{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433510"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5433510","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στην σύγχρονη Ελλάδα","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στη σύγχρονη Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας την παιδικότητα όχι ως αυτονόητη και αμετάβλητη βιολογική φάση, αλλά ως κοινωνική κατηγορία που συγκροτείται ιστορικά. Μέσα από αφηγηματική βιβλιογραφική επισκόπηση αναλύονται οι μεταβολές που σημειώθηκαν από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους έως τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετάβαση από το παιδί ως οικονομικά χρήσιμο μέλος της οικογένειας και αντικείμενο πειθαρχίας προς το παιδί ως μαθητή, συναισθηματική αξία και φορέα αυτοτελών δικαιωμάτων. Εξετάζονται ο ρόλος της οικογένειας, της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, της παιδικής εργασίας, της αυξανόμενης επιρροής της ιατρικής και της ψυχολογίας στις πρακτικές ανατροφής, της κοινωνικής πρόνοιας, του κράτους και των διεθνών συμβάσεων. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός της παιδικής ηλικίας δεν υπήρξε γραμμικός ούτε ομοιόμορφος: διαφοροποιήθηκε ανάλογα με την κοινωνική τάξη, το φύλο, τον τόπο κατοικίας, την εθνοπολιτισμική προέλευση και την οικονομική συγκυρία. Στη μεταπολεμική και ιδιαίτερα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, η μαζικοποίηση της εκπαίδευσης, η αστικοποίηση, η υποχώρηση της παιδικής εργασίας και η ενίσχυση της παιδοκεντρικής οικογένειας διεύρυναν τον προστατευμένο χρόνο της παιδικής ηλικίας. Παράλληλα, σύγχρονες μορφές κοινωνικοοικονομικής ανασφάλειας, παιδικής φτώχειας, εκπαιδευτικής ανισότητας και άνισης πρόσβασης στις ψηφιακές τεχνολογίες δείχνουν ότι τα δικαιώματα δεν βιώνονται ισότιμα από όλα τα παιδιά. Συμπεραίνεται ότι στην ελληνική περίπτωση συνυπάρχουν παραδοσιακά πρότυπα οικογενειακής προστασίας, θεσμικές κατακτήσεις και νέες αντιφάσεις, γεγονός που καθιστά την παιδική ηλικία προνομιακό πεδίο μελέτης του κοινωνικού μετασχηματισμού.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στη σύγχρονη Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας την παιδικότητα όχι ως αυτονόητη και αμετάβλητη βιολογική φάση, αλλά ως κοινωνική κατηγορία που συγκροτείται ιστορικά. Μέσα από αφηγηματική βιβλιογραφική επισκόπηση αναλύονται οι μεταβολές που σημειώθηκαν από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους έως τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετάβαση από το παιδί ως οικονομικά χρήσιμο μέλος της οικογένειας και αντικείμενο πειθαρχίας προς το παιδί ως μαθητή, συναισθηματική αξία και φορέα αυτοτελών δικαιωμάτων. Εξετάζονται ο ρόλος της οικογένειας, της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, της παιδικής εργασίας, της αυξανόμενης επιρροής της ιατρικής και της ψυχολογίας στις πρακτικές ανατροφής, της κοινωνικής πρόνοιας, του κράτους και των διεθνών συμβάσεων. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός της παιδικής ηλικίας δεν υπήρξε γραμμικός ούτε ομοιόμορφος: διαφοροποιήθηκε ανάλογα με την κοινωνική τάξη, το φύλο, τον τόπο κατοικίας, την εθνοπολιτισμική προέλευση και την οικονομική συγκυρία. Στη μεταπολεμική και ιδιαίτερα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, η μαζικοποίηση της εκπαίδευσης, η αστικοποίηση, η υποχώρηση της παιδικής εργασίας και η ενίσχυση της παιδοκεντρικής οικογένειας διεύρυναν τον προστατευμένο χρόνο της παιδικής ηλικίας. Παράλληλα, σύγχρονες μορφές κοινωνικοοικονομικής ανασφάλειας, παιδικής φτώχειας, εκπαιδευτικής ανισότητας και άνισης πρόσβασης στις ψηφιακές τεχνολογίες δείχνουν ότι τα δικαιώματα δεν βιώνονται ισότιμα από όλα τα παιδιά. Συμπεραίνεται ότι στην ελληνική περίπτωση συνυπάρχουν παραδοσιακά πρότυπα οικογενειακής προστασίας, θεσμικές κατακτήσεις και νέες αντιφάσεις, γεγονός που καθιστά την παιδική ηλικία προνομιακό πεδίο μελέτης του κοινωνικού μετασχηματισμού.