{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433381"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433381","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χωροχρονικός χαρακτηρισμός της κυτταρικής γήρανσης κατά την εξέλιξη της ηπατικής στεάτωσης που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD) σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC)","abstract":"Η ηπατική στεάτωση που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, MASLD) συνιστά μια κλιμακούμενης συχνότητας παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία, και χαρακτηρίζεται από ένα ευρύ φάσμα κλινικών και ιστολογικών εκδηλώσεων. Η νόσος εκτείνεται από την απλή στεάτωση εως τη σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία στεατοηπατίτιδα (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis, MASH), την κίρρωση και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (hepatocellular carcinoma, HCC). Η κυτταρική γήρανση (cellular senescence, CS) αποτελεί μία σύνθετη κυτταρική κατάσταση, κατά την οποία τα κύτταρα εισέρχονται σε μη αναστρέψιμη αναστολή του κυτταρικού κύκλου, παρουσιάζουν διακριτές μορφολογικές και μεταβολικές μεταβολές, καθώς κι ένα ιδιαίτερο εκκριτικό προφίλ, γνωστό ως εκκριτικό φαινότυπο σχετιζόμενο με την κυτταρική γήρανση (senescence associated secretory phenotype, SASP). Ωστόσο, η χωροχρονική συμβολή των γηρασμένων κυττάρων στη δημιουργία ενός μικροπεριβάλλοντος που ευνοεί την καρκινογένεση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη. Πλήθος μελετών αναδεικνύει το διττό ρόλο της κυτταρικής γήρανσης στην παθογένεια και την εξέλιξη της MASLD. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες δύναται να προάγει την εξέλιξη της MASLD και του σχετιζόμενου με MASH-HCC, ενώ αντίθετα μπορεί να ασκεί ανασταλτική δράση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κυτταρικού μικροπεριβάλλοντος. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο STAM σε πειραματόζωα ποντίκια από την 6η έως την 20η βδομάδα ηλικίας, με στόχο επαγωγή MASLD και σχετιζόμενου με MASH-HCC. Ο ιστολογικός και ο βιοχημικός χαρακτηρισμός ανέδειξε πρώιμα στάδια στεάτωσης και φλεγμονής , τα οποία μεταπίπτουν σε ίνωση έως την 12η εβδομάδα ηλικίας, συνοδευόμενα από την εμφάνιση πρώιμων νεοπλασματικών αλλοιώσεων, και τελικά στην ανάπτυξη μακροσκοπικών όγκων κατά τη 16η και 20η εβδομάδα ηλικίας. Η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης και η χρώση ανοσοφθορισμού ανέδειξαν προοδευτική υπερέκφραση και συσσώρευση των δεικτών γήρανσης p16 και p21, καθώς και SASP μορίων, στον παρακείμενο από τον καρκινικό ηπατικό ιστό. Στο στάδιο της εδραιωμένης ηπατοκαρκινογένεσης, ο παρακείμενος στον καρκίνο ηπατικός ιστός διατήρησε αυξημένη έκφραση των δεικτών p16, p21 και SASP μορίων, σε αντίθεση με τους καρκινικούς ιστούς όπου παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των βιοδεικτών αυτών, υποδηλώνοντας διαφυγή από την επαγόμενη από τη γήρανση αναστολή του κυτταρικού κύκλου. Φλεγμονώδεις δείκτες, όπως η IL-1β και ο PAI-1 παρουσίασαν μειωμένη έκφραση ενώ SASP μόρια, όπως η IL-6 και ο TNF-α, είχαν αυξημένη έκφραση, υποδηλώνοντας την ύπαρξη κυτταρικής γήρανσης γύρω από τους καρκινικούς ιστούς. Συνολικά, τα δεδομένα μας υποδεικνύουν ότι καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα κακοήθη κύτταρα παρακάμπτουν τους μηχανισμούς κυτταρικής γήρανσης προάγοντας τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους, ενώ τα παρακείμενα στον καρκινικό ιστό κύτταρα διατηρούν ένα γηρασμένο προκαρκινικό κυτταρικό μικροπεριβάλλον. Συνεπώς, η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη δυνητική σημασία εφαρμογής σενολυτικών και σενομορφικών θεραπειών σε συγκεκριμένα στάδιο της νόσου με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της MASH σε σχετιζόμενο με MASH-HCC.","abstract_html":"Η ηπατική στεάτωση που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, MASLD) συνιστά μια κλιμακούμενης συχνότητας παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία, και χαρακτηρίζεται από ένα ευρύ φάσμα κλινικών και ιστολογικών εκδηλώσεων. Η νόσος εκτείνεται από την απλή στεάτωση εως