{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431581"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431581","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Magnetohydrodynamic instabilities in rotating astrophysical disks and winds","abstract":"Οι δίσκοι προσαύξησης είναι αστροφυσικές δομές αποτελούμενες από αέριο, πλάσμα και σκόνη, οι οποίες πραγματοποιούν σπειροειδή κίνηση προς το εσωτερικό γύρω από ένα κεντρικό αντικείμενο, όπως ένα πρωτοαστέρα, μια μαύρη τρύπα ή κάποιο άλλο συμπαγές αντικείμενο. Αποτελούν σημαντικές δομές στην αστροφυσική, καθώς παρέχουν ύλη στο κεντρικό σώμα, συμβάλλοντας έτσι στην ακτινοβολία του. Επιπλέον, παρέχουν ένα από τα κύρια μέσα μελέτης των μαύρων τρυπών, οι οποίες δεν ακτινοβολούν εγγενώς. Ωστόσο, για να καταλήξει η ύλη στο κεντρικό αντικείμενο, πρέπει με κάποιο τρόπο να χάσει στροφορμή. Οι Shakura και Sunyaev πρότειναν την ύπαρξη ενός ενεργού ιξώδους που θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα της στροφορμής, αν και δεν παρείχαν έναν φυσικό μηχανισμό υπεύθυνο για την προέλευσή του. Αρκετά χρόνια αργότερα, οι Balbus και Hawley, εμπνευσμένοι από τις προγενέστερες εργασίες των Velikhov (1959) και Chandrasekhar (1960) σχετικά με τη σταθερότητα περιστρεφόμενων, μαγνητισμένων και τέλεια αγώγιμων ρευστών, έδωσαν απάντηση στο ερώτημα της φυσικής προέλευσης αυτού του ενεργού ιξώδους μέσω της μαγνητοπεριστροφικής αστάθειας (MRI). Με κίνητρο την εργασία των Balbus και Hawley, καθώς και εκείνες πολλών μεταγενέστερων ερευνητών, εφαρμόζουμε γραμμική ανάλυση ευστάθειας στις κλασικές εξισώσεις της μαγνητοϋδροδυναμικής (MHD), εισάγοντας διαταραχές στο όριο ψυχρού πλάσματος (c_s = 0, P_thermal = 0), με σκοπό να μελετήσουμε τη σταθερότητα αστροφυσικών δίσκων προσαύξησης και περιστρεφόμενων ανέμων. Η γραμμικοποίηση των εξισώσεων, δηλαδή η αμέληση όρων δεύτερης τάξης ως προς τις διαταραχές, οδηγεί σε ένα πρόβλημα ιδιοτιμών–ιδιοσυναρτήσεων τύπου Sturm–Liouville. Οι ιδιοτιμές αυτού του προβλήματος, όταν διαθέτουν θετικό φανταστικό μέρος, υποδεικνύουν την ασταθή φύση του συστήματος. Το πρόβλημα που προκύπτει μπορεί να επιλυθεί είτε μέσω της προσέγγισης WKB είτε μέσω άμεσης αριθμητικής ολοκλήρωσης. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούνται και οι δύο προσεγγίσεις, επιτρέποντας τη σύγκριση των προβλέψεών τους. Στη συνέχεια πραγματοποιείται παραμετρική μελέτη, προκειμένου να διερευνηθεί πώς οι ιδιότητες σταθερότητας του συστήματος εξαρτώνται από τη γεωμετρία και την ένταση του μαγνητικού πεδίου, τη βαρύτητα και τα ακτινικά προφίλ των ποσοτήτων ισορροπίας.","abstract_html":"Οι δίσκοι προσαύξησης είναι αστροφυσικές δομές αποτελούμενες από αέριο, πλάσμα και σκόνη, οι οποίες πραγματοποιούν σπειροειδή κίνηση προς το εσωτερικό γύρω από ένα κεντρικό αντικείμενο, όπως ένα πρωτοαστέρα, μια μαύρη τρύπα ή κάποιο άλλο συμπαγές αντικείμενο. Αποτελούν σημαντικές δομές στην αστροφυσική, καθώς παρέχουν ύλη στο κεντρικό σώμα, συμβάλλοντας έτσι στην ακτινοβολία του. Επιπλέον, παρέχουν ένα από τα κύρια μέσα μελέτης των μαύρων τρυπών, οι οποίες δεν ακτινοβολούν εγγενώς. Ωστόσο, για να καταλήξει η ύλη στο κεντρικό αντικείμενο, πρέπει με κάποιο τρόπο να χάσει στροφορμή. Οι Shakura και Sunyaev πρότειναν την ύπαρξη ενός ενεργού ιξώδους που θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα της στροφορμής, αν και δεν παρείχαν έναν φυσικό μηχανισμό υπεύθυνο για την προέλευσή του. Αρκετά χρόνια αργότερα, οι Balbus και Hawley, εμπνευσμένοι από τις προγενέστερες εργασίες των Velikhov (1959) και Chandrasekhar (1960) σχετικά με τη σταθερότητα περιστρεφόμενων, μαγνητισμένων και τέλεια αγώγιμων ρευστών, έδωσαν απάντηση στο ερώτημα της φυσικής προέλευσης αυτού του ενεργού ιξώδους μέσω της μαγνητοπεριστροφικής αστάθειας (MRI). Με κίνητρο