{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5432921"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5432921","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επιγενετική και οξειδωτικό στρες","abstract":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης χαρακτηρίζεται από υψηλό φορτίο μεταλλάξεων, με πολλές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργικότητας να εμφανίζονται σε πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην τροποποίηση των ιστονών. Μεταξύ αυτών, οι μεθυλοτρανσφεράσες KMT2C/MLL3 και KMT2D/MLL4, οι οποίες σχετίζονται με το σύμπλοκο COMPASS, θεωρούνται ογκοκατασταλτικοί παράγοντες, καθώς η απώλειά τους προδιαθέτει το ουροθήλιο για ογκογένεση. Αυτά τα ένζυμα θεωρούνται επίσης σημαντικοί συνεργατικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εξέλιξη του καρκίνου και στις υποτροπές μετά τη θεραπεία σε πολλούς καρκίνους, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, του μαστού και του παχέος εντέρου. Παρότι οι MLL3 και MLL4 έχουν αναγνωριστεί ως οι συχνότερα μεταλλαγμένοι επιγενετικοί παράγοντες σε διάφορους όγκους, ο ρόλος τους στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες και των αντιοξειδωτικών μηχανισμών δεν έχει αποσαφηνιστεί. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση της απώλειας των MLL3 και MLL4, μεμονωμένα και σε συνδυασμό, στο οξειδωτικό στρες και στις αντιοξειδωτικές αποκρίσεις στις κυτταρικές σειρές καρκίνου της ουροδόχου κύστης RT4 και T24. Η ταυτόχρονη απώλεια των MLL3/MLL4 αύξησε την παραγωγή μιτοχονδριακών ROS και στις δύο κυτταρικές σειρές. Οι μεταβολές στα επίπεδα των μιτοχονδριακών ROS δεν συσχετίζονταν με αντίστοιχες μεταβολές στο δυναμικό της μιτοχονδριακής μεμβράνης, όπως περιμέναμε. Επιπλέον, στα RT4 κύτταρα η απώλεια των MLL3 και MLL4 συσχετίστηκε με ενεργοποίηση του NRF2, η οποία ήταν εντονότερη μετά την ταυτόχρονη απώλεια και των δύο παραγόντων. Οι διαφορές στην έκφραση γονιδίων-στόχων του NRF2 που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα και στον μεταβολισμό της γλουταθειόνης μεταξύ των RT4 και T24, υποδεικνύει ότι η απόκριση στην απώλεια των MLL3/MLL4 εξαρτάται από το κυτταρικό πλαίσιο. Το RNA-seq που πραγματοποιήθηκε στα Τ24 κύτταρα ανέδειξε ότι η απώλεια των MLL3 και MLL4 σχετίζεται με εκτεταμένες μεταγραφικές αλλαγές σε γονίδια που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα, τη σύνθεση της γλουταθειόνης και στην παραγωγή του NADPH. Συνολικά, τα ευρήματα μας υποδεικνύουν ότι οι MLL3 και MLL4 συμμετέχουν στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες, την ενεργοποίηση του NRF2 και των αντιοξειδωτικών αποκρίσεων που ελέγχονται από τον NRF2 στα καρκινικά κύτταρα της ουροδόχου κύστης και ενδέχεται να παρουσιάζουν εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες, καθώς η ταυτόχρονη απώλεια και των δύο πρωτεϊνών οδηγεί σε εντονότερο φαινότυπο οξειδωτικού στρες.","abstract_html":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης χαρακτηρίζεται από υψηλό φορτίο μεταλλάξεων, με πολλές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργικότητας να εμφανίζονται σε πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην τροποποίηση των ιστονών. Μεταξύ αυτών, οι μεθυλοτρανσφεράσες KMT2C/MLL3 και KMT2D/MLL4, οι οποίες σχετίζονται με το σύμπλοκο COMPASS, θεωρούνται ογκοκατασταλτικοί παράγοντες, καθώς η απώλειά τους προδιαθέτει το ουροθήλιο για ογκογένεση. Αυτά τα ένζυμα θεωρούνται επίσης σημαντικοί συνεργατικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εξέλιξη του καρκίνου και στις υποτροπές μετά τη θεραπεία σε πολλούς καρκίνους, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, του μαστού και του παχέος εντέρου. Παρότι οι MLL3 και MLL4 έχουν αναγνωριστεί ως οι συχνότερα μεταλλαγμένοι επιγενετικοί παράγοντες σε διάφορους όγκους, ο ρόλος τους στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες και των αντιοξειδωτικών μηχανισμών δεν έχει αποσαφηνιστεί. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση της απώλειας των MLL3 και MLL4, μεμονωμένα και σε συνδυασμό, στο οξειδωτικό στρες και στις αντιοξειδωτικές αποκρίσεις στις κυτταρικές σειρές καρκίνου της ουροδόχου κύστης RT4 και T24. Η ταυτόχρονη απώλεια των MLL3/MLL4 αύξησε την παραγωγή μιτοχονδριακών ROS και στις δύο κυτταρικές σειρές. Οι μεταβολές στα επίπεδα των μιτοχονδριακών ROS δεν συσχετίζονταν με αντίστοιχες μεταβολές στο δυναμικό της μιτοχονδριακής μεμβράνης, όπως περιμέναμε. Επιπλέον, στα RT4 κύτταρα η απώλεια των MLL3 και MLL4 συσχετίστηκε με ενεργοποίηση του NRF2, η οποία ήταν εντονότερη μετά την ταυτόχρονη απώλεια και των δύο παραγόντων. Οι διαφορές στην έκφραση γονιδίων-στόχων του NRF2 που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα και στον μεταβολισμό της γλουταθειόνης μεταξύ των RT4 και T24, υποδεικνύει ότι η απόκριση στην απώλεια των MLL3/MLL4 εξαρτάται από το κυτταρικό πλαίσιο. Το RNA-seq που πραγματοποιήθηκε στα Τ24 κύτταρα ανέδειξε ότι η απώλεια των MLL3 και MLL4 σχετίζεται με εκτεταμένες μεταγραφικές αλλαγές σε γονίδια που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα, τη σύνθεση της γλουταθειόνης και στην παραγωγή του NADPH. Συνολικά, τα ευρήματα μας υποδεικνύουν ότι οι MLL3 και MLL4 συμμετέχουν στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες, την ενεργοποίηση του NRF2 και των αντιοξειδωτικών αποκρίσεων που ελέγχονται από τον NRF2 στα καρκινικά κύτταρα της ουροδόχου κύστης και ενδέχεται να παρουσιάζουν εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες, καθώς η ταυτόχρονη απώλεια και των δύο πρωτεϊνών οδηγεί σε εντονότερο φαινότυπο οξειδωτικού στρες.","abstract_has_math":false,"creators":["Γιαννουσά Θεοδώρα","Giannousa Theodora"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5432921"],"render_values":[{"text":"uoadl:5432921","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5432921","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5432921","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5432921","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γιαννουσά Θεοδώρα","Giannousa Theodora"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5432921","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5432921"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης χαρακτηρίζεται από υψηλό φορτίο μεταλλάξεων, με πολλές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργικότητας να εμφανίζονται σε πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην τροποποίηση των ιστονών. Μεταξύ αυτών, οι μεθυλοτρανσφεράσες KMT2C/MLL3 και KMT2D/MLL4, οι οποίες σχετίζονται με το σύμπλοκο COMPASS, θεωρούνται ογκοκατασταλτικοί παράγοντες, καθώς η απώλειά τους προδιαθέτει το ουροθήλιο για ογκογένεση. Αυτά τα ένζυμα θεωρούνται επίσης σημαντικοί συνεργατικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εξέλιξη του καρκίνου και στις υποτροπές μετά τη θεραπεία σε πολλούς καρκίνους, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, του μαστού και του παχέος εντέρου. Παρότι οι MLL3 και MLL4 έχουν αναγνωριστεί ως οι συχνότερα μεταλλαγμένοι επιγενετικοί παράγοντες σε διάφορους όγκους, ο ρόλος τους στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες και των αντιοξειδωτικών μηχανισμών δεν έχει αποσαφηνιστεί. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση της απώλειας των MLL3 και MLL4, μεμονωμένα και σε συνδυασμό, στο οξειδωτικό στρες και στις αντιοξειδωτικές αποκρίσεις στις κυτταρικές σειρές καρκίνου της ουροδόχου κύστης RT4 και T24. Η ταυτόχρονη απώλεια των MLL3/MLL4 αύξησε την παραγωγή μιτοχονδριακών ROS και στις δύο κυτταρικές σειρές. Οι μεταβολές στα επίπεδα των μιτοχονδριακών ROS δεν συσχετίζονταν με αντίστοιχες μεταβολές στο δυναμικό της μιτοχονδριακής μεμβράνης, όπως περιμέναμε. Επιπλέον, στα RT4 κύτταρα η απώλεια των MLL3 και MLL4 συσχετίστηκε με ενεργοποίηση του NRF2, η οποία ήταν εντονότερη μετά την ταυτόχρονη απώλεια και των δύο παραγόντων. Οι διαφορές στην έκφραση γονιδίων-στόχων του NRF2 που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα και στον μεταβολισμό της γλουταθειόνης μεταξύ των RT4 και T24, υποδεικνύει