{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433441"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433441","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Απομυελίνωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος: Ο ρόλος των ειδικών αντισωμάτων του Συστηματικού Σκληροδέρματος","abstract":"Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση και το Συστηματικό Σκληρόδερμα ή Συστηματική Σκλήρυνση αποτελούν δύο διακριτές αυτοάνοσες παθήσεις, με διαφορετικά όργανα-στόχους και κατ΄ επέκταση ξεχωριστά κύρια παθολογικά και παθοφυσιολογικά γνωρίσματα. Το Συστηματικό Σκληρόδερμα συνιστά ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τρεις βασικούς παθολογικούς άξονες, την αυτοανοσία, την αγγειοπάθεια και την προοδευτική ίνωση του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων. Αντίθετα, η Σκλήρυνση κατά Πλάκας αποτελεί αυτοάνοση απομυελινωτική νόσο, με βασικό στόχο το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Κύριες παράμετροι αυτής της πάθησης είναι η καταστροφή της μυελίνης και των κυττάρων που την παράγουν, η φλεγμονή και τελικά η νευροεκφύλιση. H παρούσα εργασία στοχεύει στη μελέτη της συνύπαρξης των δύο νοσημάτων και τη διερεύνηση τυχόν κοινών παθογενετικών μηχανισμών που ενδέχεται να ερμηνεύουν την ταυτόχρονη εκδήλωση τους. Ειδικότερα, διενεργήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, κυρίως στις PubMed και Scopus, χρησιμοποιώντας κατάλληλες λέξεις-κλειδιά σχετικές με τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, το Συστηματικό Σκληρόδερμα και τις απομυελινωτικές εκδηλώσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν μεμονωμένες περιγραφές περιστατικών, μικρές σειρές ασθενών και μια αναδρομική μελέτη κοορτής, με διαθέσιμα κλινικά δεδομένα. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η συννοσηρότητα μεταξύ Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί σπάνιο, αλλά τεκμηριωμένο κλινικό φαινόμενο. Οι υπό μελέτη ασθενείς εμφάνιζαν κλινικές εκδηλώσεις αμφότερων των νοσημάτων και απεικονιστικά ευρήματα, τα οποία συνάδουν με τις απομυελινωτικές βλάβες της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας, ενώ σε ορισμένους από αυτούς ανευρέθηκαν ειδικά για το Συστηματικό Σκληρόδερμα αυτοαντισώματα. Η χρονική ακολουθία εκδήλωσης των δύο νοσημάτων παρουσίαζε αξιοσημείωτη ετερογένεια, γεγονός που υποδεικνύει ότι δεν υφίσταται σταθερή αιτιολογική σχέση μεταξύ τους. Παράλληλα, η βιβλιογραφική ανάλυση ανέδειξε την παρουσία κοινών ανοσολογικών μηχανισμών, όπως η απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, η ενεργοποίηση αυτοδραστικών Τ και Β λεμφοκυττάρων, η παραγωγή αυτοαντισωμάτων, η δυσλειτουργία και πλαστικότητα των Τ ρυθμιστικών κυττάρων (Tregs), η ενεργοποίηση του άξονα Th17 και η χρόνια φλεγμονή. Επιπρόσθετα, η αγγειακή δυσλειτουργία που διακρίνει το ΣΣ και η διαταραχή της διαπερατότητας των φραγμών που παρατηρείται στη ΣκΠ, προτάθηκαν ως πιθανοί παθογενετικοί συνδετικοί κρίκοι μεταξύ των δύο νοσημάτων. Ωστόσο, το εύρος των διαθέσιμων βιβλιογραφικών δεδομένων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο, δυσχεραίνοντας την εξαγωγή αξιόπιστων αιτιολογικών συσχετίσεων και τη διατύπωση γενικεύσιμων πορισμάτων. Ως εκ τούτου, η πραγματοποίηση μεγάλων πολυκεντρικών μελετών και στοχευμένης έρευνας σε μοριακό και ανοσολογικό επίπεδο χρήζει υψίστης σημασίας για την ανάπτυξη ορθών διαγνωστικών προσεγγίσεων και ασφαλών εξειδικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών, αναφορικά με τη συννοσηρότητα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας και Συστηματικού Σκληροδέρματος. Συμπερασματικά, η περαιτέρω εμβάθυνση στις παθοφυσιολογικές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο νοσημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η