την εργασία των Balbus και Hawley, καθώς και εκείνες πολλών μεταγενέστερων ερευνητών, εφαρμόζουμε γραμμική ανάλυση ευστάθειας στις κλασικές εξισώσεις της μαγνητοϋδροδυναμικής (MHD), εισάγοντας διαταραχές στο όριο ψυχρού πλάσματος (c_s = 0, P_thermal = 0), με σκοπό να μελετήσουμε τη σταθερότητα αστροφυσικών δίσκων προσαύξησης και περιστρεφόμενων ανέμων. Η γραμμικοποίηση των εξισώσεων, δηλαδή η αμέληση όρων δεύτερης τάξης ως προς τις διαταραχές, οδηγεί σε ένα πρόβλημα ιδιοτιμών–ιδιοσυναρτήσεων τύπου Sturm–Liouville. Οι ιδιοτιμές αυτού του προβλήματος, όταν διαθέτουν θετικό φανταστικό μέρος, υποδεικνύουν την ασταθή φύση του συστήματος. Το πρόβλημα που προκύπτει μπορεί να επιλυθεί είτε μέσω της προσέγγισης WKB είτε μέσω άμεσης αριθμητικής ολοκλήρωσης. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούνται και οι δύο προσεγγίσεις, επιτρέποντας τη σύγκριση των προβλέψεών τους. Στη συνέχεια πραγματοποιείται παραμετρική μελέτη, προκειμένου να διερευνηθεί πώς οι ιδιότητες σταθερότητας του συστήματος εξαρτώνται από τη γεωμετρία και την ένταση του μαγνητικού πεδίου, τη βαρύτητα και τα ακτινικά προφίλ των ποσοτήτων ισορροπίας.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ","KONTOGIANNI STAVROULA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431581"],"render_values":[{"text":"uoadl:5431581","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431581","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431581","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5431581","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ","KONTOGIANNI STAVROULA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431581","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431581"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι δίσκοι προσαύξησης είναι αστροφυσικές δομές αποτελούμενες από αέριο, πλάσμα και σκόνη, οι οποίες πραγματοποιούν σπειροειδή κίνηση προς το εσωτερικό γύρω από ένα κεντρικό αντικείμενο, όπως ένα πρωτοαστέρα, μια μαύρη τρύπα ή κάποιο άλλο συμπαγές αντικείμενο. Αποτελούν σημαντικές δομές στην αστροφυσική, καθώς παρέχουν ύλη στο κεντρικό σώμα, συμβάλλοντας έτσι στην ακτινοβολία του. Επιπλέον, παρέχουν ένα από τα κύρια μέσα μελέτης των μαύρων τρυπών, οι οποίες δεν ακτινοβολούν εγγενώς. Ωστόσο, για να καταλήξει η ύλη στο κεντρικό αντικείμενο, πρέπει με κάποιο τρόπο να χάσει στροφορμή. Οι Shakura και Sunyaev πρότειναν την ύπαρξη ενός ενεργού ιξώδους που θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα της στροφορμής, αν και δεν παρείχαν έναν φυσικό μηχανισμό υπεύθυνο για την προέλευσή του. Αρκετά χρόνια αργότερα, οι Balbus και Hawley, εμπνευσμένοι από τις προγενέστερες εργασίες των Velikhov (1959) και Chandrasekhar (1960) σχετικά με τη σταθερότητα περιστρεφόμενων, μαγνητισμένων και τέλεια αγώγιμων ρευστών, έδωσαν απάντηση στο ερώτημα της φυσικής προέλευσης αυτού του ενεργού ιξώδους μέσω της μαγνητοπεριστροφικής αστάθειας (MRI). Με κίνητρο την εργασία των Balbus και Hawley, καθώς και εκείνες πολλών μεταγενέστερων ερευνητών, εφαρμόζουμε γραμμική ανάλυση ευστάθειας στις κλασικές εξισώσεις της μαγνητοϋδροδυναμικής (MHD), εισάγοντας διαταραχές στο όριο ψυχρού πλάσματος (c_s = 0, P_thermal = 0), με σκοπό να μελετήσουμε τη σταθερότητα αστροφυσικών δίσκων προσαύξησης και περιστρεφόμενων ανέμων. Η γραμμικοποίηση των εξισώσεων, δηλαδή η αμέληση όρων δεύτερης τάξης ως προς τις διαταραχές, οδηγεί σε ένα πρόβλημα ιδιοτιμών–ιδιοσυναρτήσεων τύπου Sturm–Liouville. Οι ιδιοτιμές αυτού του προβλήματος, όταν διαθέτουν θετικό φανταστικό μέρος, υποδεικνύουν την ασταθή φύση του συστήματος. Το πρόβλημα που προκύπτει μπορεί να επιλυθεί είτε μέσω της προσέγγισης WKB είτε μέσω άμεσης αριθμητικής ολοκλήρωσης. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούνται και οι δύο προσεγγίσεις, επιτρέποντας τη σύγκριση των προβλέψεών τους. Στη συνέχεια πραγματοποιείται παραμετρική μελέτη, προκειμένου να διερευνηθεί πώς οι ιδιότητες σταθερότητας του συστήματος εξαρτώνται από τη γεωμετρία και την ένταση του μαγνητικού πεδίου, τη βαρύτητα και τα ακτινικά προφίλ των ποσοτήτων ισορροπίας.","Accretion disks are astrophysical structures composed of gas, plasma, and dust, which undergo inward spiraling motion around a central object such as a protostar, a black hole, or another compact object. They are important structures in astrophysics, as they supply matter to the central body, thereby contributing to its radiation output. Furthermore, they provide one of the primary means of studying black holes, which do not radiate intrinsically. However, for matter to accrete onto the central object, it must somehow lose angular momentum. Shakura and Sunyaev proposed the existence of an effective viscosity that could solve the angular momentum problem, although they did not provide a physical mechanism responsible for its origin. Several years later, Balbus and Hawley, inspired by the earlier works of Velikhov (1959) and Chandrasekhar (1960) on the stability of rotating, magnetized, and perfectly conducting fluids, provided an answer to the question of the physical origin of this effective viscosity through the magnetorotational instability (MRI). Motivated by the work of Balbus and Hawley, as well as that of many subsequent researchers, we apply linear stability analysis to the classical equations of magnetohydrodynamics (MHD), introducing perturbations in the cold plasma limit (c_s = 0, P_thermal = 0), in order to study the stability of astrophysical accretion disks and rotating winds. Linearization of the equations, namely the neglect of terms that are second order in the perturbations, leads to an eigenvalue–eigenfunction problem of Sturm–Liouville type. The eigenvalues of this problem, whenever they possess a positive imaginary part, indicate the unstable nature of the system. The resulting problem can be solved either through the WKB approximation or by means of direct numerical integration. In the present work, both approaches are employed, allowing a comparison between their predictions. A parametric study is then performed in order to investigate how the stability properties of the system depend on the magnetic-field geometry, magnetic-field strength, gravity, and the radial profiles of the equilibrium quantities."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Magnetohydrodynamic instabilities in rotating astrophysical disks and winds"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ","KONTOGIANNI STAVROULA"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι δίσκοι προσαύξησης είναι αστροφυσικές δομές αποτελούμενες από αέριο, πλάσμα και σκόνη, οι οποίες πραγματοποιούν σπειροειδή κίνηση προς το εσωτερικό γύρω από ένα κεντρικό αντικείμενο, όπως ένα πρωτοαστέρα, μια μαύρη τρύπα ή κάποιο άλλο συμπαγές αντικείμενο. Αποτελούν σημαντικές δομές στην αστροφυσική, καθώς παρέχουν ύλη στο κεντρικό σώμα, συμβάλλοντας έτσι στην ακτινοβολία του. Επιπλέον, παρέχουν ένα από τα κύρια μέσα μελέτης των μαύρων τρυπών, οι οποίες δεν ακτινοβολούν εγγενώς. Ωστόσο, για να καταλήξει η ύλη στο κεντρικό αντικείμενο, πρέπει με κάποιο τρόπο να χάσει στροφορμή. Οι Shakura και Sunyaev πρότειναν την ύπαρξη ενός ενεργού ιξώδους που θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα της στροφορμής, αν και δεν παρείχαν έναν φυσικό μηχανισμό υπεύθυνο για την προέλευσή του. Αρκετά χρόνια αργότερα, οι Balbus και Hawley, εμπνευσμένοι από τις προγενέστερες εργασίες των Velikhov (1959) και Chandrasekhar (1960) σχετικά με τη σταθερότητα περιστρεφόμενων, μαγνητισμένων και τέλεια