{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433110"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433110","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση του ρόλου της Ιντερφερόνης τύπου ΙΙΙ πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου","abstract":"Οι ιντερφερόνες τύπου III (IFN-λ) αποτελούν βασικό συστατικό της πρώτης γραμμής αντι-ιικής άμυνας στους κλασικούς φραγμούς, όπως το δέρμα, το έντερο και τα επιθήλια του αναπνευστικού και του ουρογεννητικού συστήματος, μέσω της σηματοδότησης από το ετεροδιμερές σύμπλεγμα υποδοχέων IFNLR1/IL-10Rβ. Ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο εάν ο συγκεκριμένος υποδοχέας και η αντίστοιχη σηματοδοτική οδός επεκτείνονται πέρα από τις κλασικές αυτές επιφάνειες, εν μέρει λόγω της χαμηλής έκφρασης της ενδογενούς πρωτεΐνης IFNLR1, η οποία καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την άμεση ανίχνευσή της. Για τη ανίχνευση της έκφρασης του υποδοχέα IFNLR1, χρησιμοποιήσαμε ένα νέο μοντέλο ποντικού, το Ifnlr1-tdTomato-Cre, το οποίο διασταυρώθηκε με ποντίκια γονότυπου Rosa26-tdTomato, ώστε να συνεκφράζονται οι πρωτεϊνες td-Tomato και IFNLR1. Με τη χρήση συνεστιακής μικροσκοπίας και ποσοτικής PCR (qPCR), χαρτογραφήσαμε την έκφραση του Ifnlr1 πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου, σε μια σειρά εξωκρινών και ενδοκρινών αδένων, σε ζωτικά όργανα, στο αναπαραγωγικό σύστημα θηλυκών και αρσενικών, ιστοί που δεν είχαν προηγουμένως μελετηθεί, καθώς και στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η χαρτογράφηση αυτή ανέδειξε τον σιελογόνο αδένα ως περιοχή ιδιαίτερα υψηλής έκφρασης του Ifnlr1, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου. Παράλληλα, χαμηλότερα επίπεδα έκφρασης εντοπίστηκαν στον θυρεοειδή αδένα, την υπόφυση, το πάγκρεας και τους επικουρικούς αναπαραγωγικούς αδένες του αρσενικού μυ. Ακολούθως, διερευνήσαμε εάν η έκφραση του Ifnlr1 στους συγκεκριμένους ιστούς συνοδεύεται από λειτουργική σηματοδότηση. Η συστηματική χορήγηση ανασυνδυασμένης IFN-λ2 οδήγησε σε επαγωγή της έκφρασης των γονιδίων Isg15 και Ifitm3, τα οποία ενεργοποιούνται μέσω της σηματοδότησης των ιντερφερονών, στον σιελογόνο αδένα, το πάγκρεας, το χοριοειδές πλέγμα και την επιδιδυμίδα. Αντίθετα, ιστοί με ελάχιστη έκφραση του υποδοχέα, όπως η καρδιά και το νεφρό, παρουσίασαν ελάχιστη έως μηδενική επαγωγή των συγκεκριμένων γονιδίων. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι ο υποδοχέας IFNLR1 είναι λειτουργικός και πέρα από τους γνωστούς ιστούς έκφρασής του. Στη συνέχεια εξετάσαμε τη λειτουργική σημασία του συγκεκριμένου άξονα κατά τη διάρκεια αναπνευστικής ιογενούς λοίμωξης in vivo. Μετά από ενδορρινική χορήγηση του ιού της γρίπης Α, δεν ανιχνεύθηκε ιικό φορτίο ούτε στους σιελογόνους αδένες ούτε στον θυρεοειδή, 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε ποντίκια άγριου τύπου, με ανεπάρκεια Ifnar1, με ανεπάρκεια Ifnlr1 ή με διπλή ανεπάρκεια Ifnar1/Ifnlr1. Ωστόσο, 11 ημέρες μετά τη μόλυνση, η επαγωγή της λακτοφερρίνης, ενός σημαντικού αντιμικροβιακού παράγοντα, στους σιελογόνους αδένες φάνηκε να βασίζεται στον υποδοχέα Ifnlr1 και τους αντίστοιχους συνδέτες του. Συγκεκριμένα, η επαγωγή της λακτοφερρίνης που παρατηρήθηκε σε μυ αγρίου τύπου, καταργήθηκε πλήρως στα ποντίκια Ifnlr1−/− και Ifnl2−/−Ifnl3−/−, ενώ διατηρήθηκε — και μάλιστα ενισχύθηκε — στα ποντίκια με ανεπάρκεια του Ifnar1. Το φαινόμενο αυτό δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη επαγωγή των προφλεγμονωδών κυτταροκινών TNF-α και IL-1β. Αντίθετα, στον πνεύμονα η έκφραση της λακτοφερρίνης ήταν ήδη ανιχνεύσιμη 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο παρέμενε μη ανιχνεύσιμο στον σιελογόνο αδένα. Έως την 11η ημέρα μετά τη μόλυνση, η έκφραση της λακτοφερρίνης στον πνεύμονα παρουσίασε μόνο μέτρια αύξηση, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον γονότυπο. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η επαγωγή της λακτοφερρίνης από το Ifnlr1 αποτελεί χαρακτηριστικη απόκριση που συναντάται συγκεκριμένα στον σιελογόνο αδένα. Συνολικά, τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν τον σιελογόνο αδένα ως έναν ιστό με ρόλο στην αντιμικροβιακή άμυνας που διαμεσολαβείται από την IFN-λ. Παράλληλα, διευρύνουν σημαντικά το μέχρι σήμερα γνωστό φάσμα της βιολογικής δράσης των ιντερφερονών τύπου III, καταδεικνύοντας ότι η σηματοδότηση μέσω IFN-λ δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου.","abstract_html":"Οι ιντερφερόνες τύπου III (IFN-λ) αποτελούν βασικό συστατικό της πρώτης γραμμής αντι-ιικής άμυνας στους κλασικούς φραγμούς, όπως το δέρμα, το έντερο και τα επιθήλια του αναπνευστικού και του ουρογεννητικού συστήματος, μέσω της σηματοδότησης από το ετεροδιμερές σύμπλεγμα υποδοχέων IFNLR1/IL-10Rβ. Ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο εάν ο συγκεκριμένος υποδοχέας και η αντίστοιχη σηματοδοτική οδός επεκτείνονται πέρα από τις κλασικές αυτές επιφάνειες, εν μέρει λόγω της χαμηλής έκφρασης της ενδογενούς πρωτεΐνης IFNLR1, η οποία καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την άμεση ανίχνευσή της. Για τη ανίχνευση της έκφρασης του υποδοχέα IFNLR1, χρησιμοποιήσαμε ένα νέο μοντέλο ποντικού, το Ifnlr1-tdTomato-Cre, το οποίο διασταυρώθηκε με ποντίκια γονότυπου Rosa26-tdTomato, ώστε να συνεκφράζονται οι πρωτεϊνες td-Tomato και IFNLR1. Με τη χρήση συνεστιακής μικροσκοπίας και ποσοτικής PCR (qPCR), χαρτογραφήσαμε την έκφραση του Ifnlr1 πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου, σε μια σειρά εξωκρινών και ενδοκρινών αδένων, σε ζωτικά όργανα, στο αναπαραγωγικό σύστημα θηλυκών και αρσενικών, ιστοί που δεν είχαν προηγουμένως μελετηθεί, καθώς και στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η χαρτογράφηση αυτή ανέδειξε τον σιελογόνο αδένα ως περιοχή ιδιαίτερα υψηλής έκφρασης του Ifnlr1, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου. Παράλληλα, χαμηλότερα επίπεδα έκφρασης εντοπίστηκαν στον θυρεοειδή αδένα, την υπόφυση, το πάγκρεας και τους επικουρικούς αναπαραγωγικούς αδένες του αρσενικού μυ. Ακολούθως, διερευνήσαμε εάν η έκφραση του Ifnlr1 στους συγκεκριμένους ιστούς συνοδεύεται από λειτουργική σηματοδότηση. Η συστηματική χορήγηση ανασυνδυασμένης IFN-λ2 οδήγησε σε επαγωγή της έκφρασης των γονιδίων Isg15 και Ifitm3, τα οποία ενεργοποιούνται μέσω της σηματοδότησης των ιντερφερονών, στον σιελογόνο αδένα, το πάγκρεας, το χοριοειδές πλέγμα και την επιδιδυμίδα. Αντίθετα, ιστοί με ελάχιστη έκφραση του υποδοχέα, όπως η καρδιά και το νεφρό, παρουσίασαν ελάχιστη έως μηδενική επαγωγή των συγκεκριμένων γονιδίων. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι ο υποδοχέας IFNLR1 είναι λειτουργικός και πέρα από τους γνωστούς ιστούς έκφρασής του. Στη συνέχεια εξετάσαμε τη λειτουργική σημασία του συγκεκριμένου άξονα κατά τη διάρκεια αναπνευστικής ιογενούς λοίμωξης in vivo. Μετά από ενδορρινική χορήγηση του ιού της γρίπης Α, δεν ανιχνεύθηκε ιικό φορτίο ούτε στους σιελογόνους αδένες ούτε στον θυρεοειδή, 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε ποντίκια άγριου τύπου, με ανεπάρκεια Ifnar1, με ανεπάρκεια Ifnlr1 ή με διπλή ανεπάρκεια Ifnar1/Ifnlr1. Ωστόσο, 11 ημέρες μετά τη μόλυνση, η επαγωγή της λακτοφερρίνης, ενός σημαντικού αντιμικροβιακού παράγοντα, στους σιελογόνους αδένες φάνηκε να βασίζεται στον υποδοχέα Ifnlr1 και τους αντίστοιχους συνδέτες του. Συγκεκριμένα, η επαγωγή της λακτοφερρίνης που παρατηρήθηκε σε μυ αγρίου τύπου, καταργήθηκε πλήρως στα ποντίκια Ifnlr1−/− και Ifnl2−/−Ifnl3−/−, ενώ διατηρήθηκε — και μάλιστα ενισχύθηκε — στα ποντίκια με ανεπάρκεια του Ifnar1. Το φαινόμενο αυτό δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη επαγωγή των προφλεγμονωδών κυτταροκινών TNF-α και IL-1β. Αντίθετα, στον πνεύμονα η έκφραση της λακτοφερρίνης ήταν ήδη ανιχνεύσιμη 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο παρέμενε μη ανιχνεύσιμο στον σιελογόνο αδένα. Έως την 11η ημέρα μετά τη μόλυνση, η έκφραση της λακτοφερρίνης στον πνεύμονα παρουσίασε μόνο μέτρια αύξηση, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον γονότυπο. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η επαγωγή της λακτοφερρίνης από το Ifnlr1 αποτελεί χαρακτηριστικη απόκριση που συναντάται συγκεκριμένα στον σιελογόνο αδένα. Συνολικά, τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν τον σιελογόνο αδένα ως έναν ιστό με ρόλο στην αντιμικροβιακή άμυνας που διαμεσολαβείται από την IFN-λ. Παράλληλα, διευρύνουν σημαντικά το μέχρι σήμερα γνωστό φάσμα της βιολογικής δράσης των ιντερφερονών τύπου III, καταδεικνύοντας ότι η σηματοδότηση μέσω IFN-λ δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου.","abstract_has_math":false,"creators":["Κλήμη Αναστασία","Klimi Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433110"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433110","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433110","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433110","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433110","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κλήμη Αναστασία","Klimi Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433110","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433110"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Οι ιντερφερόνες τύπου III (IFN-λ) αποτελούν βασικό συστατικό της πρώτης γραμμής αντι-ιικής άμυνας στους κλασικούς φραγμούς, όπως το δέρμα, το έντερο και τα επιθήλια του αναπνευστικού και του ουρογεννητικού συστήματος, μέσω της σηματοδότησης από το ετεροδιμερές σύμπλεγμα υποδοχέων IFNLR1/IL-10Rβ. Ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο εάν ο συγκεκριμένος υποδοχέας και η αντίστοιχη σηματοδοτική οδός επεκτείνονται πέρα από τις κλασικές αυτές επιφάνειες, εν μέρει λόγω της χαμηλής έκφρασης της ενδογενούς πρωτεΐνης IFNLR1, η οποία καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την άμεση ανίχνευσή της. Για τη ανίχνευση της έκφρασης του υποδοχέα IFNLR1, χρησιμοποιήσαμε ένα νέο μοντέλο ποντικού, το Ifnlr1-tdTomato-Cre, το οποίο διασταυρώθηκε με ποντίκια γονότυπου Rosa26-tdTomato, ώστε να συνεκφράζονται οι πρωτεϊνες td-Tomato και IFNLR1. Με τη χρήση συνεστιακής μικροσκοπίας και