{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431888"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5431888","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης HIV και χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών: Στίγμα και κοινωνική αποδοχή","abstract":"Εισαγωγή Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης, δηλαδή της συνύπαρξης λοίμωξης HIV και διαταραχής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, με κεντρικό άξονα τον ρόλο του κοινωνικού στίγματος και του αυτό-στιγματισμού στη διαμόρφωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων. Σκοπός Στόχος της μελέτης ήταν η ποσοτική αποτύπωση της σχέσης μεταξύ των διαστάσεων του στίγματος (αντιλαμβανόμενο, εξατομικευμένο, ανησυχίες αποκάλυψης και αρνητική αυτοεικόνα) και των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας (κατάθλιψη, άγχος και στρες), καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η ανεργία, στην ελληνική πραγματικότητα. Μέθοδος Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική, συγχρονική προσέγγιση. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» και άλλους φορείς μείωσης βλάβης (διαδικτυακές ομάδες ενημέρωσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης από τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών). Συμμετείχαν 53 άτομα, με τη χρήση τριών σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων: της Κλίμακας Στίγματος HIV (Berger HIV Stigma Scale), της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και του CAGE-AID. Το δείγμα χωρίστηκε σε Ομάδα Στόχος (άτομα με HIV και χρήση ουσιών, n=23) και Ομάδα Ελέγχου (χρήστες ουσιών χωρίς HIV, n=30). Αποτελέσματα Τα κύρια ευρήματα αποκάλυψαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ συνολικού αντιλαμβανόμενου στίγματος και ψυχολογικής δυσφορίας (r = 0,452, p < 0,001). Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση της υποκλίμακας «Αρνητική Αυτοεικόνα» (internalized stigma) με την κατάθλιψη (r = 0,465, p < 0,001). Η Ομάδα Στόχος παρουσίασε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερες ανησυχίες αποκάλυψης σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου (p = 0,028, Cohen’s d = 0,62). Η ανεργία (35,8% του δείγματος) συσχετίστηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Η βαρύτητα της χρήσης ουσιών ήταν ομοιογενής μεταξύ των δύο ομάδων (CAGE-AID M ≈ 2,5). Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι το στίγμα λειτουργεί ως διαβρωτική «κοινωνική τοξίνη» που υπερβαίνει τη βιολογική διάσταση του HIV και επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία, τη θεραπευτική συμμόρφωση και την κοινωνική επανένταξη. Απαιτείται ριζική μετάβαση σε ολιστικό, δικαιωματικό μοντέλο φροντίδας όπως το Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), με έμφαση στην καταπολέμηση του πολυεπίπεδου στίγματος και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.","abstract_html":"Εισαγωγή Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης, δηλαδή της συνύπαρξης λοίμωξης HIV και διαταραχής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, με κεντρικό άξονα τον ρόλο του κοινωνικού στίγματος και του αυτό-στιγματισμού στη διαμόρφωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων. Σκοπός Στόχος της μελέτης ήταν η ποσοτική αποτύπωση της σχέσης μεταξύ των διαστάσεων του στίγματος (αντιλαμβανόμενο, εξατομικευμένο, ανησυχίες αποκάλυψης και αρνητική αυτοεικόνα) και των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας (κατάθλιψη, άγχος και στρες), καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η ανεργία, στην ελληνική πραγματικότητα. Μέθοδος Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική, συγχρονική προσέγγιση. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» και άλλους φορείς μείωσης βλάβης (διαδικτυακές ομάδες ενημέρωσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης από τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών). Συμμετείχαν 53 άτομα, με τη χρήση τριών σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων: της Κλίμακας Στίγματος HIV (Berger HIV Stigma Scale), της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και του CAGE-AID. Το δείγμα χωρίστηκε σε Ομάδα Στόχος (άτομα με HIV και χρήση ουσιών, n=23) και Ομάδα Ελέγχου (χρήστες ουσιών χωρίς HIV, n=30). Αποτελέσματα Τα κύρια ευρήματα αποκάλυψαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ συνολικού αντιλαμβανόμενου στίγματος και ψυχολογικής δυσφορίας (r = 0,452, p &lt; 0,001). Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση της υποκλίμακας «Αρνητική Αυτοεικόνα» (internalized stigma) με την κατάθλιψη (r = 0,465, p &lt; 0,001). Η Ομάδα Στόχος παρουσίασε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερες ανησυχίες αποκάλυψης σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου (p = 0,028, Cohen’s d = 0,62). Η ανεργία (35,8% του δείγματος) συσχετίστηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Η βαρύτητα της χρήσης ουσιών ήταν ομοιογενής μεταξύ των δύο ομάδων (CAGE-AID M ≈ 2,5). Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι το στίγμα λειτουργεί ως διαβρωτική «κοινωνική τοξίνη» που υπερβαίνει τη βιολογική διάσταση του HIV και επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία, τη θεραπευτική συμμόρφωση και την κοινωνική επανένταξη. Απαιτείται ριζική μετάβαση σε ολιστικό, δικαιωματικό μοντέλο φροντίδας όπως το Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), με έμφαση στην καταπολέμηση του πολυεπίπεδου στίγματος και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπακάλης Μάριος","Bakalis Marios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:33Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431888"],"render_values":[{"text":"uoadl:5431888","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431888","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431888","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5431888","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπακάλης Μάριος","Bakalis Marios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5431888","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431888"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης, δηλαδή της συνύπαρξης λοίμωξης HIV και διαταραχής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, με κεντρικό άξονα τον ρόλο του κοινωνικού στίγματος και του αυτό-στιγματισμού στη διαμόρφωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων. Σκοπός Στόχος της μελέτης ήταν η ποσοτική αποτύπωση της σχέσης μεταξύ των διαστάσεων του στίγματος (αντιλαμβανόμενο, εξατομικευμένο, ανησυχίες αποκάλυψης και αρνητική αυτοεικόνα) και των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας (κατάθλιψη, άγχος και στρες), καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η ανεργία, στην ελληνική πραγματικότητα. Μέθοδος Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική, συγχρονική προσέγγιση. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» και άλλους φορείς μείωσης βλάβης (διαδικτυακές ομάδες ενημέρωσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης από τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών). Συμμετείχαν 53 άτομα, με τη χρήση τριών σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων: της Κλίμακας Στίγματος HIV (Berger HIV Stigma Scale), της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και του CAGE-AID. Το δείγμα χωρίστηκε σε Ομάδα Στόχος (άτομα με HIV και χρήση ουσιών, n=23) και Ομάδα Ελέγχου (χρήστες ουσιών χωρίς HIV, n=30). Αποτελέσματα Τα κύρια ευρήματα αποκάλυψαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ συνολικού αντιλαμβανόμενου στίγματος και ψυχολογικής δυσφορίας (r = 0,452, p < 0,001). Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση της υποκλίμακας «Αρνητική Αυτοεικόνα» (internalized stigma) με την κατάθλιψη (r = 0,465, p < 0,001). Η Ομάδα Στόχος παρουσίασε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερες ανησυχίες αποκάλυψης σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου (p = 0,028, Cohen’s d = 0,62). Η ανεργία (35,8% του δείγματος) συσχετίστηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Η βαρύτητα της χρήσης ουσιών ήταν ομοιογενής μεταξύ των δύο ομάδων (CAGE-AID M ≈ 2,5). Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι το στίγμα λειτουργεί ως διαβρωτική «κοινωνική τοξίνη» που υπερβαίνει τη βιολογική διάσταση του HIV και επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία, τη θεραπευτική συμμόρφωση και την κοινωνική επανένταξη. Απαιτείται ριζική μετάβαση σε ολιστικό, δικαιωματικό μοντέλο φροντίδας όπως το Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), με έμφαση στην καταπολέμηση του πολυεπίπεδου στίγματος και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.","Introduction This thesis investigates the psychosocial consequences of dual diagnosis, that is, the co- occurrence of HIV infection and substance use disorder, with a central focus on the role of social stigma and internalized stigma in shaping mental health and quality of life. Purpose The main objective of the study was to quantitatively examine the relationship between different dimensions of stigma (perceived stigma, enacted stigma, disclosure concerns, and negative self-image) and levels of psychological distress (depression, anxiety, and stress), as well as to explore the influence of socio-economic factors, particularly unemployment, in exacerbating or mitigating these effects in the Greek context. Method The research adopted a quantitative, cross-sectional design. Data were collected through a structured online questionnaire, in collaboration with the Greek Association of People Living with HIV “Positive Voice” and other harm reduction organizations. The final valid sample consisted of 53 individuals using three internationally validated psychometric instruments: the Berger HIV Stigma Scale, the Depression Anxiety Stress Scales (DASS-21), and the CAGE- AID screening tool. The sample was divided into a comparison group (individuals living with HIV who use substances, n=23) and a control group (substance users without an HIV diagnosis, n=30). Results The main findings revealed a strong positive correlation between overall perceived stigma and psychological distress (r = 0.452, p < 0.001). Particularly noteworthy was the relationship between the “Negative Self-Image” subscale (internalized stigma) and depression (r = 0.465, p < 0.001). A significant “disclosure paradox” was observed: the comparison group exhibited statistically significantly lower disclosure concerns compared to the control group (p = 0.028, Cohen’s d = 0.62). Unemployment (35.8% of the sample) was significantly associated with higher levels of depressive symptoms. Substance use severity was homogeneous between the two groups (CAGE-AID M ≈ 2.5). Conclusions The results demonstrate that stigma functions as a corrosive “social toxin” that transcends the biological dimension of the disease itself and profoundly shapes mental health, treatment adherence, and prospects for social reintegration. A radical paradigm shift is required from the narrowly biomedical model of care toward a holistic, rights-based, and inclusive framework, such as that of Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), with emphasis on dismantling layered stigma and psychosocial empowerment."