αγώγιμων ρευστών, έδωσαν απάντηση στο ερώτημα της φυσικής προέλευσης αυτού του ενεργού ιξώδους μέσω της μαγνητοπεριστροφικής αστάθειας (MRI). Με κίνητρο την εργασία των Balbus και Hawley, καθώς και εκείνες πολλών μεταγενέστερων ερευνητών, εφαρμόζουμε γραμμική ανάλυση ευστάθειας στις κλασικές εξισώσεις της μαγνητοϋδροδυναμικής (MHD), εισάγοντας διαταραχές στο όριο ψυχρού πλάσματος (c_s = 0, P_thermal = 0), με σκοπό να μελετήσουμε τη σταθερότητα αστροφυσικών δίσκων προσαύξησης και περιστρεφόμενων ανέμων. Η γραμμικοποίηση των εξισώσεων, δηλαδή η αμέληση όρων δεύτερης τάξης ως προς τις διαταραχές, οδηγεί σε ένα πρόβλημα ιδιοτιμών–ιδιοσυναρτήσεων τύπου Sturm–Liouville. Οι ιδιοτιμές αυτού του προβλήματος, όταν διαθέτουν θετικό φανταστικό μέρος, υποδεικνύουν την ασταθή φύση του συστήματος. Το πρόβλημα που προκύπτει μπορεί να επιλυθεί είτε μέσω της προσέγγισης WKB είτε μέσω άμεσης αριθμητικής ολοκλήρωσης. Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούνται και οι δύο προσεγγίσεις, επιτρέποντας τη σύγκριση των προβλέψεών τους. Στη συνέχεια πραγματοποιείται παραμετρική μελέτη, προκειμένου να διερευνηθεί πώς οι ιδιότητες σταθερότητας του συστήματος εξαρτώνται από τη γεωμετρία και την ένταση του μαγνητικού πεδίου, τη βαρύτητα και τα ακτινικά προφίλ των ποσοτήτων ισορροπίας.","Accretion disks are astrophysical structures composed of gas, plasma, and dust, which undergo inward spiraling motion around a central object such as a protostar, a black hole, or another compact object. They are important structures in astrophysics, as they supply matter to the central body, thereby contributing to its radiation output. Furthermore, they provide one of the primary means of studying black holes, which do not radiate intrinsically. However, for matter to accrete onto the central object, it must somehow lose angular momentum. Shakura and Sunyaev proposed the existence of an effective viscosity that could solve the angular momentum problem, although they did not provide a physical mechanism responsible for its origin. Several years later, Balbus and Hawley, inspired by the earlier works of Velikhov (1959) and Chandrasekhar (1960) on the stability of rotating, magnetized, and perfectly conducting fluids, provided an answer to the question of the physical origin of this effective viscosity through the magnetorotational instability (MRI). Motivated by the work of Balbus and Hawley, as well as that of many subsequent researchers, we apply linear stability analysis to the classical equations of magnetohydrodynamics (MHD), introducing perturbations in the cold plasma limit (c_s = 0, P_thermal = 0), in order to study the stability of astrophysical accretion disks and rotating winds. Linearization of the equations, namely the neglect of terms that are second order in the perturbations, leads to an eigenvalue–eigenfunction problem of Sturm–Liouville type. The eigenvalues of this problem, whenever they possess a positive imaginary part, indicate the unstable nature of the system. The resulting problem can be solved either through the WKB approximation or by means of direct numerical integration. In the present work, both approaches are employed, allowing a comparison between their predictions. A parametric study is then performed in order to investigate how the stability properties of the system depend on the magnetic-field geometry, magnetic-field strength, gravity, and the radial profiles of the equilibrium quantities."],"dc:identifier":["uoadl:5431581","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431581"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Magnetohydrodynamic instabilities in rotating astrophysical disks and winds"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z"}