ποσοτικής PCR (qPCR), χαρτογραφήσαμε την έκφραση του Ifnlr1 πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου, σε μια σειρά εξωκρινών και ενδοκρινών αδένων, σε ζωτικά όργανα, στο αναπαραγωγικό σύστημα θηλυκών και αρσενικών, ιστοί που δεν είχαν προηγουμένως μελετηθεί, καθώς και στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η χαρτογράφηση αυτή ανέδειξε τον σιελογόνο αδένα ως περιοχή ιδιαίτερα υψηλής έκφρασης του Ifnlr1, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου. Παράλληλα, χαμηλότερα επίπεδα έκφρασης εντοπίστηκαν στον θυρεοειδή αδένα, την υπόφυση, το πάγκρεας και τους επικουρικούς αναπαραγωγικούς αδένες του αρσενικού μυ. Ακολούθως, διερευνήσαμε εάν η έκφραση του Ifnlr1 στους συγκεκριμένους ιστούς συνοδεύεται από λειτουργική σηματοδότηση. Η συστηματική χορήγηση ανασυνδυασμένης IFN-λ2 οδήγησε σε επαγωγή της έκφρασης των γονιδίων Isg15 και Ifitm3, τα οποία ενεργοποιούνται μέσω της σηματοδότησης των ιντερφερονών, στον σιελογόνο αδένα, το πάγκρεας, το χοριοειδές πλέγμα και την επιδιδυμίδα. Αντίθετα, ιστοί με ελάχιστη έκφραση του υποδοχέα, όπως η καρδιά και το νεφρό, παρουσίασαν ελάχιστη έως μηδενική επαγωγή των συγκεκριμένων γονιδίων. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι ο υποδοχέας IFNLR1 είναι λειτουργικός και πέρα από τους γνωστούς ιστούς έκφρασής του. Στη συνέχεια εξετάσαμε τη λειτουργική σημασία του συγκεκριμένου άξονα κατά τη διάρκεια αναπνευστικής ιογενούς λοίμωξης in vivo. Μετά από ενδορρινική χορήγηση του ιού της γρίπης Α, δεν ανιχνεύθηκε ιικό φορτίο ούτε στους σιελογόνους αδένες ούτε στον θυρεοειδή, 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε ποντίκια άγριου τύπου, με ανεπάρκεια Ifnar1, με ανεπάρκεια Ifnlr1 ή με διπλή ανεπάρκεια Ifnar1/Ifnlr1. Ωστόσο, 11 ημέρες μετά τη μόλυνση, η επαγωγή της λακτοφερρίνης, ενός σημαντικού αντιμικροβιακού παράγοντα, στους σιελογόνους αδένες φάνηκε να βασίζεται στον υποδοχέα Ifnlr1 και τους αντίστοιχους συνδέτες του. Συγκεκριμένα, η επαγωγή της λακτοφερρίνης που παρατηρήθηκε σε μυ αγρίου τύπου, καταργήθηκε πλήρως στα ποντίκια Ifnlr1−/− και Ifnl2−/−Ifnl3−/−, ενώ διατηρήθηκε — και μάλιστα ενισχύθηκε — στα ποντίκια με ανεπάρκεια του Ifnar1. Το φαινόμενο αυτό δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη επαγωγή των προφλεγμονωδών κυτταροκινών TNF-α και IL-1β. Αντίθετα, στον πνεύμονα η έκφραση της λακτοφερρίνης ήταν ήδη ανιχνεύσιμη 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο παρέμενε μη ανιχνεύσιμο στον σιελογόνο αδένα. Έως την 11η ημέρα μετά τη μόλυνση, η έκφραση της λακτοφερρίνης στον πνεύμονα παρουσίασε μόνο μέτρια αύξηση, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον γονότυπο. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η επαγωγή της λακτοφερρίνης από το Ifnlr1 αποτελεί χαρακτηριστικη απόκριση που συναντάται συγκεκριμένα στον σιελογόνο αδένα. Συνολικά, τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν τον σιελογόνο αδένα ως έναν ιστό με ρόλο στην αντιμικροβιακή άμυνας που διαμεσολαβείται από την IFN-λ. Παράλληλα, διευρύνουν σημαντικά το μέχρι σήμερα γνωστό φάσμα της βιολογικής δράσης των ιντερφερονών τύπου III, καταδεικνύοντας ότι η σηματοδότηση μέσω IFN-λ δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου.","Type III interferons (IFN-λ) act as first-line antiviral guardians at classical mucosal barriers — the skin, gut, respiratory and urogenital