τη σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία στεατοηπατίτιδα (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis, MASH), την κίρρωση και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (hepatocellular carcinoma, HCC). Η κυτταρική γήρανση (cellular senescence, CS) αποτελεί μία σύνθετη κυτταρική κατάσταση, κατά την οποία τα κύτταρα εισέρχονται σε μη αναστρέψιμη αναστολή του κυτταρικού κύκλου, παρουσιάζουν διακριτές μορφολογικές και μεταβολικές μεταβολές, καθώς κι ένα ιδιαίτερο εκκριτικό προφίλ, γνωστό ως εκκριτικό φαινότυπο σχετιζόμενο με την κυτταρική γήρανση (senescence associated secretory phenotype, SASP). Ωστόσο, η χωροχρονική συμβολή των γηρασμένων κυττάρων στη δημιουργία ενός μικροπεριβάλλοντος που ευνοεί την καρκινογένεση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη. Πλήθος μελετών αναδεικνύει το διττό ρόλο της κυτταρικής γήρανσης στην παθογένεια και την εξέλιξη της MASLD. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες δύναται να προάγει την εξέλιξη της MASLD και του σχετιζόμενου με MASH-HCC, ενώ αντίθετα μπορεί να ασκεί ανασταλτική δράση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κυτταρικού μικροπεριβάλλοντος. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο STAM σε πειραματόζωα ποντίκια από την 6η έως την 20η βδομάδα ηλικίας, με στόχο επαγωγή MASLD και σχετιζόμενου με MASH-HCC. Ο ιστολογικός και ο βιοχημικός χαρακτηρισμός ανέδειξε πρώιμα στάδια στεάτωσης και φλεγμονής , τα οποία μεταπίπτουν σε ίνωση έως την 12η εβδομάδα ηλικίας, συνοδευόμενα από την εμφάνιση πρώιμων νεοπλασματικών αλλοιώσεων, και τελικά στην ανάπτυξη μακροσκοπικών όγκων κατά τη 16η και 20η εβδομάδα ηλικίας. Η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης και η χρώση ανοσοφθορισμού ανέδειξαν προοδευτική υπερέκφραση και συσσώρευση των δεικτών γήρανσης p16 και p21, καθώς και SASP μορίων, στον παρακείμενο από τον καρκινικό ηπατικό ιστό. Στο στάδιο της εδραιωμένης ηπατοκαρκινογένεσης, ο παρακείμενος στον καρκίνο ηπατικός ιστός διατήρησε αυξημένη έκφραση των δεικτών p16, p21 και SASP μορίων, σε αντίθεση με τους καρκινικούς ιστούς όπου παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των βιοδεικτών αυτών, υποδηλώνοντας διαφυγή από την επαγόμενη από τη γήρανση αναστολή του κυτταρικού κύκλου. Φλεγμονώδεις δείκτες, όπως η IL-1β και ο PAI-1 παρουσίασαν μειωμένη έκφραση ενώ SASP μόρια, όπως η IL-6 και ο TNF-α, είχαν αυξημένη έκφραση, υποδηλώνοντας την ύπαρξη κυτταρικής γήρανσης γύρω από τους καρκινικούς ιστούς. Συνολικά, τα δεδομένα μας υποδεικνύουν ότι καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα κακοήθη κύτταρα παρακάμπτουν τους μηχανισμούς κυτταρικής γήρανσης προάγοντας τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους, ενώ τα παρακείμενα στον καρκινικό ιστό κύτταρα διατηρούν ένα γηρασμένο προκαρκινικό κυτταρικό μικροπεριβάλλον. Συνεπώς, η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη δυνητική σημασία εφαρμογής σενολυτικών και σενομορφικών θεραπειών σε συγκεκριμένα στάδιο της νόσου με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της MASH σε σχετιζόμενο με MASH-HCC.","abstract_has_math":false,"creators":["Κυριακίδης Νικόλαος","Kyriakidis Nikolaos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433381"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433381","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433381","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433381","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433381","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κυριακίδης Νικόλαος","Kyriakidis Nikolaos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433381","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433381"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ηπατική στεάτωση που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, MASLD) συνιστά μια κλιμακούμενης συχνότητας παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία, και χαρακτηρίζεται από ένα ευρύ φάσμα κλινικών και ιστολογικών εκδηλώσεων. Η νόσος εκτείνεται από την απλή στεάτωση εως τη σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία στεατοηπατίτιδα (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis, MASH), την κίρρωση και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (hepatocellular carcinoma, HCC). Η κυτταρική γήρανση (cellular senescence, CS) αποτελεί μία σύνθετη κυτταρική κατάσταση, κατά την οποία τα κύτταρα εισέρχονται σε μη αναστρέψιμη αναστολή του κυτταρικού κύκλου, παρουσιάζουν διακριτές μορφολογικές και μεταβολικές μεταβολές, καθώς κι ένα ιδιαίτερο εκκριτικό προφίλ, γνωστό ως εκκριτικό φαινότυπο σχετιζόμενο με την κυτταρική γήρανση (senescence associated secretory phenotype, SASP). Ωστόσο, η χωροχρονική συμβολή των γηρασμένων κυττάρων στη δημιουργία ενός μικροπεριβάλλοντος που ευνοεί την καρκινογένεση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη. Πλήθος μελετών αναδεικνύει το διττό ρόλο της κυτταρικής γήρανσης στην παθογένεια και την εξέλιξη της MASLD. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες δύναται να προάγει την εξέλιξη της MASLD και του σχετιζόμενου με MASH-HCC, ενώ αντίθετα μπορεί να ασκεί ανασταλτική δράση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κυτταρικού μικροπεριβάλλοντος. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο STAM σε πειραματόζωα ποντίκια από την 6η έως την 20η βδομάδα ηλικίας, με στόχο επαγωγή MASLD και σχετιζόμενου με MASH-HCC. Ο ιστολογικός και ο βιοχημικός χαρακτηρισμός ανέδειξε πρώιμα στάδια στεάτωσης και φλεγμονής , τα οποία μεταπίπτουν σε ίνωση έως την 12η εβδομάδα ηλικίας, συνοδευόμενα από την εμφάνιση πρώιμων νεοπλασματικών αλλοιώσεων, και τελικά στην ανάπτυξη μακροσκοπικών όγκων κατά τη 16η και 20η εβδομάδα ηλικίας. Η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης και η χρώση ανοσοφθορισμού ανέδειξαν προοδευτική υπερέκφραση και συσσώρευση των δεικτών γήρανσης p16 και p21, καθώς και SASP μορίων, στον παρακείμενο από τον καρκινικό ηπατικό ιστό. Στο στάδιο της εδραιωμένης ηπατοκαρκινογένεσης, ο παρακείμενος στον καρκίνο ηπατικός ιστός διατήρησε αυξημένη έκφραση των δεικτών p16, p21 και SASP μορίων, σε αντίθεση με τους καρκινικούς ιστούς όπου παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των βιοδεικτών αυτών, υποδηλώνοντας διαφυγή από την επαγόμενη από τη γήρανση αναστολή του κυτταρικού κύκλου. Φλεγμονώδεις δείκτες, όπως η IL-1β και ο PAI-1 παρουσίασαν μειωμένη έκφραση ενώ SASP μόρια, όπως η IL-6 και ο TNF-α, είχαν αυξημένη έκφραση, υποδηλώνοντας την ύπαρξη κυτταρικής γήρανσης γύρω από τους καρκινικούς ιστούς. Συνολικά, τα δεδομένα μας υποδεικνύουν ότι καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα κακοήθη κύτταρα παρακάμπτουν τους μηχανισμούς κυτταρικής γήρανσης προάγοντας τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους, ενώ τα παρακείμενα στον καρκινικό ιστό κύτταρα διατηρούν ένα γηρασμένο προκαρκινικό κυτταρικό μικροπεριβάλλον. Συνεπώς, η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη δυνητική σημασία εφαρμογής σενολυτικών και σενομορφικών θεραπειών σε συγκεκριμένα στάδιο της νόσου με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της MASH σε σχετιζόμενο με MASH-HCC.","Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is a burgeoning global health problem encompassing a broad spectrum of clinical and histological manifestations. The disease ranges from simple steatosis to metabolic dysfunction-associated steatohepatitis (MASH), cirrhosis and hepatocellular carcinoma (HCC). Cellular senescence (CS) is a complex cellular state in which senescent cells enter an irreversible cell cycle arrest, display distinct morphological and metabolic features, and have a unique secretory profile defined as senescence-associated secretory phenotype (SASP), yet their spatiotemporal contributions to the pro-tumorigenic microenvironment remain elusive. Several studies suggest that CS has a bidirectional role in MASLD pathogenesis and progression; under certain conditions, it may favor MASLD and MASH-related HCC development but also act against it depending on the surrounding microenvironment. Here we utilized the STAM murine model across 6 weeks to 20 weeks of age, to fully characterize disease progression and track the temporal shifts of