{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431674"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431674","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Iron oxide nanoparticles as imaging biomarkers in quantitative MRI","abstract":"Η μαγνητική τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μία από τις πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες μη επεμβατικές τεχνικές απεικόνισης στην κλινική πράξη, λόγω της εξαιρετικής αντίθεσης των μαλακών ιστών, της υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας και της απουσίας ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η διαγνωστική απόδοση της MRI μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω μέσω της χρήσης σκιαγραφικών παραγόντων (Contrast Agents, CAs), οι οποίοι ενισχύουν τη διαφοροποίηση μεταξύ των ιστών και επιτρέπουν την απεικόνιση βιολογικών διεργασιών. Παρότι οι σκιαγραφικοί παράγοντες με βάση το γαδολίνιο εξακολουθούν να αποτελούν την καθιερωμένη επιλογή στην κλινική απεικόνιση, οι ανησυχίες που σχετίζονται με την κατακράτηση γαδολινίου στον οργανισμό, τους περιορισμούς ως προς την ασφάλεια και την περιορισμένη λειτουργική ευελιξία έχουν ενθαρρύνει την ανάπτυξη εναλλακτικών πλατφορμών σκιαγραφικών παραγόντων. Τα νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου (Iron Oxide Nanoparticles, IONPs) έχουν προσελκύσει σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον ως πολλά υποσχόμενοι σκιαγραφικοί παράγοντες για MRI, λόγω των μοναδικών μαγνητικών τους ιδιοτήτων, των ρυθμιζόμενων φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους και της δυνατότητάς τους να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές ποσοτικής και μοριακής απεικόνισης. Η ρελαξομετρική τους συμπεριφορά μπορεί να ρυθμιστεί μέσω του ελέγχου παραμέτρων όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η μορφολογία, η σύσταση, η επιφανειακή χημεία και η μαγνητική τους δομή. Τα εξαιρετικά μικρού μεγέθους IONPs μπορούν να παρέχουν ενισχυμένη αντίθεση σε ακολουθίες T1, ενώ τα μεγαλύτερου μεγέθους νανοσωματίδια εμφανίζουν έντονα φαινόμενα T2/T2*, καθιστώντας δυνατή την εφαρμογή τους σε ποικίλες στρατηγικές απεικόνισης. Επιπλέον, οι πρόσφατες εξελίξεις στα αποκρινόμενα και πολυλειτουργικά συστήματα IONP έχουν δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την απεικόνιση όγκων, την παρακολούθηση κυττάρων, την πολυτροπική απεικόνιση και εξατομικευμένες διαγνωστικές προσεγγίσεις. Σημαντικό πεδίο της σύγχρονης έρευνας αποτελεί η μηχανική τροποποίηση της επιφάνειας των IONPs, με στόχο τη βελτίωση της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας στόχευσης, του χρόνου κυκλοφορίας στην κυκλοφορία του αίματος και της βιολογικής τους συμβατότητας. Διάφορες τροποποιήσεις της επιφάνειας, συμπεριλαμβανομένων πολυμερικών, λιπιδικών, πρωτεϊνικών, πολυσακχαριτικών, βασισμένων σε πυρίτιο και υβριδικών επικαλύψεων, έχουν αποδείξει ότι μπορούν να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά των νανοσωματιδίων σε βιολογικά περιβάλλοντα και να βελτιστοποιήσουν την απόδοσή τους στη MRI. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, αρκετές προκλήσεις εξακολουθούν να περιορίζουν την κλινική αξιοποίηση των IONPs. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μεταβλητότητα στη σύνθεση των νανοσωματιδίων, η ελλιπής κατανόηση των μακροπρόθεσμων βιολογικών επιδράσεων, η πιθανή τοξικότητα που σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες και τη συσσώρευση σιδήρου, καθώς και οι δυσκολίες που αφορούν τη βιοκατανομή, την απομάκρυνση από τον οργανισμό και τη διαδικασία κανονιστικής έγκρισης. Η παρούσα διπλωματική εργασία παρέχει μια επισκόπηση των σύγχρονων εξελίξεων στη χρήση των IONPs ως ποσοτικών βιοδεικτών στη μαγνητική τομογραφία, εστιάζοντας στις φυσικοχημικές τους ιδιότητες, στους μηχανισμούς δημιουργίας της αντίθεσης, στις βιοϊατρικές εφαρμογές τους και στις παραμέτρους ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις που σχετίζονται με την τοξικότητα, την κλινική αξιοποίηση και τις στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί για τη βελτίωση της στοχευμένης δράσης και της βιοσυμβατότητας. Η μελλοντική πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα θα απαιτήσει τυποποιημένες μεθόδους παραγωγής, ολοκληρωμένη αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας και διεπιστημονικές προσεγγίσεις που θα συνδυάζουν τη νανοτεχνολογία, την επιστήμη της απεικόνισης και την κλινική έρευνα. Με τη συνεχή βελτιστοποίησή τους, τα IONPs διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες να αποτελέσουν ασφαλέστερους και περισσότερο ευέλικτους σκιαγραφικούς παράγοντες για εφαρμογές ποσοτικής MRI επόμενης γενιάς.","abstract_html":"Η μαγνητική τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μία από τις πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες μη επεμβατικές τεχνικές απεικόνισης στην κλινική πράξη, λόγω της εξαιρετικής αντίθεσης των μαλακών ιστών, της υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας και της απουσίας ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η διαγνωστική απόδοση της MRI μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω μέσω της χρήσης σκιαγραφικών παραγόντων (Contrast Agents, CAs), οι οποίοι ενισχύουν τη διαφοροποίηση μεταξύ των ιστών και επιτρέπουν την απεικόνιση βιολογικών διεργασιών. Παρότι οι σκιαγραφικοί παράγοντες με βάση το γαδολίνιο εξακολουθούν να αποτελούν την καθιερωμένη επιλογή στην κλινική απεικόνιση, οι ανησυχίες που σχετίζονται με την κατακράτηση γαδολινίου στον οργανισμό, τους περιορισμούς ως προς την ασφάλεια και την περιορισμένη λειτουργική ευελιξία έχουν ενθαρρύνει την ανάπτυξη εναλλακτικών πλατφορμών σκιαγραφικών παραγόντων. Τα νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου (Iron Oxide Nanoparticles, IONPs) έχουν προσελκύσει σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον ως πολλά υποσχόμενοι σκιαγραφικοί παράγοντες για MRI, λόγω των μοναδικών μαγνητικών τους ιδιοτήτων, των ρυθμιζόμενων φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους και της δυνατότητάς τους να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές ποσοτικής και μοριακής απεικόνισης. Η ρελαξομετρική τους συμπεριφορά μπορεί να ρυθμιστεί μέσω του ελέγχου παραμέτρων όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η μορφολογία, η σύσταση, η επιφανειακή χημεία και η μαγνητική τους δομή. Τα εξαιρετικά μικρού μεγέθους IONPs μπορούν να παρέχουν ενισχυμένη αντίθεση σε ακολουθίες T1, ενώ τα μεγαλύτερου μεγέθους νανοσωματίδια εμφανίζουν έντονα φαινόμενα T2/T2*, καθιστώντας δυνατή την εφαρμογή τους σε ποικίλες στρατηγικές απεικόνισης. Επιπλέον, οι πρόσφατες εξελίξεις στα αποκρινόμενα και πολυλειτουργικά συστήματα IONP έχουν δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την απεικόνιση όγκων, την παρακολούθηση κυττάρων, την πολυτροπική απεικόνιση και εξατομικευμένες διαγνωστικές προσεγγίσεις. Σημαντικό πεδίο της σύγχρονης έρευνας αποτελεί η μηχανική τροποποίηση της επιφάνειας των IONPs, με στόχο τη βελτίωση της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας στόχευσης, του χρόνου κυκλοφορίας στην κυκλοφορία του αίματος και της βιολογικής τους συμβατότητας. Διάφορες τροποποιήσεις της επιφάνειας, συμπεριλαμβανομένων πολυμερικών, λιπιδικών, πρωτεϊνικών, πολυσακχαριτικών, βασισμένων σε πυρίτιο και υβριδικών επικαλύψεων, έχουν αποδείξει ότι μπορούν να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά των νανοσωματιδίων σε βιολογικά περιβάλλοντα και να βελτιστοποιήσουν την απόδοσή τους στη MRI. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, αρκετές προκλήσεις εξακολουθούν να περιορίζουν την κλινική αξιοποίηση των IONPs. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μεταβλητότητα στη σύνθεση των νανοσωματιδίων, η ελλιπής κατανόηση των μακροπρόθεσμων βιολογικών επιδράσεων, η πιθανή τοξικότητα που σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες και τη συσσώρευση σιδήρου, καθώς και οι δυσκολίες που αφορούν τη βιοκατανομή, την απομάκρυνση από τον οργανισμό και τη διαδικασία κανονιστικής έγκρισης. Η παρούσα διπλωματική εργασία παρέχει μια επισκόπηση των σύγχρονων εξελίξεων στη χρήση των IONPs ως ποσοτικών βιοδεικτών στη μαγνητική τομογραφία, εστιάζοντας στις φυσικοχημικές τους ιδιότητες, στους μηχανισμούς δημιουργίας της αντίθεσης, στις βιοϊατρικές εφαρμογές τους και στις παραμέτρους ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις που σχετίζονται