ότι η απόκριση στην απώλεια των MLL3/MLL4 εξαρτάται από το κυτταρικό πλαίσιο. Το RNA-seq που πραγματοποιήθηκε στα Τ24 κύτταρα ανέδειξε ότι η απώλεια των MLL3 και MLL4 σχετίζεται με εκτεταμένες μεταγραφικές αλλαγές σε γονίδια που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα, τη σύνθεση της γλουταθειόνης και στην παραγωγή του NADPH. Συνολικά, τα ευρήματα μας υποδεικνύουν ότι οι MLL3 και MLL4 συμμετέχουν στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες, την ενεργοποίηση του NRF2 και των αντιοξειδωτικών αποκρίσεων που ελέγχονται από τον NRF2 στα καρκινικά κύτταρα της ουροδόχου κύστης και ενδέχεται να παρουσιάζουν εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες, καθώς η ταυτόχρονη απώλεια και των δύο πρωτεϊνών οδηγεί σε εντονότερο φαινότυπο οξειδωτικού στρες.","Bladder cancer is one of the most mutation-rich malignancies, with a high rate of loss-of-function mutations found in histone-modifying proteins. Among these, the COMPASS-associated methyltransferases KMT2C/MLL3 and KMT2D/MLL4 have been considered tumor suppressors, as their loss primes urothelium for oncogenesis. These histone-modifying enzymes are also considered important cooperating elements, contributing to cancer progression and post-therapy relapses in a wide range of cancers, including bladder, breast and colorectal cancer. Although MLL3 and MLL4 have emerged among the most frequently mutated epigenetic regulators in tumors, their roles in regulating oxidative stress and cytoprotective pathways remain largely unexplored. In this study, we investigated the effects of MLL3 and MLL4 loss, individually and combined, on oxidative stress and antioxidant defense pathways in RT4 and T24 human bladder cancer cell lines. We report that MLL3/4 combined loss increased mitochondrial ROS production in both cell lines. Changes in mitochondrial ROS production were not consistently associated with changes in mitochondrial membrane potential as expected. Moreover, in RT4 cell line, loss of MLL3 and MLL4 was associated with NRF2 activation, with combined MLL3/MLL4 loss producing the strongest NRF2 activation. NRF2 activation was accompanied by differential expression of NRF2-target genes involved in antioxidant defense and glutathione metabolism in RT4 and T24 cell lines, indicating that the response to MLL3/4 loss is context-dependent. The RNA-seq performed in T24 cell line demonstrates that MLL3 and MLL4 loss is associated with extensive transcriptional changes in genes involved in ROS detoxification, glutathione synthesis and NADPH production. Together, our findings suggest that MLL3 and MLL4 contribute to the regulation of redox homeostasis, NRF2 activation and NRF2-mediated antioxidant responses in bladder cancer cells and may have partially overlapping functions, as simultaneous loss of both proteins results in a more pronounced redox phenotype."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επιγενετική και οξειδωτικό στρες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γιαννουσά Θεοδώρα","Giannousa Theodora"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης χαρακτηρίζεται από υψηλό φορτίο μεταλλάξεων, με πολλές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργικότητας να εμφανίζονται σε πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην τροποποίηση των ιστονών. Μεταξύ αυτών, οι μεθυλοτρανσφεράσες KMT2C/MLL3 και KMT2D/MLL4, οι οποίες σχετίζονται με το σύμπλοκο COMPASS, θεωρούνται ογκοκατασταλτικοί παράγοντες, καθώς η απώλειά τους προδιαθέτει το ουροθήλιο για ογκογένεση. Αυτά τα ένζυμα θεωρούνται επίσης σημαντικοί συνεργατικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην εξέλιξη του καρκίνου και στις υποτροπές μετά τη θεραπεία σε πολλούς καρκίνους, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, του μαστού και του παχέος εντέρου. Παρότι οι MLL3 και MLL4 έχουν αναγνωριστεί ως οι συχνότερα μεταλλαγμένοι επιγενετικοί παράγοντες σε διάφορους όγκους, ο ρόλος τους στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες και των αντιοξειδωτικών μηχανισμών δεν έχει αποσαφηνιστεί. Στην παρούσα μελέτη, διερευνήσαμε την επίδραση της απώλειας των MLL3 και MLL4, μεμονωμένα και σε συνδυασμό, στο οξειδωτικό στρες και στις αντιοξειδωτικές αποκρίσεις στις κυτταρικές σειρές καρκίνου της ουροδόχου κύστης RT4 και T24. Η ταυτόχρονη απώλεια των MLL3/MLL4 αύξησε την παραγωγή μιτοχονδριακών ROS και στις δύο κυτταρικές σειρές. Οι μεταβολές στα επίπεδα των μιτοχονδριακών ROS δεν συσχετίζονταν με αντίστοιχες μεταβολές στο δυναμικό της μιτοχονδριακής μεμβράνης, όπως περιμέναμε. Επιπλέον, στα RT4 κύτταρα η απώλεια των MLL3 και MLL4 συσχετίστηκε με ενεργοποίηση του NRF2, η οποία ήταν εντονότερη μετά την ταυτόχρονη απώλεια και των δύο παραγόντων. Οι διαφορές στην έκφραση γονιδίων-στόχων του NRF2 που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα και στον μεταβολισμό της γλουταθειόνης μεταξύ των RT4 και T24, υποδεικνύει ότι η απόκριση στην απώλεια των MLL3/MLL4 εξαρτάται από το κυτταρικό πλαίσιο. Το RNA-seq που πραγματοποιήθηκε στα Τ24 κύτταρα ανέδειξε ότι η απώλεια των MLL3 και MLL4 σχετίζεται με εκτεταμένες μεταγραφικές αλλαγές σε γονίδια που εμπλέκονται στην αντιοξειδωτική άμυνα, τη σύνθεση της γλουταθειόνης και στην παραγωγή του NADPH. Συνολικά, τα ευρήματα μας υποδεικνύουν ότι οι MLL3 και MLL4 συμμετέχουν στη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες, την ενεργοποίηση του NRF2 και των αντιοξειδωτικών αποκρίσεων που ελέγχονται από τον NRF2 στα καρκινικά κύτταρα της ουροδόχου κύστης και ενδέχεται να παρουσιάζουν εν μέρει αλληλεπικαλυπτόμενες λειτουργίες, καθώς η ταυτόχρονη απώλεια και των δύο πρωτεϊνών οδηγεί σε εντονότερο φαινότυπο οξειδωτικού στρες.","Bladder cancer is one of the most mutation-rich malignancies, with a high rate of loss-of-function mutations found in histone-modifying proteins. Among these, the COMPASS-associated methyltransferases KMT2C/MLL3 and KMT2D/MLL4 have been considered tumor suppressors, as their loss primes urothelium for oncogenesis. These histone-modifying enzymes are also considered important cooperating elements, contributing to cancer progression and post-therapy relapses in a wide range of cancers, including bladder, breast and colorectal cancer. Although MLL3 and MLL4 have emerged among the most frequently mutated epigenetic regulators in tumors, their roles in regulating oxidative stress and cytoprotective pathways remain largely unexplored. In this study, we investigated the effects of MLL3 and MLL4 loss, individually and combined, on oxidative stress and antioxidant defense pathways in RT4 and T24 human bladder cancer cell lines. We report that MLL3/4 combined loss increased mitochondrial ROS production in both cell lines. Changes in mitochondrial ROS production were not consistently associated with changes in mitochondrial membrane potential as expected. Moreover, in RT4 cell line, loss of MLL3 and MLL4 was associated with NRF2 activation, with combined MLL3/MLL4 loss producing the strongest NRF2 activation. NRF2 activation was accompanied by differential expression of NRF2-target genes involved in antioxidant defense and glutathione metabolism in RT4 and T24 cell lines, indicating that the response to MLL3/4 loss is context-dependent. The RNA-seq performed in T24 cell line demonstrates that MLL3 and MLL4 loss is associated with extensive transcriptional changes in genes involved in ROS detoxification, glutathione synthesis and NADPH production. Together, our findings suggest that MLL3 and MLL4 contribute to the regulation of redox homeostasis, NRF2 activation and NRF2-mediated antioxidant responses in bladder cancer cells and may have partially overlapping functions, as simultaneous loss of both proteins results in a more pronounced redox phenotype."],"dc:identifier":["uoadl:5432921","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5432921"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Επιγενετική και οξειδωτικό στρες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z"}