συνύπαρξη Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί διακριτή κλινική οντότητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τυχαίο εύρημα ή εάν αντικατοπτρίζει διαφορετική έκφραση ενός κοινού ανοσολογικού υποβάθρου.","abstract_html":"Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση και το Συστηματικό Σκληρόδερμα ή Συστηματική Σκλήρυνση αποτελούν δύο διακριτές αυτοάνοσες παθήσεις, με διαφορετικά όργανα-στόχους και κατ΄ επέκταση ξεχωριστά κύρια παθολογικά και παθοφυσιολογικά γνωρίσματα. Το Συστηματικό Σκληρόδερμα συνιστά ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τρεις βασικούς παθολογικούς άξονες, την αυτοανοσία, την αγγειοπάθεια και την προοδευτική ίνωση του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων. Αντίθετα, η Σκλήρυνση κατά Πλάκας αποτελεί αυτοάνοση απομυελινωτική νόσο, με βασικό στόχο το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Κύριες παράμετροι αυτής της πάθησης είναι η καταστροφή της μυελίνης και των κυττάρων που την παράγουν, η φλεγμονή και τελικά η νευροεκφύλιση. H παρούσα εργασία στοχεύει στη μελέτη της συνύπαρξης των δύο νοσημάτων και τη διερεύνηση τυχόν κοινών παθογενετικών μηχανισμών που ενδέχεται να ερμηνεύουν την ταυτόχρονη εκδήλωση τους. Ειδικότερα, διενεργήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, κυρίως στις PubMed και Scopus, χρησιμοποιώντας κατάλληλες λέξεις-κλειδιά σχετικές με τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, το Συστηματικό Σκληρόδερμα και τις απομυελινωτικές εκδηλώσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν μεμονωμένες περιγραφές περιστατικών, μικρές σειρές ασθενών και μια αναδρομική μελέτη κοορτής, με διαθέσιμα κλινικά δεδομένα. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η συννοσηρότητα μεταξύ Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί σπάνιο, αλλά τεκμηριωμένο κλινικό φαινόμενο. Οι υπό μελέτη ασθενείς εμφάνιζαν κλινικές εκδηλώσεις αμφότερων των νοσημάτων και απεικονιστικά ευρήματα, τα οποία συνάδουν με τις απομυελινωτικές βλάβες της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας, ενώ σε ορισμένους από αυτούς ανευρέθηκαν ειδικά για το Συστηματικό Σκληρόδερμα αυτοαντισώματα. Η χρονική ακολουθία εκδήλωσης των δύο νοσημάτων παρουσίαζε αξιοσημείωτη ετερογένεια, γεγονός που υποδεικνύει ότι δεν υφίσταται σταθερή αιτιολογική σχέση μεταξύ τους. Παράλληλα, η βιβλιογραφική ανάλυση ανέδειξε την παρουσία κοινών ανοσολογικών μηχανισμών, όπως η απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, η ενεργοποίηση αυτοδραστικών Τ και Β λεμφοκυττάρων, η παραγωγή αυτοαντισωμάτων, η δυσλειτουργία και πλαστικότητα των Τ ρυθμιστικών κυττάρων (Tregs), η ενεργοποίηση του άξονα Th17 και η χρόνια φλεγμονή. Επιπρόσθετα, η αγγειακή δυσλειτουργία που διακρίνει το ΣΣ και η διαταραχή της διαπερατότητας των φραγμών που παρατηρείται στη ΣκΠ, προτάθηκαν ως πιθανοί παθογενετικοί συνδετικοί κρίκοι μεταξύ των δύο νοσημάτων. Ωστόσο, το εύρος των διαθέσιμων βιβλιογραφικών δεδομένων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο, δυσχεραίνοντας την εξαγωγή αξιόπιστων αιτιολογικών συσχετίσεων και τη διατύπωση γενικεύσιμων πορισμάτων. Ως εκ τούτου, η πραγματοποίηση μεγάλων πολυκεντρικών μελετών και στοχευμένης έρευνας σε μοριακό και ανοσολογικό επίπεδο χρήζει υψίστης σημασίας για την ανάπτυξη ορθών διαγνωστικών προσεγγίσεων και ασφαλών εξειδικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών, αναφορικά με τη συννοσηρότητα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας και Συστηματικού Σκληροδέρματος. Συμπερασματικά, η περαιτέρω εμβάθυνση στις παθοφυσιολογικές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο νοσημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η συνύπαρξη Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί διακριτή κλινική οντότητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τυχαίο εύρημα ή εάν αντικατοπτρίζει διαφορετική έκφραση ενός κοινού ανοσολογικού υποβάθρου.","abstract_has_math":false,"creators":["Κυριτσάκη Ηλιάνα","Kyritsaki Iliana"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433441"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433441","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433441","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433441","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433441","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κυριτσάκη Ηλιάνα","Kyritsaki Iliana"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433441","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433441"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση και το Συστηματικό Σκληρόδερμα ή Συστηματική Σκλήρυνση αποτελούν δύο διακριτές αυτοάνοσες παθήσεις, με διαφορετικά όργανα-στόχους και κατ΄ επέκταση ξεχωριστά κύρια παθολογικά και παθοφυσιολογικά γνωρίσματα. Το Συστηματικό Σκληρόδερμα συνιστά ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τρεις βασικούς παθολογικούς άξονες, την αυτοανοσία, την αγγειοπάθεια και την προοδευτική ίνωση του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων. Αντίθετα, η Σκλήρυνση κατά Πλάκας αποτελεί αυτοάνοση απομυελινωτική νόσο, με βασικό στόχο το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Κύριες παράμετροι αυτής της πάθησης είναι η καταστροφή της μυελίνης και των κυττάρων που την παράγουν, η φλεγμονή και τελικά η νευροεκφύλιση. H παρούσα εργασία στοχεύει στη μελέτη της συνύπαρξης των δύο νοσημάτων και τη διερεύνηση τυχόν κοινών παθογενετικών μηχανισμών που ενδέχεται να ερμηνεύουν την ταυτόχρονη εκδήλωση τους. Ειδικότερα, διενεργήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, κυρίως στις PubMed και Scopus, χρησιμοποιώντας κατάλληλες λέξεις-κλειδιά σχετικές με τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, το Συστηματικό Σκληρόδερμα και τις απομυελινωτικές εκδηλώσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν μεμονωμένες περιγραφές περιστατικών, μικρές σειρές ασθενών και μια αναδρομική μελέτη κοορτής, με διαθέσιμα κλινικά δεδομένα. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η συννοσηρότητα μεταξύ Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί σπάνιο, αλλά τεκμηριωμένο κλινικό φαινόμενο. Οι υπό μελέτη ασθενείς εμφάνιζαν κλινικές εκδηλώσεις αμφότερων των νοσημάτων και απεικονιστικά ευρήματα, τα οποία συνάδουν με τις απομυελινωτικές βλάβες της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας, ενώ σε ορισμένους από αυτούς ανευρέθηκαν ειδικά για το Συστηματικό Σκληρόδερμα αυτοαντισώματα. Η χρονική ακολουθία εκδήλωσης των δύο νοσημάτων παρουσίαζε αξιοσημείωτη ετερογένεια, γεγονός που υποδεικνύει ότι δεν υφίσταται σταθερή αιτιολογική σχέση μεταξύ τους. Παράλληλα, η βιβλιογραφική ανάλυση ανέδειξε την παρουσία κοινών ανοσολογικών μηχανισμών, όπως η απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, η ενεργοποίηση αυτοδραστικών Τ και Β λεμφοκυττάρων, η παραγωγή αυτοαντισωμάτων, η δυσλειτουργία και πλαστικότητα των Τ ρυθμιστικών κυττάρων (Tregs), η ενεργοποίηση του άξονα Th17 και η χρόνια φλεγμονή. Επιπρόσθετα, η αγγειακή δυσλειτουργία που διακρίνει το ΣΣ και η διαταραχή της διαπερατότητας των φραγμών που παρατηρείται στη ΣκΠ, προτάθηκαν ως πιθανοί παθογενετικοί συνδετικοί κρίκοι μεταξύ των δύο νοσημάτων. Ωστόσο, το εύρος των διαθέσιμων βιβλιογραφικών δεδομένων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο, δυσχεραίνοντας την εξαγωγή αξιόπιστων αιτιολογικών συσχετίσεων και τη διατύπωση γενικεύσιμων πορισμάτων. Ως εκ τούτου, η πραγματοποίηση μεγάλων πολυκεντρικών μελετών και στοχευμένης έρευνας σε μοριακό και