με την τοξικότητα, την κλινική αξιοποίηση και τις στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί για τη βελτίωση της στοχευμένης δράσης και της βιοσυμβατότητας. Η μελλοντική πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα θα απαιτήσει τυποποιημένες μεθόδους παραγωγής, ολοκληρωμένη αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας και διεπιστημονικές προσεγγίσεις που θα συνδυάζουν τη νανοτεχνολογία, την επιστήμη της απεικόνισης και την κλινική έρευνα. Με τη συνεχή βελτιστοποίησή τους, τα IONPs διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες να αποτελέσουν ασφαλέστερους και περισσότερο ευέλικτους σκιαγραφικούς παράγοντες για εφαρμογές ποσοτικής MRI επόμενης γενιάς.","abstract_has_math":false,"creators":["Αντωνοπούλου Νεφέλη","Antonopoulou Nefeli"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431674"],"render_values":[{"text":"uoadl:5431674","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431674","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431674","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5431674","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αντωνοπούλου Νεφέλη","Antonopoulou Nefeli"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431674","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431674"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η μαγνητική τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μία από τις πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες μη επεμβατικές τεχνικές απεικόνισης στην κλινική πράξη, λόγω της εξαιρετικής αντίθεσης των μαλακών ιστών, της υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας και της απουσίας ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η διαγνωστική απόδοση της MRI μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω μέσω της χρήσης σκιαγραφικών παραγόντων (Contrast Agents, CAs), οι οποίοι ενισχύουν τη διαφοροποίηση μεταξύ των ιστών και επιτρέπουν την απεικόνιση βιολογικών διεργασιών. Παρότι οι σκιαγραφικοί παράγοντες με βάση το γαδολίνιο εξακολουθούν να αποτελούν την καθιερωμένη επιλογή στην κλινική απεικόνιση, οι ανησυχίες που σχετίζονται με την κατακράτηση γαδολινίου στον οργανισμό, τους περιορισμούς ως προς την ασφάλεια και την περιορισμένη λειτουργική ευελιξία έχουν ενθαρρύνει την ανάπτυξη εναλλακτικών πλατφορμών σκιαγραφικών παραγόντων. Τα νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου (Iron Oxide Nanoparticles, IONPs) έχουν προσελκύσει σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον ως πολλά υποσχόμενοι σκιαγραφικοί παράγοντες για MRI, λόγω των μοναδικών μαγνητικών τους ιδιοτήτων, των ρυθμιζόμενων φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους και της δυνατότητάς τους να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές ποσοτικής και μοριακής απεικόνισης. Η ρελαξομετρική τους συμπεριφορά μπορεί να ρυθμιστεί μέσω του ελέγχου παραμέτρων όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η μορφολογία, η σύσταση, η επιφανειακή χημεία και η μαγνητική τους δομή. Τα εξαιρετικά μικρού μεγέθους IONPs μπορούν να παρέχουν ενισχυμένη αντίθεση σε ακολουθίες T1, ενώ τα μεγαλύτερου μεγέθους νανοσωματίδια εμφανίζουν έντονα φαινόμενα T2/T2*, καθιστώντας δυνατή την εφαρμογή τους σε ποικίλες στρατηγικές απεικόνισης. Επιπλέον, οι πρόσφατες εξελίξεις στα αποκρινόμενα και πολυλειτουργικά συστήματα IONP έχουν δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την απεικόνιση όγκων, την παρακολούθηση κυττάρων, την πολυτροπική απεικόνιση και εξατομικευμένες διαγνωστικές προσεγγίσεις. Σημαντικό πεδίο της σύγχρονης έρευνας αποτελεί η μηχανική τροποποίηση της επιφάνειας των IONPs, με στόχο τη βελτίωση της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας στόχευσης, του χρόνου κυκλοφορίας στην κυκλοφορία του αίματος και της βιολογικής τους συμβατότητας. Διάφορες τροποποιήσεις της επιφάνειας, συμπεριλαμβανομένων πολυμερικών, λιπιδικών, πρωτεϊνικών, πολυσακχαριτικών, βασισμένων σε πυρίτιο και υβριδικών επικαλύψεων, έχουν αποδείξει ότι μπορούν να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά των νανοσωματιδίων σε βιολογικά περιβάλλοντα και να βελτιστοποιήσουν την απόδοσή τους στη MRI. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, αρκετές προκλήσεις εξακολουθούν να περιορίζουν την κλινική αξιοποίηση των IONPs. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μεταβλητότητα στη σύνθεση των νανοσωματιδίων, η ελλιπής κατανόηση των μακροπρόθεσμων βιολογικών επιδράσεων, η πιθανή τοξικότητα που σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες και τη συσσώρευση σιδήρου, καθώς και οι δυσκολίες που αφορούν τη βιοκατανομή, την απομάκρυνση από τον οργανισμό και τη διαδικασία κανονιστικής έγκρισης. Η παρούσα διπλωματική εργασία παρέχει μια επισκόπηση των σύγχρονων εξελίξεων στη χρήση των IONPs ως ποσοτικών βιοδεικτών στη μαγνητική τομογραφία, εστιάζοντας στις φυσικοχημικές τους ιδιότητες, στους μηχανισμούς δημιουργίας της αντίθεσης, στις βιοϊατρικές εφαρμογές τους και στις παραμέτρους ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις που σχετίζονται με την τοξικότητα, την κλινική αξιοποίηση και τις στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί για τη βελτίωση της στοχευμένης δράσης και της βιοσυμβατότητας. Η μελλοντική πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα θα απαιτήσει τυποποιημένες μεθόδους παραγωγής, ολοκληρωμένη αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας και διεπιστημονικές προσεγγίσεις που θα συνδυάζουν τη νανοτεχνολογία, την επιστήμη της απεικόνισης και την κλινική έρευνα. Με τη συνεχή βελτιστοποίησή τους, τα IONPs διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες να αποτελέσουν ασφαλέστερους και περισσότερο ευέλικτους σκιαγραφικούς παράγοντες για εφαρμογές ποσοτικής MRI επόμενης γενιάς.","Magnetic resonance imaging (MRI) is one of the most widely used non-invasive imaging techniques in clinical practice due to its excellent soft tissue contrast, high spatial resolution, and absence of ionizing radiation. The diagnostic performance of MRI can be further enhanced through the use of contrast agents (CAs), which improve tissue differentiation and enable the visualization of biological processes. Although gadolinium-based contrast agents remain the standard choice in clinical imaging, concerns related to gadolinium retention, safety limitations, and restricted functional versatility have stimulated the development of alternative contrast platforms. Iron oxide nanoparticles (IONPs) have attracted considerable attention as promising MRI contrast agents due to their unique magnetic properties, tunable physicochemical characteristics, and potential for quantitative and molecular imaging applications. Their relaxometric behaviour can be adjusted by controlling parameters such as particle size, morphology, composition, surface chemistry, and magnetic structure. Ultra-small IONPs can provide enhanced T1-weighted contrast, whereas larger nanoparticles exhibit strong T2/T2* effects, enabling their application in diverse imaging strategies. Furthermore, recent advances in responsive and multifunctional IONP systems have introduced new possibilities for tumour imaging, cell tracking, multimodal imaging, and personalized diagnostic approaches. A major focus of current research involves surface engineering strategies aimed at improving IONP stability, targeting efficiency, circulation time, and biological compatibility. Different surface modifications, including polymeric, lipid, protein, polysaccharide, silica-based, and hybrid coatings, have demonstrated the ability to regulate nanoparticle behaviour in biological environments and optimize MRI performance. However, despite significant progress, several challenges continue to limit clinical translation. These include variability in nanoparticle synthesis, incomplete understanding of long-term biological effects, potential toxicity associated with oxidative stress and iron accumulation, and difficulties related to biodistribution, clearance, and regulatory approval. This thesis provides an overview of the current advances in the use of IONP as quantitative MRI biomarkers, focusing on their physicochemical properties, mechanisms of contrast generation, biomedical applications, and safety considerations. Particular emphasis is placed on the challenges associated with toxicity, clinical translation, and strategies developed to improve targeting and biocompatibility. Future progress in this field will require standardized production methods, comprehensive long-term safety evaluation, and interdisciplinary approaches combining nanotechnology, imaging science, and clinical research. With continued optimization, IONPs hold significant potential to become safer and more versatile contrast agents for next-generation quantitative MRI applications."