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης HIV και χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών: Στίγμα και κοινωνική αποδοχή"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπακάλης Μάριος","Bakalis Marios"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Εισαγωγή Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης, δηλαδή της συνύπαρξης λοίμωξης HIV και διαταραχής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, με κεντρικό άξονα τον ρόλο του κοινωνικού στίγματος και του αυτό-στιγματισμού στη διαμόρφωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων. Σκοπός Στόχος της μελέτης ήταν η ποσοτική αποτύπωση της σχέσης μεταξύ των διαστάσεων του στίγματος (αντιλαμβανόμενο, εξατομικευμένο, ανησυχίες αποκάλυψης και αρνητική αυτοεικόνα) και των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας (κατάθλιψη, άγχος και στρες), καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η ανεργία, στην ελληνική πραγματικότητα. Μέθοδος Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική, συγχρονική προσέγγιση. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» και άλλους φορείς μείωσης βλάβης (διαδικτυακές ομάδες ενημέρωσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης από τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών). Συμμετείχαν 53 άτομα, με τη χρήση τριών σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων: της Κλίμακας Στίγματος HIV (Berger HIV Stigma Scale), της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και του CAGE-AID. Το δείγμα χωρίστηκε σε Ομάδα Στόχος (άτομα με HIV και χρήση ουσιών, n=23) και Ομάδα Ελέγχου (χρήστες ουσιών χωρίς HIV, n=30). Αποτελέσματα Τα κύρια ευρήματα αποκάλυψαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ συνολικού αντιλαμβανόμενου στίγματος και ψυχολογικής δυσφορίας (r = 0,452, p < 0,001). Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση της υποκλίμακας «Αρνητική Αυτοεικόνα» (internalized stigma) με την κατάθλιψη (r = 0,465, p < 0,001). Η Ομάδα Στόχος παρουσίασε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερες ανησυχίες αποκάλυψης σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου (p = 0,028, Cohen’s d = 0,62). Η ανεργία (35,8% του δείγματος) συσχετίστηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Η βαρύτητα της χρήσης ουσιών ήταν ομοιογενής μεταξύ των δύο ομάδων (CAGE-AID M ≈ 2,5). Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι το στίγμα λειτουργεί ως διαβρωτική «κοινωνική τοξίνη» που υπερβαίνει τη βιολογική διάσταση του HIV και επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία, τη θεραπευτική συμμόρφωση και την κοινωνική επανένταξη. Απαιτείται ριζική μετάβαση σε ολιστικό, δικαιωματικό μοντέλο φροντίδας όπως το Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), με έμφαση στην καταπολέμηση του πολυεπίπεδου στίγματος και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.","Introduction This thesis investigates the psychosocial consequences of dual diagnosis, that is, the co- occurrence of HIV infection and substance use disorder, with a central focus on the role of social stigma and internalized stigma in shaping mental health and quality of life. Purpose The main objective of the study was to quantitatively examine the relationship between different dimensions of stigma (perceived stigma, enacted stigma, disclosure concerns, and negative self-image) and levels of psychological distress (depression, anxiety, and stress), as well as to explore the influence of socio-economic factors, particularly unemployment, in exacerbating or mitigating these effects in the Greek context. Method The research adopted a quantitative, cross-sectional design. Data were collected through a structured online questionnaire, in collaboration with the Greek Association of People Living with HIV “Positive Voice” and other harm reduction organizations. The final valid sample consisted of 53 individuals using three internationally validated psychometric instruments: the Berger HIV Stigma Scale, the Depression Anxiety Stress Scales (DASS-21), and the CAGE- AID screening tool. The sample was divided into a comparison group (individuals living with HIV who use substances, n=23) and a control group (substance users without an HIV diagnosis, n=30). Results The main findings revealed a strong positive correlation between overall perceived stigma and psychological distress (r = 0.452, p < 0.001). Particularly noteworthy was the relationship between the “Negative Self-Image” subscale (internalized stigma) and depression (r = 0.465, p < 0.001). A significant “disclosure paradox” was observed: the comparison group exhibited statistically significantly lower disclosure concerns compared to the control group (p = 0.028, Cohen’s d = 0.62). Unemployment (35.8% of the sample) was significantly associated with higher levels of depressive symptoms. Substance use severity was homogeneous between the two groups (CAGE-AID M ≈ 2.5). Conclusions The results demonstrate that stigma functions as a corrosive “social toxin” that transcends the biological dimension of the disease itself and profoundly shapes mental health, treatment adherence, and prospects for social reintegration. A radical paradigm shift is required from the narrowly biomedical model of care toward a holistic, rights-based, and inclusive framework, such as that of Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), with emphasis on dismantling layered stigma and psychosocial empowerment."],"dc:identifier":["uoadl:5431888","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431888"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης HIV και χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών: Στίγμα και κοινωνική αποδοχή"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:33Z"}