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΝΕΦΕΛΗ","KARATHANASOPOULOU NEFELI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026","date_published":"2026","updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433510"],"render_values":[{"text":"uoadl:5433510","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433510","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433510","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5433510","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΝΕΦΕΛΗ","KARATHANASOPOULOU NEFELI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2026"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5433510","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433510"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στη σύγχρονη Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας την παιδικότητα όχι ως αυτονόητη και αμετάβλητη βιολογική φάση, αλλά ως κοινωνική κατηγορία που συγκροτείται ιστορικά. Μέσα από αφηγηματική βιβλιογραφική επισκόπηση αναλύονται οι μεταβολές που σημειώθηκαν από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους έως τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετάβαση από το παιδί ως οικονομικά χρήσιμο μέλος της οικογένειας και αντικείμενο πειθαρχίας προς το παιδί ως μαθητή, συναισθηματική αξία και φορέα αυτοτελών δικαιωμάτων. Εξετάζονται ο ρόλος της οικογένειας, της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, της παιδικής εργασίας, της αυξανόμενης επιρροής της ιατρικής και της ψυχολογίας στις πρακτικές ανατροφής, της κοινωνικής πρόνοιας, του κράτους και των διεθνών συμβάσεων. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός της παιδικής ηλικίας δεν υπήρξε γραμμικός ούτε ομοιόμορφος: διαφοροποιήθηκε ανάλογα με την κοινωνική τάξη, το φύλο, τον τόπο κατοικίας, την εθνοπολιτισμική προέλευση και την οικονομική συγκυρία. Στη μεταπολεμική και ιδιαίτερα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, η μαζικοποίηση της εκπαίδευσης, η αστικοποίηση, η υποχώρηση της παιδικής εργασίας και η ενίσχυση της παιδοκεντρικής οικογένειας διεύρυναν τον προστατευμένο χρόνο της παιδικής ηλικίας. Παράλληλα, σύγχρονες μορφές κοινωνικοοικονομικής ανασφάλειας, παιδικής φτώχειας, εκπαιδευτικής ανισότητας και άνισης πρόσβασης στις ψηφιακές τεχνολογίες δείχνουν ότι τα δικαιώματα δεν βιώνονται ισότιμα από όλα τα παιδιά. Συμπεραίνεται ότι στην ελληνική περίπτωση συνυπάρχουν παραδοσιακά πρότυπα οικογενειακής προστασίας, θεσμικές κατακτήσεις και νέες αντιφάσεις, γεγονός που καθιστά την παιδική ηλικία προνομιακό πεδίο μελέτης του κοινωνικού μετασχηματισμού.","This thesis examines the socio-historical evolution of childhood in modern Greece, approaching childhood not as a self-evident and immutable biological stage but as a social category historically produced. Through a narrative literature review, it analyses changes from the formation of the Greek state to the first decades of the twenty-first century. Particular attention is paid to the transition from the child as an economically useful family member and object of discipline to the child as pupil, bearer of emotional value and subject of autonomous rights. The study discusses the roles of family, compulsory schooling, child labour, welfare, medicine, psychology, the state and international conventions. It argues that the modernization of childhood was neither linear nor socially uniform, but varied according to class, gender, place of residence, ethnocultural background and economic conjuncture. In post-war and especially post-dictatorship Greece, educational expansion, urbanization, the decline of child labour and the consolidation of a child-centred family extended the protected period of childhood. At the same time, poverty, educational inequality, migration-related exclusion and digital surveillance demonstrate that formal rights are not experienced equally by all children. The Greek case therefore combines enduring patterns of family protection, important institutional achievements and new contradictions. Childhood emerges as a privileged field for understanding wider transformations of Greek society and the changing relationship between private family life, education, welfare and citizenship."