CS and SASP during hepatocarcinogenesis. Histological and biochemical characterization revealed early steatotic and inflammatory stages that transition into fibrosis by 12 weeks of age accompanied by the emergence of early neoplastic lesions and eventually into fully established macroscopic tumors by 16-20 weeks of age. Gene expression analysis and immunofluorescence staining demonstrated a progressive accumulation of the senescent cell markers, p16 and p21 and SASP factors in the chronically injured adjacent non tumoral liver, peaking at advanced fibrotic stages. During the established HCC stage, the adjacent tissue maintained elevated levels of certain senescent and SASP markers, while the established tumor nodules exhibited a remarkable downregulation of these checkpoints, indicating the evasion from senescence mediated cell cycle arrest. Temporally, early proinflammatory cytokines like Il-1β and PAI-1 subsequently declined, while additional SASP factors, like IL-6 and Tnfa, remained persistently elevated to preserve the peritumoral senescent microenvironment of the adjacent tissue. Collectively, our data highlights that as disease progresses malignant tumor cells evade senescence, thereby promoting uncontrolled proliferation, while surrounding adjacent cells maintain a permissive senescent pro tumorigenic microenvironment, underscoring the therapeutic necessity of stage-tailored senolytic and senomorphic therapies to impede the malignant transformation of MASH-related HCC."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χωροχρονικός χαρακτηρισμός της κυτταρικής γήρανσης κατά την εξέλιξη της ηπατικής στεάτωσης που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD) σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κυριακίδης Νικόλαος","Kyriakidis Nikolaos"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η ηπατική στεάτωση που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, MASLD) συνιστά μια κλιμακούμενης συχνότητας παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία, και χαρακτηρίζεται από ένα ευρύ φάσμα κλινικών και ιστολογικών εκδηλώσεων. Η νόσος εκτείνεται από την απλή στεάτωση εως τη σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία στεατοηπατίτιδα (metabolic dysfunction-associated steatohepatitis, MASH), την κίρρωση και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (hepatocellular carcinoma, HCC). Η κυτταρική γήρανση (cellular senescence, CS) αποτελεί μία σύνθετη κυτταρική κατάσταση, κατά την οποία τα κύτταρα εισέρχονται σε μη αναστρέψιμη αναστολή του κυτταρικού κύκλου, παρουσιάζουν διακριτές μορφολογικές και μεταβολικές μεταβολές, καθώς κι ένα ιδιαίτερο εκκριτικό προφίλ, γνωστό ως εκκριτικό φαινότυπο σχετιζόμενο με την κυτταρική γήρανση (senescence associated secretory phenotype, SASP). Ωστόσο, η χωροχρονική συμβολή των γηρασμένων κυττάρων στη δημιουργία ενός μικροπεριβάλλοντος που ευνοεί την καρκινογένεση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστη. Πλήθος μελετών αναδεικνύει το διττό ρόλο της κυτταρικής γήρανσης στην παθογένεια και την εξέλιξη της MASLD. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες δύναται να προάγει την εξέλιξη της MASLD και του σχετιζόμενου με MASH-HCC, ενώ αντίθετα μπορεί να ασκεί ανασταλτική δράση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κυτταρικού μικροπεριβάλλοντος. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο STAM σε πειραματόζωα ποντίκια από την 6η έως την 20η βδομάδα ηλικίας, με στόχο επαγωγή MASLD και σχετιζόμενου με MASH-HCC. Ο ιστολογικός και ο βιοχημικός χαρακτηρισμός ανέδειξε πρώιμα στάδια στεάτωσης και φλεγμονής , τα οποία μεταπίπτουν σε ίνωση έως την 12η εβδομάδα ηλικίας, συνοδευόμενα από την εμφάνιση πρώιμων νεοπλασματικών αλλοιώσεων, και τελικά στην ανάπτυξη μακροσκοπικών όγκων κατά τη 16η και 20η εβδομάδα ηλικίας. Η ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης και η χρώση ανοσοφθορισμού ανέδειξαν προοδευτική υπερέκφραση και συσσώρευση των δεικτών γήρανσης p16 και p21, καθώς και SASP μορίων, στον παρακείμενο από τον καρκινικό ηπατικό ιστό. Στο στάδιο της εδραιωμένης ηπατοκαρκινογένεσης, ο