ανοσολογικό επίπεδο χρήζει υψίστης σημασίας για την ανάπτυξη ορθών διαγνωστικών προσεγγίσεων και ασφαλών εξειδικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών, αναφορικά με τη συννοσηρότητα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας και Συστηματικού Σκληροδέρματος. Συμπερασματικά, η περαιτέρω εμβάθυνση στις παθοφυσιολογικές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο νοσημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η συνύπαρξη Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί διακριτή κλινική οντότητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τυχαίο εύρημα ή εάν αντικατοπτρίζει διαφορετική έκφραση ενός κοινού ανοσολογικού υποβάθρου.","Multiple Sclerosis and Systemic Sclerosis are two distinct autoimmune diseases, with different target organs and, consequently, distinct primary pathological and pathophysiological features. Systemic sclerosis is a systemic autoimmune disease characterized by three main pathological features: autoimmunity, vasculopathy, and progressive fibrosis of the skin and internal organs. In contrast, multiple sclerosis is an autoimmune demyelinating disease that primarily affects the central nervous system. The main features of this condition are the destruction of myelin and the cells that produce it, inflammation, and ultimately neurodegeneration. This study aims to examine the coexistence of the two diseases and to investigate any common pathogenic mechanisms that may explain their simultaneous occurrence. Specifically, a literature review was conducted in international databases, primarily PubMed and Scopus, using appropriate keywords related to multiple sclerosis, systemic sclerosis, and demyelinating manifestations of the central nervous system. The study included individual case reports, small patient series, and a retrospective cohort study with available clinical data. The results demonstrated that the comorbidity between multiple sclerosis and systemic sclerosis is a rare but well-documented clinical phenomenon. The patients in the study exhibited clinical manifestations of both diseases and imaging findings consistent with the demyelinating lesions of multiple sclerosis, while some of them tested positive for autoantibodies specific to systemic sclerosis. The temporal sequence of onset of the two diseases showed remarkable heterogeneity, suggesting that there is no consistent causal relationship between them. At the same time, the literature review highlighted the presence of common immunological mechanisms, such as the loss of immune tolerance, the activation of autoreactive T and B lymphocytes, the production of autoantibodies, the dysfunction and plasticity of regulatory T cells (Tregs), the activation of the Th17 axis, and chronic inflammation. Furthermore, the vascular dysfunction characteristic of SSc and the disruption of barrier permeability observed in MS have been proposed as potential pathogenic links between the two diseases. However, the scope of the available literature remains extremely limited, making it difficult to establish reliable causal associations and draw generalizable conclusions. Therefore, conducting large multicenter studies and targeted research at the molecular and immunological levels is of the utmost importance for the development of accurate diagnostic approaches and safe, specialized treatment strategies, regarding the comorbidity of multiple sclerosis and systemic sclerosis. In conclusion, further investigation of the pathophysiological links between the two diseases is urgently needed to clarify whether the coexistence of multiple sclerosis and systemic sclerosis constitutes a distinct clinical entity with specific characteristics, an incidental finding, or whether it reflects a different manifestation of a common immunological basis."