretical foundation is supplemented by preliminary experimental data focusing on developing a liquid chromatography–tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) method as a practical tool for monitoring PEA in human urine. Existing diagnostic approaches, such as enzymatic assays, may lack specificity, while genetic testing does not always reflect the biochemical status of the patient. Thus LC-MS/MS enables accurate and sensitive measurement of metabolites, providing a clearer representation of the biochemical phenotype and supporting existing diagnostic methods."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Φωσφοαιθανολαμίνη και άλλοι σχετικοί διαγνωστικοί βιοδείκτες για την υποφωσφατάσια σε ενήλικες: Μια προσέγγιση με την τεχνίκη LC-MS/MS / Phosphoethanolamine and other related diagnostic biomarkers for hypophosphatasia in adults: An LC-MS/MS approach"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαύρου Ελένη","Mavrou Eleni"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι σπάνιες ασθένειες αποτελούν μια σημαντική παγκόσμια πρόκληση για την υγεία. Λόγω της χαμηλής συχνότητας εμφάνισης και της κλινικής ετερογένειας, συχνά απαιτούν εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές. Η μειωμένη δραστικότητα της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP) και η ανεπαρκής οστεοποίηση είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της υποφωσφατασίας (HPP), μιας σπάνιας κληρονομικής μεταβολικής διαταραχής. Η διάγνωση είναι δύσκολη επειδή τα συμπτώματα ποικίλλουν ευρέως και επικαλύπτονται με άλλες παθήσεις. Ενώ οι ετερόζυγες παθογόνες παραλλαγές της ALPL είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν ήπια, μέτρια ή ακόμη και ασυμπτωματική νόσο, οι αλληλόμορφες παθογόνες παραλλαγές του ALPL συνδέονται συχνότερα με σοβαρές μορφές υποφωσφατασίας, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε ενδομήτριο θάνατο. Ανεξάρτητα από τον γονότυπο, πολλοί ασθενείς με HPP βιώνουν πόνο, λειτουργικούς περιορισμούς και μειωμένη ποιότητα ζωής. Έτσι, η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της HPP είναι απαραίτητη για την κατάλληλη κλινική διαχείριση. Η φωσφοαιθανολαμίνη (PEA) έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας πολλά υποσχόμενος διαγνωστικός βιοχημικός δείκτης για την HPP σε ασθενείς και βρίσκεται συνήθως σε υψηλές συγκεντρώσεις σε βιολογικά υγρά όπως τα ούρα. Ωστόσο, η ποσοτικοποίηση της PEA παραμένει αναλυτικά δύσκολη λόγω των φυσικοχημικών ιδιοτήτων της και της πολυπλοκότητας της ανίχνευσής της σε βιολογικές μήτρες (π.χ. ούρα ή αίμα). Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης και κριτικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης που αξιολογεί τη διαγνωστική χρησιμότητα, τις μεταβολικές οδούς και τις αναλυτικές προκλήσεις της PEA και της 5'-φωσφορικής πυριδοξάλης (PLP) ως κρίσιμων βιοχημικών βιοδεικτών για την HPP σε ενήλικες πληθυσμούς. Επιπλέον, αυτή η θεωρητική βάση συμπληρώνεται από προκαταρκτικά πειραματικά δεδομένα που εστιάζουν στην ανάπτυξη μιας μεθόδου υγρής χρωματογραφίας- φασματομετρίας μάζας (LC-MS/MS) ως πρακτικού εργαλείου για την παρακολούθηση της PEA στα ανθρώπινα ούρα. Οι υπάρχουσες διαγνωστικές προσεγγίσεις, όπως οι ενζυματικές τεχνικές, ενδέχεται να μην έχουν εξειδίκευση, ενώ οι γενετικές εξετάσεις (gene testing) δεν αντικατοπτρίζουν πάντα τη βιοχημική κατάσταση του ασθενούς. Έτσι, η LC-MS/MS επιτρέπει την ακριβή και ευαίσθητη μέτρηση των μεταβολιτών, παρέχοντας μια σαφέστερη αναπαράσταση του βιοχημικού φαινοτύπου και υποστηρίζοντας τις υπάρχουσες διαγνωστικές μεθόδους.","Rare diseases pose a significant global health challenge. Due to their low prevalence and clinical heterogeneity, they often require specialized diagnostic techniques. Reduced serum alkaline phosphatase (ALP) and poor bone and/or tooth mineralization are the hallmarks of hypophosphatasia (HPP), a rare inherited metabolic disorder. Diagnosis is difficult because symptoms vary widely and overlap with other conditions. While heterozygous ALPL pathogenic variants are more likely to present mild, moderate or even asymptomatic disease, biallelic ALPL pathogenic variants frequently cause severe HPP also, which can lead to stillbirth without mineralized bone. Independent of genotype, many patients with HPP experience pain, functional limitations and a reduced quality of life. Thus, early and accurate diagnosis of HPP is essential for appropriate clinical management. Phosphoethanolamine (PEA) has been shown to be a promising diagnostic biochemical marker for HPP in patients and is commonly found at high concentrations in biological fluids such as urine. However, PEA’s quantification remains analytically challenging due to its physicochemical properties and the complexity of its detection in biological matrices (e.g. urine or blood). The aim of this study is to conduct a comprehensive and critical literature review evaluating the diagnostic utility, metabolic pathways, and analytical challenges of PEA and pyridoxal 5′-phosphate (PLP) as critical biochemical biomarkers for HPP in adult populations. Furthermore, this theoretical foundation is supplemented by preliminary experimental data focusing on developing a liquid chromatography–tandem mass spectrometry (LC-MS/MS) method as a practical tool for monitoring PEA in human urine. Existing diagnostic approaches, such as enzymatic assays, may lack specificity, while genetic testing does not always reflect the biochemical status of the patient. Thus LC-MS/MS enables accurate and sensitive measurement of metabolites, providing a clearer representation of the biochemical phenotype and supporting existing diagnostic methods."],"dc:identifier":["uoadl:5431471","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431471"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Φωσφοαιθανολαμίνη και άλλοι σχετικοί διαγνωστικοί βιοδείκτες για την υποφωσφατάσια σε ενήλικες: Μια προσέγγιση με την τεχνίκη LC-MS/MS / Phosphoethanolamine and other related diagnostic biomarkers for hypophosphatasia in adults: An LC-MS/MS approach"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z"}