παρακείμενος στον καρκίνο ηπατικός ιστός διατήρησε αυξημένη έκφραση των δεικτών p16, p21 και SASP μορίων, σε αντίθεση με τους καρκινικούς ιστούς όπου παρατηρήθηκε μειωμένη έκφραση των βιοδεικτών αυτών, υποδηλώνοντας διαφυγή από την επαγόμενη από τη γήρανση αναστολή του κυτταρικού κύκλου. Φλεγμονώδεις δείκτες, όπως η IL-1β και ο PAI-1 παρουσίασαν μειωμένη έκφραση ενώ SASP μόρια, όπως η IL-6 και ο TNF-α, είχαν αυξημένη έκφραση, υποδηλώνοντας την ύπαρξη κυτταρικής γήρανσης γύρω από τους καρκινικούς ιστούς. Συνολικά, τα δεδομένα μας υποδεικνύουν ότι καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα κακοήθη κύτταρα παρακάμπτουν τους μηχανισμούς κυτταρικής γήρανσης προάγοντας τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους, ενώ τα παρακείμενα στον καρκινικό ιστό κύτταρα διατηρούν ένα γηρασμένο προκαρκινικό κυτταρικό μικροπεριβάλλον. Συνεπώς, η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη δυνητική σημασία εφαρμογής σενολυτικών και σενομορφικών θεραπειών σε συγκεκριμένα στάδιο της νόσου με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της MASH σε σχετιζόμενο με MASH-HCC.","Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is a burgeoning global health problem encompassing a broad spectrum of clinical and histological manifestations. The disease ranges from simple steatosis to metabolic dysfunction-associated steatohepatitis (MASH), cirrhosis and hepatocellular carcinoma (HCC). Cellular senescence (CS) is a complex cellular state in which senescent cells enter an irreversible cell cycle arrest, display distinct morphological and metabolic features, and have a unique secretory profile defined as senescence-associated secretory phenotype (SASP), yet their spatiotemporal contributions to the pro-tumorigenic microenvironment remain elusive. Several studies suggest that CS has a bidirectional role in MASLD pathogenesis and progression; under certain conditions, it may favor MASLD and MASH-related HCC development but also act against it depending on the surrounding microenvironment. Here we utilized the STAM murine model across 6 weeks to 20 weeks of age, to fully characterize disease progression and track the temporal shifts of CS and SASP during hepatocarcinogenesis. Histological and biochemical characterization revealed early steatotic and inflammatory stages that transition into fibrosis by 12 weeks of age accompanied by the emergence of early neoplastic lesions and eventually into fully established macroscopic tumors by 16-20 weeks of age. Gene expression analysis and immunofluorescence staining demonstrated a progressive accumulation of the senescent cell markers, p16 and p21 and SASP factors in the chronically injured adjacent non tumoral liver, peaking at advanced fibrotic stages. During the established HCC stage, the adjacent tissue maintained elevated levels of certain senescent and SASP markers, while the established tumor nodules exhibited a remarkable downregulation of these checkpoints, indicating the evasion from senescence mediated cell cycle arrest. Temporally, early proinflammatory cytokines like Il-1β and PAI-1 subsequently declined, while additional SASP factors, like IL-6 and Tnfa, remained persistently elevated to preserve the peritumoral senescent microenvironment of the adjacent tissue. Collectively, our data highlights that as disease progresses malignant tumor cells evade senescence, thereby promoting uncontrolled proliferation, while surrounding adjacent cells maintain a permissive senescent pro tumorigenic microenvironment, underscoring the therapeutic necessity of stage-tailored senolytic and senomorphic therapies to impede the malignant transformation of MASH-related HCC."],"dc:identifier":["uoadl:5433381","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433381"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χωροχρονικός χαρακτηρισμός της κυτταρικής γήρανσης κατά την εξέλιξη της ηπατικής στεάτωσης που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASLD) σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (HCC)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z"}