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Απομυελίνωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος: Ο ρόλος των ειδικών αντισωμάτων του Συστηματικού Σκληροδέρματος"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κυριτσάκη Ηλιάνα","Kyritsaki Iliana"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας ή Πολλαπλή Σκλήρυνση και το Συστηματικό Σκληρόδερμα ή Συστηματική Σκλήρυνση αποτελούν δύο διακριτές αυτοάνοσες παθήσεις, με διαφορετικά όργανα-στόχους και κατ΄ επέκταση ξεχωριστά κύρια παθολογικά και παθοφυσιολογικά γνωρίσματα. Το Συστηματικό Σκληρόδερμα συνιστά ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από τρεις βασικούς παθολογικούς άξονες, την αυτοανοσία, την αγγειοπάθεια και την προοδευτική ίνωση του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων. Αντίθετα, η Σκλήρυνση κατά Πλάκας αποτελεί αυτοάνοση απομυελινωτική νόσο, με βασικό στόχο το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Κύριες παράμετροι αυτής της πάθησης είναι η καταστροφή της μυελίνης και των κυττάρων που την παράγουν, η φλεγμονή και τελικά η νευροεκφύλιση. H παρούσα εργασία στοχεύει στη μελέτη της συνύπαρξης των δύο νοσημάτων και τη διερεύνηση τυχόν κοινών παθογενετικών μηχανισμών που ενδέχεται να ερμηνεύουν την ταυτόχρονη εκδήλωση τους. Ειδικότερα, διενεργήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, κυρίως στις PubMed και Scopus, χρησιμοποιώντας κατάλληλες λέξεις-κλειδιά σχετικές με τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, το Συστηματικό Σκληρόδερμα και τις απομυελινωτικές εκδηλώσεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν μεμονωμένες περιγραφές περιστατικών, μικρές σειρές ασθενών και μια αναδρομική μελέτη κοορτής, με διαθέσιμα κλινικά δεδομένα. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η συννοσηρότητα μεταξύ Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί σπάνιο, αλλά τεκμηριωμένο κλινικό φαινόμενο. Οι υπό μελέτη ασθενείς εμφάνιζαν κλινικές εκδηλώσεις αμφότερων των νοσημάτων και απεικονιστικά ευρήματα, τα οποία συνάδουν με τις απομυελινωτικές βλάβες της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας, ενώ σε ορισμένους από αυτούς ανευρέθηκαν ειδικά για το Συστηματικό Σκληρόδερμα αυτοαντισώματα. Η χρονική ακολουθία εκδήλωσης των δύο νοσημάτων παρουσίαζε αξιοσημείωτη ετερογένεια, γεγονός που υποδεικνύει ότι δεν υφίσταται σταθερή αιτιολογική σχέση μεταξύ τους. Παράλληλα, η βιβλιογραφική ανάλυση ανέδειξε την παρουσία κοινών ανοσολογικών μηχανισμών, όπως η απώλεια της ανοσολογικής ανοχής, η ενεργοποίηση αυτοδραστικών Τ και Β λεμφοκυττάρων, η παραγωγή αυτοαντισωμάτων, η δυσλειτουργία και πλαστικότητα των Τ ρυθμιστικών κυττάρων (Tregs), η ενεργοποίηση του άξονα Th17 και η χρόνια φλεγμονή. Επιπρόσθετα, η αγγειακή δυσλειτουργία που διακρίνει το ΣΣ και η διαταραχή της διαπερατότητας των φραγμών που παρατηρείται στη ΣκΠ, προτάθηκαν ως πιθανοί παθογενετικοί συνδετικοί κρίκοι μεταξύ των δύο νοσημάτων. Ωστόσο, το εύρος των διαθέσιμων βιβλιογραφικών δεδομένων παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο, δυσχεραίνοντας την εξαγωγή αξιόπιστων αιτιολογικών συσχετίσεων και τη διατύπωση γενικεύσιμων πορισμάτων. Ως εκ τούτου, η πραγματοποίηση μεγάλων πολυκεντρικών μελετών και στοχευμένης έρευνας σε μοριακό και ανοσολογικό επίπεδο χρήζει υψίστης σημασίας για την ανάπτυξη ορθών διαγνωστικών προσεγγίσεων και ασφαλών εξειδικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών, αναφορικά με τη συννοσηρότητα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας και Συστηματικού Σκληροδέρματος. Συμπερασματικά, η περαιτέρω εμβάθυνση στις παθοφυσιολογικές διασυνδέσεις μεταξύ των δύο νοσημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η