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στην σύγχρονη Ελλάδα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΝΕΦΕΛΗ","KARATHANASOPOULOU NEFELI"],"dc:date":["2026"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στη σύγχρονη Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας την παιδικότητα όχι ως αυτονόητη και αμετάβλητη βιολογική φάση, αλλά ως κοινωνική κατηγορία που συγκροτείται ιστορικά. Μέσα από αφηγηματική βιβλιογραφική επισκόπηση αναλύονται οι μεταβολές που σημειώθηκαν από τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους έως τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετάβαση από το παιδί ως οικονομικά χρήσιμο μέλος της οικογένειας και αντικείμενο πειθαρχίας προς το παιδί ως μαθητή, συναισθηματική αξία και φορέα αυτοτελών δικαιωμάτων. Εξετάζονται ο ρόλος της οικογένειας, της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, της παιδικής εργασίας, της αυξανόμενης επιρροής της ιατρικής και της ψυχολογίας στις πρακτικές ανατροφής, της κοινωνικής πρόνοιας, του κράτους και των διεθνών συμβάσεων. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι ο εκσυγχρονισμός της παιδικής ηλικίας δεν υπήρξε γραμμικός ούτε ομοιόμορφος: διαφοροποιήθηκε ανάλογα με την κοινωνική τάξη, το φύλο, τον τόπο κατοικίας, την εθνοπολιτισμική προέλευση και την οικονομική συγκυρία. Στη μεταπολεμική και ιδιαίτερα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, η μαζικοποίηση της εκπαίδευσης, η αστικοποίηση, η υποχώρηση της παιδικής εργασίας και η ενίσχυση της παιδοκεντρικής οικογένειας διεύρυναν τον προστατευμένο χρόνο της παιδικής ηλικίας. Παράλληλα, σύγχρονες μορφές κοινωνικοοικονομικής ανασφάλειας, παιδικής φτώχειας, εκπαιδευτικής ανισότητας και άνισης πρόσβασης στις ψηφιακές τεχνολογίες δείχνουν ότι τα δικαιώματα δεν βιώνονται ισότιμα από όλα τα παιδιά. Συμπεραίνεται ότι στην ελληνική περίπτωση συνυπάρχουν παραδοσιακά πρότυπα οικογενειακής προστασίας, θεσμικές κατακτήσεις και νέες αντιφάσεις, γεγονός που καθιστά την παιδική ηλικία προνομιακό πεδίο μελέτης του κοινωνικού μετασχηματισμού.","This thesis examines the socio-historical evolution of childhood in modern Greece, approaching childhood not as a self-evident and immutable biological stage but as a social category historically produced. Through a narrative literature review, it analyses changes from the formation of the Greek state to the first decades of the twenty-first century. Particular attention is paid to the transition from the child as an economically useful family member and object of discipline to the child as pupil, bearer of emotional value and subject of autonomous rights. The study discusses the roles of family, compulsory schooling, child labour, welfare, medicine, psychology, the state and international conventions. It argues that the modernization of childhood was neither linear nor socially uniform, but varied according to class, gender, place of residence, ethnocultural background and economic conjuncture. In post-war and especially post-dictatorship Greece, educational expansion, urbanization, the decline of child labour and the consolidation of a child-centred family extended the protected period of childhood. At the same time, poverty, educational inequality, migration-related exclusion and digital surveillance demonstrate that formal rights are not experienced equally by all children. The Greek case therefore combines enduring patterns of family protection, important institutional achievements and new contradictions. Childhood emerges as a privileged field for understanding wider transformations of Greek society and the changing relationship between private family life, education, welfare and citizenship."],"dc:identifier":["uoadl:5433510","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433510"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Κοινωνικοϊστορική εξέλιξη της παιδικής ηλικίας στην σύγχρονη Ελλάδα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:20:38Z"}