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Iron oxide nanoparticles as imaging biomarkers in quantitative MRI"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αντωνοπούλου Νεφέλη","Antonopoulou Nefeli"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η μαγνητική τομογραφία (Magnetic Resonance Imaging, MRI) αποτελεί μία από τις πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες μη επεμβατικές τεχνικές απεικόνισης στην κλινική πράξη, λόγω της εξαιρετικής αντίθεσης των μαλακών ιστών, της υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας και της απουσίας ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η διαγνωστική απόδοση της MRI μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω μέσω της χρήσης σκιαγραφικών παραγόντων (Contrast Agents, CAs), οι οποίοι ενισχύουν τη διαφοροποίηση μεταξύ των ιστών και επιτρέπουν την απεικόνιση βιολογικών διεργασιών. Παρότι οι σκιαγραφικοί παράγοντες με βάση το γαδολίνιο εξακολουθούν να αποτελούν την καθιερωμένη επιλογή στην κλινική απεικόνιση, οι ανησυχίες που σχετίζονται με την κατακράτηση γαδολινίου στον οργανισμό, τους περιορισμούς ως προς την ασφάλεια και την περιορισμένη λειτουργική ευελιξία έχουν ενθαρρύνει την ανάπτυξη εναλλακτικών πλατφορμών σκιαγραφικών παραγόντων. Τα νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου (Iron Oxide Nanoparticles, IONPs) έχουν προσελκύσει σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον ως πολλά υποσχόμενοι σκιαγραφικοί παράγοντες για MRI, λόγω των μοναδικών μαγνητικών τους ιδιοτήτων, των ρυθμιζόμενων φυσικοχημικών χαρακτηριστικών τους και της δυνατότητάς τους να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές ποσοτικής και μοριακής απεικόνισης. Η ρελαξομετρική τους συμπεριφορά μπορεί να ρυθμιστεί μέσω του ελέγχου παραμέτρων όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η μορφολογία, η σύσταση, η επιφανειακή χημεία και η μαγνητική τους δομή. Τα εξαιρετικά μικρού μεγέθους IONPs μπορούν να παρέχουν ενισχυμένη αντίθεση σε ακολουθίες T1, ενώ τα μεγαλύτερου μεγέθους νανοσωματίδια εμφανίζουν έντονα φαινόμενα T2/T2*, καθιστώντας δυνατή την εφαρμογή τους σε ποικίλες στρατηγικές απεικόνισης. Επιπλέον, οι πρόσφατες εξελίξεις στα αποκρινόμενα και πολυλειτουργικά συστήματα IONP έχουν δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την απεικόνιση όγκων, την παρακολούθηση κυττάρων, την πολυτροπική απεικόνιση και εξατομικευμένες διαγνωστικές προσεγγίσεις. Σημαντικό πεδίο της σύγχρονης έρευνας αποτελεί η μηχανική τροποποίηση της επιφάνειας των IONPs, με στόχο τη βελτίωση της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας στόχευσης, του χρόνου κυκλοφορίας στην κυκλοφορία του αίματος και της βιολογικής τους συμβατότητας. Διάφορες τροποποιήσεις της επιφάνειας, συμπεριλαμβανομένων πολυμερικών, λιπιδικών, πρωτεϊνικών, πολυσακχαριτικών, βασισμένων σε πυρίτιο και υβριδικών επικαλύψεων, έχουν αποδείξει ότι μπορούν να ρυθμίσουν τη συμπεριφορά των νανοσωματιδίων σε βιολογικά περιβάλλοντα και να βελτιστοποιήσουν την απόδοσή τους στη MRI. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, αρκετές προκλήσεις εξακολουθούν να περιορίζουν την κλινική αξιοποίηση των IONPs. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μεταβλητότητα στη σύνθεση των νανοσωματιδίων, η ελλιπής κατανόηση των μακροπρόθεσμων βιολογικών επιδράσεων, η πιθανή τοξικότητα που σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες και τη συσσώρευση σιδήρου, καθώς και οι δυσκολίες που αφορούν τη βιοκατανομή, την απομάκρυνση από τον οργανισμό και τη διαδικασία κανονιστικής έγκρισης. Η παρούσα διπλωματική εργασία παρέχει μια επισκόπηση των σύγχρονων εξελίξεων στη χρήση των IONPs ως ποσοτικών βιοδεικτών στη μαγνητική τομογραφία, εστιάζοντας στις φυσικοχημικές τους ιδιότητες, στους μηχανισμούς δημιουργίας της αντίθεσης, στις βιοϊατρικές εφαρμογές τους και στις παραμέτρους ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προκλήσεις που σχετίζονται με την τοξικότητα, την κλινική αξιοποίηση και τις στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί για τη βελτίωση της στοχευμένης δράσης και της βιοσυμβατότητας. Η μελλοντική πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα θα απαιτήσει τυποποιημένες μεθόδους παραγωγής, ολοκληρωμένη αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας και διεπιστημονικές προσεγγίσεις που θα συνδυάζουν τη νανοτεχνολογία, την επιστήμη της απεικόνισης και την κλινική έρευνα. Με τη συνεχή βελτιστοποίησή τους, τα IONPs διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες να αποτελέσουν ασφαλέστερους και περισσότερο ευέλικτους σκιαγραφικούς παράγοντες για εφαρμογές ποσοτικής MRI επόμενης γενιάς.","Magnetic resonance imaging (MRI) is one of the most widely used non-invasive imaging techniques in clinical practice due to its excellent soft tissue contrast, high spatial resolution, and absence of ionizing radiation. The diagnostic performance of MRI can be further enhanced through the use of contrast agents (CAs), which improve tissue differentiation and enable the visualization of biological processes. Although gadolinium-based contrast agents remain the standard choice in clinical imaging, concerns related to gadolinium retention, safety limitations, and restricted functional versatility have stimulated the development of alternative contrast platforms. Iron oxide nanoparticles (IONPs) have attracted considerable attention as promising MRI contrast agents due to their unique magnetic properties, tunable physicochemical characteristics, and potential for quantitative and molecular imaging applications. Their relaxometric behaviour can be adjusted by controlling parameters such as particle size, morphology, composition, surface chemistry, and magnetic structure. Ultra-small IONPs can provide enhanced T1-weighted contrast, whereas larger nanoparticles exhibit strong T2/T2* effects, enabling their application in diverse imaging strategies. Furthermore, recent advances in responsive and multifunctional IONP systems have introduced new possibilities for tumour imaging, cell tracking, multimodal imaging, and personalized diagnostic approaches. A major focus of current research involves surface engineering strategies aimed at improving IONP stability, targeting efficiency, circulation time, and biological compatibility. Different surface modifications, including polymeric, lipid, protein, polysaccharide, silica-based, and hybrid coatings, have demonstrated the ability to regulate nanoparticle behaviour in biological environments and optimize MRI performance. However, despite significant progress, several challenges continue to limit clinical translation. These include variability in nanoparticle synthesis, incomplete understanding of long-term biological effects, potential toxicity associated with oxidative stress and iron accumulation, and difficulties related to biodistribution, clearance, and regulatory approval. This thesis provides an overview of the current advances in the use of IONP as quantitative MRI biomarkers, focusing on their physicochemical properties, mechanisms of contrast generation, biomedical applications, and safety considerations. Particular emphasis is placed on the challenges associated with toxicity, clinical translation, and strategies developed to improve targeting and biocompatibility. Future progress in this field will require standardized production methods, comprehensive long-term safety evaluation, and interdisciplinary approaches combining nanotechnology, imaging science, and clinical research. With continued optimization, IONPs hold significant potential to become safer and more versatile contrast agents for next-generation quantitative MRI applications."],"dc:identifier":["uoadl:5431674","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431674"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Iron oxide nanoparticles as imaging biomarkers in quantitative MRI"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:32Z"}