συνύπαρξη Πολλαπλής Σκλήρυνσης και Συστηματικού Σκληροδέρματος αποτελεί διακριτή κλινική οντότητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τυχαίο εύρημα ή εάν αντικατοπτρίζει διαφορετική έκφραση ενός κοινού ανοσολογικού υποβάθρου.","Multiple Sclerosis and Systemic Sclerosis are two distinct autoimmune diseases, with different target organs and, consequently, distinct primary pathological and pathophysiological features. Systemic sclerosis is a systemic autoimmune disease characterized by three main pathological features: autoimmunity, vasculopathy, and progressive fibrosis of the skin and internal organs. In contrast, multiple sclerosis is an autoimmune demyelinating disease that primarily affects the central nervous system. The main features of this condition are the destruction of myelin and the cells that produce it, inflammation, and ultimately neurodegeneration. This study aims to examine the coexistence of the two diseases and to investigate any common pathogenic mechanisms that may explain their simultaneous occurrence. Specifically, a literature review was conducted in international databases, primarily PubMed and Scopus, using appropriate keywords related to multiple sclerosis, systemic sclerosis, and demyelinating manifestations of the central nervous system. The study included individual case reports, small patient series, and a retrospective cohort study with available clinical data. The results demonstrated that the comorbidity between multiple sclerosis and systemic sclerosis is a rare but well-documented clinical phenomenon. The patients in the study exhibited clinical manifestations of both diseases and imaging findings consistent with the demyelinating lesions of multiple sclerosis, while some of them tested positive for autoantibodies specific to systemic sclerosis. The temporal sequence of onset of the two diseases showed remarkable heterogeneity, suggesting that there is no consistent causal relationship between them. At the same time, the literature review highlighted the presence of common immunological mechanisms, such as the loss of immune tolerance, the activation of autoreactive T and B lymphocytes, the production of autoantibodies, the dysfunction and plasticity of regulatory T cells (Tregs), the activation of the Th17 axis, and chronic inflammation. Furthermore, the vascular dysfunction characteristic of SSc and the disruption of barrier permeability observed in MS have been proposed as potential pathogenic links between the two diseases. However, the scope of the available literature remains extremely limited, making it difficult to establish reliable causal associations and draw generalizable conclusions. Therefore, conducting large multicenter studies and targeted research at the molecular and immunological levels is of the utmost importance for the development of accurate diagnostic approaches and safe, specialized treatment strategies, regarding the comorbidity of multiple sclerosis and systemic sclerosis. In conclusion, further investigation of the pathophysiological links between the two diseases is urgently needed to clarify whether the coexistence of multiple sclerosis and systemic sclerosis constitutes a distinct clinical entity with specific characteristics, an incidental finding, or whether it reflects a different manifestation of a common immunological basis."],"dc:identifier":["uoadl:5433441","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433441"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Απομυελίνωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος: Ο ρόλος των ειδικών αντισωμάτων του Συστηματικού Σκληροδέρματος"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:35Z"}