epithelia — signalling through the IFNLR1/IL-10Rβ receptor complex. Whether this receptor axis extends beyond these canonical surfaces has remained largely unexplored, in part because endogenous IFNLR1 protein is expressed at low levels and is difficult to detect directly. To address this gap, we applied a novel Ifnlr1tdTomato-Cre knock-in reporter mouse, crossed to a Rosa26tdTomato lineage-tracing line, to map Ifnlr1 expression by confocal imaging and qPCR across classical barrier tissues, a panel of previously unexamined exocrine and endocrine glands, vital organs, the male and female reproductive tract, and the developing embryo. This mapping identified the salivary gland as a site of robust Ifnlr1 expression, comparable in magnitude to the classical mucosal barriers, alongside more modest expression in the thyroid, pituitary, pancreas, and male accessory reproductive glands. Having established this expression map, we next confirmed that Ifnlr1 at these non-classical sites is signalling-competent. Systemic administration of recombinant IFN-λ2 induced the interferonstimulated genes Isg15 and Ifitm3 in the salivary gland, pancreas, choroid plexus, and epididymis, whereas tissues with minimal receptor expression, such as the heart and kidney, showed little to no induction. We then asked whether this receptor axis is functionally relevant during respiratory viral infection in vivo. Following intranasal challenge with influenza A virus, neither the salivary glands nor the thyroid supported detectable viral replication in wild-type, Ifnar1-deficient, Ifnlr1-deficient, or Ifnar1/Ifnlr1 double-deficient mice at 3 days post-infection. However, by 11 days post-infection, induction of the antimicrobial effector lactoferrin in the salivary gland was strictly dependent on Ifnlr1 and its ligands, being abolished in Ifnlr1−/− and Ifnl2−/−Ifnl3−/− mice but preserved — and even enhanced — in the absence of Ifnar1 alone, without accompanying induction of the pro-inflammatory cytokines TNF-α and IL-1β. This contrasted with the lung, where lactoferrin transcript was already detectable at 3 days post-infection — a timepoint at which it remained undetectable in the salivary gland — and increased only modestly and independently of genotype by 11 days post-infection, indicating that the Ifnlr1dependence of lactoferrin induction is a salivary gland-specific phenomenon. Together, these findings identify the salivary gland as a novel, functionally competent site of IFN-λmediated antimicrobial protection and extend the recognised scope of type III interferon biology beyond the classical mucosal barriers."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση του ρόλου της Ιντερφερόνης τύπου ΙΙΙ πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κλήμη Αναστασία","Klimi Anastasia"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Οι ιντερφερόνες τύπου III (IFN-λ) αποτελούν βασικό συστατικό της πρώτης γραμμής αντι-ιικής άμυνας στους κλασικούς φραγμούς, όπως το δέρμα, το έντερο και τα επιθήλια του αναπνευστικού και του ουρογεννητικού συστήματος, μέσω της σηματοδότησης από το ετεροδιμερές σύμπλεγμα υποδοχέων IFNLR1/IL-10Rβ. Ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο εάν ο συγκεκριμένος υποδοχέας και η αντίστοιχη σηματοδοτική οδός επεκτείνονται πέρα από τις κλασικές αυτές επιφάνειες, εν μέρει λόγω της χαμηλής έκφρασης της ενδογενούς πρωτεΐνης IFNLR1, η οποία καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την άμεση ανίχνευσή της. Για τη ανίχνευση της έκφρασης του υποδοχέα IFNLR1, χρησιμοποιήσαμε ένα νέο μοντέλο ποντικού, το Ifnlr1-tdTomato-Cre, το οποίο διασταυρώθηκε με ποντίκια γονότυπου Rosa26-tdTomato, ώστε να συνεκφράζονται οι πρωτεϊνες td-Tomato και IFNLR1. Με τη χρήση συνεστιακής μικροσκοπίας και ποσοτικής PCR (qPCR), χαρτογραφήσαμε την έκφραση του Ifnlr1 πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου, σε μια σειρά εξωκρινών και ενδοκρινών αδένων, σε ζωτικά όργανα, στο αναπαραγωγικό σύστημα θηλυκών και αρσενικών, ιστοί που δεν είχαν προηγουμένως μελετηθεί, καθώς και στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η χαρτογράφηση αυτή ανέδειξε τον σιελογόνο αδένα ως περιοχή ιδιαίτερα υψηλής έκφρασης του Ifnlr1, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου. Παράλληλα, χαμηλότερα επίπεδα έκφρασης εντοπίστηκαν στον θυρεοειδή αδένα, την υπόφυση, το πάγκρεας και τους επικουρικούς αναπαραγωγικούς αδένες του αρσενικού μυ. Ακολούθως, διερευνήσαμε εάν η έκφραση του Ifnlr1 στους συγκεκριμένους ιστούς συνοδεύεται από λειτουργική σηματοδότηση. Η συστηματική χορήγηση ανασυνδυασμένης IFN-λ2 οδήγησε σε επαγωγή της έκφρασης των γονιδίων Isg15 και Ifitm3, τα οποία ενεργοποιούνται μέσω της σηματοδότησης των ιντερφερονών, στον σιελογόνο αδένα, το πάγκρεας, το χοριοειδές πλέγμα και την επιδιδυμίδα. Αντίθετα, ιστοί με ελάχιστη έκφραση του υποδοχέα, όπως η καρδιά και το νεφρό, παρουσίασαν ελάχιστη έως μηδενική επαγωγή των συγκεκριμένων γονιδίων. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι ο υποδοχέας IFNLR1 είναι λειτουργικός και πέρα από τους γνωστούς ιστούς έκφρασής του. Στη συνέχεια εξετάσαμε τη λειτουργική σημασία του συγκεκριμένου άξονα κατά τη διάρκεια αναπνευστικής ιογενούς λοίμωξης in vivo. Μετά από ενδορρινική χορήγηση του ιού της γρίπης Α, δεν ανιχνεύθηκε ιικό φορτίο ούτε στους σιελογόνους αδένες ούτε στον θυρεοειδή, 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε ποντίκια άγριου τύπου, με ανεπάρκεια Ifnar1, με ανεπάρκεια Ifnlr1 ή με διπλή ανεπάρκεια Ifnar1/Ifnlr1. Ωστόσο, 11 ημέρες μετά τη μόλυνση, η επαγωγή της λακτοφερρίνης, ενός σημαντικού αντιμικροβιακού παράγοντα, στους σιελογόνους αδένες φάνηκε να βασίζεται στον υποδοχέα Ifnlr1 και τους αντίστοιχους συνδέτες του. Συγκεκριμένα, η επαγωγή της λακτοφερρίνης που παρατηρήθηκε σε μυ αγρίου τύπου, καταργήθηκε πλήρως στα ποντίκια Ifnlr1−/− και Ifnl2−/−Ifnl3−/−, ενώ διατηρήθηκε — και μάλιστα ενισχύθηκε — στα ποντίκια με ανεπάρκεια του Ifnar1. Το φαινόμενο αυτό δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη επαγωγή των προφλεγμονωδών κυτταροκινών TNF-α και IL-1β. Αντίθετα, στον πνεύμονα η έκφραση της λακτοφερρίνης ήταν ήδη ανιχνεύσιμη 3 ημέρες μετά τη μόλυνση, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο παρέμενε μη ανιχνεύσιμο στον σιελογόνο αδένα. Έως την 11η ημέρα μετά τη μόλυνση, η έκφραση της λακτοφερρίνης στον πνεύμονα παρουσίασε μόνο μέτρια αύξηση, η οποία ήταν ανεξάρτητη από τον γονότυπο. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η επαγωγή της λακτοφερρίνης από το Ifnlr1 αποτελεί χαρακτηριστικη απόκριση που συναντάται συγκεκριμένα στον σιελογόνο αδένα. Συνολικά, τα αποτελέσματα της μελέτης αναδεικνύουν τον σιελογόνο αδένα ως έναν ιστό με ρόλο στην αντιμικροβιακή άμυνας που διαμεσολαβείται από την IFN-λ. Παράλληλα, διευρύνουν σημαντικά το μέχρι σήμερα γνωστό φάσμα της βιολογικής δράσης των ιντερφερονών τύπου III, καταδεικνύοντας ότι η σηματοδότηση μέσω IFN-λ δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους κλασικούς φραγμούς του βλεννογόνου.","Type III interferons (IFN-λ) act as first-line antiviral guardians at classical mucosal barriers — the skin, gut, respiratory and urogenital epithelia — signalling through the IFNLR1/IL-10Rβ receptor complex. Whether this receptor axis extends beyond these canonical surfaces has remained largely unexplored, in part because endogenous IFNLR1 protein is expressed at low levels and is difficult to detect directly. To address this gap, we applied a novel Ifnlr1tdTomato-Cre knock-in reporter mouse, crossed to a Rosa26tdTomato lineage-tracing line, to map Ifnlr1 expression by confocal imaging and qPCR across classical barrier tissues, a panel of previously unexamined exocrine and endocrine glands, vital organs, the male and female reproductive tract, and the developing embryo. This mapping identified the salivary gland as a site of robust Ifnlr1 expression, comparable in magnitude to the classical mucosal barriers, alongside more modest expression in the thyroid, pituitary, pancreas, and male accessory reproductive glands. Having established this expression map, we next confirmed that Ifnlr1 at these non-classical sites is signalling-competent. Systemic administration of recombinant IFN-λ2 induced the interferonstimulated genes Isg15 and Ifitm3 in the salivary gland, pancreas, choroid plexus, and epididymis, whereas tissues with minimal receptor expression, such as the heart and kidney, showed little to no induction. We then asked whether this receptor axis is functionally relevant during respiratory viral infection in vivo. Following intranasal challenge with influenza A virus, neither the salivary glands nor the thyroid supported detectable viral replication in wild-type, Ifnar1-deficient, Ifnlr1-deficient, or Ifnar1/Ifnlr1 double-deficient mice at 3 days post-infection. However, by 11 days post-infection, induction of the antimicrobial effector lactoferrin in the salivary gland was strictly dependent on Ifnlr1 and its ligands, being abolished in Ifnlr1−/− and Ifnl2−/−Ifnl3−/− mice but preserved — and even enhanced — in the absence of Ifnar1 alone, without accompanying induction of the pro-inflammatory cytokines TNF-α and IL-1β. This contrasted with the lung, where lactoferrin transcript was already detectable at 3 days post-infection — a timepoint at which it remained undetectable in the salivary gland — and increased only modestly and independently of genotype by 11 days post-infection, indicating that the Ifnlr1dependence of lactoferrin induction is a salivary gland-specific phenomenon. Together, these findings identify the salivary gland as a novel, functionally competent site of IFN-λmediated antimicrobial protection and extend the recognised scope of type III interferon biology beyond the classical mucosal barriers."],"dc:identifier":["uoadl:5433110","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433110"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διερεύνηση του ρόλου της Ιντερφερόνης τύπου ΙΙΙ πέρα από τους φραγμούς του βλεννογόνου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z"}